Luận văn Thạc sĩ: Tìm hiểu hoạt động bồi dưỡng Hiệu trưởng trường trung học cơ sở tại Tây Ninh theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 874/TTg ngày 20/11/1996

Luận văn nghiên cứu với mục tiêu xác định phương hướng cho công tác bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS nói riêng và cán bộ quản lí Giáo dục-đào tạo nói chung trong thời gian tới theo Quyết định 874/TTg của Thủ tướng Chính phủ để đáp ứng yêu cầu phát triển Giáo dục-đào tạo tại tỉnh Tây Ninh. Mời các bạn cùng tham khảo.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỐ CHÍ MINH

NGUYỄN THÀNH NHÂN TÌM HIỂU HOẠT ĐỘNG BỒI

DƯỠNG HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI TÂY NINH THEO QUYẾT ĐỊNH CỦA THỦ

TƯỚNG CHÍNH PHỦ

SỐ 874/TTg NGÀY 20/11/1996

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH "QUẢN LÍ VÀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC

VĂN HÓA - GIÁO DỤC"

MÃ S Ố: 5.07.03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOÁ HỌC TIẾN SĨ CAO DUY BÌNH

TP Hồ Chí Minh - 2002

L ỜI CẢM ƠN

Với tấm lòng biết ơn trân trọng, chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp

đỡ của:

Phòng Nghiên cứu khoá học-sau đại học của trường

Giáo dục-Đào tạo, các Phòng Giáo dục-Đào tạo huyện (Thị), Hiệu trưởng các trường THCS thuộc tỉnh Tây Ninh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi trong quá

Đặc biệt xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc về sự nhiệt tình, tận tuy, chỉ dẫn cách thức phương pháp tiếp cận nghiên cứu, chuẩn bị và viết luận văn của Tiến sĩ

thiết thực, quý giá để luận văn sớm hoàn thành

Dù đã rất cố gắng, song chắc chắn luận văn này còn thiếu sót, kính mong được sự góp ý của các thầy cô giáo trong Hội đồng khoá học và các bạn đồng nghiệp

Thành phố Hồ Chí Minh tháng 8 năm 2002

Nguyễn Thành Nhân

1.3.1.ĐIỀU TRA CƠ BẢN ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BỒI DƯỠNG ĐỘI

4T

4T

1.4.NGƯỜI HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐỐI

1.4.3.5.Các tiêu chí đánh giá kết quả công tác bồi dưỡng thông qua

2.1.ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỊA PHƯƠNG TÂY NINH VÀ ĐỘI NGŨ HIỆU

2.1.3.THỰC TRANG ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG

4T

2.2.NHẬN THỨC VỀ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ HIỆU

2.3.THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ HIỆU

2.3.5.HIỆU QUẢ CỦA VIỆC BỐI DƯỠNG HIỆU TRƯỞNG THCS

2.5 CÁC NGUYÊN NHÂN CỦA NHỮNG ƯU ĐIỂM VÀ TỒN TẠI VỀ

3.1.PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC THCS CỦA TỈNH

3.2.NHỮNG QUAN NIỆM LÀM CĂN CỨ XÂY DỰNG CÁC GIẢI PHÁP

3.3.1.6.Bổ sung nội dung bồi dưỡng quản lí giáo dục phù hợp với thực

4T

3.3.2.TỔ CHỨC CÁC HÌNH THỨC BỒI DƯỠNG PHÙ HÓP VÀ CÓ

4T

3.3.3.XÂY DỰNG CHẾ ĐỘ CHÍNH SÁCH ĐỂ CÔNG TÁC BỒI

3.3.6.MỞ RỘNG GIAO LƯU THAM QUAN HỌC TẬP VÀ NHÂN

3.3.7.KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG

THÔNG QUA HIỆU QUẢ QUẢN LÍ CỦA HIỆU TRƯỞNG THCS :4T 104

Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương khóa VIII đã chỉ rõ những yếu kém của Giáo dục và đào tạo là "Hiện nay Giáo dục-đào tạo đang đứng trước mâu thuẫn lớn giữa yêu cầu vừa phải phát triển nhanh quy mô Giáo dục-đào tạo, vừa phải gấp rút nâng cao chất lượng Giáo dục-đào tạo công tác quản lí Giáo dục-đào tạo có những mặt yếu kém bất cập những thiếu sót chủ quan, nhất là những yếu kém về quản lí đã làm cho mâu thuẫn đó càng thêm gay gắt:" [2,28]

Vì thế những giải pháp chủ yếu của Giáo dục-đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa mà Nghị quyết lần thứ II của Ban chấp hành Trung ương khóa VIII đã chỉ rõ "Đổi mới cơ chế quản lí, bồi dưỡng cán bộ, sắp xếp, chấn chỉnh và nâng cao năng lực của bộ máy quản lí Giáo dục-đào tạo Quy định lại chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quản lí Giáo dục theo hướng tập trung làm tốt chức năng quản lí Nhà Nước" [2,43]

Như vậy muốn Giáo dục-đào tạo góp phần vào việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước thì một trong những giải pháp có tính chất quyết định là phải bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lí Giáo dục nói chưng trong dó có việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS để họ đủ sức đảm đương nhiệm vụ một cách vững chắc như chỉ đạo của Nghị quyết Trung ương III khóa VIII của Ban chấp hành Trung ương Đảng yêu cầu về công tác cán bộ như sau: "Người cán bộ phải vừa có đức, vừa có tài trong đó đức là cái

gốc, phải được đào tạo và rèn luyện một cách liên tục, có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước " [3,96]

Mặt khác, trong xu thế đổi mới của đất nước, sự bùng nổ thông tin về mọi lĩnh vực dẫn tới hệ quả là xuất hiện nhanh, nhiều những tri thức, những kĩ năng mới, đồng thời những tri thức cũ, những phương thức hoạt động, quản lí lỗi thời dần dần mất tác dụng trong thực tiễn Những thay đổi dồn dập về kỹ thuật, công nghệ kéo theo nhiều biến động trong xã hội Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa đã đẩy con người tới chỗ phải nỗ lực vươn lên làm chủ

của người Hiệu trưởng nhà trường nói chung, Hiệu trưởng THCS nói riêng cũng không thể nằm ngoài yêu cầu đó Sự lạc hậu nhanh chóng của người Hiệu trưởng về quản lí nhà trường trong nhiều năm và yêu cầu cập nhật hóa về chuyên môn, nghiệp vụ, quản lí trong tình hình phát triển nhanh của khoá học công nghệ là một vấn đề lớn đang được đặt ra hiện nay đối với ngành Giáo dục: phải nâng cao hơn nữa hiệu quả của việc bồi dưỡng cho đội ngũ Hiệu trưởng, đặc biệt là Hiệu trưởng THCS

Trước khi có Quyết định 874/TTg, Sở GD-ĐT Tây Ninh đã mở được một

tính tạm thời Từ khi có Quyết định 874/TTg thì đây là văn bản có tính chất Nhà nước về hoạt động bồi dưỡng cán bộ công chức nói chung, nên tôi bắt đầu nghiên cứu hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục, trong đó đi sâu vào đối tượng đội ngũ Hiệu trưởng THCS ở Tây Ninh

