Chương 1 - Tổng quan kinh doanh điện tử. Chương này sẽ giải thích khái niệm kinh doanh điện tử và các vấn đề liên quan, phân tích sự khác biệt giữa thương mại điện tử và kinh doanh điện tử. Mời các bạn cùng tham khảo để biết thêm các nội dung chi tiết.
Trang 1TỔNG QUAN
KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Giải thích được khái niệm kinh doanh điện
tử và các vấn đề liên quan
• Phân tích được sự khác biệt giữa thương
mại điện tử và kinh doanh điện tử
MỤC TIÊU
• Một số khái niệm
• Các mô hình kinh doanh điện tử
• Kiến trúc hệ kinh doanh điện tử
• Cơ sở hạ tầng cho hệ kinh doanh điện tử
NỘI DUNG
Trang 2Các mô
hình
kinh
doanh
điện tử
TỔNG QUAN
VỀ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kiến trúc hệ kinh doanh điện tử
Hạ tầng công nghệ
Một số
khái niệm
MỘT SỐ KHÁI NIỆM
• Thương mại điện tử
– Electronic Commerce (EC)
• Kinh doanh điện tử
– Electronic Business (EB)
• Hệ kinh doanh điện tử
– Electronic Business System (EBS)
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• “… việc trao đổi thông tin qua mạng điện tử
được thực hiện tại bất kỳ giai đoạn nào
trong chuỗi cung ứng , cho dù trong nội bộ
một doanh nghiệp, giữa các doanh nghiệp
với nhau ( B2B ), hoặc giữa doanh nghiệp
với người tiêu dùng ( B2C )”
Cabinet Office (1999)
• “… bao gồm tất cả thông tin được trao đổi
qua trung gian điện tử giữa doanh nghiệp
và các đối tác liên quan bên ngoài của nó”
Chaffey (2009)
Trang 3THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• “… các giao dịch thương mại được thực
hiện thông qua mạng Internet giữa các tổ
chức và cá nhân”
Laudon (2014)
• “… bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán
hàng và phân phối sản phẩm được mua
bán và thanh toán trên mạng Internet ”
WTO, OECD
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• “… việc tiến hành một phần hoặc toàn bộ
quy trình của hoạt động thương mại bằng
phương tiện điện tử có kết nối với mạng
Internet , mạng viễn thông di động hoặc các
mạng mở khác”
Nghị định 52/2013/NĐ-CP
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
• “… được nhìn nhận dưới nhiều góc độ …”
CNTT Cung cấp, phân phối thông tin, các sản phẩm/dịch
vụ, các phương tiện thanh toán qua đường dây điện
thoại, các mạng truyền thông hoặc qua các phương
tiện điện tử khác
Kinh
doanh
Ứng dụng công nghệ để tự động hoá các giao dịch
kinh doanh và các kênh thông tin kinh doanh
Dịch
vụ
Công cụ để các doanh nghiệp, người tiêu dùng, các
nhà quản lý cắt giảm các chi phí dịch vụ, đồng thời
nâng cao chất lượng
Trực
tuyến
Cung cấp khả năng tiến hành các hoạt động mua,
bán hàng hoá, trao đổi thông tin trực tiếp trên
Internet cùng nhiều dịch vụ trực tuyến khác
Trang 4SỰ TIẾN HÓA CỦA
NGÀNH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• “… việc chuyển đổi các quy trình kinh
doanh chủ chốt thông qua việc ứng dụng
công nghệ Internet ” (IBM, 1997)
• “… quá trình trao đổi thông tin qua trung
gian điện tử cả bên trong tổ chức lẫn với
các đối tác bên ngoài có liên quan đến hoạt
động của tổ chức” (Chaffey, 2009)
KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Việc số hóa các giao dịch và qui trình trong
một công ty, liên quan đến các hệ thống
thông tin dưới sự kiểm soát của công ty
• Không bao gồm các giao dịch thương mại
liên quan đến việc trao đổi giá trị ngoài
phạm vi của tổ chức
Laudon (2014)
Trang 5KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Việc khởi xướng, thiết kế và triển khai các
quá trình kinh doanh thông qua các phương
tiện điện tử để đạt được giá trị gia tăng với
sự tham gia của doanh nghiệp, chính phủ,
và cá nhân sử dụng
(Meier, 2009)
MỘT SỐ TÌNH HUỐNG
TRONG KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Cửa hàng bán lẻ trực tuyến (B2C)
