Suy tim vẫn còn là một trong những vấn đề lớn khó giải quyết. Tại Việt Nam, tỷ lệ nhồi máu cơ tim cấp ngày cũng tăng cao và quần thể người cao tuổi cũng đang tăng rất nhanh, nhưng chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề này. Do vậy nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu khảo sát biến chứng suy tim cấp sau nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên ở người cao tuổi.
Trang 1KHẢO SÁT BIẾN CHỨNG SUY TIM CẤP SAU NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP
CÓ ST CHÊNH LÊN Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Nguyễn Thị Hoa*, Hồ Thượng Dũng**
TÓM TẮT
Cơ sở: NMCT là bệnh xảy ra đột ngột, nhanh chóng, tình huống cấp cứu thường gặp ở người cao tuổi
và là nguyên nhân dễ dẫn đến tử vong Các tiến bộ điều trị tái tưới máu dù đã cải thiện được diễn tiến và tiên lượng bệnh, nhưng vẫn còn nhiều bệnh nhân có cơ tim tổn thương rộng hoặc đến muộn, các biện pháp can thiệp đều kém hiệu quả Suy tim sau NMCT khá hay gặp chiếm 10% Suy tim vẫn còn là một trong những vấn đề lớn khó giải quyết Tỷ lệ suy tim sau NMCT cao hơn và tiên lượng xấu hơn ở người cao tuổi Tại Việt Nam, tỷ lệ NMCT cấp ngày cũng tăng cao và quần thể người cao tuổi cũng đang tăng rất nhanh, nhưng chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề này
Mục tiêu nghiên cứu: khảo sát biến chứng suy tim cấp sau NMCT cấp có ST chênh lên ở người cao tuổi Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: hồi cứu - cắt ngang - mô tả, thực hiện trên 124 bệnh nhân
(99 bệnh nhân nam và 25 bệnh nhân nữ) tuổi từ 60 đến 94 được chẩn đoán NMCT cấp ST chênh lên nhập
viện và điều trị tại khoa Tim mạch can thiệp và Trung tâm cấp cứu Tim mạch tại BV Thống Nhất từ tháng
01/2009 đến 09/2010
Kết quả: Tuổi trung bình bệnh nhân: 70,82 8,98 Tỷ lệ nam/nữ: 3,95 Bệnh nhân NMCTC và biến chứng thường đồng thời có nhiều bệnh kèm theo như: tăng huyết áp 83,9%, ĐTĐ 23,4%, RLLM 31,5%
Vị trí bị tổn thương: NMCT thành trước chiếm 54,8%, thành dưới 33,9% Nhồi máu thành dưới đi kèm
nhồi máu thất phải chiếm 11,3% ĐM LTT chiếm 51,2%, ĐMV phải chiếm 36,3%, ĐM mũ chiếm 8,7% thân chung ĐMV trái chiếm 3,8% BN suy tim có Killip II chiếm 44,3%, Killip III chiếm 16,9% Killip IV chiếm 6,5% LVEF giảm dần từ Killip I: 51,76 11,57%, Killip II: 47,84 15,55 %, Killip III: 45,85
14,92 %, Killip IV: 43,67 15,23 %, thì phân độ Killip càng tăng, nhưng không có ý nghĩa thống kê với p>
0,05 Có mối liên quan giữa suy tim với các yếu tố nguy cơ như: hút thuốc lá, ĐTĐ, RLLM, tăng huyết
áp Phối hợp 2 yếu tố nguy cơ thì độ nặng suy tim sau NMCT càng tăng Mối liên quan này có ý nghĩa
thống kê với p<0,05 Liên quan giữa suy tim với bệnh đi kèm: BN suy tim nặng có tiền sử suy tim mạn,
suy thận mạn chiếm tỷ lệ lần lượt là (54,5% và 72,7%) cao hơn nhóm không tiền sử suy tim, suy thận mạn
