Tóm tắt luận văn Thạc sỹ Luật học: Đổi mới hoạt động ban hành và giám sát thực hiện nghị quyết của Quốc hội

Đề tài nghiên cứu nhằm tìm ra những luận điểm khoa học của các công trình nghiên cứu có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của luận án. Trên cơ sở những luận điểm khoa học đó, đánh giá được tính khả thi của các đề xuất khoa học và tìm hướng nghiên cứu mới cho vấn đề đổi mới hoạt động ban hành và giám sát thực hiện nghị quyết.

PHÂN M  ĐÂÙ Ở ̀

1. Gi i thi u v  công trình nghiên c uớ ệ ề ứ

Đ  ti p t c hi n th c hóa nh ng t  t ng l n trong Hi n pháp 2013 vể ế ụ ệ ự ữ ư ưở ớ ế ề 

m t Nhà n c pháp quy n XHCN, c a Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dânộ ướ ề ủ  

có s  phân công, ph i h p và ki m soát gi a các c  quan nhà n c trongự ố ợ ể ữ ơ ướ  

vi c th c hi n các quy n l p pháp, hành pháp và t  pháp, vi c nghiên c uệ ự ệ ề ậ ư ệ ứ  

v  t  ch c và ho t đ ng c a Qu c h i Vi t Nam; đ c bi t là nghiên c uề ổ ứ ạ ộ ủ ố ộ ệ ặ ệ ứ  

nh ng đ nh h ng m i trong ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n nghữ ị ướ ớ ạ ộ ự ệ ị quy t c a Qu c h i Vi t Nam nh m đ m b o th c hi n dân ch  khi quy tế ủ ố ộ ệ ằ ả ả ự ệ ủ ế  

đ nh nh ng ch  tr ng, chính sách quan tr ng c a đ t n c, đ ng th i tri nị ữ ủ ươ ọ ủ ấ ướ ồ ờ ể  khai th c hi n có hi u qu  Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t nămự ệ ệ ả ậ ả ạ ậ  

2015, Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2015 là v n đ  c n đ c quan tâm.ậ ạ ộ ấ ề ầ ượ  Chính vì v y, Lu n án s  nghiên c u th c tr ng ho t đ ng ban hành nghậ ậ ẽ ứ ự ạ ạ ộ ị quy t c a Qu c h i Vi t Nam và th c tr ng ho t đ ng giám sát th c hi nế ủ ố ộ ệ ự ạ ạ ộ ự ệ  ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Nam đ  h ng t i nghiên c u ch ng minhị ế ủ ố ộ ệ ể ướ ớ ứ ứ  

r ng m c dù gi a lu t và ngh  quy t c a Qu c h i có nh ng đi m khác bi tằ ặ ữ ậ ị ế ủ ố ộ ữ ể ệ  

v  n i dung, tính ch t pháp lý, m c đích ban hànhề ộ ấ ụ  nên quy trình, th  t c banủ ụ  hành ngh  quy t và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i c n cóị ế ự ệ ị ế ủ ố ộ ầ  

nh ng quy đ nh mang tính đ c thù, tuy nhiên không nên tách ho t đ ng banữ ị ặ ạ ộ  hành ngh  quy t và giám sát th c hi n ngh  quy t ra kh i quy trình ban hànhị ế ự ệ ị ế ỏ  văn b n quy ph m pháp lu t và giám sát c a Qu c h i hi n nay. Do v y,ả ạ ậ ủ ố ộ ệ ậ  

đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h iổ ớ ạ ộ ự ệ ị ế ủ ố ộ  

là tìm ra nh ng đ nh h ng m i đ  xác đ nh rõ th m quy n, n i dung, giá trữ ị ướ ớ ể ị ẩ ề ộ ị pháp lý c a ngh  quy t t  đó l a ch n quy trình, th  t c ban hành ngh  quy tủ ị ế ừ ự ọ ủ ụ ị ế  cho phù h p v i t ng lo i ngh  quy t. Đ ng th i ph i g n k t ch t chợ ớ ừ ạ ị ế ồ ờ ả ắ ế ặ ẽ 

gi a ho t đ ng ban hành, ho t đ ng t  ch c th c hi n ngh  quy t v i ho tữ ạ ộ ạ ộ ổ ứ ự ệ ị ế ớ ạ  

đ ng giám sát th c hi n ngh  quy t trong m t quy trình khép kín đ  xác đ nhộ ự ệ ị ế ộ ể ị  

rõ tính kh  thi c a ngh  quy t, các gi i pháp c n th c hi n và trách nhi mả ủ ị ế ả ầ ự ệ ệ  

c a các ch  th  trong quá trình t  ch c th c hi n. ủ ủ ể ổ ứ ự ệ

2. Lý do l a ch n đ  tàiự ọ ề

Th  nh t ứ ấ , xu t phát t  ch  tr ng, chính sách c a Đ ng và Nhà n cấ ừ ủ ươ ủ ả ướ  

v  nhi m v  đ i m i t  ch c và ho t đ ng c a b  máy nhà n c, trong đóề ệ ụ ổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ ộ ướ  

có yêu c u đ i m i t  ch c và ho t đ ng c a Qu c h i theo h ng tăngầ ổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ ố ộ ướ  

c ng năng l c l p pháp, giám sát và quy t đ nh nh ng v n đ  quan tr ngườ ự ậ ế ị ữ ấ ề ọ  

c a đ t n c. ủ ấ ướ

Th  hai,  ứ ngh  quy t c a Qu c h i là văn b n pháp lu t có vai trò r tị ế ủ ố ộ ả ậ ấ  quan tr ng, tác đ ng tr c ti p đ n s  nghi p phát tri n kinh t  ­ xã h i c aọ ộ ự ế ế ự ệ ể ế ộ ủ  

đ t n c. N i dung, ch t l ng và tính kh  thi c a ngh  quy t  nh h ngấ ướ ộ ấ ượ ả ủ ị ế ả ưở  

đ n quy n và l i ích qu c gia, dân t c và l i ích c a nhân dân. ế ề ợ ố ộ ợ ủ

Th  ba,  ứ th c tr ngự ạ  ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy tạ ộ ự ệ ị ế  

c a Qu c h i v  c  b n tuân thủ ố ộ ề ơ ả ủ  qui đ nh c a pháp lu t, tuy nhiên cònị ủ ậ  nhi u đi m b t c p, ch a đáp  ng đ c yêu c u nâng cao ch t l ng vàề ể ấ ậ ư ứ ượ ầ ấ ượ  

hi u qu  ho t đ ng ban hành và giám sát văn b n pháp lu t nói chung cùngệ ả ạ ộ ả ậ  ngh  quy t c a Qu c h i nói riêng. ị ế ủ ố ộ

Th  t ứ ư, trong b i c nh th c thi Hi n pháp 2013ố ả ự ế , vi c t  ch c th c hi nệ ổ ứ ự ệ  các văn b nả  pháp lu t v  t  ch c và ho t đ ng c a Qu c h i đã ậ ề ổ ứ ạ ộ ủ ố ộ kh c ph cắ ụ  

đ n đâu nh ng b t c p trong ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n nghế ữ ấ ậ ạ ộ ự ệ ị quy t v n là m t câu h i c n ph i đ c nghiên c u gi i quy t.ế ẫ ộ ỏ ầ ả ượ ứ ả ế

Th  năm ứ , v iớ  n i dung và tính ch t pháp lý c a ngh  quy t Qu c h iộ ấ ủ ị ế ố ộ  

hi n nay, vi c xây d ng m t quy trình, th  t c riêng cho ho t đ ng ban hànhệ ệ ự ộ ủ ụ ạ ộ  ngh  quy t và giám sát ngh  quy t có th c s  là c n thi t hay không là v nị ế ị ế ự ự ầ ế ấ  

đ  mà tác gi  lu n án mong mu n làm sáng t  ề ả ậ ố ỏ

3. M c đích, đ i tụ ố ượng và ph m vi nghiên c uạ ứ

3.1. M c đích nghiên c u ụ ứ

­ Tìm ra nh ng lu n đi m khoa h c c a các công trình nghiên c u cóữ ậ ể ọ ủ ứ  liên quan đ n lĩnh v c nghiên c u c a lu n án. Trên c  s  nh ng lu n đi mế ự ứ ủ ậ ơ ở ữ ậ ể  khoa h c đó, đánh giá đ c tính kh  thi c a các đ  xu t khoa h c và tìmọ ượ ả ủ ề ấ ọ  

h ng nghiên c u m i cho v n đ  đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sátướ ứ ớ ấ ề ổ ớ ạ ộ  

th c hi n ngh  quy t.ự ệ ị ế

­ Nghiên c u các v n đ  lý lu n c  b n v  ngh  quy t c a Qu c h i,ứ ấ ề ậ ơ ả ề ị ế ủ ố ộ  

ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i; các v nạ ộ ự ệ ị ế ủ ố ộ ấ  

đ  lý lu n v  đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy tề ậ ề ổ ớ ạ ộ ự ệ ị ế  

c a Qu c ủ ố h i đ  t  đó t ng h p và xây d ng độ ể ừ ổ ợ ự ược h  th ng các v n đệ ố ấ ề 

lý lu n c  b n v  lĩnh v c nghiên c u. ậ ơ ả ề ự ứ

­ Nghiên c u th c tr ng ho t đ ng ban hành ngh  quy t c a Qu c h iứ ự ạ ạ ộ ị ế ủ ố ộ  

Vi t Nam các khóa X, XI, XII, XIII; trong đó t p trung ch  y u nghiên c uệ ậ ủ ế ứ  quy trình, th  t c ban hành ngh  quy t theo quy đ nh c a Lu t Ban hành vănủ ụ ị ế ị ủ ậ  

b n quy ph m pháp lu t năm 2008 đ  tìm ra nh ng b t c p trong ho t đ ngả ạ ậ ể ữ ấ ậ ạ ộ  ban hành ngh  quy t c a Qu c h i; ti p t c đ i chi u v i nh ng đi m m iị ế ủ ố ộ ế ụ ố ế ớ ữ ể ớ  

c a Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2015; t  đó đ  xu tủ ậ ả ạ ậ ừ ề ấ  

nh ng gi i pháp c  th  đ  tri n khai th c hi n Lu t Ban hành văn b n quyữ ả ụ ể ể ể ự ệ ậ ả  

các gi i pháp có tính kh  thi kh c ph c và góp ph n nâng cao hi u qu  ho tả ả ắ ụ ầ ệ ả ạ  

đ ng giám sát c a Qu c h i đ i v i vi c t  ch c th c hi n các quy t đ nhộ ủ ố ộ ố ớ ệ ổ ứ ự ệ ế ị  quan tr ng c a Qu c h i trong các nhi m k  ti p theo. ọ ủ ố ộ ệ ỳ ế

3.2. Đ i t ố ượ ng và ph m vi nghiên c u ạ ứ

Đ i t ng nghiên c uố ượ ứ : là nh ng v n đ  lý lu n c  b n ữ ấ ề ậ ơ ả và th c ti n cácự ễ  qui đ nh pháp lu t v  ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ị ậ ề ạ ộ ự ệ ngh  quy tị ế  

c a Qu c h i Vi t Nam.ủ ố ộ ệ

Ph m vi nghiên c uạ ứ : Đ i v i ho t đ ng ban hành ngh  quy t, lu n ánố ớ ạ ộ ị ế ậ  

t p trung nghiên c u ch  y u ho t đ ng ban hành ngh  quy t quy ph m c aậ ứ ủ ế ạ ộ ị ế ạ ủ  

Qu c h i Vi t Nam khóa X, XI, XII, XIII nh ng gi i h n ph m vi văn b nố ộ ệ ư ớ ạ ạ ả  pháp lu t t  Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2008 đ n Lu tậ ừ ậ ả ạ ậ ế ậ  Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2015. ả ạ ậ Đ i v i ố ớ gh  quy t cá bi tị ế ệ , tác gi  lu n án l a ch n quy trình, th  t c ban hành ngh  quy t v  đ u t  dả ậ ự ọ ủ ụ ị ế ề ầ ư ự 

án, công trình quan tr ng c a qu c gia; ọ ủ ố ngh  quy t quy t đ nh vi c thành l pị ế ế ị ệ ậ  

m i, nh p, chia, đi u ch nh đ a gi i hành chính t nh, thành ph  tr c thu cớ ậ ề ỉ ị ớ ỉ ố ự ộ  Trung  ng và ngh  quy t ươ ị ế v  nhân s  nhà n cề ự ướ  đ  nghiên c u. ể ứ

Đối v i ho t đ ng giám sát th c hi n ngh  quy t, lu n án nghiên c uớ ạ ộ ự ệ ị ế ậ ứ  

ho t đ ng giám sát c a Qu c h i X, XI, XII, XIII nh ng gi i h n nghiênạ ộ ủ ố ộ ư ớ ạ  

c u trên c  s  quy đ nh c a Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2003 và Lu tứ ơ ở ị ủ ậ ạ ộ ậ  

Ho t đ ng giám sát năm 2015 đ  đ i chi u, so sánh và đ  xu t ki n nghạ ộ ể ố ế ề ấ ế ị trong các giai đo n ti p theo. M t khác, ph m vi c a lu n án ch  t p trungạ ế ặ ạ ủ ậ ỉ ậ  nghiên c u ho t đ ng giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i v i tứ ạ ộ ự ệ ị ế ủ ố ộ ớ ư cách là c  ch  t  giám sát thông qua th m quy n c a Qu c h i và các cơ ế ự ẩ ề ủ ố ộ ơ quan c a Qu c h i. ủ ố ộ

có s  g n k t, k , th a, phát tri n các v n đ  đ  đ t đ c m c đích, yêuự ắ ế ế ừ ể ấ ề ể ạ ượ ụ  

c u đã đ c xác đ nh cho lu n án.ầ ượ ị ậ

Ph ng pháp phân tích và t ng h p đ c s  d ng trong c  hai lĩnh v cươ ổ ợ ượ ử ụ ả ự  nghiên c u lý thuy t và th c ti n các v n đ  thu c n i dung đ  tàiứ ế ự ễ ấ ề ộ ộ ề  đ  t o raể ạ  

h  th ng lý thuy t c  b n v  v n đ  nghiên c u trong ch ng 2 c a lu nệ ố ế ơ ả ề ấ ề ứ ươ ủ ậ  

án. 

Ph ng pháp gi  thuy t nh m đ a ra các d  đoán có liên quan đ n m tươ ả ế ằ ư ự ế ộ  

s  nhi m v  nghiên c u v  ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n nghố ệ ụ ứ ề ạ ộ ự ệ ị quy t c a Qu c h i, sau đó ch ng minh tính đúng, sai c a các d  đoán đóế ủ ố ộ ứ ủ ự  

nh m tìm ra các gi i pháp t t nh t cho v n đ  nghiên c u. Ph ng pháp nàyằ ả ố ấ ấ ề ứ ươ  

đ c tác gi  s  d ng   ch ng 1 c a lu n án. ượ ả ử ụ ở ươ ủ ậ

Ph ng pháp k t h p lý lu n v i th c ti n: đ c s  d ng trong t t cươ ế ợ ậ ớ ự ễ ượ ử ụ ấ ả các ch ng c a lu n án đ  xem xét t ng v n đ  nghiên c u trong m i liênươ ủ ậ ể ừ ấ ề ứ ố  

h  gi a l ch s , lý lu n, pháp lý v i th c ti n th c hi n, trong đó đi n hìnhệ ữ ị ử ậ ớ ự ễ ự ệ ể  

là ch ng 2, 3 c a lu n án cùng v i vi c xem xét, đ  xu t các đ nh h ngươ ủ ậ ớ ệ ề ấ ị ướ  

đ i m i và gi i pháp đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n nghổ ớ ả ổ ớ ạ ộ ự ệ ị quy t c a Qu c h i Vi t Nam   ch ng 4.ế ủ ố ộ ệ ở ươ

Ph ng pháp lu t h c so sánh: Ph ng pháp này ch  y u đ c sươ ậ ọ ươ ủ ế ượ ử 

d ng đ  so sánh các văn b n pháp lu t c a Vi t Nam qua các giai đo n phátụ ể ả ậ ủ ệ ạ  tri n (so sánh Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2008 v iể ậ ả ạ ậ ớ  

Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2015, Lu t Ho t đ ngậ ả ạ ậ ậ ạ ộ  giám sát năm 2003 v i Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2015…), so sánh phápớ ậ ạ ộ  

lu t Vi t Nam v i pháp lu t m t s  n c có liên quan đ n quy trình, th  t cậ ệ ớ ậ ộ ố ướ ế ủ ụ  ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t, t  đó xây d ng nh ng kinhự ệ ị ế ừ ự ữ  nghi m có th  tham kh o và áp d ng trong giai đo n hi n nay. ệ ể ả ụ ạ ệ

Ph ng pháp l ch s : đ c s  d ng nhi u t i ch ng 3. Đây là ph ngươ ị ử ượ ử ụ ề ạ ươ ươ  pháp đ c s  d ng nh m đ a ra nh ng c  li u l ch s  đ  trình bày v  th cượ ử ụ ằ ư ữ ứ ệ ị ử ể ề ự  

tr ng ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h iạ ạ ộ ự ệ ị ế ủ ố ộ  khóa X, XI, XII, XIII.  

