Luận án Khó khăn tâm lý của phụ nữ trong đấu tranh chống bạo lực gia đình nghiên cứu với mục tiêu: Phát hiện những khó khăn tâm lý của phụ nữ trong đấu tranh chống BLGĐ và những yếu tố tác động đến khó khăn tâm lý này; trên cơ sở đó, đề xuất một số biện pháp giúp phụ nữ khắc phục những khó khăn tâm lý đã được xác định. Để biết rõ hơn về nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1VI N HÀN LÂM KHOA H C XÃ H I VI T NAM Ệ Ọ Ộ Ệ
Trang 2HÀ N I – 2014 Ộ
Trang 3Công trình được hoàn thành t i: Khoa Tâm lý h c – H c vi n Khoaạ ọ ọ ệ
h c Xã h i ọ ộ
Ngườ ưới h ng d n khoa h c 1: PGS. TS. Hoàng Anhẫ ọ
Ngườ ưới h ng d n khoa h c 2: TS. Lê Văn H oẫ ọ ả
Ph n bi n 1: GS. TS. Ph m Thành Nghả ệ ạ ị
Ph n bi n 2: PGS. TS. Tr n Qu c Thànhả ệ ầ ố
Ph n bi n 3: PGS. TS. Nguy n H u Thả ệ ễ ữ ụ
Lu n án s đậ ẽ ược b o v trả ệ ước h i đ ng ch m lu n án c p Nhà nộ ồ ấ ậ ấ ướ c
t i: H c Vi n Khoa h c xã h i Vi t Nam ạ ọ ệ ọ ộ ệ
Có th tìm hi u lu n án t i: Th vi n Qu c Giaể ể ậ ạ ư ệ ố
Th vi n H c vi n Khoa h c xã h iư ệ ọ ệ ọ ộ Th vi n Vi n Tâm lý h cư ệ ệ ọ
Trang 4M Đ UỞ Ầ
1 TÍNH C P THI T C A Đ TÀIẤ Ế Ủ Ề
B o l c gia đình (BLGĐ) đ i v i ph n là v n đ có tính ch t toànạ ự ố ớ ụ ữ ấ ề ấ
c u. Vi t Nam, BLGĐ di n ra khá ph bi n trong m i t ng l p nhân dân vàầ Ở ệ ễ ổ ế ọ ầ ớ
đã có m t h u kh p các vùng khác nhau trên đ t nặ ở ầ ắ ấ ước. M c dù Vi t Nam đãặ ệ
th hi n cam k t cao trong vi c xây d ng Lu t và các chính sách đ i phó v iể ệ ế ệ ự ậ ố ớ BLGĐ nh ng v n t n t i kho ng tr ng gi a lý thuy t và th c t tri n khai.ư ẫ ồ ạ ả ố ữ ế ự ế ể
Ph n l n nh ng ph n b b o l c thầ ớ ữ ụ ữ ị ạ ự ường không dám đ i di n v i v n đ này.ố ệ ớ ấ ề
H c g ng ch u đ ng v i mong mu n có đọ ố ắ ị ự ớ ố ượ ực s bình yên tr l i trong giaở ạ đình. Chính vì v y, h u qu c a b o l c thậ ậ ả ủ ạ ự ường r t nghiêm tr ng. Đ xây d ngấ ọ ể ự
m t n n văn hóa m i, đ o đ c m i, công b ng và dân ch , vi c phát hi n và chộ ề ớ ạ ứ ớ ằ ủ ệ ệ ỉ
rõ nguyên do c a nh ng khó khăn tâm lý (KKTL) c a ph n trong đ u tranhủ ữ ủ ụ ữ ấ
ch ng BLGĐ có ý nghĩa vô cùng quan tr ng. Vì v y, vi c nghiên c u đ tài:ố ọ ậ ệ ứ ề
“KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ủ ụ ữ ấ ố ” là r t c n thi t.ấ ầ ế
2. M C ĐÍCH NGHIÊN C UỤ Ứ
Phát hi n nh ng KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ vàệ ữ ủ ụ ữ ấ ố
nh ng y u t tác đ ng đ n KKTL này. Trên c s đó, đ xu t m t s bi nữ ế ố ộ ế ơ ở ề ấ ộ ố ệ pháp giúp ph n kh c ph c nh ng KKTL đã đụ ữ ắ ụ ữ ược xác đ nh.ị
3. Đ I TỐ ƯỢNG NGHIÊN C UỨ
Bi u hi n và m c đ KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ.ể ệ ứ ộ ủ ụ ữ ấ ố
4. KHÁCH TH NGHIÊN C UỂ Ứ