1.2 C ơ sở thực tiễn:

Cấp học Trung học cơ sở ở tỉnh Tây Ninh phát triển mạnh từ sau ngày giải phóng thống nhất đất nước đến nay, thỏa mãn nhu cầu học tập của con em nhân dân nên đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS cũng không ngừng phát triển từ 19 người vào năm 1975, đến nay đã có 92 người để phục vụ công tác quản lí cho 92 trường THCS trong toàn Tỉnh

Trong nhiều năm qua việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS tại Tây Ninh chưa được nhiều Từ năm 1975 đến 1998 chỉ bồi dưỡng được 16 Hiệu

trưởng Từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 874/TTg ngày 20/11/1996 về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và công chức Nhà nước,và sau đó có chủ trương của Bộ GD&ĐT, UBND tỉnh Tây Ninh thì đội ngũ này mới được quan tâm bồi dưỡng và đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên hiệu quả công tác quản lí của một số Hiệu trưởng THCS vẫn còn nhiều điều bất cập Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những bất cập nhưng đọng lại vẫn

là người Hiệu trưởng - Bản thân tôi nhận thức rằng: Một Hiệu trưởng phải được trang bị năng lực của một nghề mới trên nền của một giáo viên, thậm chí giáo viên dạy giỏi Trước những yêu cầu đặt ra rất cao đối với Hiệu trưởng THCS và với thực tiễn còn quá nhiều vấn đề cần giải quyết đối với đội ngũ này

ở tỉnh Tây Ninh mới mong đưa cấp học THCS thực sự là “cơ sở” của bậc Trung học phổ thông Do vậy việc “Tìm hiểu hoạt động bồi dưỡng Hiệu trưởng trường THCS ở Tây Ninh theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số

2 LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

Đất nước đang bước vào một thời kỳ mà mục tiêu đã rõ ràng “công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Thời kỳ mới như vậy đòi hỏi phải được bồi dưỡng để nâng cao năng lực mới, phẩm chất mới ở mỗi con người, mỗi công chức Nhà nước

Vấn đề nghiên cứu việc bồi dưỡng cán bộ quản lí Giáo dục-đào tạo ở cấp

vĩ mô, quốc gia đã có nhiều nhà khoá học nghiên cứu Thời gian vừa qua đã có một số công trình nghiên cứu đánh giá về hiện trạng, thực trạng về công tác đào tạo - bồi dưỡng cán bộ quản lí Giáo dục-đào tạo tại tỉnh Tây Ninh trong 5 năm

kết quả cũng như Ưu -khuyết điểm của công tác này cho đội ngũ cán bộ quản lí Giáo dục tại tỉnh Tây Ninh (văn bản số 1335/SGD&ĐT- GDCN ngày 22/10/2001 của Sở GD-ĐT tỉnh Tây Ninh về việc tổng kết 5 năm công tác đào tạo -bồi dưỡng cán bộ quản lí Giáo dục-đào tạo 1996-2001)

Tuy nhiên bản báo cáo này chỉ dừng lại ở mức độ thống kê số liệu bồi

dưỡng, nhận xét sơ lược về số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí chung cho các loại trường học và cơ sở Giáo dục, chưa phân tích cụ thể thực trạng để tìm ra nguyên nhân dẫn tới hiệu quả của việc bồi dưỡng, đặc biệt là

Ninh Cho nên phân tích thực trạng đúng đắn của việc bồi dưỡng Hiệu trưởng THCS theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ để tìm ra các biện pháp hoàn thiện việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS là một điều mà chúng tôi hết sức quan tâm

3.GI Ả THUYẾT KHOÁ HỌC:

Nếu tổ chức thực hiện những biện pháp bồi dưỡng đồng bộ cho đội ngũ Hiệu trưởng THCS theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ thì hiệu quả quản lí công tác Giáo dục-đào tạo trong các trường THCS ở tỉnh Tây Ninh sẽ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu "đổi mới Giáo dục-đào tạo" hiện nay

4.M ỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Xác định phương hướng cho công tác bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS nói riêng và cán bộ quản lí Giáo dục-đào tạo nói chung trong thời gian tới theo Quyết định 874/TTg của Thủ tướng Chính phủ để đáp ứng yêu cầu phát triển Giáo dục-đào tạo tại tỉnh Tây Ninh

5.KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

+ Khách thể nghiên cứu : Hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lí Giáo đào tạo của tỉnh Tây Ninh

dục-+ Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS tại tỉnh Tây Ninh

6.NHI ỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

6.1.Xây dựng cơ sở lí luận của đề tài về:

+ Vai trò, nhiệm vụ của Hiệu trưởng THCS

+ Những năng lực - phẩm chất của người Hiệu trưởng THCS trong giai đoạn mới

+ Công tác bồi dưỡng cán bộ công chức nói chung và đội ngũ Hiệu trưởng THCS nói riêng

+ Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và việc thực hiện Quyết định này

6.2.Phân tích th ực trạng:

+ Điều tra cơ bản đội ngũ Hiệu trưởng THCS của tỉnh Tây Ninh về bản thân, quá trình công tác, đào tạo, bồi dưỡng cũng như xác định trình độ và nhu cầu bồi dưỡng của đội ngũ này

+ Việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS theo QĐ 874/TTg của Thủ tướng Chính phủ về quá trình thực hiện, kết quả đạt được và các nguyên nhân

6.3 Định hướng một số giải pháp:

Để hoàn thiện việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS ở Tây Ninh theo Quyết định 874/TTg của Thủ tướng Chính phủ trong thời gian tới

7.GI ỚI HẠN ĐỀ TÀI:

Nghiên cứu về việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS tỉnh Tây Ninh theo Quyết định 874/TTg của Thủ tướng chính phủ là nghiên cứu toàn bộ hoạt động bồi dưỡng từ khâu xác định mục tiêu, chương trình, nội dung, hình thức

và kết quả Ở đề tài này chỉ nghiên cứu về các nội dung, hình thức bồi dưỡng, xây dựng các điều kiện để tổ chức bồi dưỡng và tác dụng của việc bồi dưỡng theo tinh thần Quyết định của Thủ tướng Chính phủ

8.PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN:

hoạt động thực tiễn để đưa quyết định đó vào thực tế cuộc sống, giải quyết được những nhu cầu mà cuộc sống hiện tại đặt ra và nhu cầu về sự đòi hỏi của đội ngũ Hiệu trưởng THCS Tây Ninh để nâng cao phẩm chất, năng lực quản lí của mình

chức, mọi địa phương, mọi ngành phải thực hiện Đó là việc thể hiện nguyên tắc tập trung dân chủ

- Quyết định của Thủ tướng Chính phủ mang tính bao quát cho mọi vùng, mọi nơi, mọi ngành, không thể nói lên được tính đặc thù của từng vùng, từng ngành có những đặc điểm riêng Vì vậy khi vận dụng quyết định vào một tỉnh, một địa phương nào đó phải tính đến đặc điểm của mình để vận dụng cho phù hợp

dục-đào tạo lại cần phải tính đến đặc điểm của lĩnh vực này trước hết là quyết định hướng dẫn của ngành, đồng thời để thực hiện một quyết định về Giáo dục-Đào tạo phải tuân thủ những nguyên tắc và quy luật của khoá học giáo dục cũng như việc tuân theo những kiến thức khác của nó