• Thị trường dịch vụ y tế trực tuyến (B2B)
• Bỏ phiếu và bầu cử trực tuyến (A2C)
• Trao đổi tri thức qua sách điện tử (C2C)
eCOMMERCE – eBUSINESS -
eENTERPRISE
eCOMMERCE
eBUSINESS eENTERPRISE
Trang 6LỢI ÍCH CỦA
KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Tăng giá trị
– Giúp đưa ra các sản phẩm & dịch vụ có chất
lượng
• Giảm chi phí
– Giúp tối ưu hóa quá trình sản xuất, kinh doanh
• Quản lý rủi ro
– Giúp tạo ra nhiều công cụ, phương án quản lý,
giảm thiểu rủi ro
Các khái
niệm
TỔNG QUAN
VỀ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kiến trúc hệ kinh doanh điện tử
Cơ sở
hạ tầng
Các mô
hình kinh
doanh
điện tử
MÔ HÌNH KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Mô hình kinh doanh
– “… Phương pháp tiến hành kinh doanh, qua đó
doanh nghiệp có được doanh thu, điều kiện cơ
bản để tồn tại và phát triển trên thị trường”
– “… Kiến trúc đối với dòng hàng hóa, dịch vụ và
thông tin, bao gồm việc mô tả các nhân tố kinh
doanh khác nhau và vai trò của chúng, mô tả
lợi ích tiềm năng đối với các nhân tố kinh
doanh, mô tả các nguồn doanh thu”
Trang 7MÔ HÌNH KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Doanh nghiệp
(Business)
Người tiêu dùng
(Consumer)
(Amazon.com)
C2B Priceline.com
C2C eBAY
Doanh nghiệp
(Business)
Người tiêu dùng (Consumer)
G2B Hải quan điện tử
G2C E-Government Chính phủ
(Government)
Chính phủ (Government)
B2G
C2G
G2G ELVIS (vn – usa)
Người bán
Người mua
MÔ HÌNH KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Các vấn đề cần quan tâm
– Xác định sản phẩm và dịch vụ
– Xác định khách hàng mục tiêu và thị trường
bán hàng
– Đánh giá và lựa chọn trang web kinh doanh
phù hợp
– Tổ chức quy trình kinh doanh
– Mô hình định giá và phương thức thanh toán
– Thiết lập chính sách an ninh
Các khái
niệm
TỔNG QUAN
VỀ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Các mô
hình
kinh
doanh
điện tử
Cơ sở
hạ tầng
Kiến trúc
hệ kinh doanh điện tử
Trang 8HỆ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Các hệ thống thông tin hỗ trợ kinh doanh
điện tử
– CRM (Customer relationship management)
– SCM (Supply chain management)
– HRM (Human resource management)
– ERP (Enterprise resource planning)
– DSS (Decision supporting system)
HỆ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
eBusiness System
Hậu cần
Cung ứng
Kế toán
Báo cáo Mua
hàng
Chăm
sóc
khách
hàng
Bán
hàng
HỆ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Nhà cung cấp
Khách hàng
ERP Internal BP
SCM Source/Procurement
CRM
Marketing/Sales/Services
Trang 9Các khái
niệm
TỔNG QUAN
VỀ KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Kiến trúc hệ kinh doanh điện tử
Các mô
hình
kinh
doanh
điện tử
Hạ tầng công nghệ
HẠ TẦNG CÔNG NGHỆ
• Kiến trúc về phần cứng, phần mềm, nội
dung và dữ liệu được dùng để đưa các
dịch vụ kinh doanh điện tử (e-business
services) đến nhân viên, khách hàng và
đối tác
(Chaffay, 2009)
MÔ HÌNH HẠ TẦNG CÔNG NGHỆ
KINH DOANH ĐIỆN TỬ
Tầng dịch vụ - ứng dụng
Tầng phần mềm hệ thống
Tầng mạng – truyền thông
Tầng vật lý – lưu trữ
Tằng nội dung – dữ liệu
Trang 10HẠ TẦNG CÔNG NGHỆ
KINH DOANH ĐIỆN TỬ
• Một số vấn đề cần quan tâm
– Loại ứng dụng cần phát triển
– Hình thức phát triển
– Yêu cầu về chất lượng dịch vụ
– Triển khai ứng dụng
– Tích hợp các ứng dụng
– Nền tảng, công nghệ và các tiêu chuẩn
– Quản trị chất lượng nội dung và dữ liệu
– Đảm bảo an toàn thông tin
SƠ ĐỒ KẾT NỐI MẠNG GIỮA
DOANH NGHIỆP VÀ KHÁCH HÀNG
Global ISPs
Local ISP
LAN
Local
ISP
Khách hàng Doanh nghiệp
I N T E R N E T
Máy chủ (Mail/Web)
MỐI LIÊN HỆ GIỮA
INTRANET, EXTRANET& INTERNET
Trang 11CÁC ỨNG DỤNG INTRANET
• Được sử dụng để cung cấp các dịch vụ trực