Kh o sát b ng b ng h i 150 ph n và ph ng v n sâu 30 ph n Bênả ằ ả ỏ ụ ữ ỏ ấ ụ ữ
c nh đó, chúng tôi còn tr ng c u ý ki n c a 5 chuyên gia Tâm lý h c, 8 cán bạ ư ầ ế ủ ọ ộ
ho t đ ng trong lĩnh v c phòng ch ng BLGĐ,12 cán b qu n lý xã, thôn (H iạ ộ ự ố ộ ả ộ
ph n , H i nông dân, Trụ ữ ộ ưởng thôn )
5. GI THUY T NGHIÊN C UẢ Ế Ứ
5.1. KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ bi u hi n trên củ ụ ữ ấ ố ể ệ ả
ba m t: Nh n th c, thái đ và hành vi, trong đó khó khăn v thái đ trong đ uặ ậ ứ ộ ề ộ ấ tranh ch ng BLGĐ đố ược th hi n rõ nét nh t.ể ệ ấ
5.2. Có nhi u y u t nh hề ế ố ả ưởng đ n KKTL c a ph n trong đ u tranhế ủ ụ ữ ấ
ch ng BLGĐ nh : Ch ng ki n BLGĐ khi còn nh , trình đ h c v n, m c đố ư ứ ế ỏ ộ ọ ấ ứ ộ hài lòng v cu c s ng,ề ộ ố s h tr c a c ng đ ng…trong đó s h tr c a c ngự ỗ ợ ủ ộ ồ ự ỗ ợ ủ ộ
đ ng có nh hồ ả ưởng nhi u nh t đ n các m t bi u hi n c a KKTL.ề ấ ế ặ ể ệ ủ
Trang 55.3. Xây d ng ni m tin Nâng cao nh n th c T o s c m nh hànhự ề ậ ứ ạ ứ ạ
đ ng tích c c cho ph n s giúp h h n ch và kh c ph c nh ng KKTLộ ự ụ ữ ẽ ọ ạ ế ắ ụ ữ trong đ u tranh ch ng BLGĐ.ấ ố
6. NHI M V NGHIÊN C UỆ Ụ Ứ
6.1. Xây d ng c s lý lu n nghiên c u KKTL c a ph n trong đ uự ơ ở ậ ứ ủ ụ ữ ấ tranh ch ng BLGĐ. C th : Làm rõ khái ni m công c : “KKTL”, “BLGĐ đ iố ụ ể ệ ụ ố
v i ph n ", “Đ u tranh ch ng BLGĐ”, “KKTL c a ph n trong đ u tranhớ ụ ữ ấ ố ủ ụ ữ ấ
ch ng BLGĐ”; Xác đ nh bi u hi n KKTL, tiêu chí đo và y u t tác đ ng đ nố ị ể ệ ế ố ộ ế KKTL được nghiên c u.ứ
6.2. Làm rõ th c tr ng KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ,ự ạ ủ ụ ữ ấ ố các y u t nh h ng đ n KKTL và m i t ng quan gi a chúng. ế ố ả ưở ế ố ươ ữ
6.3. Đ xu t m t s bi n pháp kh c ph c KKTL c a ph n trong đ uề ấ ộ ố ệ ắ ụ ủ ụ ữ ấ tranh ch ng BLGĐ. ố
7. GI I H N PH M VI NGHIÊN C UỚ Ạ Ạ Ứ
7.1. Gi i h n v n i dung nghiên c u: ớ ạ ề ộ ứ
Lu n án t p trung nghiên c u b o l c c a ch ng đ i v i ph n ậ ậ ứ ạ ự ủ ồ ố ớ ụ ữ
KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ đủ ụ ữ ấ ố ược xem xét cácở
m t bi u hi n v nh n th c, thái đ và hành vi. ặ ể ệ ề ậ ứ ộ
Lu n án ch đ xu t m t s bi n pháp kh c ph c KKTL c a ph nậ ỉ ề ấ ộ ố ệ ắ ụ ủ ụ ữ trong đ u tranh ch ng BLGĐ, không ti n hành th c nghi m.ấ ố ế ự ệ
7.2. Gi i h n v khách th nghiên c u: ớ ạ ề ể ứ
Nghiên c u đứ ược th c hi n trên nhóm khách th là ph n b b o l c.ự ệ ể ụ ữ ị ạ ự
7.3. Gi i h n v đ a bàn nghiên c u ớ ạ ề ị ứ
Nghiên c u đứ ược th c hi n t i 6 xã thu c 3 t nh phía B c: ự ệ ạ ộ ỉ ắ
Xã Liêm C n và Liêm Phong thu c huy n Thanh Liêm Hà Namầ ộ ệ
Xã Ph m Ngũ Lão và Song Mai thu c huy n Kim Đ ng H ng Yênạ ộ ệ ộ ư
Xã Mường Kh n và Thanh H i thu c huy n Tân L c Hoà Bìnhế ố ộ ệ ạ