Do vậy, nghiên cứu việc bồi dưỡng cho đội ngũ Hiệu trưởng THCS, chúng tôi xin đưa ra một số yêu cầu sau đây để định hướng cho việc nghiên cứu

thực và kĩ năng về nghiệp vụ chuyên môn cho Hiệu trưởng THCS Do vậy việc bồi dưỡng cho đội ngũ này là hoạt động bổ sung, nâng cao trên nền tảng cái đã

có, nói khác đi hoạt động bồi dưỡng mang tính kế thừa - phát triển - sáng tạo

hỏi phải đáp ứng được yêu cầu của xã hội trong giai đoạn ấy, do đó bồi dưỡng cho Hiệu trưởng THCS phải được bổ sung, điều chỉnh để người Hiệu trưởng THCS được nâng cao về năng lực quản lí của mình sao cho phù hợp với yêu cầu xã hội đề ra trong từng giai đoạn theo xu thế phát triển của đất nước

+ Về pháp lí: Việc bồi dưỡng phải dựa vào những văn bản quy định của nhà nước ở từng cấp quản lí từ Trung ương đến địa phương có quy định cụ thể

về nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn của người Hiệu trưởng THCS đã ghi trong Luật Giáo dục, Điều lệ trường Trung học và trong Pháp lệnh công chức

mang tính hình thức, lãng phí tốn kém nhiều mà hiệu quả không được bao nhiêu Mặt khác, hoạt động bồi dưỡng phải tạo các điều kiện thật tốt để người học có thể tham gia học tập và đạt kết quả cao

tính tích cực chủ động cho người học trong việc học tập Nội dung bồi dưỡng phải xuất phát từ yêu cầu thực tế của xã hội, của người học, tránh lí luận suông

dễ gây nhàm chán Hình thức bồi dưỡng phải phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của người học Có như thế hoạt động bồi dưỡng mới đem lại hiệu quả thiết thực

mà mục tiêu đã đề ra

9 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỤ THỂ:

9.1 Phướng pháp phân tích, tổng hớp các tư liêu để làm cơ sở lí

lu ận cho đề tài

tạo

bộ công chức Nhà nước và Quyết định số 74/2001/QĐ-TTg ngày 7/5/2001 về Phê duyệt kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức của Thủ tướng Chính phủ

về việc ban hành chương trình bồi dưỡng cho cán bộ công chức ngành GD-ĐT

dẫn quản lí, sử dụng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và công chức nhà nước

- Các quyết định và các kế hoạch, tổng kết về công tác bồi dưỡng cán bộ quản lí Giáo dục của UBND tỉnh và ngành GD-ĐT Tây Ninh

9.2 Phương pháp điều tra:

Chúng tôi đã sử dụng các phương pháp điều tra sau đây :

a Bằng phiếu hỏi ý kiến : Toàn tỉnh Tây Ninh có :

+ Điều tra tất cả 92 Hiệu trưởng của 92 trường THCS trong toàn tỉnh nhằm tìm hiểu về: trình độ đào tạo, quản lí, chính trị của bản thần các Hiệu trưởng, về việc họ đã được bồi dưỡng như thế nào về quản lí giáo dục, sư phạm, chính trị, ngoại ngữ, tin học cùng với các nội dung, hình thức, các điều kiện để tổ chức bồi dưỡng và kết quả của việc bồi dưỡng họ qua những phẩm chất, năng lực đã được tăng thêm khi trở về công tác tại trường

+ Điều tra 27 cán bộ và lãnh đạo Phòng GD-ĐT của 09 huyện (thị) (mỗi

họ đánh giá việc bồi dưỡng như thế nào qua hiệu quả mà các Hiệu trưởng của

họ đã thể hiện tại đơn vị

+ Điều tra 270 giáo viên của 09 trường THCS trong 09 huyện (thị) (mỗi huyện 1 trường) để tìm hiểu họ đánh giá năng lực và phẩm chất của Hiệu trưởng thể hiện qua công việc điều hành nhà trường trước và sau khi Hiệu trưởng được bồi dưỡng

+ Thăm dò ý kiến của 70 cán bộ quản lí và Hiệu trưởng về tính cấp thiết, hiện thực và khả thi của các giải pháp để hoàn thiện hoạt động bồi dưỡng Hiệu trưởng THCS (Sở GD&ĐT: 3 ; Phòng GD-DT: 27 ; Hiệu trưởng THCS : 40)

b Phỏng vấn:

+ Trao đổi trực tiếp với 43 Hiệu trưởng THCS ở 04 huyện tiêu biểu cho

04 vùng đặc trưng của tỉnh (vùng thuận lợi, khó khăn, biên giới, tôn giáo) gồm: Thị Xã: 08 Hiệu trưởng; Hoá Thành: 09 Hiệu trưởng ; Châu Thành: 14 Hiệu trưởng; Tân Châu: 12 Hiệu trưởng

Qua trao đổi để tìm hiểu thêm những nhận xét của Hiệu trưởng về hiệu quả của mỗi đạt bồi dưỡng, các khó khăn mà Hiệu trưởng gặp phải khi tham gia bồi dưỡng, các hình thức bồi dưỡng vừa qua có phù hợp không, nội dung có

bổ ích cho họ chưa và các đề xuất về hoạt động bồi dưỡng

+ Trao đổi trực tiếp với 100 giáo viên của 04 trường THCS: Phường 1 (Thị Xã), Lí Tự Trọng (huyện Hoá Thành), Thị Trấn (huyện Châu Thành), và Tân Phu (huyện Tân Châu) với mục đích tìm hiểu thêm việc đánh giá của họ về quản lí của Hiệu trưởng như thế nào, hình thức bồi dưỡng cho Hiệu trưởng có ảnh hưởng gì đến hoạt động của nhà trường không

+ Trao đổi trực tiếp với 12 cán bộ và lãnh đạo của 04 Phòng GD-ĐT: Hoá

họ trong hoạt động bồi dưỡng, về việc họ đã tổ chức bồi dưỡng cho Hiệu trưởng trong huyện mình những vấn đề gì, họ yêu cầu quản lí cấp trên bồi dưỡng cho Hiệu trưởng những nội dung gì, đề xuất các hình thức bồi dưỡng Hiệu trưởng phù hợp với thực tế của huyện mình,đồng thời hỏi ý kiến về việc đánh giá hiệu quả quản lí của Hiệu trưởng sau khi được bồi dưỡng

+ Trao đổi trực tiếp với lãnh đạo và chuyên viên phụ trách công tác bồi dưỡng của Sở về nhận thức của họ đối với việc bồi dưỡng cho cán bộ quản lí nói chung và đội ngũ Hiệu trưởng THCS nói riêng, tìm hiểu việc họ điều tra đội ngũ, chuẩn bị kế hoạch và tổ chức hoạt động bồi dưỡng như thế nào, kinh phí cho hoạt động bồi dưỡng ra sao

c Quan sát :

Quan sát các hoạt động của Hiệu trưởng THCS (mỗi huyện 2 trường : Gồm 1 trường tiên tiến và 1 trường bình thường) về quản lí nhà trường thông qua sự đổi mới tổ chức điều hành, phân công giáo viên, bầu không khí tập thể

âổi mới về CSVC, quan hệ với địa phương, cha mẹ học sinh đê từ đó có nhận định về kết quả của việc bồi dưỡng họ trong thời gian vừa qua

