Bài giảng Quản lý học: Bài 3 - PGS.TS.Phan Kim Chiến

Bài giảng Quản lý học: Bài 3 Lập kế hoạch do PGS.TS.Phan Kim Chiến biên soạn trình bày các nội dung chính như sau: Kế hoạch và nội dung của một kế hoạch, hệ thống kế hoạch, quy trình lập kế hoạch, quy trình lập kế hoạch chiến lược,..

v1.0 v1.0

BÀI 3

LẬP KẾ HOẠCH

PGS.TS.Phan kim Chiến

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

1

• Tôi là một trong ba giám đốc sản phẩm báo cáo cho ông Long – Phó tổng giám đốc phụ trách nghiên cứu, phát triển và sản xuất Để báo cáo lên Tổng giám đốc về năng lực của các sản phẩm mới của doanh nghiệp, ông Long gọi ba chúng tôi đến văn phòng của ông

ấy và nói: “Tôi muốn các anh ngừng những công việc đang làm và viết cho tôi báo cáo về các sản phẩm mới mà các anh đang triển khai, và doanh thu mà các anh dự báo có thể tạo ra từ những sản phẩm đó trong năm nay và năm tới” Ông Long muốn có các bản báo cáo của chúng tôi vào 3h chiều ngày hôm sau

tay vào viết báo cáo Tôi phải mất khoảng 8 tiếng đồng hồ, và các đồng nghiệp của tôi cũng mất khoảng thời gian tương tự để cho ra đời 3 bản báo cáo Đúng thời hạn quy định, chúng tôi nộp báo cáo lên cho ông Long

tôi đã không làm báo cáo như cách mà ông ấy muốn Ông ấy nghĩ ra một mẫu báo cáo đặc biệt và cũng muốn đưa doanh thu của các sản phẩm hiện đang sản xuất vào báo cáo, rồi nhiều điều khác nữa - tất cả những điều mà ông ấy không hề nói với chúng tôi

• Nắm được các kiến thức về kế hoạch và hệ thống kế hoạch

Các cấp độ chiến lược của tổ chức

Quy trình lập kế hoạch chiến lược

Cấu trúc của một bản phân tích chiến lược

Một số mô hình vận dụng trong lập kế hoạch chiến lược

• Khái niệm: Kế hoạch là tổng thể các mục tiêu, các giải pháp và công cụ để đạt được

mục tiêu cho một hệ thống nhất định sau một giai đoạn nhất định

2 HỆ THỐNG KẾ HOẠCH

Xem xét theo cấp kế hoạch

• Kế hoạch chiến lược

hướng dài hạn đảm bảo cho tổ chức hoạt động và phát triển vượt bậc về chất sau giai đoạn nhất định

về thời gian, không gian lãnh thổ, xây dựng khung

vĩ mô về tổ chức không gian để chủ động hướng tới mục tiêu, đạt hiệu quả cao và phát triển bền vững

2 HỆ THỐNG KẾ HOẠCH (tiếp theo)

nhiều lần

chất lặp lại nhiều lần

Kế hoạch đơn dụng

Các giải pháp và các nguồn lực (tài chính, con người, thời gian…) được xác định một cách trọn gói để hoàn thành hệ thống các mục tiêu quan trọng và xung yếu

tiêu, giải pháp và nguồn lực

3 LẬP KẾ HOẠCH VÀ QUÁ TRÌNH LẬP KẾ HOẠCH

QUY TRÌNH LẬP KẾ HOẠCH

Phân tích môi trường

thức (T), điểm mạnh (S) và điểm yếu (W)

mà môi trường tạo ra đối với hệ thống

công cụ thực hiện mục tiêu;

Đánh giá và lựa chọn phương án tối ưu:

mục tiêu

và có ảnh hưởng mạnh nhất tới mục tiêu

nguồn lực của tổ chức

các cấp quản lý và người thực hiện

thống tiêu chuẩn đã chọn

QUY TRÌNH LẬP KẾ HOẠCH

Thể chế hóa phương án

Chiến lược cấp tổ chức

Các chiến lược cấp ngành

Các chiến lược cấp chức năng

Các kế hoạch tác nghiệp

4.1 CHIẾN LƯỢC CẤP TỔ CHỨC

nhất vạch ra nhằm định hướng cho hoạt động của toàn tổ chức

hay thu hẹp?

Ngành nào? Cung cấp sản phẩm dịch vụ nào?

ngành, sản phẩm/dịch vụ đó?