8.1. Nh ng nguyên t c ph ữ ắ ươ ng pháp lu n ậ
Ti p c n ho t đ ng: KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐế ậ ạ ộ ủ ụ ữ ấ ố
được chúng tôi ti n hành nghiên c u thông qua ho t đ ng th c ti n c a phế ứ ạ ộ ự ễ ủ ụ
n Cách ti p c n này nh m nghiên c u các m t bi u hi n v nh n th c, tháiữ ế ậ ằ ứ ặ ể ệ ề ậ ứ
đ và hành vi c a KKTL trong đ u tranh ch ng BLGĐ c a ph n ộ ủ ấ ố ủ ụ ữ
Trang 6 Ti p c n h th ng: Xem xét các chu n m c văn hóa c a dân t c (l iế ậ ệ ố ẩ ự ủ ộ ố
s ng, h th ng giá tr truy n th ng,ố ệ ố ị ề ố …), Đ ng th i, đ ng trên quan đi m bìnhồ ờ ứ ể
đ ng gi i, quan tâm đ n quy n c a ph n ẳ ớ ế ề ủ ụ ữ Coi đây là nh ng căn c xácữ ứ
đ nh các y u t nh hị ế ố ả ưởng đ n KKTL.ế
8.2. Các ph ươ ng pháp nghiên c u c th ứ ụ ể
8.2.1. Phương pháp nghiên c u văn b n, tài li uứ ả ệ
8.2.2. Phương pháp đi u tra b ng h iề ả ỏ
Khó khăn tâm lý c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ là m t chủ ụ ữ ấ ố ộ ủ
đ khó nghiên c u v c n i dung cũng nh phề ứ ề ả ộ ư ương pháp th c hi n. Cho đ nự ệ ế nay, Vi t Nam có r t ít công trình nghiên c u liên quan đ n v n đ này, đ cở ệ ấ ứ ế ấ ề ặ
bi t dệ ưới góc đ Tâm lý h c. ộ ọ
9.1. Đóng góp v m t lý lu n ề ặ ậ
Lu n án đã xây d ng đậ ự ược khái ni m KKTL c a ph n trong đ uệ ủ ụ ữ ấ tranh ch ng BLGĐ, ch ra đố ỉ ược các bi u hi n c th c a KKTL này v nh nể ệ ụ ể ủ ề ậ
th c, thái đ và hành vi, tiêu chí đánh giá KKTL và m t s y u t tác đ ngứ ộ ộ ố ế ố ộ
đ n KKTL đế ược nghiên c u. Nh ng nét m i này góp ph n làm sáng t h n lýứ ữ ớ ầ ỏ ơ
lu n v KKTL nói chung và c a ngậ ề ủ ười ph n nói riêng trong đ u tranh ch ngụ ữ ấ ố BLGĐ
9.2. Đóng góp v m t th c ti n ề ặ ự ễ
Lu n án đã mô t đậ ả ược b c tranh KKTL trên các m t nh n th c, tháiứ ặ ậ ứ
đ và hành vi c a ngộ ủ ười ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ và th c tr ngụ ữ ấ ố ự ạ
m t s y u t tác đ ng đ n KKTL này. Trên c s đó, m t s bi n pháp tácộ ố ế ố ộ ế ơ ở ộ ố ệ
đ ng tâm lý: Xây d ng ni m tin Nâng cao nh n th c T o s c m nh hànhộ ự ề ậ ứ ạ ứ ạ
đ ng cho ph n độ ụ ữ ược xác đ nh là có hi u qu trong gi m b t KKTL. Nh ngị ệ ả ả ớ ữ
k t qu m i này là tài li u tham kh o b ích đ giáo d c v đ u tranh ch ngế ả ớ ệ ả ổ ể ụ ề ấ ố BLGĐ cho ph n ụ ữ
Trang 7C S LÝ LU N NGHIÊN C U KKTLƠ Ở Ậ Ứ
C A PH N TRONG Đ U TRANH CH NG B O L C GIA ĐÌNHỦ Ụ Ữ Ấ Ố Ạ Ự
TRONG Đ U TRANH CH NG B O L C GIA ĐÌNHẤ Ố Ạ Ự
Trong nhi u tài li u nghiên c u, BLGĐ đ i v i ph n còn đề ệ ứ ố ớ ụ ữ ược g i làọ
b o l c trong m i quan h thân thi t (IPV).ạ ự ố ệ ế
1.1.1. Nh ng nghiên c u KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐữ ứ ủ ụ ữ ấ ố
n c ngoài
ở ướ
1.1.1.1. Nh ng nghiên c u v BLGĐ ữ ứ ề
