Bài giảng Chương 3: Cách tiếp cận ngẫu nhiên về lãnh đạo

Mục tiêu của bài giảng Chương 3: Cách tiếp cận ngẫu nhiên về lãnh đạo là nhằm khám phá mỗi liên hệ giữa lãnh đạo hữu hiệu với hoàn cảnh diễn ra các hoạt động; tiếp cận việc lãnh đạo hữu hiệu phụ thuộc vào các yếu tố. Mời các bạn tham khảo bài giảng để bổ sung thêm kiến thức về lĩnh vực này.

Chương 3

CÁCH TIẾP CẬN NGẪU NHIÊN VỀ LÃNH ĐẠO

Mục tiêu

 Khám phá mối liên hệ giữa lãnh đạo hữu hiệu với hoàn cảnh diễn

ra các hoạt động.

 Tiếp cận việc lãnh đạo hữu hiệu phụ thuộc vào các yếu tố.

 Yêu cầu:

 Hiểu được tính ngẫu nhiên của lãnh đạo đối với con người và tình huống.

 Ứng dụng các mô hình lãnh đạo ngẫu nhiên vào các tình huống.

 Biết được cách sử dụng sức mạnh của các biến số tình huống để nâng cao hiệu quả của lãnh đạo.

Nội dung nghiên cứu

 Cách tiếp cận ngẫu nhiên trong lãnh đạo

 Các mô hình lãnh đạo ngẫu nhiên

 Mô hình của FIEDLER

 Mô hình của HERSEY và BLANCHARD

 Thuyết về đường mục tiêu

 Mô hình của VROOM-JAGO

 Sử dụng sức mạnh của các biến số ngẫu nhiên để thay thế cho lãnh đạo

Tiếp cận ngẫu nhiên về lãnh đạo

Hiệu quả

Của lãnh đạo

Người lãnh đạo

Tình huống công việc

Người phục tùng

Đặc điểm, Hành vi, Địa vị…

Tiếp cận ngẫu nhiên về lãnh đạo

Hiệu quả

Của lãnh đạo

Người lãnh đạo

Tình huống công việc

Người phục tùng

Đặc điểm, Hành vi, Địa vị…

Cách tiếp cận ngẫu nhiên

 Hàm ý của tiếp cận ngẫu nhiên

 Hiệu lực của lãnh đạo phụ thuộc vào bối cảnh diễn ra các hành vi lãnh đạo.

 Mục tiêu của tiếp cận ngẫu nhiên

 Tìm cách phác họa những đặc điểm của tình huống, của người phục tùng cũng như các phong cách lãnh đạo, từ đó đưa ra cách thức phối hợp chúng để giải thích cho tính hiệu quả của lãnh đạo.

Các mô hình lãnh đạo ngẫu nhiên

 Mô hình của Fiedler,

 Mô hình Hersey và Blanchard,

 Học thuyết đường mục tiêu,

 Mô hình tham gia quyết định của Vroom – Jago

Mô hình lãnh đạo ngẫu nhiên của

FIEDLER

 Ý tưởng chính của mô hình

 Tạo ra sự phù hợp giữa phong cách lãnh đạo với tình huống để có được điều kiện tốt nhất cho thành công của người lãnh đạo

 Điểm đặc trưng của mô hình

 Chia các phong cách lãnh đạo theo nhiều mức độ khác nhau có thể đo lường được và chỉ ra mức hiệu quả ứng với từng cấp độ tương ứng với các tình huống.

Chất lượng quan hệ và phong cách lãnh đạo

Định hướng

• Thường mô tả nhân viên

Mô hình lãnh đạo ngẫu nhiên của

FIEDLER

Hiệu quả

Của lãnh đạo

Chất lượng Quan hệ

LĐ - NPT

Cấu trúc

nhiệm vụ

Quyền lực vị

trí của người LĐ

Các phong cách lãnh đạo phù hợp với

tình huống của FIEDLER

Thuận lợi rất cao Thông thường Bất lợi rất cao

Các mối quan hệ Lãnh đạo

-Nhân viên Rất tốt Tốt Khá Trung bình khá Trung bình Trung bình yếu Tồi Rất tồi

Cấu trúc công việc Có cấu trúc Không có cấu trúc Có cấu trúc Không có cấu trúc

Quyền lực vị trí của lãnh

đạo Mạnh Yếu Mạnh Yếu Mạnh Yếu Mạnh Yếu

Định hướng công việc

Định hướng quan hệ

Thuyết lãnh đạo tình huống của HERSEY Và BLANCHARD

 Ý tưởng chính

 Tập trung chủ yếu vào các đặc điểm của người phục tùng, hành vi ảnh hưởng của nhà lãnh đạo.