Ph ng pháp th ng kê: đ c s  d ng đ  th ng kê ph m vi n i dungươ ố ượ ử ụ ể ố ạ ộ  ban hành ngh  quy t, s  l ng các ngh  quy t trong các lĩnh v c và các hìnhị ế ố ượ ị ế ự  

th c giám sát th c hi n ngh  quy t mà Qu c h i Vi t Nam đã s  d ng trongứ ự ệ ị ế ố ộ ệ ử ụ  

th c hi n ho t đ ng c a mình. ự ễ ạ ộ ủ

5. Nh ng đi m m i c a Lu n ánữ ể ớ ủ ậ

V  v n đ  lý lu n: Lu n án nghiên c u t ng th  các v n đ  lý lu n cóề ấ ề ậ ậ ứ ổ ể ấ ề ậ  liên quan đ n ho t đ ng ban hành ngh  quy t và ho t đ ng giám sát th cế ạ ộ ị ế ạ ộ ự  

hi n ngh  quy t. ệ ị ế

V  v n đ  th c ti n: Trên c  s  quy đ nh c a pháp lu t hi n hành, lu nề ấ ề ự ễ ơ ở ị ủ ậ ệ ậ  

án nghiên c u th c tr ng quy trình, th  t c ban hành và giám sát th c hi nứ ự ạ ủ ụ ự ệ  ngh  quy t có s  đ i chi u, so sánh, đánh giá gi a Lu t Ban hành văn b nị ế ự ố ế ữ ậ ả  quy ph m pháp lu t năm 2008 v i Lu t Ban hành văn b n quy ph m phápạ ậ ớ ậ ả ạ  

lu t năm 2015; Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2003 v i Lu t Ho t đ ngậ ậ ạ ộ ớ ậ ạ ộ  giám sát năm 2015. 

Khác v i các công trình nghiên c u khác, lu n án đ t hai v n đ : banớ ứ ậ ặ ấ ề  hành ngh  quy t và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i trong m iị ế ự ệ ị ế ủ ố ộ ố  quan h  g n bó m t thi t, trong m t quy trình khép kín đ  nghiên c u vàệ ắ ậ ế ộ ể ứ  

gi i quy t v n đ  và ch  ra r ng do tính ch t đ c thù c a ngh  quy t – vănả ế ấ ề ỉ ằ ấ ặ ủ ị ế  

b n th  hi n ý chí c a Qu c h i đ i v i các v n đ  quan tr ng c a đ tả ể ệ ủ ố ộ ố ớ ấ ề ọ ủ ấ  

n c nên c n ph i có m t quy trình, th  t c khép kín t  ban hành, t  ch cướ ầ ả ộ ủ ụ ừ ổ ứ  

th c hi n và giám sát th c hi n m t cách ch t ch , đ c bi t là giai đo n h uự ệ ự ệ ộ ặ ẽ ặ ệ ạ ậ  giám sát (giám sát ngh  quy t v  k t qu  giám sát). Lu n án đ  xu t m t sị ế ề ế ả ậ ề ấ ộ ố 

nh ng ý ki n có tính kh  thi đ i v i vi c hoàn thi n c  s  pháp lý cho ho tữ ế ả ố ớ ệ ệ ơ ở ạ  

đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Nam.ộ ự ệ ị ế ủ ố ộ ệ

6. Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a lu n ánọ ự ễ ủ ậ

V  ý nghĩa khoa h c:ề ọ

­ Lu n án hậ ệ ố th ng hóa nh ng v n đ  lý lu n có liên quan đ n nghữ ấ ề ậ ế ị quy t, ho t đ ng ban hành ngh  quy t và ho t đ ng giám sát th c hi n nghế ạ ộ ị ế ạ ộ ự ệ ị quy t c a Qu c h i Vi t Nam. Hi n nay, nh ng v n đ  lý lu n này đangế ủ ố ộ ệ ệ ữ ấ ề ậ  

n m trong nh ng v n đ  lý lu n chung v  ho t đ ng ban hành văn b n phápằ ữ ấ ề ậ ề ạ ộ ả  

lu t và ho t đ ng giám sát chung c a Qu c h i ho c đang n m r i rác trongậ ạ ộ ủ ố ộ ặ ằ ả  các công trình nghiên c u v  ngh  quy t   m t s  nh ng lĩnh v c c  th  ứ ề ị ế ở ộ ố ữ ự ụ ể

­ Lu n án lýậ  gi i vai trò c a s  phân đ nh rõ n i dung ban hành lu t vàả ủ ự ị ộ ậ  

n i dung ban hành ngh  quy t làm c  s  đ  xác đ nh rõ c  s  pháp lý v  quyộ ị ế ơ ở ể ị ơ ở ề  trình, th  t c ban hành ngh  quy t c a Qu c h i. ủ ụ ị ế ủ ố ộ

­ Lu n án đ a ra nh ng quan đi m ti p c n c  th  v  m i quan hậ ư ữ ể ế ậ ụ ể ề ố ệ 

gi a ho t đ ng ban hành ngh  quy t và ho t đ ng giám sát ngh  quy t; gi aữ ạ ộ ị ế ạ ộ ị ế ữ  quy trình, th  t c ban hành ngh  quy t v i quy trình, th  t c ban hành vănủ ụ ị ế ớ ủ ụ  

b n quy ph m pháp lu t nói chung; gi a quy trình, th  t c giám sát nghả ạ ậ ữ ủ ụ ị quy t v i quy trình, th  t c giám sát chung c a Qu c h i. ế ớ ủ ụ ủ ố ộ

V  ý nghĩa th c ti nề ự ễ :

­ Lu n án xây d ng đ c m t h  th ng trình t , th  t c ban hành nghậ ự ượ ộ ệ ố ự ủ ụ ị quy t và trình t , th  t c giám sát th c hi n ngh  quy t trên c  s  đ i chi uế ự ủ ụ ự ệ ị ế ơ ở ố ế  

gi a Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2008 và năm 2015;ữ ậ ả ạ ậ  

Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2003 và năm 2015 b  sung v  m t lý lu n choậ ạ ộ ổ ề ặ ậ  các v n đ  lý lu n v  t  ch c và ho t đ ng c a Qu c h i Vi t Nam. ấ ề ậ ề ổ ứ ạ ộ ủ ố ộ ệ

­ Lu n án đ  xu t m t s  yêu c u, gi i pháp c  th  cho ho t đ ng banậ ề ấ ộ ố ầ ả ụ ể ạ ộ  hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i làm c  s  cho vi cự ệ ị ế ủ ố ộ ơ ở ệ  tri n khai th c hi n Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2015,ể ự ệ ậ ả ạ ậ  

Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2015 và vi c s a đ i nh ng văn b n quy đ nhậ ạ ộ ệ ử ổ ữ ả ị  

v  quy trình, th  t c trong ho t đ ng n i b  c a Qu c h i. ề ủ ụ ạ ộ ộ ộ ủ ố ộ

7. B  c c c a Lu n án ố ụ ủ ậ

Ngoài ph n M  đ u, K t lu n và Danh m c tài li u tham kh o, Lu nầ ở ầ ế ậ ụ ệ ả ậ  

án đ c k t c u thành b n ch ng c  th  nh  sau:ượ ế ấ ố ươ ụ ể ư

Ch ng 1: T ng quan tình hình nghiên c u và c  s  lý thuy t c a đươ ổ ứ ơ ở ế ủ ề tài

 Ch ng 2: C  s  lý lu n v  đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sátươ ơ ở ậ ề ổ ớ ạ ộ  

th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i.ự ệ ị ế ủ ố ộ

Ch ng 3: Th c tr ng ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n nghươ ự ạ ạ ộ ự ệ ị quy t c a Qu c h i Vi t Nam.ế ủ ố ộ ệ

Ch ng 4: Đ nh h ng và gi i pháp đ i m i ho t đ ng ban hành vàươ ị ướ ả ổ ớ ạ ộ  giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Nam. ự ệ ị ế ủ ố ộ ệ

CHƯƠNG 1

T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C UỔ Ứ

VÀ C  S  LÝ THUY T C A Đ  TÀIƠ Ở Ế Ủ Ề

1.1. T ng quan tình hình nghiên c uổ ứ

1.1.1. K t qu  nghiên c u v  đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sát ế ả ứ ề ổ ớ ạ ộ  

th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i trong các công trình khoa h c   Vi t ự ệ ị ế ủ ố ộ ọ ở ệ   Nam. 

Đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c aổ ớ ạ ộ ự ệ ị ế ủ  

Qu c h i là m t ch  đ  c  th  trong các đ  tài nghiên c u v  đ i m i tố ộ ộ ủ ề ụ ể ề ứ ề ổ ớ ổ 

ch c và ho t đ ng c a Qu c h i Vi t Nam. Các k t qu  trong công trìnhứ ạ ộ ủ ố ộ ệ ế ả  nghiên c u v  đ i m i t  ch c và ho t đ ng c a Qu c h i Vi t Nam t oứ ề ổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ ố ộ ệ ạ  thành h  th ng c  s  lý lu n và c  s  khoa h c có  nh h ng không nhệ ố ơ ở ậ ơ ở ọ ả ưở ỏ 

đ n ph ng pháp lu n c a đ  tài. Do v y, tr c khi tìm hi u các công trìnhế ươ ậ ủ ề ậ ướ ể  khoa h c nghiên c u tr c ti p ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi nọ ứ ự ế ạ ộ ự ệ  ngh  quy t c a Qu c h i, tác gi  lu n án s  xu t phát t  vi c tìm hi u cácị ế ủ ố ộ ả ậ ẽ ấ ừ ệ ể  công trình khoa h c nghiên c u v  đ i m i t  ch c và ho t đ ng c a Qu cọ ứ ề ổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ ố  

h i Vi t Nam v i hai v n đ  tr ng tâm làm c  s  khoa h c cho vi c ti pộ ệ ớ ấ ề ọ ơ ở ọ ệ ế  

c n n i dung đ  tài:ậ ộ ề

 Th  nh t, nghiên c u các yêu c u đ i m i t  ch c và ho t đ ng c aứ ấ ứ ầ ổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ  

Qu c h i Vi t Nam trong đi u ki n xây d ng và hoàn thi n nhà n c phápố ộ ệ ề ệ ự ệ ướ  quy n XHCN Vi t Nam. H u h t các công trình đ u t p trung nghiên c uề ệ ầ ế ề ậ ứ  hoàn thi n t  ch c b  máy các c  quan c a Qu c H i theo h ng đ m b oệ ổ ứ ộ ơ ủ ố ộ ướ ả ả  lĩnh v c chuyên môn mang tính chuyên sâu nh m góp ph n nâng cao ch tự ằ ầ ấ  

l ng, hi u qu  ho t đ ng th m tra các d  án lu t, ho t đ ng giám sát vàượ ệ ả ạ ộ ẩ ự ậ ạ ộ  

ho t đ ng quy t đ nh nh ng v n đ  quan tr ng c a đ t n c. ạ ộ ế ị ữ ấ ề ọ ủ ấ ướ

M c dù có nhi u quan đi m khác nhau nh ng các tác gi  đ u nêu ra cácặ ề ể ư ả ề  yêu c u c n ph i đ i m i t  ch c và ho t đ ng c a Qu c h i theo h ngầ ầ ả ổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ ố ộ ướ  

b o đ m tính nhân dân trong các quy t đ nh c a Qu c h i; tăng c ng năngả ả ế ị ủ ố ộ ườ  

l c c a đ i bi u Qu c h i; c i ti n và nâng cao ch t l ng các k  h p c aự ủ ạ ể ố ộ ả ế ấ ượ ỳ ọ ủ  

Qu c h i; xác đ nh rõ và nâng cao trách nhi m c a các ch  th  trong quyố ộ ị ệ ủ ủ ể  trình xây d ng, ban hành lu t, quy t đ nh nh ng v n đ  quan tr ng c a đ tự ậ ế ị ữ ấ ề ọ ủ ấ  

n c… Bên c nh đó, ba yêu c u trong đ i m i t  ch c và ho t đ ng Qu cướ ạ ầ ổ ớ ổ ứ ạ ộ ố  

h i c a các tác gi  trong cu n sách chuyên kh o “Qu c h i Vi t Nam trongộ ủ ả ố ả ố ộ ệ  nhà n c pháp quy n” do GS.TS Nguy n Đăng Dung ch  biên có nhi u ýướ ề ễ ủ ề  nghĩa quan tr ng,  nh h ng tr c ti p đ n ph ng pháp lu n nghiên c uọ ả ưở ự ế ế ươ ậ ứ  

c a tác gi  lu n án. ủ ả ậ

Yêu c u th  nh t, Qu c h i trong Nhà n c pháp quy n là Qu c h iầ ứ ấ ố ộ ướ ề ố ộ  

ph i bi t cách th c hi n ch c năng l p pháp và l p pháp ph i có m c tiêuả ế ự ệ ứ ậ ậ ả ụ  gia tăng s  giàu có c a dân t c, t o c  h i bình đ ng cho m i ng i. ự ủ ộ ạ ơ ộ ẳ ọ ườ

Yêu c u th  hai, Qu c h i không nh ng ch  bi t cách l p pháp – làmầ ứ ố ộ ữ ỉ ế ậ  

lu t, ph i còn bi t cách th c hi n ch c năng giám sát, v i m c tiêu đ m b oậ ả ế ự ệ ứ ớ ụ ả ả  

s  trong s ch và tính ch u trách nhi m c a b  máy nhà n c (nh t là c a bự ạ ị ệ ủ ộ ướ ấ ủ ộ máy hành pháp)

Yêu c u th  ba, Qu c h i Vi t Nam c n kh c ph c nh ng đi m y uầ ứ ố ộ ệ ầ ắ ụ ữ ể ế  

t o nên tính ho t đ ng hình th c c a Qu c h i Vi t Nam không ch  v  m tạ ạ ộ ứ ủ ố ộ ệ ỉ ề ặ  

ki n th c/nh n th c, mà quan tr ng còn   ch  thi u nh ng qui trình, th  t cế ứ ậ ứ ọ ở ỗ ế ữ ủ ụ  

ho t đ ng . M t qui trình, th  t c hi u qu  s  đem l i nh ng giá tr  v  m tạ ộ ộ ủ ụ ệ ả ẽ ạ ữ ị ề ặ  

n i dung, s  đ m b o tính dân ch , minh b ch cho ho t đ ng l p pháp, ho tộ ẽ ả ả ủ ạ ạ ộ ậ ạ  

đ ng giám sát cũng nh  quy t đ nh nh ng v n đ  quan tr ng c a đ t n c. ộ ư ế ị ữ ấ ề ọ ủ ấ ướ

Th  hai, ứ khi nghiên c u nh ng y u t   nh h ng tr c ti p đ n ứ ữ ế ố ả ưở ự ế ế đ i m iổ ớ  

ho t đ ng c a Qu c h i, nhi u công trình khoa h c đ u cho r ng năng l cạ ộ ủ ố ộ ề ọ ề ằ ự  

th  ch  là m t trong nh ng y u t   nh h ng l n đ n hi u qu  ho t đ ngể ế ộ ữ ế ố ả ưở ớ ế ệ ả ạ ộ  

c a Qu c h i. Tính chuyên nghi p c a Qu c h i ph  thu c nhi u vào năngủ ố ộ ệ ủ ố ộ ụ ộ ề  

l c th  ch  c a c  quan này, có nghĩa là ph  thu c vào kh  năng th c thi cácự ể ế ủ ơ ụ ộ ả ự  

ch c năng đ i di n, l p pháp và giám sát, ph  thu c vào kh  năng tháo gứ ạ ệ ậ ụ ộ ả ỡ các v n đ  mà c  tri và s  phát tri n c a đ t n c đ t ra. Đ c bi t là hoànấ ề ử ự ể ủ ấ ướ ặ ặ ệ  thi n c  ch  pháp lý trong đ m b o ch c năng giám sát c a Qu c h i sệ ơ ế ả ả ứ ủ ố ộ ẽ giúp Qu c h i góp ph n đ m b o tính đ i di n c a Qu c h i trong Nhàố ộ ầ ả ả ạ ệ ủ ố ộ  

n c pháp quy n XHCN. Do v y, khi hoàn thi n c  ch  pháp lý đ m b oướ ề ậ ệ ơ ế ả ả  

ch c năng giám sát c a Qu c h i ph i tính đ n các y u t  tác đ ng đ nứ ủ ố ộ ả ế ế ố ộ ế  

hi u qu  c a c  ch  pháp lý nh  y u t  chính tr , kinh t , văn hóa, truy nệ ả ủ ơ ế ư ế ố ị ế ề  

th ng, đ o đ c, nh n th c và ý th c pháp lu t, t  ch c – pháp lý và y u tố ạ ứ ậ ứ ứ ậ ổ ứ ế ố 

qu c t ố ế

Trên c  s  nh ng lu n đi m khoa h c đó, tác gi  lu n án đi sâu nghiênơ ở ữ ậ ể ọ ả ậ  

c u nh ng v n đ  lý lu n và th c ti n v  ho t đ ng ban hành và giám sátứ ữ ấ ề ậ ự ễ ề ạ ộ  

th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i trong th i gian qua, trên c  s  nh ngự ệ ị ế ủ ố ộ ờ ơ ở ữ  

v n đ  còn h n ch  đ  tìm h ng đi đúng cho nhi m v  đ i m i ho t đ ngấ ề ạ ế ể ướ ệ ụ ổ ớ ạ ộ  ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i.ự ệ ị ế ủ ố ộ