D ng b o l c đạ ạ ự ược nghiên c u ph bi n nh t là b o l c th ch t, nóứ ổ ế ấ ạ ự ể ấ
có liên quan ch t ch v i b o l c tình d c. M c dù nghiên c u v ph m vi vàặ ẽ ớ ạ ự ụ ặ ứ ề ạ
s nh hự ả ưởng c a b o l c tinh th n đ i v i ph n còn r t ít, nh ng cho th yủ ạ ự ầ ố ớ ụ ữ ấ ư ấ đây là d ng b o l c ph bi n nh t. Các nhà ạ ạ ự ổ ế ấ nghiên c u cũng đang tranh cãi vứ ề tính đa d ng xã h i trong hành vi b o l c đ i v i ph n ph thu c vào s th aạ ộ ạ ự ố ớ ụ ữ ụ ộ ự ừ
nh n mang tính văn hoá xã h i đ i v i nh ng hành vi đó. ậ ộ ố ớ ữ
1.1.1.2. Nh ng nghiên c u v đ u tranh ch ng BLGĐ ữ ứ ề ấ ố
Các nghiên c u v đ u tranh ch ng BLGĐ đã ch ra đứ ề ấ ố ỉ ược nh ng v n đữ ấ ề
lý lu n v b n ch t c a quá trình đ u tranh ch ng BLGĐ là ngăn ch n và xóaậ ề ả ấ ủ ấ ố ặ
b b o l c nh m b o v quy n l i chính đáng c a ph n ỏ ạ ự ằ ả ệ ề ợ ủ ụ ữ
1.1.1.3. Nh ng nghiên c u v KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng ữ ứ ề ủ ụ ữ ấ ố BLGĐ
Bi u hi n KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ: ể ệ ủ ụ ữ ấ ố Ph n cóụ ữ
m t ni m tin sâu s c v s ph thu c c a mình vào ch ng. Nh ng d u hi uộ ề ắ ề ự ụ ộ ủ ồ ữ ấ ệ
c m xúc tiêu c c ph n khá ph bi n: Th y b n thân không th đả ự ở ụ ữ ổ ế ấ ả ể ươ ng
đ u v i nh ng gì mình ph i làm, chán n n, m t hy v ng v cu c s ng c aầ ớ ữ ả ả ấ ọ ề ộ ố ủ
b n thân. Đa s ph n có xu hả ố ụ ữ ướng ch p nh n b o l c. ấ ậ ạ ự
H u h t các nghiên c u đ u ch ra nguyên nhân c b n, sâu xa nh tầ ế ứ ề ỉ ơ ả ấ
d n đ n hành vi BLGĐ c a ngẫ ế ủ ười ch ng cũng nh s ch p nh n, cam ch uồ ư ự ấ ậ ị
c a ph n là tính gia trủ ụ ữ ưởng.
1.1.2. Nh ng nghiên c u v KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ngữ ứ ề ủ ụ ữ ấ ố BLGĐ Vi t Namở ệ
Trang 81.1.2.1. Nghiên c u v BLGĐ ứ ề
Vi t Nam, v n đ BLGĐ b t đ u đ c quan tâm t nh ng năm cu i
th p niên 90 c a th k XX. M t s nghiên c u đậ ủ ế ỷ ộ ố ứ ược th c hi n trong giaiự ệ
đo n 1996 2001 cho th y m c đ ph bi n c a các d ng BLGĐ, nguyên nhânạ ấ ứ ộ ổ ế ủ ạ
và h u qu … Cho đ n nay, v n đ BLGĐ đậ ả ế ấ ề ược nghiên c u r ng rãi h n. Tuyứ ộ ơ nhiên, theo nh n đ nh c a ậ ị ủ Ngân hàng th gi i ế ớ (2011): ”Các thông tin v BLGĐề
v n còn h n ch , ch có m t s nghiên c u đ nh lẫ ạ ế ỉ ộ ố ứ ị ượng trên quy mô nh vàỏ nghiên c u đ nh tính, m c dù v y cũng đ ch ra r ng v n đ BLGĐ đ i v iứ ị ặ ậ ủ ỉ ằ ấ ề ố ớ
ph n Vi t Nam có t n t i”. Có th xem xét d a trên hành vi cá nhân c aụ ữ ở ệ ồ ạ ể ự ủ
người ch ng ho c do tác đ ng b i hành vi c a chính ph n là nh ng y u tồ ặ ộ ở ủ ụ ữ ữ ế ố liên quan đ n s xu t hi n hành vi b o l c. Tuy nhiên, cũng c n nhìn nh nế ự ấ ệ ạ ự ầ ậ