có ý nghĩa thống kê p < 0,001 Tỷ lệ tử vong chung là 6,5%
Kết luận: LVEF giảm dần từ Killip I đến Killip IV Phân độ Killip lúc nhập viện càng cao thì tỷ lệ tử
vong sớm sau NMCT càng lớn
ABSTRACT
THE SURVEY OF COMPLICATION OF HEART FAILURE AFTER ACUTE MYOCARDIAL
INFARCTION ST-ELEVATION IN OLD PERSONS
Nguyen Thi Hoa, Ho Thuong Dung
* Y Hoc TP Ho Chi Minh * Vol 16 - Supplement of No 1 - 2012: 106 - 113
Background: Myocardial infarction is the disease which happens suddenly, rapidly, is a common
emergency situation in old persons and the reason of death Although the progresses of blood treatment were improved, monitored and anticipated the disease, there are also many patients who had wide injured
* Bệnh viện Đa khoa TT An Giang ** Bệnh viện Thống Nhất TPHCM
Tác giả liên lạc: BS Hồ Thượng Dũng ĐT: 0908136361 Email: dunghothuong@yahoo.com
Trang 2-myocardium or were hospitalized late Interfering methods are effective badly Heart failure after acute myocardial infarction is common and appropriates 10% Heart failure is still one of unsolvable big problems The rate of heart failure after myocardial infarction is higher and anticipated as worse in old persons In Vietnam, the rate of myocardial infarction also increases highly and the community of old persons is also increasing rapidly but there aren’t many researches about this problem yet
Objectives: Survey the complication of heart failure after acute myocardial infarction ST – segment
elevation in old persons
Methods: Cross-sectional, descriptive study, implement over 124 patients (99 male patients and 25
female patients) from 60 to 94 years old who were diagnosed as myocardial infarction with ST- elevation were hosptialized and treated in department of interference heart and heart first aid center in Thong Nhat Hospital from 01/2009 to 09/2010
Results: The patient’s average age: 70.82 ± 8.98 The rate male/female: 3.95 The patients having
myocardial infarction and complication often have many attached diseases simultaneously: hypertension 83.9%, diabetes 23.4%, dyslipidemia 31.5% The position is injured: myocardial infarction in front wall appropriates 54.8%, below wall 33.9% Infarction in below wall attached infarction of right ventricle appropriates 11.3%, anterior interventricular artery 51.2%, right coronary artery appropriates 36.3%, hat artery appropriates 8.7%, common body of left coronary artery 3.8% The patient having heart failurehas: Killip II appropriates 44.3%, Killip III appropriates 16.9%, Killip IV approppriates 6.5% LVEF decreases gradually from the group of Killip I: 51.76 ± 11.57 (%), Killip II: 47.84 ± 15.55 (%), Killip III: 45.85 ± 14.92 (%), Killip IV: 43.67 ± 15.23 (%), discrimination of Killip degree increases gradually, but there isn’t