Theo th ng kê, đ n th i đi m tác gi  th c hi n lu n án, ngoài m t số ế ờ ể ả ự ệ ậ ộ ố bài báo khoa h c, có ọ năm (05) công trình nghiên c u có liên quan đ n 3 n iứ ế ộ  dung c  b n mà lu n án tri n khai: (1) nh ng v n đ  lý lu n c  b n v  nghơ ả ậ ể ữ ấ ề ậ ơ ả ề ị quy t c a qu c h i (khái ni m,ế ủ ố ộ ệ  phân lo i,ạ  n i dung, tính ch t pháp lý c aộ ấ ủ  ngh  quy t); (2) quy trình, th  t c ban hành ngh  quy t; (3) giám sát th cị ế ủ ụ ị ế ự  

hi n ngh  quy t. ệ ị ế

M t là, d i góc đ  nh ng v n đ  lý lu n c  b n, tính ch t pháp lý vàộ ướ ộ ữ ấ ề ậ ơ ả ấ  

n i dung c a ngh  quy t là hai v n đ  đ c đ c bi t quan tâm. Hi n nay cóộ ủ ị ế ấ ề ượ ặ ệ ệ  nhi u quan đi m khác nhau v  tính ch t pháp lý c a ngh  quy t. ề ể ề ấ ủ ị ế Nguyên nhân c a vi c t n t i nh ng quan đi m khác nhau v  giá tr  pháp lý c a nghủ ệ ồ ạ ữ ể ề ị ủ ị quy t là do Qu c h i th ng s  d ng hình th c ngh  quy t trong các tìnhế ố ộ ườ ử ụ ứ ị ế  

hu ng đa d ng d n đ n s  thi u rõ ràng v  tính ch t pháp lý c a nghố ạ ẫ ế ự ế ề ấ ủ ị quy t. S  phân đ nh gi a ngh  quy t quy ph m và ngh  quy t cá bi t c aế ự ị ữ ị ế ạ ị ế ệ ủ  

Qu c h i cũng đã đ c t p trung nghiên c uố ộ ượ ậ ứ  Các công trình khoa h c ọ ở 

Vi t Nam đã khái quát đ c th c tr ng s  không th ng nh t v  ệ ượ ự ạ ự ố ấ ề phân lo iạ  ngh  quy t Qu c h i. Đi u này xu t phát t  th c ti n c a ho t đ ng banị ế ố ộ ề ấ ừ ự ễ ủ ạ ộ  hành ngh  quy t c a Qu c h i trong nh ng năm qua. T t c  các ngh  quy tị ế ủ ố ộ ữ ấ ả ị ế  

c a Qu c h i đ u đ c ban hành d i hình th c s , ký hi u c a m t vănủ ố ộ ề ượ ướ ứ ố ệ ủ ộ  

b n quy ph m pháp lu t. Tuy nhiên, các công trình nghiên c u khoa h cả ạ ậ ứ ọ  cũng ch a có nh ng gi i pháp nh m gi i quy t tri t đ  tình tr ng này. Vư ữ ả ằ ả ế ệ ể ạ ề 

n i dung ngh  quy t c a Qu c h i, các công trình đã nghiên c u trên c  sộ ị ế ủ ố ộ ứ ơ ở 

Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2008. ậ ả ạ ậ

Hai là, v  quy trình, th  t c ban hành ngh  quy t c a Qu c h i, ph i kề ủ ụ ị ế ủ ố ộ ả ể 

đ n Báo cáo khoa h c “Đánh giá quy trình Qu c h i xem xét thông qua vàế ọ ố ộ  giám sát th c hi n Ngh  quy t c a Qu c h i” c a Vi n Nghiên c u L pự ệ ị ế ủ ố ộ ủ ệ ứ ậ  pháp. Đây là công trình khoa h c đã nghiên c u th c tr ng c a quy trình xemọ ứ ự ạ ủ  xét, thông qua Ngh  quy t c a Qu c h i; t  đó ch  rõ m t s  b t c p trongị ế ủ ố ộ ừ ỉ ộ ố ấ ậ  quy trình xem xét thông qua ngh  quy t c a Qu c h i nh  sau:ị ế ủ ố ộ ư

­ Thi u c  s  lý lu n đ y đ  nghiên c u v  hình th c văn b n quyế ơ ở ậ ầ ủ ứ ề ứ ả  

ph m pháp lu t là ngh  quy t c a Qu c h i [1ạ ậ ị ế ủ ố ộ 37, tr.33]

­ Thi u m t c  s  pháp lý hoàn ch nh, đ y đ  và c  th  quy đ nh vế ộ ơ ở ỉ ầ ủ ụ ể ị ề 

th m quy n, n i dung, hình th c cũng nh  quy trình xây d ng, ban hành nghẩ ề ộ ứ ư ự ị quy t c a Qu c h i [ế ủ ố ộ 137, tr.34]

­ Vi c l a ch n, tuân th  quy trình xem xét, thông qua ngh  quy t c aệ ự ọ ủ ị ế ủ  

Qu c h i còn ch a nghiêm túc, chính xác nên đôi khi còn lúng túng trongố ộ ư  

vi c xác đ nh hình th c vãn b n, th m quy n ban hành; vi c l a ch n quyệ ị ứ ả ẩ ề ệ ự ọ  trình ch a phù h p ho c th c hi n ch a đ , đúng các b c trong quy trìnhư ợ ặ ự ệ ư ủ ướ  [137, tr.38]

V i nh ng t n t i đó nên các công trình ki n ngh  c n s a đ i Hi nớ ữ ồ ạ ế ị ầ ử ổ ế  pháp, Lu t T  ch c Qu c h i, Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu tậ ổ ứ ố ộ ậ ả ạ ậ  

đ  quy đ nh c  th  v  ể ị ụ ể ề ngh  quy t t  đó xác đ nh th m quy n, hi u l c vàị ế ừ ị ẩ ề ệ ự  quy trình th  t c đ i v i vi c ban hành t ng lo i ngh  quy t [4, ủ ụ ố ớ ệ ừ ạ ị ế tr.182], [137, tr.43]

Tuy nhiên, nh ng ki n ngh  trong các công trình nghiên c uữ ế ị ứ   đã đ cượ  

kh c ph c ph n  nào trong Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t nămắ ụ ầ ậ ả ạ ậ  

2015. Do v y, c n ti p t c nghiên c u th c tr ng quy trình, th  t c ban hànhậ ầ ế ụ ứ ự ạ ủ ụ  ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Nam theo Lu t Ban hành văn b n quy ph mị ế ủ ố ộ ệ ậ ả ạ  pháp lu t năm 2015 nh m đ  xu t nh ng gi i pháp giúp tri n khai Lu t cóậ ằ ề ấ ữ ả ể ậ  

hi u qu  trên th c t , góp ph n th c hi n đúng m c tiêu mà Lu t Ban hànhệ ả ự ế ầ ự ệ ụ ậ  văn b n năm 2015 đã nêu, đó là nâng cao ch t l ng văn b n đ c ban hànhả ấ ượ ả ượ  chính là góp ph n nâng cao hi u qu  c a ho t đ ng th c thi văn b n.  ầ ệ ả ủ ạ ộ ự ả

Ba là, bàn v  ho t đ ng giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i,ề ạ ộ ự ệ ị ế ủ ố ộ  

cu n sách “M t s  v n đ  lý lu n và th c ti n xây d ng, th c hi n nghố ộ ố ấ ề ậ ự ễ ự ự ệ ị quy t c a Qu c h i” trên c  s  nghiên c u th c tr ng vi c t  ch c th cế ủ ố ộ ơ ở ứ ự ạ ệ ổ ứ ự  

hi n ngh  quy t c a Qu c h i đ  đ  xu t gi i pháp nâng cao hi u qu  giámệ ị ế ủ ố ộ ể ề ấ ả ệ ả  sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i. ự ệ ị ế ủ ố ộ Tác gi  cu n sách cho r ng ho tả ố ằ ạ  