9.3 Phường pháp xử lí kết quả điều tra:

Tập hợp thống kê các số liệu có liên quan đến bản thân Hiệu trưởng về quá trình bồi dưỡng, thông qua kết quả ở các phiếu điều tra để xây dựng thành các bảng tổng hợp, tính giá trị trung bình và tỉ lệ phần trăm (tham khảo các bảng tổng hợp ở phần phụ lục)

Việc điều tra trên cho người nghiên cứu một bức tranh thực trạng về việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng THCS ở Tây Ninh

PHẨN 2: NỘI DUNG

CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1.CÁC THU ẬT NGỮ SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN

1.1.1 ĐÀO TẠO:

Theo từ điển Tiếng Việt xác định như sau:

Đào tạo là làm cho trở nên thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định để sau khi đào tạo xong có thể thực hiện một chức năng xã hội nhất định nào đó

Như vậy đào tạo là một quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình thành và phát triển có hệ thống tri thức, kĩ năng, thái độ để hoàn thiện nhân cách cho mỗi cá nhân, tạo tiền đề cho họ có thể vào đời hành nghề một cách có năng suất và có hiệu quả

1.1.2.B ỒI DƯỠNG:

Bồi dưỡng là một khái niệm được hiểu theo nhiều cách khác nhau

này có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kĩ năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp

phẩm chất

Qua 2 khái niệm trên, theo chúng tôi có thể mở rộng nội hàm của khái niệm bồi dưỡng là làm cho năng lực và phẩm chất vốn đã có được tăng cao, được thêm vào, phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn, thích hợp và đáp ứng đầy đủ trước nội dung mới, yêu cầu mới

1.1.3 ĐÀO TẠO LẠI:

Là quá trình đào tạo nhằm tạo cho người lao động có cơ hội để học tập một lĩnh vực chuyên môn mới, để đổi nghề

Tuy có sự phân định trên, nhưng thực tế với sự phát triển của khoá học Giáo dục, đào tạo và bồi dưỡng có những quá trình đan xen và có khi là những thành tố của nhau Bồi dưỡng còn có thể được coi là đào tạo tiếp để hoàn chỉnh trình độ Việc xác định ranh giới rạch ròi giữa đào tạo, bồi dưỡng và đào tạo lại trong điều kiện hiện nay là rất phức tạp và khó khăn Theo giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Minh Đường - chủ biên đề tài KX-07-14 chương trình KHCN cấp Nhà nước với đề tài: Bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới,

có phân biệt các khái niệm trên theo bảng dưới đây:

1.1.4.T Ự BỒI DƯỠNG:

Là quá trình vận động bên trong của cá nhân mà sự giúp đỡ bên ngoài rất hạn chế

1.1.5.QÚA TRÌNH BỒI DƯỠNG:

Là quá trình tổ chức và thực hiện những tương tác qua lại giữa các thành

tố cấu trúc gồm mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp, hình thức và kết quả nhằm làm cho đối tượng bồi dưỡng được tăng thêm năng lực và phẩm chất

Quá trình bồi dưỡng thể hiện quan điểm Giáo dục hiện đại: Đào tạo liên tục và học tập suốt đời Ngày nay, quan điểm này đang là hướng đi của nhiều quốc gia phát triển

1.2.B ỒI DƯỠNG VÀ QUÁ TRÌNH BỒI DƯỠNG:

1.2.1.S Ự CẦN THIẾT PHẢI BỒI DƯỠNG CHO ĐỘI NGŨ

1.2.1.1.Yêu c ầu khách quan:

Bước vào thế kỷ 21, trước sự phát triển nhanh chóng của khoá học kĩ thuật và công nghệ thông tin, khối lượng kiến thức của nhân loại tăng lên nhanh; Giáo dục cũng phải phát triển không ngừng đòi hỏi phải phù hợp với yêu cầu từng giai đoạn lịch sử, phải cập nhật được các tri thức mới, phải đáp ứng yêu cầu phát triển của kinh tế-xã hội Từ đó chức năng, nhiệm vụ của nhà trường càng đa dạng và phức tạp để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa -hiện đại hóa của đất nước

Trước xu thế này, đòi hỏi Giáo dục-đào tạo ở nước ta bắt buộc phải có một sự chuyển biến mới, trước tiên đó là sự chuyển biến về chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lí Giáo dục nói chung và đội ngũ Hiệu trưởng THCS nói riêng, làm thế nào để vai trò của người Hiệu trưởng được nâng lên, nhiệm vụ quản lí của Hiệu trưởng cũng phát triển Do đó việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng trở thành một xu thế tất yếu để giúp họ hoàn thành được nhiệm vụ đã đề

ra

1.2.1.2 Yêu c ầu chủ quan:

Theo lí luận về hệ thống nhu cầu của Maslow thì mỗi con người luôn luôn

có mong muốn được hoàn thiện mình Vì vậy việc được bồi dưỡng và tự bồi dưỡng trở thành nhu cầu cần thiết trong quá trình hoạt động của con người

Do tính giới hạn của việc đào tạo đội ngũ quản lí giáo dục trước đây, đồng thời với mong muốn được hoàn thành nhiệm vụ trước sự phát triển mạnh

mẽ của Giáo dục-đào tạo, người Hiệu trưởng phải tự mình phấn đấu bằng nhiều hình thức để vươn lên bằng cả năng lực và phẩm chất của mình để đáp ứng được yêu cầu của xã hội và ngành Giáo dục đặt ra Điều này cho thấy nhu cầu bồi dưỡng của người Hiệu trưởng là hết sức cần thiết và cấp bách

1.2.2.M ỤC ĐÍCH BỒI DƯỠNG:

Mọi hoạt động bồi dưỡng đều có chung một mục đích là nâng cao năng lực và phẩm chất của đối tượng được bồi dưỡng nhằm đáp ứng được yêu cầu mới Trong lĩnh vực Giáo dục-đào tạo, mục đích của hoạt động bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng là nhằm hoàn thiện, phát triển những nhận thức mới, những tri thức mới, những năng lực mới từ đó hoàn thiện, phát triển những kĩ năng mới

để thực hiện những nhiệm vụ mới, cụ thể là:

a/ Tạo ra được trong nhận thức của Hiệu trưởng những mâu thuẫn giữa

chất trí tuệ Việc giải quyết các mâu thuẫn là động lực thúc đẩy quá trình bồi dưỡng không ngừng vận động và phát triển

b/ Các quan điểm về đường lối phát triển kinh tế-xã hội và giáo dục-đào tạo

c/ Trang bị, bổ sung cho Hiệu trưởng một số tri thức khoá học hệ thống và hiện đại trên cơ sở kế thừa hệ thống tri thức đã được trang bị trong quá trình đào tạo gốc, đồng thời trang bị cho họ hệ thống các tri thức mới làm cơ sở cho

họ phát triển những năng lực mới, những phẩm chất mới

trưởng mà làm sáng tỏ cơ sở khoá học của các kinh nghiệm đó và vận dụng vào thực tiễn, đồng thời từng bước trang bị và củng cố cho họ phương pháp luận

họ

e/ Trên cơ sở được trang bị, bổ sung khối lượng tri thức, kĩ năngvà được phát triển năng lực trí tuệ, Hiệu trưởng tiếp tục được củng cố thế giới quan biện chứng và một số phẩm chất nghề nghiệp khác