a statistical meaning with p > 0.05 Relate between heart failure with the factors of risk such as: diabetes, hypertension, dyslipidemia Co-ordinate ≥ 2 factors of risk, the level of heart failure after myocardial infarction increases gradually This relationship has a statistical meaning with p < 0.05 The relation
between heart failure with attached disease: The patient with serious heart failure has previous chronic heart
failure, kidney failure about (54.5% and 72.7%) in turn higher than the group doesn’t have heart failure, kidney failure with statistical meaning p < 0.001 Common rate of death is 6.5%
Conclusions: LVEF decreases gradually from Killip I to Killip IV The higher and higher the
discrimination of Killip degree at the moment of hospitalization is, the sooner and sooner the rate of death is after acute myocardial infarction
Key words: Heart failure, myocardial infarction
ĐẶT VẤN ĐỀ:
NMCT là bệnh xảy ra đột ngột, nhanh
chóng, tình huống cấp cứu thường gặp ở
người cao tuổi và là nguyên nhân dễ dẫn đến
tử vong Các tiến bộ điều trị tái tưới máu dù
đã cải thiện được diễn tiến và tiên lượng
bệnh, nhưng vẫn còn nhiều bệnh nhân có cơ
tim tổn thương rộng hoặc đến muộn, các biện
pháp can thiệp đều kém hiệu quả Suy tim sau
NMCT khá hay gặp chiếm 10% Suy tim vẫn
còn là một trong những vấn đề lớn khó giải
quyết Các nghiên cứu về tiên lượng bệnh
nhân suy tim không khả quan: tỷ lệ sống 5
năm sau chẩn đoán suy tim là 25% ở nam, 38% ở nữ So với các bệnh đái tháo đường, suy thận, suy dinh dưỡng, COPD… suy tim làm giảm chất lượng sống và chi phí điều trị rất cao Tỷ lệ suy tim sau NMCT cao hơn và tiên lượng xấu hơn ở người cao tuổi Tại Việt Nam, tỷ lệ NMCT cấp ngày cũng tăng cao và quần thể người cao tuổi cũng đang tăng rất nhanh, nhưng chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề này Từ những nhận xét trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài “Khảo sát biến chứng suy tim cấp sau NMCT cấp có ST chênh lên ở người cao tuổi”
Trang 3ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Thiết kế nghiên cứu
Hồi cứu - Cắt ngang - Mơ tả
Đối tượng nghiên cứu
Bệnh nhân ≥ 60 tuổi được chẩn đốn
NMCT cấp ST chênh lên nhập viện và điều trị
tại khoa Tim mạch can thiệp và Trung tâm cấp
cứu Tim mạch tại BV Thống Nhất từ tháng
01/2009 đến 09/2010 Theo tiêu chuẩn nhồi
ESC)/(ACCP)/(AHA)/(WHF) 2005-2007:
Tiêu chuẩn loại trừ
Bệnh nhân đang cĩ bệnh tồn thân nặng
cùng lúc với NMCT cấp
Bệnh nhân suy tim do bệnh van tim, bệnh
cơ tim…
Phương pháp thu thập số liệu
Các yếu tố cần khảo sát ở BN NMCT cấp:
tuổi, giới tính, tăng huyết áp, RLLM, ĐTĐ,
tình trạng suy tim lúc nhập viện, nguyên
nhân tử vong, tiền căn suy tim, vị trí NMCT
dựa trên điện tim, siêu âm tim, tổn thương
ĐMV
Số liệu thu thập được xử lý theo phần
mềm thống kê SPSS for Windows 11.5