đ ng giám sát th c hi n ngh  quy t là m t n i dung c a ho t đ ng t  ch cộ ự ệ ị ế ộ ộ ủ ạ ộ ổ ứ  

th c hi n ngh  quy t. Do đó, đ i v i ho t đ ng giám sát th c hi n nghự ệ ị ế ố ớ ạ ộ ự ệ ị quy t c a Qu c h i c n ph i c i ti n và nâng cao ch t l ng công tác giámế ủ ố ộ ầ ả ả ế ấ ượ  sát, ki m tra và hoàn thi n th  ch  ho t đ ng c a b  máy hành pháp đ  th cể ệ ể ế ạ ộ ủ ộ ể ự  

hi n t t công tác t  ch c th c hi n Ngh  quy t. So v i cu n sách “M t sệ ố ổ ứ ự ệ ị ế ớ ố ộ ố 

v n đ  lý lu n và th c ti n xây d ng, th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i”,ấ ề ậ ự ễ ự ự ệ ị ế ủ ố ộ  Báo cáo khoa h c “Đánh giá quy trình Qu c h i xem xét thông qua và giámọ ố ộ  sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i” đã t p trung nghiên c u c  th  h nự ệ ị ế ủ ố ộ ậ ứ ụ ể ơ  

v  quy trình, th  t c giám sát vi c th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i thôngề ủ ụ ệ ự ệ ị ế ủ ố ộ  qua các quy trình, th  t c (quy trình xem xét báo cáo, quy trình giám sát vănủ ụ  

b n quy ph m pháp lu t, quy trình ch t v n và tr  l i ch t v n, quy trình tả ạ ậ ấ ấ ả ờ ấ ấ ổ 

ch c Đoàn giám sát, quy trình thành l p  y ban lâm th i đ  đi u tra và cóứ ậ Ủ ờ ể ề  

nh ng đ  xu t r t c  th  v  quy trình, th  t c giám sát th c hi n nghữ ề ấ ấ ụ ể ề ủ ụ ự ệ ị quy t c a Qu c h iế ủ ố ộ  Tuy nhiên, các v n đ  v  th m quy n, ph ng th cấ ề ề ẩ ề ươ ứ  giám sát ngh  quy t c a Qu c h i, s  khác bi t gi a quy trình, th  t c giámị ế ủ ố ộ ự ệ ữ ủ ụ  sát th c hi n ngh  quy t v i quy trình, th  t c giám sát chung c a Qu c h iự ệ ị ế ớ ủ ụ ủ ố ộ  

ch a đ c đ  c p đ n. ư ượ ề ậ ế

Do v y, Lu n án c n ti p t c tri n khai nghiên c u ho t đ ng giám sátậ ậ ầ ế ụ ể ứ ạ ộ  

th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i trên c  s  đ y đ  các y u t  c u thànhự ệ ị ế ủ ố ộ ơ ở ầ ủ ế ố ấ  

c a c  ch  giám sát; trong đó c  g ng t p trung nghiên c u s  t ng đ ngủ ơ ế ố ắ ậ ứ ự ươ ồ  

và khác bi t gi a quy trình, th  t c giám sát th c hi n ngh  quy t v i quyệ ữ ủ ụ ự ệ ị ế ớ  trình, th  t c giám sát chung c a Qu c h i; gi a các ho t đ ng giám sát tuânủ ụ ủ ố ộ ữ ạ ộ  

vi c tuân theo ngh  quy t c a Qu c h i v i giám sát vi c thi hành nghệ ị ế ủ ố ộ ớ ệ ị quy t c a  y ban th ng v  Qu c h i và giám sát vi c th c hi n nghế ủ Ủ ườ ụ ố ộ ệ ự ệ ị quy t c a H i đ ng dân t c và các  y ban c a Qu c h i đã đ c ghi nh nế ủ ộ ồ ộ ủ ủ ố ộ ượ ậ  chính th c trong Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2015.ứ ậ ạ ộ

1.1.2. K t qu  nghiên c u v  ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ế ả ứ ề ạ ộ ự ệ   ngh  quy t c a Qu c h i trong các công trình khoa h c   n c ngoài.  ị ế ủ ố ộ ọ ở ướ

Trong quá trình nghiên c u các tài li u liên quan đ n ho t đ ng c aứ ệ ế ạ ộ ủ  

Qu c h i các n c, cho đ n nay ho t đ ng ban hành ngh  quy t (resolution)ố ộ ướ ế ạ ộ ị ế  

c a Qu c h i ch a có m t công trình n c ngoài nào nghiên c u. Ho t đ ngủ ố ộ ư ộ ướ ứ ạ ộ  ban hành ngh  quy t c a Ngh  vi n ch  đ c đ  c p thông qua m t s  tàiị ế ủ ị ệ ỉ ượ ề ậ ộ ố  

li u v  ho t đ ng và vai trò c a Ngh  vi n các n c, v  ho t đ ng s a đ iệ ề ạ ộ ủ ị ệ ướ ề ạ ộ ử ổ  

Hi n pháp. Có th  k  tên m t s  tài li u có liên quan tr c ti p ho c giánế ể ể ộ ố ệ ự ế ặ  

­ Qu c h i và các thành viên,ố ộ  Roger H. Davidson, Walter J. Oleszek,Nxb 

Chính tr  Qu c Gia, hà N i, 2002;ị ố ộ

­ American Life and Institutions, Doughlas K.Sevenson, Nxb Erst Klett, 1998;

­ Toward a theory of constitutional amendment, Donald S.Luz,1994;

­ Ngh  quy t c a Ngh  vi n đ c s  d ng nh  th  nào? ị ế ủ ị ệ ượ ử ụ ư ế Jim Jarrase, http://www.lefigaro.fr/politique/2010/01/22/0100220100122ARTFIG00682­­quoi­ sert ­ une – resolution – parlementaire­.php. 

H  th ng các tài li u nghiên c u n c ngoài nêu trên đ c tác gi  đệ ố ệ ứ ướ ượ ả ề tài lu n án ti p c n theo hai h ng:ậ ế ậ ướ

M t là, nghiên c u ho t đ ng l p hi n c a Ngh  vi n các n c đ  xemộ ứ ạ ộ ậ ế ủ ị ệ ướ ể  xét v n đ  xác đ nh hình th c văn b n s a đ i Hi n pháp. Các n c có sấ ề ị ứ ả ử ổ ế ướ ử 

d ng Ngh  quy t đ  s a đ i Hi n pháp không? ụ ị ế ể ử ổ ế

Hai là, nghiên c u v  quy trình, th  t c th c hi n nhi m v  c a Nghứ ề ủ ụ ự ệ ệ ụ ủ ị 

vi n các n c đ  xem xét quy trình, th  t c ban hành và giám sát th c hi nệ ướ ể ủ ụ ự ệ  ngh  quy t c a Ngh  vi n các n c. ị ế ủ ị ệ ướ

1.2. C  s  lý thuy t c a đ  tàiơ ở ế ủ ề

Câu h i nghiên c u ỏ ứ

Trên c  s  t ng quan tình hình nghiên c u c a các đ  tài, đ  đ t đ cơ ở ổ ứ ủ ề ể ạ ượ  

m c tiêu nghiên c u đ  ra, tác gi  lu n án xác đ nh m t s  câu h i nghiênụ ứ ề ả ậ ị ộ ố ỏ  

c u c  b n nh  sau:ứ ơ ả ư

Th  nh t, ph i chăng không có s  khác nhau gi a lu t và ngh  quy t?ứ ấ ả ự ữ ậ ị ế

Th  hai, có s  khác bi t nào gi a ho t đ ng ban hành và giám sát th cứ ự ệ ữ ạ ộ ự  

hi n ngh  quy t v i ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n lu t? Có nênệ ị ế ớ ạ ộ ự ệ ậ  xây d ng quy trình ban hành ngh  quy t tách kh i quy trình ban hành lu t hayự ị ế ỏ ậ  không? 