y u t tâm lý xã h i, ch ng h n nh nh ng chu n m c văn hóa truy n th ngế ố ộ ẳ ạ ư ữ ẩ ự ề ố
đã ng h s th ng tr c a ngủ ộ ự ố ị ủ ười ch ng, cho phép ngồ ười ch ng b o l c v ồ ạ ự ợ
1.1.2.2. Nghiên c u v đ u tranh ch ng BLGĐ ứ ề ấ ố
Phân tích k t qu các nghiên c u v đ u tranh ch ng BLGĐ cho th y,ế ả ứ ề ấ ố ấ các nhà nghiên c u đang r t quan tâm đ n vi c ngăn ch n và đ y lùi n nứ ấ ế ệ ặ ẩ ạ BLGĐ. Thông qua các nghiên c u này, nhi u gi i pháp đã đứ ề ả ược đ xu t vàề ấ
th c hi n. Tuy nhiên, do tính ch t ph c t p c a BLGĐ, c n ti p t c có nhi uự ệ ấ ứ ạ ủ ầ ế ụ ề nghiên c u sâu h n ph c v cho công tác phòng, ch ng BLGĐ Vi t Nam.ứ ơ ụ ụ ố ở ệ
1.1.2.3. Nghiên c u v KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ứ ề ủ ụ ữ ấ ố
* V quan đi m, thái đ c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ: ề ể ộ ủ ụ ữ ấ ố
M t s lo i hành vi b o l c độ ố ạ ạ ự ược nhi u t ng l p xã h i k c n n nhân coi làề ầ ớ ộ ể ả ạ
có th ch p nh n để ấ ậ ược. M t lo t lý do c a s im l ng là vì x u h , mu n giộ ạ ủ ự ặ ấ ổ ố ữ
th di n cho gia đình, coi đó là vi c riêng c a gia đình và nghĩ r ng không aiể ệ ệ ủ ằ
có th giúp để ược ho c e ng i b o l c s ti p di n. Ph n che d u hành viặ ạ ạ ự ẽ ế ễ ụ ữ ấ
b o l c c a ch ng xu t phát t nh n th c v vai trò c a mình trong gia đìnhạ ự ủ ồ ấ ừ ậ ứ ề ủ
“L y ch ng thì ph i theo ch ng”. ấ ồ ả ồ
* V cách ng phó c a ph n đ i v i BLGĐ: ề ứ ủ ụ ữ ố ớ Cách ph n ng phóụ ữ ứ trong hoàn c nh BLGĐ khá đa d ng. Do không nh n đả ạ ậ ượ ự ỗ ợ ủc s h tr c a c ngộ
đ ng, nhi u ph n đã m t ni m tin vào s thay đ i tình tr ng c a b n thân.ồ ề ụ ữ ấ ề ự ổ ạ ủ ả
H im l ng ho c b qua hành vi b o l c c a ch ng. Ch khi nào b o l c th cọ ặ ặ ỏ ạ ự ủ ồ ỉ ạ ự ự
s nghiêm tr ng, đe d a đ n tính m ng và h nh phúc gia đình thì ngự ọ ọ ế ạ ạ ười phụ
n m i bu c ph i hành đ ng.ữ ớ ộ ả ộ
Trang 91.2. M T S V N Đ LÝ LU N V KKTL C A PH N TRONGỘ Ố Ấ Ề Ậ Ề Ủ Ụ Ữ
Đ U TRANH CH NG B O L C GIA ĐÌNH.Ấ Ố Ạ Ự
1.2.1. M t s khái ni m c b nộ ố ệ ơ ả
1.2.1.1. KKTL
KKTL là nh ng y u t tâm lý gây c n tr ho t đ ng c a ch th , ữ ế ố ả ở ạ ộ ủ ủ ể
có th bi u hi n nh n th c, thái đ và hành vi ể ể ệ ở ậ ứ ộ
KKTL có th xu t hi n m t hay nhi u m t bi u hi n trên c a ch th ể ấ ệ ở ộ ề ặ ể ệ ủ ủ ể
* Đ c đi m c a KKTL trong ho t đ ng: ặ ể ủ ạ ộ Tính c n tr , tính không phùả ở
h p, tính kém hi u qu …Tuy nhiên, trong đi u ki n nghiên c u c a lu n án,ợ ệ ả ề ệ ứ ủ ậ chúng tôi ch ti p c n đ c đi m th hi n tính c n tr làm tiêu chí đánh giáỉ ế ậ ặ ể ể ệ ả ở KKTL trong ho t đ ng c a cá nhân.ạ ộ ủ
* Các bi u hi n c a KKTL trong ho t đ ng: ể ệ ủ ạ ộ KKTL được xem xét trên
3 m t bi u hi n: Nh n th c, thái đ và hành vi. ặ ể ệ ậ ứ ộ