KẾT QUẢ
Từ tháng 01/2009 đến tháng 09/2010 chúng
tơi nghiên cứu 124 hồ sơ bệnh án đã nhập
viện và điều trị tại BV Thống Nhất, kết quả là:
Đặc điểm chung của mẫu nghiên cứu
44.3
33.9
21.8
0
10
20
30
40
50
Biểu đồ 1: Phân bố theo nhĩm tuổi
* Tuổi: Tuổi trung bình: 70,82 8,98
* Giới tính Bảng 1 Phân bố nhĩm tuổi theo giới tính
60 – 69
70 – 79
≥ 80
47 (85,5)
33 (78,6)
19 (70,4)
8 (14,5)
9 (21,4)
8 (29,6)
55
42
27
2 = 2,623; p = 0,269
* Các yếu tố nguy cơ nguy cơ bệnh mạch vành
42.7
83.9 31.5
23.4
Hút thuốc lá Rối loạn lipid máu
Biểu đồ 2: Yếu tố nguy cơ bệnh mạch vành Đặc điểm lâm sàng
Bảng 2: Tỷ lệ BN đau ngực lúc nhập viện
Đau ngực khơng điển hình
Bảng 3: Vùng cơ tim nhồi máu
Bảng 4 Phân bố tần suất ĐMV thủ phạm
Động mạch liên thất trước Động mạch mũ Động mạch vành phải Thân chung ĐMV trái
41
7
29
3
51,2 8,7 36,3 3,8
Bảng 5: Siêu âm tim
Hở van 2 lá> 2/4
Trang 4Thông số Tần số Tỷ lệ %
Có
Không
26
98
20,9 79,1 Rối loạn vận động vùng
0 - 1 vùng
2 vùng
67
57
54
46
- EF trung bình 48,42 14,34 % EF thấp
nhất 20%, EF cao nhất 75%
- PAPs trung bình là 27,14 5,59 mmHg,
thấp nhất là 20 mmHg cao nhất là 60mmHg
Tình trạng suy tim trong nhồi máu cơ tim
Bảng 6: Phân độ Killip
Bảng 7: Phân suất tống máu thất trái tại thời điểm
nhồi máu
11,57
47,84
15,55
45,85
14,92
43,67
* Liên quan giữa phân suất tống máu (EF)
với vị trí nhồi máu
Bảng 8: Liên quan giữa EF với vị trí nhồi máu
Vị trí nhồi
Thành dưới
T test = 5,083; p = 0,008
* Xét nghiệm máu
Bảng 9: Mối liên quan giữa suy tim với Hct, Hb,
Creatinin, urê
Yếu tố
khảo sát
Killip
P
Hct (%) 43,36 40,09 39,09 37,96 0.036
1,40
13,13 1,63
12,94 1,30
11,90
Creatinin (µmol/l)
98,78 24,15
118.0 49.62
120,21
96,42
145,35
Ure (µmol/l)
5,98 2,75
7,10 2,86
9,10 3,28
9.85
Bảng 10: Liên quan giữa suy tim với mạch lúc
nhập viện
2 = 17,92; p < 0,001
Bảng 11: Liên quan giữa suy tim với mạch trung
bình
F = 14,69; p < 0,001
Bảng 12: Liên quan giữa suy tim vớii HA tâm thu
lúc mới nhập viện
HA tâm thu (mmHg)
Killip
Tổng
F = 0,139; p = 0,710
Bảng 13: Liên quan giữa suy tim với vị trí nhồi máu
Vùng nhồi máu
Killip
Tổng
Thành dưới +
2 = 17,358; p = 0,008
Bảng 14: Liên quan giữa suy tim với các yếu tố nguy cơ
Hút thuốc lá - Có
- Không
14 (26,4)
26 (36,7)
15 (28,3)
40 (56,3)
18 (33,9)
3 (4,2)
6 (11,4)
THA: - Có
- Không
31 (29,8)
9 (45)
48 (46,2)
7 (35)
19 (18,3)
2 (10)
6 (5,8)
Trang 5Yếu tố nguy cơ Killip P
ĐTĐ: - Có
- Không
4 (13,8)
36 (37,9)
11 (37,9)
44 (46,3)
10 (34,5)
11 (11,6)
4 (13,8)
* Liên quan giữa suy tim với nhiều yếu tố
nguy cơ
Bảng 15: Liên quan giữa suy tim với nhiều yếu tố
nguy cơ
Nhóm
YTNC
Killip
p
<2YTNC
2YTNC
24 (48,9)
16 (21,3)
16 (32,7)
39 (52,0)
7 (14,3)
14 (18,7)
2 (4,1)
6 (8,0) 0,013
Bảng 16: Liên quan giữa suy tim với tiền sử bệnh
đi kèm
Tiền sử
bệnh
đi kèm
Killip
P
I (n = 40)
II (n = 55)