• Chiến lược cấp ngành/lĩnh vực: chỉ liên quan đến những mối quan tâm và hoạt

động trong một ngành (một lĩnh vực hoạt động) của tổ chức

4.3 CHIẾN LƯỢC CẤP CHỨC NĂNG

cao năng lực cho các chức năng hoạt động của tổ chức và tối đa hoá năng suất sử dụng nguồn lực của tổ chức

dụng: marketing, tài chính, nguồn nhân lực, sản xuất, nghiên cứu và phát triển…

Phân tích môi trường

Xây dựng các lựa chọn CL (phương án CL)

Đánh giá, lựa chọn phương án CL tối ưu Khẳng định sứ mệnh, tầm nhìn chiến lược

Xác định mục tiêu chiến lược

BƯỚC 1: PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG

• Sứ mệnh:

tồn tại và những gì tổ chức cần làm để đạt được

tầm nhìn

hoạt động của tổ chức, những giả định về mục

đích, sự thành đạt và vị trí của tổ chức trong môi

hoặc mong muốn của tổ chức về thế giới mà

trong đó tổ chức đang hoạt động

BƯỚC 3: XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU CHIẾN LƯỢC

từng khoảng thời gian nhất định để từng

bước biến tầm nhìn thành hiện thực

tổ chức thành cái cụ thể hơn để đo lường

được kết quả hoạt động của tổ chức trong

• Lựa chọn chiến lược là một tập hợp các hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu chiến lược

những phương án thích hợp cho việc huy động tiềm năng và nguồn lực của tổ chức

BƯỚC 5: ĐÁNH GIÁ VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN CHIẾN LƯỢC TỐI ƯU

Tiêu chí đánh giá phương án:

công của các mục tiêu chiến lược;

của tổ chức;

năng đảm bảo nguồn lực;

tính chất công việc, khả năng thực hiện

các công việc đó…

• Ra quyết định để phân bổ con người và

các nguồn lực khác của tổ chức cho việc

thực hiện kế hoạch

dạng văn bản

6 CẤU TRÚC CỦA MỘT BẢN PHÂN TÍCH CHIẾN LƯỢC

• Mô hình SWOT.

MÔ HÌNH SWOT

MÔ HÌNH PHÂN TÍCH CHUỖI GIÁ TRỊ CỦA M.PORTER

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

Sai lầm khi lập kế hoạch:

môi trường

1. Nhà quản lý cấp nào cần lập kế hoạch?

Trả lời:

bộ phận mà mình quản lý

Trả lời: Giữa hai loại kế hoạch chiến lược và kế hoạch tác nghiệp, sự khác biệt chủ

yếu trên 3 mặt:

kế hoạch tác nghiệp thường chỉ cho một năm trở xuống

liên quan đến tương lai của toàn bộ tổ chức Kế hoạch tác nghiệp chỉ có một phạm vi hạn hẹp ở trong một mảng hoạt động

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 1

Chương trình là một loại kế hoạch:

Trả lời:

Chiến lược cấp tổ chức là loại kế hoạch xác định

Trả lời:

chức bao gồm (1) mục tiêu; (2) định hướng phát triển; (3) những lĩnh vực và sản phẩm; (4) phân bổ nguồn lực ra cho các lĩnh vực; (4) phối hợp hoạt động của các lĩnh vực, ngành

CÂU HỎI TỰ LUẬN

nhìn, sứ mệnh, mục tiêu chiến lược và các cấp chiến lược

điểm yếu, cơ hội và thách thức mà tổ chức đang phải đối mặt

• Kế hoạch là tổng thể các mục tiêu, các giải pháp và công cụ để đạt được mục tiêu cho một hệ thống nhất định Kế hoạch của một tổ chức có thể được xem xét dưới nhiều giác độ khác nhau

phân tích môi trường, phân tích mục tiêu, phân tích phương án, đánh giá và lựa chọn phương án tối ưu, quyết định kế hoạch

ngành và chiến lược cấp chức năng

định tầm nhìn và chiến lược; xác định mục tiêu chiến lược; xây dựng các lựa chọn chiến lược; đánh giá và lựa chọn phương án chiến lược tối ưu; đề xuất và quyết định chiến lược

Câu hỏi thường gặp

Trả lời: Dù môi trường nào cũng cần có kế hoạch để xác định mục tiêu cần đạt và cách thức đạt mục tiêu

Trả lời: dẫn đến xác định mục tiêu sai, giải pháp sai

Trả lời: Bất kỳ nhà quản lý nào cũng có chính sách của minh để quản lý bộ phận của mính, tuy nhiên các chính sách chính thức thì việc ai ban hành được quy định trong sơ đồ trách nhiệm và quyền hạn

4. Tất cả các tổ chức đều có kế hoạch chiến lược?

Thể hiện tầm nhìn, sự bố trí chiến lược về thời gian, không gian lãnh thổ, xây dựng khung vĩ mô về tổ chức không gian để chủ động hướng tới mục tiêu, đạt hiệu quả cao và phát triển bền vững.

Là những điều khoản hoặc những quy định chung để hướng dẫn hoặc khai thông cách suy nghĩ và hành động khi ra quyết định

• Thủ tục

Là sự hướng dẫn hành động, là việc chỉ ra một cách chi tiết, biện pháp chính xác cho một hoạt động nào đó cần phải thực hiện Đó là một chuỗi các hoạt động cần thiết theo thứ tự thời gian, theo cấp bậc quản trị

Là tổng thể những chính sách, hoạt động và chi phí liên quan với nhau được thiết

Thuật ngữ (tiếp)

Là quá trình xác định các mục tiêu chiến lược cũng như các giải pháp, công cụ để thực hiện mục tiêu chiến lược

Là một tập hợp các hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu chiến lược