* Các m c đ KKTL: ứ ộ Các m c đ c a KKTL đứ ộ ủ ược xem xét c th ụ ể ở
t n s xu t hi n c n tr các m t bi u hi n: nh n th c, thái đ và hành vi.ầ ố ấ ệ ả ở ở ặ ể ệ ậ ứ ộ
C th nh sau: C n tr ít, c n tr nhi u, c n tr r t nhi u.ụ ể ư ả ở ả ở ề ả ở ấ ề
1.2.1.2. BLGĐ đ i v i ph n ố ớ ụ ữ
BLGĐ đ i v i ph n là nh ng hành đ ng c ố ớ ụ ữ ữ ộ ưỡ ng ép c a ch ng ủ ồ gây t n th ổ ươ ng cho ng ườ i ph n , có th bi u hi n m t th ch t, tinh ụ ữ ể ể ệ ở ặ ể ấ
th n, tình d c và kinh t ầ ụ ế
Nh ng hành đ ng cữ ộ ưỡng ép này là s t n công có ch ý c a ngự ấ ủ ủ ườ i
ch ng mà không đồ ược s đ ng ý c a ngự ồ ủ ười ph n , có 4 hình th c BLGĐ:ụ ữ ứ
B o l c tinh th n, b o l c th ch t, b o l c tình d c, b o l c kinh t …Hànhạ ự ầ ạ ự ể ấ ạ ự ụ ạ ự ế
vi b o l c thạ ự ường không ph i là m i mà đả ớ ượ ặc l p đi l p l i, đ c bi t là d ngặ ạ ặ ệ ạ
b o l c th ch t, ạ ự ể ấ gây ra nh ng h u qu nghiêm tr ng không ch đ i v i ng iữ ậ ả ọ ỉ ố ớ ườ
ph n mà còn nh h ng đ n gia đình, c ng đ ng và xã h i.ụ ữ ả ưở ế ộ ồ ộ
1.2.1.3. Đ u tranh ch ng BLGĐ đ i v i ph n ấ ố ố ớ ụ ữ
Đ u tranh ch ng BLGĐ c a ph n là hành đ ng ngăn ch n và ấ ố ủ ụ ữ ộ ặ xoá b vi c c ỏ ệ ưỡ ng ép v th ch t, tinh th n, tình d c và kinh t c a ề ể ấ ầ ụ ế ủ
ch ng đ i v i ph n ồ ố ớ ụ ữ
Đây là ho t đ ng đ y khó khăn, ph c t p, đa chi u, không gi i quy tạ ộ ầ ứ ạ ề ả ế ngay được. Nó có th kéo dài b i tính ch t chu k c a hành vi b o l c và sâuể ở ấ ỳ ủ ạ ự
xa h n là y u t văn hóa. C s nghiên c u v đ u tranh ch ng BLGĐ đ i v iơ ế ố ơ ở ứ ề ấ ố ố ớ
ph n là h th ng quan đi m lý thuy t n quy n.ụ ữ ệ ố ể ế ữ ề
Trang 101.2.1.4. KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ủ ụ ữ ấ ố
KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ là ủ ụ ữ ấ ố nh ng y u t ữ ế ố tâm lý gây c n tr ph n ngăn ch n và xóa b vi c c ả ở ụ ữ ặ ỏ ệ ưỡ ng ép v ề th ch t, ể ấ tinh th n, tình d c và kinh t c a ch ng đ i v i b n thân, có th đ ầ ụ ế ủ ồ ố ớ ả ể ượ c
bi u hi n nh n th c, thái đ và hành vi. ể ệ ở ậ ứ ộ
1.2.2. M t s bi u hi n KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ộ ố ể ệ ủ ụ ữ ấ ố
1.2.2.1. Khó khăn v nh n th c c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ề ậ ứ ủ ụ ữ ấ ố
Khó khăn th hi n trong nh n th c không đúng vai trò c a ng ể ệ ậ ứ ủ ườ i ph n ụ ữ trong gia đình đ i v i vi c ngăn ch n và xóa b b o l c c a ch ng ố ớ ệ ặ ỏ ạ ự ủ ồ
Khó khăn th hi n trong nh n th c không đúng v hành vi b o l c trong đ u ể ệ ậ ứ ề ạ ự ấ tranh ch ng BLGĐ ố
1.2.2.2. Khó khăn v thái đ c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ề ộ ủ ụ ữ ấ ố
Khó khăn th hi n thái đ tiêu c c đ i v i b n thân trong đ u tranh ch ng ể ệ ở ộ ự ố ớ ả ấ ố BLGĐ.