Th  ba, đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy tứ ổ ớ ạ ộ ự ệ ị ế  

c a Qu c h i nh m m c đích gì? ủ ố ộ ằ ụ

Th  t , Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2015, Lu tứ ư ậ ả ạ ậ ậ  

Ho t đ ng giám sát năm 2015 có đáp  ng đ c yêu c u v  đ i m i v  đ iạ ộ ứ ượ ầ ề ổ ớ ề ổ  

m i quy trình, th  t c ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t đ  gópớ ủ ụ ự ệ ị ế ể  

ph n nâng cao ch t l ng và hi u qu  th c thi ngh  quy t c a Qu c h iầ ấ ượ ệ ả ự ị ế ủ ố ộ  

Vi t Nam hay ch a?ệ ư

Lý thuy t nghiên c u ế ứ

Nh ng quan đi m nghiên c u c a Lu n án đ c th c hi n trên c  sữ ể ứ ủ ậ ượ ự ệ ơ ở 

h c thuy t Mác – Lênin và t  t ng H  Chí Minh v  Nhà n c và phápọ ế ư ưở ồ ề ướ  

lu t; quan đi m c a Đ ng C ng s n Vi t Nam v  đ i m i t  ch c và ho tậ ể ủ ả ộ ả ệ ề ổ ớ ổ ứ ạ  

đ ng c a b  máy nhà n c đáp  ng yêu c u xây d ng Nhà n c phápộ ủ ộ ướ ứ ầ ự ướ  quy n xã h i ch  nghĩa c a Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.ề ộ ủ ủ

Ch  thuy t nghiên c u c a lu n án d a trên tr ng phái lý thuy t v  xãủ ế ứ ủ ậ ự ườ ế ề  

h i h c pháp lu t và kinh t  h c pháp lu t. T  t ng c a tr ng phái xã h iộ ọ ậ ế ọ ậ ư ưở ủ ườ ộ  

h c pháp lu t đ c áp d ng trong nghiên c u th c tr ng và đ  xu t gi iọ ậ ượ ụ ứ ự ạ ề ấ ả  

pháp đ i m i v n đ  nghiên c u d a trên đi m xu t phát t  nh ng nhu c uổ ớ ấ ề ứ ự ể ấ ừ ữ ầ  

c a xã h i. Bên c nh đó, các nghiên c u c a lu n án cũng c n ph i đ củ ộ ạ ứ ủ ậ ầ ả ượ  

ti p c n trên nh ng quan đi m tích c c c a tr ng phái kinh t  h c phápế ậ ữ ể ự ủ ườ ế ọ  

lu t. Ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h iậ ạ ộ ự ệ ị ế ủ ố ộ  

c n ph i tính đ n hi u qu , đ  cao hi u qu , đ  cao l i ích c a nhân dânầ ả ế ệ ả ề ệ ả ề ợ ủ  trong m i gi i pháp đ i m i, hoàn thi n và th c thi ho t đ ng ban hành vàọ ả ổ ớ ệ ự ạ ộ  giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Nam. ự ệ ị ế ủ ố ộ ệ

Gi  thuy t nghiên c u ả ế ứ

M t là, ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t có vai tròộ ạ ộ ự ệ ị ế  

r t quan tr ng đ i v i vi c đ m b o tính pháp quy n và v n đ  dân chấ ọ ố ớ ệ ả ả ề ấ ề ủ trong ho t đ ng c a Qu c h i Vi t Nam. ạ ộ ủ ố ộ ệ

Hai là, ho t đ ng ban hành lu t và ban hành ngh  quy t ph i đ c ti nạ ộ ậ ị ế ả ượ ế  hành theo cùng m t qui trình b i lu t hay ngh  quy t c a Qu c h i đ u làộ ở ậ ị ế ủ ố ộ ề  

s n ph m c a ho t đ ng tranh lu n và bi u quy t c a c  quan ho t đ ngả ẩ ủ ạ ộ ậ ể ế ủ ơ ạ ộ  theo ch  đ  h i ngh , thay m t nhân dân quy t đ nh nh ng v n đ  quanế ộ ộ ị ặ ế ị ữ ấ ề  

tr ng c a đ t n c. ọ ủ ấ ướ

Ba là, đ  nâng cao hi u qu  ho t đ ng giám sát th c hi n ngh  quy tể ệ ả ạ ộ ự ệ ị ế  

c a Qu c h i c n ph i xác đ nh đ c các qui trình c  th , kh  thi cho t ngủ ố ộ ầ ả ị ượ ụ ể ả ừ  

ho t đ ng giám sát, đ c bi t là giám sát ngân sách; giám sát các d  án, côngạ ộ ặ ệ ự  trình tr ng đi m qu c gia; giám sát đ i v i vi c th c hi n ngh  quy t v  k tọ ể ố ố ớ ệ ự ệ ị ế ề ế  

qu  giám sát. ả

H ướ ng ti p c n c a đ  tài ế ậ ủ ề

Th  nh t, lu n án t p h p, h  th ng các công trình nghiên c u có liênứ ấ ậ ậ ợ ệ ố ứ  quan tr c ti p đ n đ  tài; k  th a có ch n l c; phân tích và đánh giá các k tự ế ế ề ế ừ ọ ọ ế  

qu  nghiên c u v  ngh  quy t c a Qu c h i đã đ c công b  làm c  s  choả ứ ề ị ế ủ ố ộ ượ ố ơ ở  

nh ng v n đ  nghiên c u ti p theo và chuyên sâu c a lu n án.ữ ấ ề ứ ế ủ ậ

Th  hai, lu n án nghiên c u h  th ng các quy đ nh pháp lu t c a Vi tứ ậ ứ ệ ố ị ậ ủ ệ  Nam quy đ nh v  ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c aị ề ạ ộ ự ệ ị ế ủ  

Qu c h i; so sánh  nh h ng c a nh ng quy đ nh pháp lu t đ i v i hi uố ộ ả ưở ủ ữ ị ậ ố ớ ệ  

qu , ch t l ng c a ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy tả ấ ượ ủ ạ ộ ự ệ ị ế  

đ  th y đ c nh ng thi u sót trong h  th ng các quy đ nh pháp lu t v  v nể ấ ượ ữ ế ệ ố ị ậ ề ấ  

đ  này. ề

Th  ba, trên c  s  t ng h p kinh nghi m c a các n c, ki n ngh , đứ ơ ở ổ ợ ệ ủ ướ ế ị ề 

xu t c a các công trình nghiên c u đã công b , lu n án ti p t c đ  xu tấ ủ ứ ố ậ ế ụ ề ấ  

ph ng h ng, gi i pháp có tính kh  thi trong ho t đ ng ban hành và giámươ ướ ả ả ạ ộ  sát th c hi n Ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Nam. ự ệ ị ế ủ ố ộ ệ

K t lu n chế ậ ương 1

Sau khi nghiên c u t ng quan các công trình liên quan đ n n i dung đứ ổ ế ộ ề tài c a lu n án, tác gi  có m t s  nh n đ nh nh  sauủ ậ ả ộ ố ậ ị ư  :

Th  nh t, các công trình nghiên c u v  ho t đ ng ban hành và giám sátứ ấ ứ ề ạ ộ  

th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Nam đ u d a trên nh ng quy đ nhự ệ ị ế ủ ố ộ ệ ề ự ữ ị  pháp lu t c a Hi n pháp 1992 (s a đ i năm 2001), Lu t Ho t đ ng giám sátậ ủ ế ử ổ ậ ạ ộ  năm 2003, Lu t Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t năm 2008. Do v y,ậ ả ạ ậ ậ  không ít nh ng ki n ngh  hoàn thi n quy trình ban hành và giám sát th c hi nữ ế ị ệ ự ệ  ngh  quy t c a Qu c h i đã đ c ti p thu trong Lu t Ban hành văn b n quyị ế ủ ố ộ ượ ế ậ ả  

ph m pháp lu t năm 2015 và Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2015. ạ ậ ậ ạ ộ

Th  hai, các nghiên c u v  ho t đ ng ban hành ngh  quy t c a Qu cứ ứ ề ạ ộ ị ế ủ ố  

h i Vi t Nam cũng đã đ  c p đ n ba (03) v n đ  thu c n i dung lu n án.ộ ệ ề ậ ế ấ ề ộ ộ ậ  Tuy nhiên, các nghiên c u này còn b  ng  m t s  v n đ  ph i ti p t cứ ỏ ỏ ộ ố ấ ề ả ế ụ  

đ c nghiên c u làm sáng t  nh  sau:ượ ứ ỏ ư

­ C n ti p t c nghiên c u đ  tìm ra c  s  khoa h c cho vi c phân đ nhầ ế ụ ứ ể ơ ở ọ ệ ị  

n i dung c a lu t và n i dung ngh  quy t.ộ ủ ậ ộ ị ế

­ Trên c  s  s  khác bi t gi a lu t và ngh  quy t, tìm ra s  khác bi tơ ở ự ệ ữ ậ ị ế ự ệ  trong quy trình ban hành ngh  quy t nh m gi i quy t các câu h i nghiên c uị ế ằ ả ế ỏ ứ  