1.2.3 CÁC NGUYÊN T ẮC TRONG HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG:

Bản chất của hoạt động bồi dưỡng là hoạt động đào tạo con người nhằm hình thành và phát triển nhân cách để thực hiện các nhiệm vụ xã hội nhất định

Vì vậy nó phải tuân theo những quy luật cơ bản của quá trình Giáo dục

Mặt khác phải tính đến những đặc điểm riêng những người được bồi dưỡng là những người đã có vốn thực tế tương đối phong phú, đã có

những kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn nghề nghiệp Do đó quá trình bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng cần tuân theo các nguyên tắc sau:

1.2.3.1.Nguyên t ắc tính khoá học:

Những kiến thức đưa vào nội dung giảng dạy phải mang tính hiện đại, cập nhật được thành tựu mới nhất của khoá học Giáo dục, khoá học quản lí Giáo dục, đặc biệt là những thành tựu của công nghệ thông tin có tác động đến sự phát triển, thúc đẩy con người

1.2.3.2.Nguyên t ắc cá nhân hóa người học:

Nguyên tắc này đòi hỏi trong quá trình bồi dưỡng phải tạo cơ hội để người học sử dụng vốn thực tế, những hiểu biết đã có nhất là những kinh nghiệm nghề nghiệp, phân tích trao đổi những vấn đề mới đặt ra Người học phải thực sự đóng vai trò chủ động trong quá trình phát triển những hiểu biết mới

1.2.3.3.Nguyên t ắc xen kẽ trong quá trình bồi dưỡng:

Nguyên tắc này đòi hỏi nội dung được đưa ra trong khi tập trung ở các lớp bồi dưỡng và nội dung tự bồi dưỡng trong quá trình công tác, trong thực tế khi làm việc phải xen kẽ, kế tiếp nhau thông qua việc giải quyết các nhiệm vụ tại cơ sở

1.2.3.4.Nguyên t ắc gắn bó chặt chẽ:

Đó là sự gắn bó giữa những vấn đề mang tính lí luận và việc giải quyết các tình huống quản lí trong thực tiễn

1.2.3.5.Nguyên t ắc về tính hiệu quả thiết thực:

Nguyên tắc này đòi hỏi khi lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp để thực hiện bồi dưỡng phải phù hợp với thực tế Nó thực sự giúp cho người học

có khả năng giải quyết các nhiệm vụ thực tiền, tránh hình thức, tránh lập lại những vấn đề mà họ đã biết, không mang lại những điều mới mẻ, phục vụ cho nghề nghiệp của họ

1.2.3.6.Nguyên t ắc tính khả thi:

Nguyên tắc này đòi hỏi phải tính toán các khả năng về con người, tài chính, thời gian và các yếu tố khác để có thể đạt được mục tiêu bồi dưỡng đã

đề ra

1.2.4 CH ỨC NĂNG CỬA BỒI DƯỠNG:

Bản chất của bồi dưỡng chính là đào tạo tiếp tục, do đó nó thực hiện 2 chức năng cơ bản

1.2.4.1.Ch ức năng hoàn thiện và phát triển:

Khi bắt đầu việc bồi dưỡng, người học đã có sẵn tri thức trong lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp, nhưng chưa hoàn thiện hoặc nó không còn phù hợp với những yêu cầu mới Bồi dưỡng là để hoàn thiện những vấn đề phù hợp với tình hình mới và đồng thời phát triển những khả năng mới nhằm chuẩn bị cho người học theo kịp với yêu cầu của hoạt động nghề nghiệp

1.2.4.2.Ch ức năng đón đầu:

Giáo dục có chức năng đón đầu, những người cán bộ quản lí trường học, quản lí hệ thống giáo dục được đặt trước nhiệm vụ luôn luôn phát triển Một xã hội muốn phát triển phải coi trọng phát triển Giáo dục-Đào tạo, các nhà quản lí giáo dục phải có khả năng thấy trước được sự thay đổi và phát triển của xã hội

để kịp thời đón đầu thông qua phát triển Giáo dục -Đào tạo Vì vậy mọi hoạt động bồi dưỡng phải tạo cho người học những khả năng để có thể thích ứng với hoàn cảnh mới, nhiệm vụ mới Điều này đòi hỏi trong việc bồi dưỡng đội ngũ

cán bộ quản lí giáo dục, quản lí nhà trường phải cung cấp cho họ phương pháp tiếp cận khoá học để khi gặp một vấn đề mới họ có khả năng tự mình đưa ra được cách giải quyết thích ứng

1.2.5 CÂU TRÚC C ỦA QUÁ TRÌNH BỒI DƯỠNG:

Với bản chất là hoạt động "đào tạo tiếp theo" quá trình bồi dưỡng bao gồm các thành tố sau:

1.2.5.1.M ục tiêu bồi dưõng:

mới mong muốn sau quá trình bồi dưỡng người học cần phải chiếm lĩnh

+ Yêu cầu nhiệm vụ của người Hiệu trưởng phải thực hiện được quy định trong các văn bản pháp quy như luật Giáo dục, điều lệ trường Trung học và do yêu cầu của sự phát triển hệ thống Giáo dục trong xu thế mới để phát triển kinh

tế - xã hội của đất nước, của mỗi địa phương

+ Tình trạng đội ngũ Hiệu trưởng hiện tại về nhận thức, khả năng, trình

độ quản lí Có nắm được thực trạng về đội ngũ Hiệu trưởng một cách đầy đủ thì việc đề ra mục tiêu bồi dưỡng sẽ thiết thực và đạt được kết quả mong muốn + Mục tiêu bồi dưỡng đội ngũ công chức nói chung và ngành giáo dục nói riêng được quy định trong Quyết định 874/TTg của Thủ tướng Chính phủ là:

" Trang bị những kiến thức và kĩ năng cơ bản bổ sung kiến thức

chuyên môn, nghiệp vụ và quản lí cho các bộ công chức Nhà nước

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức Nhà nước nhằm khắc phục những khiếm khuyết, hẫng hụt hiện nay để thực thi công vụ"

1.2.5.2 N ội dung bồi dưỡng:

Nó là một hệ thống tri thức, kĩ năng có liên quan đến hoạt động quản lí của nhà trường

+ Căn cứ vào mục tiêu đã được xác định cho hoạt động bồi dưỡng

+ Căn cứ vào chương trình bồi dưỡng công chức nhà nước và ngành Giáo dục-đào tạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ GD- ĐT đã ban hành (Theo Quyết định số 874/TTg ngày 20/11/1996 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 3481/GD-ĐT ngày 1/11/1997 của Bộ Trưởng Bộ GD-ĐT) + Căn cứ vào thực tiễn hoạt động quản lí nhà trường tại địa phương và những gì mà người Hiệu trưởng đã có

+ Một số tri thức cơ bản được lựa chọn với tư cách là những phương pháp luận, tư tưởng, quan điểm, đường lối để dẫn dắt cho hoạt động quản lí nhà trường

+ Hệ thống các tri thức về luật lệ tạo nên cơ sở pháp lí cho hoạt động quản lí, những căn cứ nền tảng mà người Hiệu trưởng cần nắm vững để vận dụng cho đúng