Khó khăn th hi n trong thái đ t b đ u tranh ch ng BLGĐ vì mong mu n ể ệ ộ ừ ỏ ấ ố ố
gi gìn s n đ nh gia đình. ữ ự ổ ị
Khó khăn th hi n thái đ thi u tin t ể ệ ở ộ ế ưở ng vào s giúp đ c a ng ự ỡ ủ ườ i thân
và c ng đ ng trong đ u tranh ch ng BLGĐ. ộ ồ ấ ố
1.2.2.3. Khó khăn v hành vi c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ề ủ ụ ữ ấ ố
Khó khăn trong vi c gi m b t hành vi l ng tránh đ u tranh ch ng BLGĐ ệ ả ớ ả ấ ố
Khó khăn trong hành vi tìm ra cách th c gi i quy t v n đ BLGĐ ứ ả ế ấ ề
1.2.3. Tiêu chí đánh giá KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐủ ụ ữ ấ ố
1.2.4.2. Nh ng y u t khách quan: ữ ế ố nh hẢ ưởng c a t tủ ư ưởng Nho giáo, nhả
hưởng c a d lu n xã h i (th hi n trong s h tr c a ngủ ư ậ ộ ể ệ ự ỗ ợ ủ ười thân và c ngộ
đ ng), đi u ki n s ng c a ph n (kinh t gia đình, s con).ồ ề ệ ố ủ ụ ữ ế ố
Ti u k t chể ế ương 1
Trang 11T CH C VÀ PHỔ Ứ ƯƠNG PHÁP NGHIÊN C UỨ
2.1. T CH C NGHIÊN C UỔ Ứ Ứ
2.1.1. Khách th và đ a bàn nghiên c u: ể ị ứ Nghiên c u đứ ược th c hi n trên 150ự ệ
ph n b b o l c t i 3 t nh Hà Nam, H ng Yên, Hoà Bình. ụ ữ ị ạ ự ạ ỉ ư
Trang 12 Giai đo n 5 ạ : Vi t văn b n lu n án chính th c theo quy đ nh.ế ả ậ ứ ị
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U LÝ LU NỨ Ậ
2.2.1. M c đích nghiên c uụ ứ
2.2.2. N i dung nghiên c uộ ứ
2.2.3. Phương pháp nghiên c uứ
2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U TH C TI NỨ Ự Ế
2.3.1. Phương pháp đi u tra b ng b ng h iề ằ ả ỏ
2.3.2. Phương pháp quan sát
2.3.3. Phương pháp ph ng v n sâuỏ ấ
2.3.4. Phương pháp nghiên c u trứ ường h p đi n hìnhợ ể
2.4. PHƯƠNG PHÁP X LÝ TÀI LI UỬ Ệ
Sau khi nh p li u qua chậ ệ ương trình EpiData 2 l n, 150 b ng s li uầ ả ố ệ
được chuy n sang x lý b ng chể ử ằ ương trình SPSS dùng trong môi trườ ngWindow phiên b n 12.0. K thu t th ng kê đả ỹ ậ ố ược s d ng là phân tích đ tinử ụ ộ
c y b ng phậ ằ ương pháp tính h s Alpha c a Cronbach nh m xác đ nh đ tinệ ố ủ ằ ị ộ
c y và đ giá tr c a thang đo trong b ng h i.ậ ộ ị ủ ả ỏ
Các thông s và phép th ng kê đố ố ượ ử ục s d ng trong nghiên c u là phânứ tích th ng kê mô t và phân tích th ng kê suy lu n. Phân tích th ng kê mô tố ả ố ậ ố ả
s d ng các ch s : Đi m trung bình, đ l ch chu n, t n s và ch s %. Phânử ụ ỉ ố ể ộ ệ ẩ ầ ố ỉ ố tích th ng kê suy lu n s d ng các phép th ng kê: Phân tích so sánh, phân tíchố ậ ử ụ ố
tương quan nh bi n, phân tích h i quy tuy n tính.ị ế ồ ế
S li u đi u tra đố ệ ề ược chúng tôi x lý theo hai hử ướng:
2.4.1. X lý theo nhómử
2.4.2. X lý theo cá thử ể
Ti u k t chể ế ương 2
Trang 13C A PH N TRONG Đ U TRANH CH NG B O L C GIA ĐÌNHỦ Ụ Ữ Ấ Ố Ạ Ự
3.1. TH C TR NG B O L C GIA ĐÌNH C A KHÁCH TH NGHIÊN C UỰ Ạ Ạ Ự Ủ Ể Ứ
Nghiên c u kh o sát tình tr ng BLGĐ đ i v i ph n trong vòng 12ứ ả ạ ố ớ ụ ữ tháng trước khi ph ng v n. Do khách th là nhóm ph n đỏ ấ ể ụ ữ ược xác đ nh làị
n n nhân nên 100 % ph n đ u tr i qua BLGĐ v i nhi u hình th c và m cạ ụ ữ ề ả ớ ề ứ ứ
đ khác nhau. Các hình th c BLGĐ đ i v i ph n độ ứ ố ớ ụ ữ ược xem xét bao g m:ồ
B o l c tinh th n, b o l c th xác, b o l c tình d c và b o l c kinh t ạ ự ầ ạ ự ể ạ ự ụ ạ ự ế
Theo k t qu nghiên c u, h u h t ph n đ u ch u 2 hình th c b oế ả ứ ầ ế ụ ữ ề ị ứ ạ