III (n = 21)
IV (n = 8) NMCT
- Có
- Không
3 (12,5)
37 (37)
13 (54,2)
42 (42)
6 (25)
15 (15)
2 (8,3)
6 (6) 0,135 TBMMN
- Có
36 (33,9)
9 (50)
46 (43,4)
5 (27,8) 16(15,2 )
0
8 (7,5)
0,304
Suy tim
mãn
- Có
- Không
1 (4,5)
39(38,2)
9 (41)
46 (45,1)
11 (50)
10 (9,8)
1 (4,5)
7 (6,9)
<0,00
1
Suy thận
mãn
- Có
- Không
0 40(35,4)
3 (27,3)
52 (46)
6 (54,5) 15(13,3 )
2 (18,2)
6 (5,3)
0,001
Viêm phổi
- Có
39(36,4)
10 (58,9)
45 (42,5)
4 (23,5) 17(15,9 )
2 (11,7)
6 (5,6)
0,088
COPD
- Có
- Không
0 40(33,6)
1 (20)
54 (45,4)
2 (40)
19 (16)
2(40)
6 (5,0)
0,316
Bảng 17: Liên quan giữa suy tim với tử vong sớm
2 = 31,988; p < 0,001
BÀN LUẬN Đặc điểm chung của mẫu nghiên cứu
* Tuổi
BN trên 60 tuổi (theo tiêu chuẩn WHO 1980) Tuổi cao nhất 94 Tuổi trung bình 70,82
± 8,98 Nhóm từ 60-69 tuổi có tỷ lệ cao chiếm 44,3%; đặc điểm về tuổi của mẫu nghiên cứu này tương tự với đặc điểm về tuổi của một số tác giả khác như: Lê Thị Thu Ba tại BV Thống Nhất tuổi trung bình 72,14 ± 7,54; Ong Thị Tố Linh tại BV Thống Nhất tuổi trung bình 70,25
± 11,92 và Nguyễn Duy Khương tại BV Thống Nhất tuổi trung bình 70,61 ± 6,96 Nhưng so với một số tác giả lấy mẫu ở nơi khác thì tuổi trung bình cao hơn như của tác giả Nguyễn Thị Hoàng Thanh tại BV Đa khoa Đồng Nai là 64,64 ± 14,58 và tác giả Đỗ Kim Bảng tại Viện Tim mạch Việt Nam là: 62,64 ± 10,62
* Giới
Nam chiếm 79,8%, tỷ lệ nam/nữ khoảng 3,95 Kết quả nghiên cứu này không khác so với một số nghiên cứu khác trong nước như của tác giả Cao Thanh Tâm tỷ lệ nam/nữ là 3,78 Tuy nhiên, có cao hơn tác giả Bùi Thị Hà
là 3,6 và tác giả Đỗ Kim Bảng là 3,53 Tỷ lệ nam/nữ của nghiên cứu này cao hơn các nghiên cứu khác có lẽ là do đối tượng nghiên cứu chủ yếu là cán bộ thuộc BV Thống Nhất nên nam nhiều hơn nữ Nhưng, khi xét tỷ lệ nam/nữ vẫn có sự giảm dần tỷ lệ nam theo nhóm tuổi lớn hơn
* Yếu tố nguy cơ
THA chiếm 83,9%, hút thuốc lá 42,7%, RLLP máu 31,5% và ĐTĐ chiếm 23,4%
Tỷ lệ hút thuốc lá chiếm 42,7% tương tự
với tác giả Điêu Thanh Hùng là 44,4% So với người không hút thuốc lá, người hút 20 điếu mỗi ngày sẽ có tần suất NMCT tăng 6 lần ở
Trang 6nữ, 3 lần ở nam(6) Trong thời gian điều trị
bệnh tim mạch mà người bệnh vẫn tiếp tục
hút thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơ tái nhồi máu
và làm tăng nguy cơ tử vong(2)
Tỷ lệ ĐTĐ chiếm 23,4% thấp hơn các tác
giả Ong Thị Tố Linh 47,1%, Điêu Thanh Hùng
28,2%
* Đặc điểm lâm sàng
- Triệu chứng đau ngực lúc nhập viện: đa
số BN nhập viện với triệu chứng đau ngực
điển hình chiếm 74,2% Kết quả này cũng
tương tự với một số tác giả thực hiện cùng địa
điểm nghiên cứu Còn bệnh nhân NMCT cấp
không đau ngực hoặc đau ngực không điển
hình chiếm 25,8% phù hợp với y văn
- Thời gian từ khởi phát đến lúc nhập
viện: 46% BN nhập viện < 6 giờ cao hơn tác
giả Võ Đông Quang 19,2%, Nguyễn Duy