tuyến giới hạn cho nội bộ doanh nghiệp
– Các ứng dụng liên quan tới công bố tài liệu
– Các ứng dụng nguồn điện tử
– Các ứng dụng thông tin tương tác
– Hỗ trợ cho các ứng dụng Internet
CÁC ỨNG DỤNG EXTRANET
• Được sử dụng để cung cấp các dịch vụ trực
tuyến giới hạn cho các khách hàng doanh
nghiệp
– Truyền thông B2B
– Đánh giá, phản hồi, hỏi đáp
– Bán hàng và hỗ trợ khách hàng
– Quản trị tri thức và hỗ trợ khách hàng
– Quản lý lịch trình
– Họp trực tuyến
SƠ ĐỒ KẾT NỐI MẠNG GIỮA
DOANH NGHIỆP VÀ KHÁCH HÀNG
VẤN ĐỀ
AN TOÀN KHI KẾT NỐI MẠNG
Trang 12TƯỜNG LỬA
WORLD WIDE WEB (WWW)
• Mạng thông tin có thể truy cập toàn cầu,
dựa vào sự trao đổi thông tin giữa các máy
tính trên mạng, liên kết chúng với nhau
trong một tập hợp các nguồn đa phương
tiện có tương tác với nhau
(W3C)
SƠ ĐỒ HOẠT ĐỘNG CỦA WEB
Trao đổi thông tin giữa web client (browser) và web server
Trang 13SỰ TIẾN HÓA
CỦA CÔNG NGHỆ WEB
SỰ TIẾN HÓA
CỦA CÔNG NGHỆ WEB
MỨC ĐỘ SỬ DỤNG
PHẦN MỀM TRONG TỔ CHỨC
Kho dữ liệu Khai phá dữ liệu Quản lý tri thức
Hệ hoạch định nguồn lực
Trang 14CÁC PHẦN MỀM
SỬ DỤNG TRONG TỔ CHỨC
Phần mềm ứng dụng (khách hàng)
Phần mềm ứng dụng (đối tác và trung gian)
Quản trị mạng ngoài (extra/internet)
Phát triển ứng dụng Quản trị dữ liệu
Máy chủ ứng dụng Ứng dụng và dữ liệu
Máy chủ web dữ liệu chung Máy chủ
Quản trị mạng nội bộ (intranet)
MỨC ĐỘ ỨNG DỤNG CNTT
TRONG BÁN HÀNG
Không có website Hiện diện web ở mức cơ bản
Có thông tin tĩnh đơn giản
Có tương tác (cơ bản)
Có tương tác, hỗ trợ giao dịch với người dùng
Tương tác đầy đủ, hỗ trợ toàn bộ quá trình mùa hàng
MỨC ĐỘ ỨNG DỤNG CNTT
TRONG MUA HÀNG
(1) (2) (3) (4) (5)
Không sử dụng web
Thông qua web của các tổ chức trung gian
Đặt hàng điện tử thông qua EDI Đặt hàng điện tử tích hợp với hệ thống mua hàng của công ty
Đặt hàng điện tử tích hợp với hệ thống quản lý sản phẩm của công ty
Trang 15MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI
• Web Services
– Tập hợp các ứng dụng được cung cấp thông
qua Internet, nhưng không nhất thiết phải trên
cùng một máy hoặc cùng một mạng
– Một số ví dụ
• Paypal, Amazon, Microsoft, Google, …
• Smartlink, Banknetvn, Onepay, …
MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI
• Phần mềm dạng dịch vụ (SaaS)
o Một dạng phần mềm chạy trên Web có thể truy
cập từ xa (máy tính, smartphone, ) được tính
phí dịch vụ theo nhu cầu sử dụng
o Một số SaaS phổ biến: CRM, CMS, Helpdesk, …
o Một số nhà cung cấp SaaS
o Google App Suite, Saleforces, Desk.com, …
o Biaki, Misa, Avoca, …
MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI
• Điện toán đám mây
– Mô hình điện toán sử dụng các công nghệ máy
tính và phát triển dựa vào mạng Internet Thuật
ngữ "đám mây" ở đây chính là mạng Internet
và các kết cấu hạ tầng bên trong
– Dữ liệu, phần mềm, dịch vụ sẽ nằm tại các
máy chủ ảo (đám mây) trên Internet và được
truy cập tại bất kỳ thời điểm nào và từ bất kỳ
đâu thông qua hệ thống Internet
Trang 16MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI
• Kiến trúc hướng dịch vụ (SOA)
– Một bộ sưu tập của các dịch vụ giao tiếp với
nhau thông qua giao diện và thông điệp như là
các thành phần của một hệ thống phân tán
– Hướng tới phát triển các ứng dụng độc lập với
phần cứng, hệ điều hành, ngôn ngữ, …
MỘT SỐ CÔNG NGHỆ MỚI
• Trao đổi dữ liệu điện tử (EDI)
– Chuyển giao thông tin từ máy tính này sang
máy tính khác bằng phương tiện điện tử, có sử
dụng một tiêu chuẩn đã được thỏa thuận về
cấu trúc thông tin
• Mạng riêng ảo (VPN)
– Mạng dành riêng để kết nối các máy tính lại với
nhau thông qua mạng Internet công cộng
• Một số khái niệm
• Các mô hình kinh doanh điện tử
• Kiến trúc hệ kinh doanh điện tử
• Cơ sở hạ tầng cho hệ kinh doanh điện tử
TÓM TẮT