+ Hệ thống những tri thức và kĩ năng thao tác quy trình có liên quan đến nghiệp vụ quản lí tổ chức quá trình giáo dục ở nhà trường

+ Hệ thống những kinh nghiệm mà người học đúc kết phân tích, tìm ra cơ

mình, địa phương mình

+ Hệ thống những phẩm chất, đạo đức, nghề nghiệp nhằm giúp người học xác định và củng cố cách nhìn đúng đắn, từ đó tổ chức xây dựng và thực hiện mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong trường và các mối quan hệ xã hội khác đồng thời xác định tinh thần trách nhiệm của người Hiệu trưởng trong giai đoạn mới

+ Một số tri thức công cụ như ngoại ngữ, tin học

+ Đào tạo, bồi dưỡng về lí luận chính trị, đường lôi chủ trương của Đảng

hoạt động bồi dưỡng

tạo trước đó hoặc nâng cao theo yêu cầu của nghề nghiệp

b Theo nội dung: Là hình thức bồi dưỡng về một số kĩ năng nhất định như phương pháp xử lí, giải quyết công việc trong phạm vi nghề nghiệp hoặc một số vấn đề có tính lí luận Ta thường gọi là bồi dưỡng theo chuyên đề

c Theo cách tổ chức:

+ Bồi dưỡng tập trung: người được bồi dưỡng thoát khỏi công việc của tổ chức trong một thời gian hạn định để đảm bảo chất lượng, yêu cầu bồi dưỡng + Vừa công tác, vừa bồi dưỡng: người được bồi dưỡng vừa làm việc, vừa

tham gia các khóa bồi dưỡng theo những thời gian, điều kiện cụ thể của tổ chức, cá nhân

+ Bồi dưỡng tại nơi làm việc : Quá trình bồi dưỡng diễn ra ngay tại đơn vị như vừa học vừa làm, thực tập, kèm cặp, sinh hoạt chuyên môn hàng tuần, hàng tháng

bồi dưỡng cần phải phù hợp với:

+ Đặc điểm hoàn cảnh của người học, điều kiện của tể chức, của ngành hoặc của trường

+ Nội dung cần phải bồi dưỡng

1.2.5.4 Phương pháp bồi dưỡng: [16, trạng 93]

thực hiện mục tiêu bồi dưỡng

thì phương pháp là hình thức tự vận động bên trong của nội dung bồi dưỡng Phương pháp đóng vai trò rất quan trọng trong việc bồi dưỡng, giúp người học cách tiếp cận vấn đề Nếu nội dung tốt mà phương pháp không hữu hiệu thì bồi dưỡng sẽ không đạt hiệu quả cao, nếu phương pháp tốt sẽ có tác dụng trở lại làm cho nội dung ngày càng hoàn thiện hơn và mục tiêu bồi dưỡng được hiệu quả hơn về phương pháp bồi dưỡng cần chú ý:

+ Gắn liền với công việc hiện tại của học viên, những kinh nghiệm mà họ tích lũy được Điều này đòi hỏi bên cạnh trang bị tri thức khoá học,phải đặc biệt chú ý khai thác tính chủ động những nguồn tri thức sắn có của họ

+ Gắn liền lí thuyết với thực tiễn xã hội, đặc điểm tâm lí của học viên, thực tiễn cuộc sống nghề nghiệp và sự phát triển khoá học công nghệ Điều này đòi hỏi người dạy phải luôn bám sát yêu cầu của thực tiễn kinh tế - xã hội, thực tiễn nghề nghiệp mà người học đang thực thi nhiệm vụ của mình

+ Phương pháp bồi dưỡng ngày càng gắn chặt với các thiết bị và phương

tiện dạy học hiện đại, có tác dụng tối ưu trong bồi dưỡng

Một điều đáng chú ý là những phương pháp truyền thống (diễn giảng, thông báo) tuy có ưu điểm là tạo ra khả năng cung cấp cho người học một khối lượng thông tin lớn có hệ thống trong một thời gian không dài và giúp cho họ nắm vững vấn đề lí thuyết phức tạp; có nhiều khả năng tác động đến tình cảm của học viên cũng như khêu gợi ở họ nhu cầu không chủ định theo dõi lô gíc bài giảng ; giúp cho người học có năng lực nhìn thấy trước vấn đề, nẩy ra thắc mắc và hoài nghi khoá học Tuy nhiên, phương pháp bồi dưỡng truyền thống

có những nhược điểm là làm cho người học dễ thụ động, không có điều kiện phát huy đầy đủ tính tích cực, độc lập, sáng tạo, không tham gia giải quyết các vấn đề do giảng viên đưa ra, điều này dẫn tới sự căng thẳng thần kinh, mệt mõi, giảm sút sự tập trung chú ý, mất hứng thú học tập; mặt khác chưa tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết hợp học với hành với việc giải quyết những vấn đề mà thực tế đặt ra

Do nhu cầu phải đổi mới về phương pháp bồi dưỡng, để phù hợp với đối tượng là những người có kinh nghiệm trong quá trình công tác nên cần phải coi trọng các phương pháp như Xêmina, nêu vấn đề, thực hành để có thể lôi cuốn được người học trong quá trình tham gia bồi dưỡng Từ đó việc đổi mới phương pháp cần phải chú ý đến việc phát huy cao độ tính tích cực, độc lập, sáng tạo cho người học, phải kết hợp các phương pháp hiện đại, bồi dưỡng cho người học phương pháp tự học,đọc sách, thu hút họ vào quá trình luyện tập vận dụng những kiến thức đã tiếp thu được để giải quyết những tình huống đa dạng, phức tạp Ngoài ra, phương pháp bồi dưỡng cũng cần chú ý đến việc rèn luyện tay nghề cho học viên, sử dụng các phương tiện, thiết bị hiện đại như vi tính, truyền hình, đèn chiếu, phim ảnh để hỗ trợ và hoàn thiện cho việc đổi mới phương pháp bồi dưỡng

1.2.5.5.K ế hoạch tổ chức bồi dưỡng:

Đó là chương trình hành động nhằm khai thác, phối hợp sử dụng các nguồn lực một cách cân đối, nhịp nhàng để đạt mục tiêu bồi dưỡng

Yêu cầu của một kế hoạch bồi dưỡng là phải cân đối giữa yêu cầu của

ngành với điều kiện thực tế của người học, phải tính đến cơ sở vật chất, đội ngũ giảng dạy, khả năng kinh phí sao cho đạt hiệu quả một cách ít tốn kém nhất, phải tínỉv đến các phương án bồi dưỡng một cách tối ưu để bảo đảm mọi hoạt động đi đến thắng lợi, tránh được việc tùy tiện, hình thức chủ nghĩa, chủ quan khi bồi dưỡng Vì vậy khi xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, cần phải thể hiện các nội dung sau:

+ Mục tiêu về số lượng và chất lượng mà hoạt động bồi dưỡng cần đạt được

+ Sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục và các cơ quan tham gia vào bồi dưỡng

+ Sự phân bố thời gian, nguồn tài chính cho quá trình bồi dưỡng

+ Phương pháp, hình thức, đánh giá kết quả

1.2.5.6.Xây d ựng các điều kiên thực hiện bồi dưỡng:

Xây dựng các điều kiện để thực hiện việc bồi dưỡng là một thành tố không thể thiếu được trong qua trình bồi dưỡng, đây được coi như các công cụ

cơ bản để đạt được mục tiêu và nhiệm vụ đặt ra cho hoạt động bồi dưỡng, nó được sử dụng phối hợp hay đơn lẻ tùy theo mục tiêu đặt ra Các điều kiện này bao gồm:

quả bồi dưỡng

người có nhiều kinh nghiệm, có thâm niên trong công tác quản lí và có tinh thần trách nhiệm cao

Tùy theo các yêu cầu của chương trình bồi dưỡng mà bố trí của giảng viên theo các loại hình sau đây:

+ Giảng viên cung cấp kiến thức về đường lối chính sách

+ Giảng viên cung cấp về lí luận khoá học

+ Giảng viên cung cấp về nghiệp vụ

+ Giảng viên cung cấp các kinh nghiệm

Giáo dục của trường Cao đắng sư phạm ơ trung ương là các giảng viên có nhiều kinh nghiêm của các trường Quản lí Giáo dục, các trường chính trị b/ Tài chính:

hoạch đã vạch ra, đây là một trong những yếu tố quan trọng cho việc triển khai tốt công tác bồi dưỡng

+ Địa phương

+ Đóng góp của cơ sở, của người học

+ Chi phí cho người dạy

+ Chi phí cho người học, giảm bớt khó khăn do phải tập trung một thời gian xa gia đình

+ Chi phí khen thưởng

ương và địa phương để tạo điều kiện hoạt động bồi dưỡng đạt kết quả Cụ thể

về công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ, liên bộ Tài chính - Ban Tổ chức Cán bộ Chính phủ có văn bản số 37/TT-LB ngày 22/4/1994 về hướng dẫn quản lí sử dụng kinh phí đào tạo lại, bồi dưỡng cán bộ quản lí nhà nước và công chức hướng dẫn cụ thể về phạm vi đối tượng Từ khi có Quyết định số 874/TTg của Thủ tướng Chính phủi Bộ Tài chính có Thông tư số 150/1998/TT-BTC về hướng dẫn quản lí sử dụng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và công chức nhà nước quy định nội dung và mức chi cụ thể cho các hoạt động đào tạo, bồi

dưỡng

Chuẩn bị tốt các điều kiện về cơ sở vật chất để tổ chức và thực hiện hoạt động bồi dưỡng là nhân tố ảnh hưởng nhiều đến chất lượng bồi dưỡng Để đảm bảo cho nội dung bồi dưỡng cần có những phương tiện sau đây:

dưỡng

thiết bị hiện đại

1.2.5.7 Đánh giá kết quả bồi dưỡng:

Trong hoạt động bồi dưỡng, đánh giá là quá trình hoạt động được tiến hành có hệ thống nhằm so sánh hiệu quả đạt được về số lượng (chỉ tiêu tuyển sinh) và kết quả chất lượng (sự phát triển những năng lực mới, phẩm chất mới của người học)

lí cán bộ có những thông tin bổ ích trong việc sử dụng tiếp đội ngũ Hiệu trưởng, giúp cho các nhà tổ chức bồi dưỡng, các giảng viên cải tiến, đổi mới các phương pháp nội dung và hình thức bồi dưỡng tiếp theo

+ Đánh giá kết quả tức thời: về nhận thức và trình độ chuyên môn nghiệp

vụ người học được nâng lên (qua các bài kiểm tra trắc nghiệm khách quan hoặc

tự luận)

+ Đánh giá kết quả sau khi bồi dưỡng: hiệu quả quản lí của đội ngũ Hiệu trưởng tại cơ sở, điều này đòi hỏi các cấp quản lí phải theo dõi kiểm tra, đánh giá qua mỗi giai đoạn (1 năm hoặc 2 năm, 5 năm) đồng thời có kế hoạch bồi dưỡng tiếp theo đội ngũ này với nhiều hình thức khác nhau để bổ sung các kiến thức phù hợp với tình hình và nhiệm vụ mới

1.2.5.8.M ối quan hệ giữa các thành tố của quá trình bồi dưỡng:

Các thành tố của quá trình bồi dưỡng được trình bày ở phần trên, gắn bó chặt chẽ, phối hợp và hỗ trợ cho nhau Mục tiêu của bồi dưỡng là kim chỉ nam cho nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng, kế hoạch tổ chức thực hiện

sẽ cụ thể hóa mục tiêu; các điều kiện thực hiện bồi dưỡng sẽ giúp hoàn thành mục tiêu và kế hoạch đồng thời định hướng cho kế hoạch bồi dưỡng tiếp theo; đánh giá kết quả bồi dưỡng sẽ giúp cho việc nhìn lại mục tiêu bồi dưỡng có đúng đắn, thực tiễn không, đồng thời giúp cho các nhà tổ chức định hướng được nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng phù hợp với mục tiêu hiện tại và tương lai

1.3 VAI TRÒ, NHI ỆM VỤ CỦA SỞ GD-ĐT TRONG VIỆC THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH 874/TTG CỦA THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ

V Ề TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG CHO ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG THCS T ẠI ĐỊA PHƯƠNG:

Theo quy định, quyết định của Thủ tướng Chính phủ là một văn bản pháp

lí mà mọi tổ chức, mọi địa phương, mọi ngành phải triệt để thực hiện bằng cách

kiện cụ thể của ngành, địa phương, tổ chức mình, nhưng phải bảo đảm không trái với quyết định của Thủ tướng, đồng thời phải phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan để cùng thực hiện

Dựa vào quy trình hoạt động trên, chúng tôi có thể đưa ra một sơ đồ về mối quan hệ giữa quyết định của Thủ tướng Chính phủ, các cấp chính quyền và các cơ quan chức năng trong việc bồi dưỡng

Về phía Sở GD-ĐT cần thực hiện một số nhiệm vụ của việc bồi dưỡng đội ngũ Hiệu trưởng các trưởng THCS tại địa phương như sau:

1.3.1.ĐIỀU TRA CƠ BẢN ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG THCS TRONG TOÀN

T ỈNH:

"Các Bộ ngành, địa phương tiến hành điều tra nắm lại trình độ, nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nhà nước làm căn cứ xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức nhà nước" [31]

Sở GD-ĐT tiến hành điều tra, khảo sát, đánh giá thực trạng về:

+ Số lượng, cơ cấu đội ngũ Hiệu trưởng THCS trong toàn tỉnh

+ Về năng lực phẩm chất của đội ngũ Hiệu trưởng THCS và so sánh với nhu cầu hiện nay có đáp ứng được hay chưa

+ Xác định nhu cầu của việc bồi dưỡng cho đội ngũ Hiệu trưởng THCS trong toàn tỉnh ở những nội dung nào

+ Điều tra điều kiện để phục vụ cho việc bồi dưỡng như: Kinh phí, cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên

Việc điều tra này giúp các Sở có cái nhìn tổng quát về đội ngũ Hiệu trưởng THCS nhằm giúp cho các Sở từ đây xây dựng được những phương án,

kế hoạch bồi dưỡng dựa vào số lượng, yêu cầu của ngành, thực tế về năng lực, phẩm chất và nhu cầu của Hiệu trưởng