Khương 36,9%, Nguyễn HoàngThanh 24,3%
Điều này có thể giải thích là do sự hiểu biết về
bệnh, triệu chứng khởi phát của bệnh và cần
phải đến BV sớm ngày càng được phổ biến
trong dân chúng Đây cũng là khoảng thời
gian tốt nhất cho tái tưới máu với can thiệp
mạch vành qua da Lý do nữa BV Thống Nhất
quản lý các đối tượng cán bộ, đối tượng này
luôn quan tâm đến bệnh tật và ở địa bàn cư
trú gần BV Thống Nhất
- Vùng cơ tim bị nhồi máu: NMCT thành
trước chiếm 54,8%, thành dưới 33,9% Nhồi
máu thành dưới đi kèm nhồi máu thất phải
chiếm 11,3% Kết quả này cũng tương tự với
tác giả Cao Thanh Ngọc(1) NMCT thành trước
54,58%, Võ Đông Quang NMCT thành trước
55,8%
- Động mạch vành thủ phạm: ĐM LTT là
ĐMV thủ phạm chiếm 51,2%, ĐMV Phải
chiếm 36,3%, ĐM mũ chiếm 8,7% và thân
chung ĐMV trái chiếm 3,8% Kết quả này
cũng tương tự tác giả Điêu Thanh Hùng ĐM
LTT 52,4%, ĐMV Phải 35,5%, ĐM mũ tỷ lệ
8,9% và thân chung ĐMV trái 3,2%
Tình trạng suy tim cấp sau nhồi máu cơ tim cấp
* Mức độ suy tim cấp sau NMCT dựa trên phân độ Killip
BN suy tim có Killip II chiếm 44,3%, Killip III chiếm 16,9% Kết quả này cũng tương đương với một số tác giả Riêng Killip IV chiếm 6,5% thấp hơn các tác giả khác điều này
có thể do việc điều trị NMCT tốt hơn, đúng phác đồ hơn và không loại trừ có vai trò tác động tích cực của điều trị tái tưới máu ngày càng phổ biến
* Phân suất tống máu (EF%) thất trái tại thời điểm nhồi máu
Phân suất tống máu thất trái giảm các nhóm Killip I: 51,76 11,57 %, Killip II: 47,84
15,55 %, Killip III: 45,85 14,92 %, Killip IV: 43,67 15,23 %, thì phân độ Killip càng tăng, tuy nhiên chưa có ý nghĩa p > 0,05 Có thể giải thích một phần do mẫu nghiên cứu chưa đủ lớn để tạo nên sự khác biệt có ý nghĩa Một phần khác là do siêu âm tim trong NMCT cấp gặp nhiều khó khăn do BN đang trong tình trạng khó thở, choáng tim, khó thay đổi tư thế Đa số BN Killip III, IV phải dùng thuốc
vận mạch inotrop (+) (Dobutamin).Vì vậy,
phân suất tống máu thất trái trên những BN này tương đối hơi cao so với phân suất tống máu thất trái thật sự của BN
* Mối liên quan giữa EF% với vị trí nhồi máu
Bảng 18: Mối liên quan giữa EF% với vị trí nhồi
máu
Thành trước
EF % Thành dưới + thất phải
EF % Thành dưới
Nghiên cứu này
44,87
Liên quan giữa suy tim với một số yếu tố:
* Xét nghiệm máu
- Dung tích hồng cầu (Hct%) và Hemoglobin (Hb g/dl): tỷ lệ dung tích hồng cầu và nồng độ hemoglobin giảm theo độ
Trang 7nặng suy tim Sự khác biệt này có ý nghĩa
thống kê (p < 0,05)
- Nồng độ Creatinin máu tăng theo độ
nặng suy tim nhưng không có ý nghĩa với p >
0,05
- Nồng độ trung bình urê máu gia tăng
theo độ nặng của suy tim có ý nghĩa thống kê
(p < 0,05)
* Liên quan giữa suy tim với mạch- huyết áp
lúc mới nhập viện
Mạch
Tần số mạch trung bình của nhóm suy
tim nhẹ: 77,54 14,49 lần/phút thấp hơn nhóm