 Điểm đặc trưng

 Chia người phục tùng thành nhiều nhóm khác nhau

theo mức độ sẵn sàng và chỉ sự phù hợp giữa các phong cách lãnh đạo (chỉ huy, thuyết phục, tham gia và ủy thác) đối với từng nhóm.

Thuyết lãnh đạo tình huống của HERSEY Và BLANCHARD

Hiệu quả

của lãnh đạo

Hành vi, phong cách lãnh đạo

Cấu trúc

công việc

Người phục tùng

Mức độ sẵn sàng của người phục tùng

 Mức độ sẵn sàng thấp

• Năng lực và kỹ năng kém, ít kinh nghiệm, không nhiệt tình.

 Mức độ sẵn sàng trung bình

• Có thể kém về trình độ học vấn, tuy nhiên nhiệt tình học hỏi, yêu thích công việc, có thể có sự tự tin.

 Mức độ sẵn sàng cao

• Có trình độ học vấn, kỹ năng và kinh nghiệm đạt yêu cầu tuy nhiên chưa tự tin vào năng lực của mình, chưa có trải nghiệm cần thiết, cần sự dìu dắt của nhà lãnh đạo.

 Mức độ sẵn sàng rất cao

• Có trình độ học vấn cao, có nhiều kinh nghiệm, nhiều trải nghiệm, sẵn sàng nhận trách nhiệm

Các phong cách lãnh đạo theo Hersey và Blanchard

 Phong cách chỉ huy

 Quan tâm cao đến công việc và ít quan tâm đến quan hệ và con người;

thường đưa ra các chỉ dẫn rõ ràng và dứt khoát đối với công việc.

 Phong cách thuyết phục

 Quan tâm nhiều đến cả công việc và quan hệ; thường giải thích các quyết định, luôn rõ ràng trong nhiệm vụ, công việc.

 Phong cách lãnh đạo tham gia

 Quan tâm đến con người hơn công việc; chia sẻ ý kiến, khuyến khích sự tham gia của NPT khi ra quyết định.

 Phong cách lãnh đạo ủy thác

 Quan tâm ít đến cả con người và công việc Đẩy trách nhiệm ra quyết định cho NPT, ít cung cấp chỉ dẫn cũng như hỗ trợ.

Phong cách lãnh đạo phù hợp với đặc

trưng của người phục tùng

Đặc trưng của người

phục tùng

Phong cách lãnh đạo phù hợp

Phong cách Đặc trưng

Mức độ sẵn sàng thấp Chỉ huy Định hướng công việc

cao – Quan hệ thấp

Mức độ sẵn sàng trung bình Thuyết phục Định hướng công việc

cao – Quan hệ cao

Mức độ sẵn sàng cao Tham gia Định hướng công việc

thấp – Quan hệ cao Mức độ sẵn sàng rất cao Ủy thác Định hướng công việc

thấp – Quan hệ thấp

Thuyết đường mục tiêu

 Đặc trưng

 Tiếp cận hiệu quả của lãnh đạo thông qua việc gia

tăng động cơ thúc đẩy của người phục tùng

 Gia tăng đông cơ thúc đẩy:

 Làm cho NPT nhận thức rõ mục tiêu công việc;

 Gắn chặt các phần thưởng có ý nghĩa với việc đạt mục tiêu;

 Giải thích một cách rõ ràng cách thức đạt đến mục tiêu và phần thưởng mong đợi có thể đạt được (đường

dẫn)

Các biến ngẫu nhiên tình huống của

thuyết đường mục tiêu

Hiệu quả

Của lãnh đạo

Phong cách lãnh đạo

nhân NPT

Thỏa mãn hay

không?

Vai trò của người lãnh đạo trong mô hình Đường mục tiêu

Nhà LĐ xác định những gì

NPT cần phải làm

Nhà LĐ làm sáng tỏ vai trò

công việc của NPT

NPT gia tăng kiến thức và

sự tự tin để đạt kết quả

Tăng động lực

Nhà LĐ nắm bắt nhu cầu

của NPT

Nhà LĐ đưa ra phần thưởng phù hợp

Nhà LĐ gia tăng giá trị của kết quả CV đối với NPT

LÀM RÕ ĐƯỜNG DẪN GIA TĂNG CÁC PHẦN THƯỞNG

Hành vi lãnh đạo

 Lãnh đạo hỗ trợ

• Lấy trọng tâm là mối quan tâm đối với người phục tùng và các nhu cầu cá nhân của họ

 Lãnh đạo chỉ huy

• Nói cho cấp dưới biết chính xác việc và cách thức phải làm.