l c tr lên. Trong đó, s ph n b b o l c tinh th n và b o l c th ch tự ở ố ụ ữ ị ạ ự ầ ạ ự ể ấ chi m t l cao nh t th hi n m c đ ph bi n c a 2 d ng b o l c này.ế ỉ ệ ấ ể ệ ứ ộ ổ ế ủ ạ ạ ự Nghiên c u cũng ch ra r ng, m t s đ c đi m cá nhân c a ngứ ỉ ằ ộ ố ặ ể ủ ười gây b o l cạ ự
có liên quan đ n m c đ BLGĐ nh đ tu i, ngh nghi p, m c đ thế ứ ộ ư ộ ổ ề ệ ứ ộ ườ ngxuyên u ng rố ượu…Trong đó, rượu được xem là y u t có liên quan đ n nhi uế ố ế ề
d ng b o l c h n c (g m b o l c th ch t, b o l c tinh th n và b o l c tìnhạ ạ ự ơ ả ồ ạ ự ể ấ ạ ự ầ ạ ự
Trang 14n có nhi u KKTL và 14,6% có r t nhi u KKTL. Nh v y, đa s ph n đangữ ề ấ ề ư ậ ố ụ ữ
g p ph i m t s KKTL nh t đ nh trong đ u tranh ch ng BLGĐ. ặ ả ộ ố ấ ị ấ ố
B ng 3.6. Đánh giá m c đ KKTL c a ph n (tính theo %) ả ứ ộ ủ ụ ữ
Ghi chú: M c I: Có ít KKTL; M c II: Có nhi u KKTL; M c III: Có r t nhi u KKTL ứ ứ ề ứ ấ ề
Xét theo đi m trung bình (ĐTB) c a t ng m t nh n th c, thái đ vàể ủ ừ ặ ậ ứ ộ hành vi cho th y ph n có c n tr nhi u c 3 m t bi u hi n c a KKTLấ ụ ữ ả ở ề ở ả ặ ể ệ ủ trong đ u tranh ch ng BLGĐ. M c dù s chênh l ch v đi m gi a 3 m tấ ố ặ ự ệ ề ể ữ ặ
nh n th c, thái đ và hành vi c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ làậ ứ ộ ủ ụ ữ ấ ố không nhi u, song x p theo th b c cho phép chúng ta kh ng đ nh r ng phề ế ứ ậ ẳ ị ằ ụ
n g p c n tr nhi u nh t trong thái đ (ĐTB= 2,02). ữ ặ ả ở ề ấ ộ
Bi u đ 3.1. Đánh giá m c đ KKTL c a ph n (theo ĐTB) ể ồ ứ ộ ủ ụ ữ
3.2.2. Bi u hi n KKTL c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐể ệ ủ ụ ữ ấ ố
3.2.2.1. Khó khăn v nh n th c c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ề ậ ứ ủ ụ ữ ấ ố
a) Khó khăn th hi n trong nh n th c không đúng vai trò ng ể ệ ậ ứ ườ i ph n trong ụ ữ gia đình đ i v i vi c ngăn ch n và xóa b BLGĐ ố ớ ệ ặ ỏ
Trang 15Xem xét s li u b ng 3.7 chúng tôi th y ph n có nhi u nh n th cố ệ ở ả ấ ụ ữ ề ậ ứ không đúng v vai trò c a b n thân trong gia đình đ i v i vi c đ u tranhề ủ ả ố ớ ệ ấ
Ghi chú: Đi m th p nh t =1; đi m cao nh t= 3; ĐTB càng cao th hi n KKTL càng nhi u ể ấ ấ ể ấ ể ệ ề
b) Khó khăn th hi n trong nh n th c không đúng hành vi BLGĐ ể ệ ậ ứ
Trang 16Ph n đã ph n nào nh n th c đụ ữ ầ ậ ứ ược h u qu sâu xa c a BLGĐ, đã ýậ ả ủ
th c đứ ược trách nhi m c a ngệ ủ ười gây b o l c, song v n nh n th c sai v b nạ ự ẫ ậ ứ ề ả
ch t hành vi BLGĐ. H u h t ph n cho r ng BLGĐ là va ch m/mâu thu nấ ầ ế ụ ữ ằ ạ ẫ
v ch ng (70,6%) và 52,3% cho r ng hành vi này không th ngăn ch n đợ ồ ằ ể ặ ượ c.Đây là c n tr l n nh t trong nh n th c c a ph n ả ở ớ ấ ậ ứ ủ ụ ữ
6. BLGĐ nên được x lý nh h n soử ẹ ơ
v i các lo i t i ph m khác.ớ ạ ộ ạ 35,3 22,2 42,5 1,95 0,88
7. BLGĐ s t ch m d t n u kinhẽ ự ấ ứ ế
t gia đình d d , kh m khá h n.ế ư ả ấ ơ 50,1 26,1 22,9 2,31 0,80
Ghi chú: Đi m th p nh t =1; đi m cao nh t= 3; ĐTB càng cao th hi n KKTL càng nhi u ể ấ ấ ể ấ ể ệ ề
3.2.2.2. Khó khăn v thái đ c a ph n trong đ u tranh ch ng BLGĐ ề ộ ủ ụ ữ ấ ố
a) Khó khăn th hi n trong thái đ tiêu c c đ i v i b n thân trong đ u tranh ể ệ ộ ự ố ớ ả ấ
ch ng BLGĐ ố
B ng 3.9. Thái đ tiêu c c đ i v i b n thân trong đ u tranh ch ng BLGĐ ả ộ ự ố ớ ả ấ ố