đã đ t ra trong c  s  lý thuy t c a đ  tài.ặ ơ ở ế ủ ề

­ Ph i làm sáng t  nh ng thu t ng  có liên quan đ n th m quy n giámả ỏ ữ ậ ữ ế ẩ ề  sát th c hi n ngh  quy t trong Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2015: “giám sátự ệ ị ế ậ ạ ộ  

t i cao vi c tuân theo ngh  quy t”, “giám sát vi c thi hành ngh  quy t” vàố ệ ị ế ệ ị ế  

“giám sát vi c th c hi n ngh  quy t” c a các c  quan Qu c h i; tìm hi uệ ự ệ ị ế ủ ơ ố ộ ể  

nh ng v n đ  đ i m i trong quy trình giám sát th c hi n ngh  quy t c aữ ấ ề ổ ớ ự ệ ị ế ủ  

Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2015 đ  tìm ra nh ng kho ng tr ng c n ph iậ ạ ộ ể ữ ả ố ầ ả  

kh c ph c nh m góp ph n nâng cao hi u qu  c a ho t đ ng giám sát th cắ ụ ằ ầ ệ ả ủ ạ ộ ự  

hi n ngh  quy t c a Qu c h i.ệ ị ế ủ ố ộ

CHƯƠNG 2

C  S  LÝ LU N V  Đ I M I HO T Đ NG BAN HÀNH Ơ Ở Ậ Ề Ổ Ớ Ạ Ộ

VÀ GIÁM SÁT TH C HI N NGH  QUY T C A QU C H IỰ Ệ Ị Ế Ủ Ố Ộ

Trong ch ng 2, tác gi  lu n gi  lu n án gi i quy t m t s  c  s  lý ươ ả ậ ả ậ ả ế ộ ố ơ ở

lu n v  đ i m i ho t đ ng ban hành và giám sát th c hi n ngh  quy t c a ậ ề ổ ớ ạ ộ ự ệ ị ế ủ

Qu c h i trong 3 m c l n: ố ộ ụ ớ

2.1. M t s  v n đ  lý lu n v  ngh  quy t, ho t đ ng ban hànhộ ố ấ ề ậ ề ị ế ạ ộ  ngh  quy t và đ i m i ho t đ ng ban hành ngh  quy t c a Qu c h iị ế ổ ớ ạ ộ ị ế ủ ố ộ  

Vi t Namệ

Trong ph n này, lu n án nghiên c u hai n i dung c  b n: nh ng v n đầ ậ ứ ộ ơ ả ữ ấ ề 

lý lu n v  ngh  quy t, ho t đ ng ban hành ngh  quy t (khái ni m, phân lo i,ậ ề ị ế ạ ộ ị ế ệ ạ  

tính ch t pháp lý c a ngh  quy t) và nh ng v n đ  c  b n v  đ i m i ho tấ ủ ị ế ữ ấ ề ơ ả ề ổ ớ ạ  

đ ng ban hành ngh  quy t (quan ni m, quan đi m, m c tiêu, nguyên t c đ iộ ị ế ệ ể ụ ắ ổ  

m i ho t đ ng ban hành ngh  quy t) nh m t o ra đ nh h ng và gi i phápớ ạ ộ ị ế ằ ạ ị ướ ả  nghiên c u n i dung đ  tài   ch ng 3 và ch ng 4. ứ ộ ề ở ươ ươ

Theo tác gi , đ i m i ho t đ ng ban hành ngh  quy t tr c h t là ph iả ổ ớ ạ ộ ị ế ướ ế ả  làm rõ c  s  lý lu n c a ho t đ ng ban hành ngh  quy t, xác đ nh rõ các y uơ ở ậ ủ ạ ộ ị ế ị ế  

t   nh h ng đ n hi u qu  và nghiên c u th c tr ng ho t đ ng ban hànhố ả ưở ế ệ ả ứ ự ạ ạ ộ  ngh  quy t đ  tìm ra nh ng đi m đã làm đ c, làm đúng và nh ng đi m c nị ế ể ữ ể ượ ữ ể ầ  

ph i ti n hành c i ti n, c i thi n và h p lý hóa nh ng n i dung liên quanả ế ả ế ả ệ ợ ữ ộ  

đ n ho t đ ng ban hành ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Nam trong quá trìnhế ạ ộ ị ế ủ ố ộ ệ  tri n khai th c thi các văn b n pháp lu t hi n hành. ể ự ả ậ ệ

2.2. M t s  v n đ  lý lu n v  giám sát th c hi n ngh  quy t và đ iộ ố ấ ề ậ ề ự ệ ị ế ổ  

m i ho t đ ng giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i Vi t Namớ ạ ộ ự ệ ị ế ủ ố ộ ệ

Khi nghiên c u m t s  v n đ  lý lu n v  giám sát th c hi n nghứ ộ ố ấ ề ậ ề ự ệ ị quy t, lu n án làm sáng t  m t s  v n đ  v  khái ni m th c hi n nghế ậ ỏ ộ ố ấ ề ề ệ ự ệ ị quy t và giám sát th c hi n ngh  quy t; đ c đi m c a ho t đ ng giám sátế ự ệ ị ế ặ ể ủ ạ ộ  

th c hi n ngh  quy t; th m quy n giám sát th c hi n ngh  quy t; các hìnhự ệ ị ế ẩ ề ự ệ ị ế  

th c giám sát th c hi n ngh  quy t; h u qu  pháp lý c a giám sát th c hi nứ ự ệ ị ế ậ ả ủ ự ệ  ngh  quy t.ị ế

Theo đó, giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i là vi c Qu c h i,ự ệ ị ế ủ ố ộ ệ ố ộ  các c  quan c a Qu c h i, Đoàn đ i bi u Qu c h i, Đ i bi u Qu c h iơ ủ ố ộ ạ ể ố ộ ạ ể ố ộ  theo dõi, xem xét, đánh giá ho t đ ng t  ch c th c hi n ngh  quy t c a cácạ ộ ổ ứ ự ệ ị ế ủ  

c  quan, t  ch c đ  x  lý theo th m quy n nh ng v n đ  còn t n t i trongơ ổ ứ ể ử ẩ ề ữ ấ ề ồ ạ  quá trình t  ch c th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i. ổ ứ ự ệ ị ế ủ ố ộ

Ngoài nh ng đi m chung trong ho t đ ng giám sát c a Qu c h i, ho tữ ể ạ ộ ủ ố ộ ạ  

đ ng giám sát th c hi n ngh  quy t c a Qu c h i có đ c thù nh t đ nh vộ ự ệ ị ế ủ ố ộ ặ ấ ị ề 

m c đích giám sát. N u nh  m c đích c a ho t đ ng giám sát t  ch c thiụ ế ư ụ ủ ạ ộ ổ ứ  hành lu t là đánh giá s  phù h p c a lu t đ i v i đ i t ng đi u ch nh c aậ ự ợ ủ ậ ố ớ ố ượ ề ỉ ủ  văn b n đ  đ  ra nh ng bi n pháp nh  s a đ i, b  sung ho c ban hành m iả ể ề ữ ệ ư ử ổ ổ ặ ớ  các văn b n lu t khác thay th  thì m c đích c a ho t đ ng giám sát t  ch cả ậ ế ụ ủ ạ ộ ổ ứ  thi hành ngh  quy t c a Qu c h i là đ  đánh giá, xem xét tính phù h p gi aị ế ủ ố ộ ể ợ ữ  các bi n pháp, ch  tiêu, m c tiêu đã đ  ra trong ngh  quy t v i đ i t ngệ ỉ ụ ề ị ế ớ ố ượ  

đi u ch nh c a ngh  quy t đ  t  đó đ t ra nh ng ch  tiêu, m c tiêu m i, bi nề ỉ ủ ị ế ể ừ ặ ữ ỉ ụ ớ ệ  pháp th c thi m i. S  khác bi t v  m c đích c a ho t đ ng giám sát th cự ớ ự ệ ề ụ ủ ạ ộ ự  

hi n lu t và giám sát th c hi n ngh  quy t xu t phát t  đ i t ng giám sát làệ ậ ự ệ ị ế ấ ừ ố ượ  khác nhau. 

V  th m quy n giám sát th c hi n ngh  quy t, so v i Lu t Ho t đ ngề ẩ ề ự ệ ị ế ớ ậ ạ ộ  giám sát năm 2003, Lu t Ho t đ ng giám sát năm 2015, có s  khác nhauậ ạ ộ ự