suy tim nặng: 92,17 26,57 lần/phút Sự khác
biệt này có ý nghĩa thống kê với p < 0,001 Kết
quả nghiên cứu này tương tự với kết quả
nhiều nghiên cứu khác Nếu xét theo tần số
mạch thì 2 nhóm (mạch < 60 lần/phút) và
(mạch > 100 lần/phút) tỷ lệ suy tim nặng cao
hơn nhóm (mạch 60-100 lần/phút)
Huyết áp tâm thu
Không ghi nhận sự khác biệt HATT trung
bình lúc nhập viện giữa nhóm suy tim nhẹ và
nhóm suy tim nặng (p > 0,05)
* Liên quan giữa suy tim với vị trí nhồi máu
Tỷ lệ suy tim nặng ở BN NMCT thành
trước cao hơn thành dưới, nhưng khi so riêng
với thành dưới + thất phải thì tương đương
Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê với p <
0,05 Kết quả này tương tự với tác giả Ong thị
Tố Linh: NMCT thành trước nguy cơ suy tim
cao hơn và EF thấp hơn so với NMCT thành
dưới và thành dưới + thất phải
* Liên quan giữa suy tim với các yếu tố nguy
cơ
Hút thuốc lá
Tỷ lệ BN suy tim nặng sau NMCT cấp ở
nhóm có tiền căn hút thuốc lá cao hơn nhóm
không hút thuốc lá Sự khác biệt này có ý
nghĩa thống kê với p < 0,05
Tăng huyết áp
Tỷ lệ BN suy tim nặng có tăng huyết áp là
24% cao hơn nhóm không tăng huyết áp là 20% nhưng không có ý nghĩa thống kê với p > 0,05 Kết quả này cũng tương tự với một số tác giả: Lê Thị Thu Ba, Ong Thị Tố Linh …đều không tìm được mối liên quan giữa BN NMCT cấp có tiền căn tăng HA với biến chứng suy tim và tử vong
Đái tháo đường
Tỷ lệ BN suy tim nặng ở nhóm BN ĐTĐ cao hơn nhóm BN không ĐTĐ có ý nghĩa thống kê với p < 0,05 Kết quả này cũng tương
tự với sự nhận định của một số tác giả: Jacques Puel: BN NMCT cấp có ĐTĐ tỷ lệ tử vong trong bệnh viện là 28% cao hơn có ý nghĩa so với nhóm không có ĐTĐ, bản thân bệnh nhân ĐTĐ bị NMCT đáp ứng kém với các chiến lược điều trị can thiệp mạch vành hiện nay
Rối loạn lipid máu
Tiền căn RLLP máu chiếm tỷ lệ cao ở nhóm suy tim nặng nhưng không có ý nghĩa thống kê với p > 0,05
Phối hợp 2 yếu tố nguy cơ
BN có 2 YTNC thì độ nặng suy tim sau NMCT càng tăng Mối liên quan này có ý nghĩa thống kê với p < 0,05 Kết quả này tương tự với tác giả: Regina G(8): Nguy cơ suy tim sau NMCT tăng gấp 3 lần ở nhóm có 2 YTNC và tăng 4 lần ở nhóm có 4 YTNC Các tác giả trong nước như Dương Vân Ngọc, Hoàng Nghĩa Đài BN NMCT có 3 YTNC thì
tỷ lệ tử vong và biến chứng cao hơn nhóm có
từ 0 – 2 YTNC
* Liên quan giữa suy tim với bệnh đi kèm
● Suy tim: Chúng tôi ghi nhận BN suy tim
nặng có tiền sử suy tim chiếm tỷ lệ 54,5% cao hơn nhóm không tiền sử suy tim có ý nghĩa thống kê p < 0,001
- Nghiên cứu GUSTO - I: Tiền sử suy tim làm tăng tỷ lệ tử vong trong bệnh viện lên 0,4% so với trường hợp NMCT cấp không có tiền sử suy tim
Trang 8● Suy thận mạn: trong nghiên cứu này,
BN NMCT cấp có tiền sử suy thận kèm theo
sẽ làm tăng độ nặng suy tim sau NMCT cấp
Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê với p =
0,001