1.3.2.XÂY D ỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG:

Việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng là lựa chọn phương án hoạt động để đạt hiệu quả bồi dưỡng cao nhất

Theo Quyết định 74/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có ghi trong điều 2: "Căn cứ vào nội dung Quyết định này, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng giai đoạn 2001 - 2005 Cụ thể, chi tiết cho từng đối tượng, cán bộ, công chức thuộc quyền quản lí và tổ chức thực hiện, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của kê hoạch phát triển nguồn nhân lực của đơn vị" [ 32 ]

Việc xây dựng kế hoạch được thực hiện qua các bước sau đây :

Trong hợp đồng cần nêu được yêu cầu :

+ Thực hiện được các nội dung theo Quyết định của Chính phủ và của Bộ Trưởng Bộ GD&ĐT, đồng thời phải phù hợp với tình hình thực tế của việc quản lí ở các trường THCS Nội dung này phải được thống nhất giữa Sở GD&ĐT và các trường được mời tham gia bồi dưỡng

+ Hình thức bồi dưỡng phải phù hợp với đối tượng Hiệu trưởng THCS,họ vừa quản lí công việc của nhà trường, vừa phải tham gia bồi dưỡng, do đó cần phải tổ chức các hình thức mà các Hiệu trưởng tham gia đầy đủ trong thời gian bồi dưỡng đồng thời phải phù hợp với điều kiện của các giảng viên

+ Thông báo chiêu sinh các Hiệu trưởng THCS chưa được bồi dưỡng về

quản lí GD-ĐT,lí luận chính trị, nghiệp vụ sư phạm

+ Định ra các hình thức bồi dưỡng phù hợp với nội dung và hoàn cảnh người học như tập trung suốt đạt, tập trung Ì tháng hoặc tập trung Ì tuần /tháng + Quy định về thời gian tập trung bồi dưỡng làm thế nào để các Hiệu trưởng đảm bảo hoàn thành các công việc của nhà trường đồng thời bảo đảm thời gian học tập các đạt bồi dưỡng

+ Sử dụng các nguồn tài chính và điều kiện về cơ sở vật chất

cho các lớp bồi dưỡng dựa vào các mức chi cho các văn bản quy định của Trung ương và địa phương

ứng được các yêu cầu của các lớp bồi dưỡng cụ thể là phải có phòng học chứa

đủ các học viên và các trang thiết bị, các tài liệu học tập và tham khảo, bộ phận quản lí lớp học

Sở GD-ĐT cần chú ý 3 lực lượng giảng viên :

+ Giảng viên thỉnh giảng của trường Cán bộ quản lí GD-ĐT li, các trường Đại học sư phạm có hợp đồng

+ Giảng viên tại chỗ từ đội ngũ của khoá quản lí - Trường Cao đẳng sư phạm tại địa phương

+ Giảng viên là các cán bộ quản lí giỏi trong tỉnh và ngoài tỉnh để báo cáo chuyên đề về kinh nghiệm quản lí

Sở GD-ĐT cần có một bộ phận giúp giám đốc để tổ chức các lớp bồi dưỡng, theo dõi việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng, theo dõi và quản lí việc học tập của các học viên cũng như kết quả học tập của họ Đồng thời khi các Hiệu trưởng THCS trở về công tác tại địa phương, các phòng GD-ĐT phải có một bộ phận để theo dõi, đánh giá hiệu quả của việc bồi dưỡng thông qua kết

quả việc quản lí các nhà trường của Hiệu trưởng

1.4.NGƯỜI HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐỐI TƯỢNG CỦA HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG:

QU ỐC DÂN:

Mục tiêu của Giáo dục THCS trong điều 23-Luật Giáo dục được nêu: " Giáo dục THCS nhằm giúp cho học sinh củng cố và phát triển những kết quả của Giáo dục tiểu học, có trình độ học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động " [ 28]

Với mục tiêu trên đã xác định trường THCS là nơi đào tạo thế hệ trẻ thành những con người lao động mới xã hội chủ nghĩa Trường THCS gắn bó chặt chẽ với xã (phường); kế hoạch xây dựng và phát triển trường là một bộ phận trong kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội ở địa phương và cơ sở

Ngoài ra, trường THCS là "cầu nối giữa tiểu học và trung học" Như vậy trường THCS tiếp nhận những thành tựu của Giáo dục tiểu học, trên cơ sở đó thực hiện nhiệm vụ của mình, xây dựng những bước đầu của Giáo dục trung học THCS là "cấp cơ sở của bậc Trung học", THCS mang tính liên thông với Trung học chuyên nghiệp và trung học nghề không phải với ý nghĩa thông thường mà nó tạo nền tảng cơ sở cho các trường trung học chuyên nghiệp và trung học nghề"

Như vậy có thể nói Trung học cơ sở có vị trí vai trò trọng yếu trong bậc Trung học phổ thông, trong đời sống kinh tế- xã hội của đất nước Trong điều kiện của ta hiện nay cấp Trung học phổ thông chưa đủ điều kiện để thu nhận tất

cả học sinh THCS tiếp tục đào tạo, thì nhiệm vụ chuẩn bị cho các em bước vào học nghề, bước vào cuộc sống lao động là rất quan trọng, nghĩa là THCS tạo vốn học vấn phổ thông cơ bản để bước vào đào tạo nghề nghiệp Từ đó góp phần nâng cao dân trí, cung cấp nhân lực cho đất nước

1.4.2.NHI ỆM VỤ TRƯỜNG THCS TRONG NHỮNG NĂM TRƯỚC MẮT:

Trường THCS có những nhiệm vụ sau đây:

hoàn thành đến năm 2010 [ 2 ] Đây là nhiệm vụ quan trọng mà Đảng, Nhà nước và toàn ngành GD-ĐT phải quyết tâm thực hiện

XHCN, chuẩn bị đội ngũ lao động trẻ, chiến sỹ trẻ sẵn sàng xây dựng quê hương và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN [ 6 ]

nhân tài cho đất nước; chuẩn bị tạo nguồn cho cấp Trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, đào tạo nghề, chuẩn bị cho học sinh ra trường [ 3 ]

1.4.3 NGƯỜI HIỆU TRƯỞNG THCS:

1.4.3.1.Vai trò c ủa Hiệu trưởng THCS:

Hiệu trưởng là người quản lí một hệ thống xã hội nhỏ trong đó diễn ra quá trình sư phạm, với mục đích là sản sinh ra các giá trị nhân cách con người, việc quản lí quá trình lao động sư phạm và quá trình học tập tự giáo dục không chỉ

bó hẹp trong nhà trường mà phải đặt nó trong toàn bộ hệ thống xã hội và các mối quan hệ của nó như; quan hệ kinh tế, chính trị, pháp quyền, văn hóa, khoá học, đạo đức, nghệ thuật

Những đặc điểm cơ bản của người Hiệu trưởng THCS là:

Một cán bộ quản lí phải có năng lực về tổ chức và quản lí Người ta thường nói "Hiệu trưởng là một nhà Giáo dục kiêm quản lí giỏi" Hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lí một khối lượng con người và cơ sở vật chất, thiết bị dạy học Do đó Hiệu trưởng phải biết :

+ Chỉ đường, vạch đường cho các hoạt động của nhà trường được thực