● COPD: tỷ lệ BN suy tim nặng có tiền sử
COPD chiếm tỷ lệ cao hơn nhóm không có
tiền sử COPD nhưng không có ý nghĩa thống
kê p > 0,05
● NMCT cũ: tỷ lệ BN suy tim nặng có tiền
sử NMCT cũ chiếm tỷ lệ 33,3% cao hơn nhóm
không có tiền sử NMCT cũ nhưng không có ý
nghĩa thống kê với p > 0,05
● TBMMN: tỷ lệ BN suy tim nặng có tiền
sử TBMMN chiếm tỷ lệ 77,8% cao hơn nhóm
không có tiền sử TBMMN Tuy nhiên, sự khác
biệt này không có ý nghĩa thống kê với p >
0,05
* Liên quan giữa suy tim và tử vong sớm
Tỷ lệ t ử vong chung trong nghiên cứu
này là 6,5% Kết quả này thấp hơn một số tác
giả trong nước Điều này có thể là do BN
nhập viện sớm (< 6giờ) và đây là thời gian can
thiệp mạch vành tốt nhất làm hạn chế biến
chứng và giảm tỷ lệ tử vong
Tử vong ở Killip (III + IV) chiếm tỷ lệ cao
87,5% có ý nghĩa thống kê (p < 0,001) Kết quả
này phù hợp với y văn Theo John G Canto
và cs: ghi nhận sự hiện diện của suy tim lúc
nhập viện với Killip phân độ càng cao thì
càng tăng nguy cơ tử vong BN nhập viện với
Killip II thì có khả năng tử vong gấp 1,61 lần
(KTC 95%: 1,57-1,65) với BN chỉ có Killip I
BN Killip III, IV có khả năng tử vong gấp 2,63
lần (KTC 95%: 2,56-2,7) so với BN có Killip II
Theo John G Canto và cs: ghi nhận sự hiện
diện của suy tim lúc nhập viện với Killip
phân độ càng cao thì càng tăng nguy cơ tử
vong BN nhập viện với Killip II thì có khả năng tử vong gấp 1,61 lần (KTC 95%: 1,57-1,65) với BN chỉ có Killip I BN Killip III, IV có khả năng tử vong gấp 2,63 lần (KTC 95%: 2,56-2,7) so với BN có Killip II Theo Steven M Hollenberg ghi nhận choáng tim là nguyên nhân hàng đầu tử vong tại BV sau NMCT và
tỷ lệ tử vong này dao động từ 50 - 80%(9) Kết quả nghiên cứu này, tử vong 50% phù hợp với nhận định trên
KẾT LUẬN
- EF giảm dần từ Killip I đến Killip IV
- Phân độ Killip lúc nhập viện càng cao thì
tỷ lệ tử vong sớm sau NMCT càng lớn
TÀI LIỆU THAM KHẢO
cấp có đoạn ST chênh lên tại BV Chợ Rẫy năm 2005-2006 “ Luận văn tốt nghiệp Bác sỹ nội trú, Đại học Y dược TP.HCM.tr.79-85
(2000), “Suy tim trong nhồi máu cơ tim”, Suy tim trong thực hành lâm sàng, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP.HCM, trang 143-175
Elevation Myocardial Infarction Harrison’s Principlesof Internal Medecine Edition 16th 2005 Chapter 228 1448
-1459
and Cardiovascular Disease”, A Statement for Healthcare professionnals From the American Heart Association, pp
1134
and left ventricular remodeling after reperfused acute myocardial infarction in patients with hypertension”, Hypertension, 47, pp 706-710
tim trong hội chứng ĐMV cấp”, Bệnh học tim mạch tập 2, NXB y Học TP HCM, tr 99-102
Failure”, Am Heart J, 121, pp 951-957
in survivors after firs myocardial infarction ”, Medicina (kaunas), 42(10), pp 810-815
cardiogenic shock”, Semin Respir Crit Care Med, (25), pp
661 – 67