 Lãnh đạo tham gia

• Tham khảo ý kiến, khuyến khích sự tham gia trong việc ra quyết định.

 Lãnh đạo định hướng thành tích

• Thiết lập mục tiêu rõ ràng và có tính thử thách, nhấn mạnh chất

lượng, và phần thưởng tương ứng.

Các tình huống Đường dẫn – Mục tiêu – Hành vi lãnh đạo

TÌNH HUỐNG HÀNH VI LĐ TÁC ĐỘNG ĐẾN NPT KẾT QUẢ

Người PT kém

tự tin

LĐ hỗ

trợ

Gia tăng sự tự

tin để đạt kết

quả

Công việc mơ

hồ LĐ chỉ huy

Làm rõ đường dẫn đến phần thưởng

Công việc ít

thách thức

LĐ định hướng thành tích

Gia tăng sự tự

tin để đạt kết

quả

Phần thưởng LĐ Làm rõ nhu

Gia tăng nỗ lực cải thiện sự

thỏa mãn thành tích

Mô hình lãnh đạo ngẫu nhiên của VROOM

- JAGO

 Đặc trưng

 Tập trung vào chất lượng của các quyết định – Điều này phụ thuộc vào mức độ

tham gia hay phong cách ra quyết định của lãnh đạo.

Các phong cách ra quyết

Các phong cách ra quyết định

Các câu hỏi dự đoán

1. Ý nghĩa của quyết định?

2. Sự quan trọng của cam kết?

3. Sự am hiểu của nhà lãnh đạo?

4. Các khả năng xảy ra của cam kết?

5. Sự ủng hộ của các nhóm?

6. Sự am hiểu mục tiêu?

7. Năng lực nhóm?

Tầm quan trọng của quyết định

Tầm quan trọng của cam kết

Chuyên môn nhà

 Liên tục thay đổi phong cách quản lý để phù hợp với sự phát triển về kỹ năng, kinh nghiệm và sự tự tin của nhân viên Nếu không sẽ khiến nhân viên không thể phát triển được

 Sẵn sàng sử dụng các phong cách khác nhau với cùng một người bởi trong khi anh ta có thể tự tin và có khả năng thực hiện một việc này thì một việc mới giao cho anh ta sẽ lại đòi hỏi một phong cách quản lý khác.

 Luôn luôn thực hiện quản lý với mục tiêu là làm cho nhân viên của mình phát triển kỹ năng và

tăng tính độc lập hơn.

 Lãnh đạo theo tình huống đã trở thành một cách tiếp cận phổ biến trong quản lý con người bởi nó tính đến sự khác biệt giữa các nhân viên Học

cách tiếp cận này, công việc của bạn sẽ trôi chảy hơn vì nhân viên của bạn sẽ học được cách tự

quản lý mình.

Phong cách lãnh đạo phù hợp với các giai

đoạn phát triển của tổ chức

Bắt đầu hình thành

Tương đối ổn định

Phát triển cao

Là giai đoạn tập thể chưa ổn định, mọi thành viên thường chỉ thực hiện công việc được giao theo nhiệm vụ, nhà lãnh đạo nên

sử dụng phong cách độc đoán.

Khi các thành viên chưa có sự thống nhất, tự giác trong hoạt động, tính tích cực, sự đoàn kết chưa cao, nên dùng kiểu lãnh đạo mềm dẻo, linh hoạt.

Tập thể có bầu không khí tốt đẹp, có tinh thần đoàn kết, có khả năng tự quản, tự giác cao, nên dùng kiểu dân chủ hoặc tự do.

Phong cách lãnh đạo phù hợp với tuổi tác, giới tính

 Người lớn tuổi – Tự do

 Người nhỏ tuổi – Độc đoán

 Ngang tuổi – Tham gia

 Phụ nữ!!!

 Phong cách độc đoán nên được sử dụng đối với

những người phục tùng nào và những tổ chức có

những đặc điểm như thế nào?

 Phong cách dân chủnên được sử dụng đối với những người phục tùng nào và những tổ chức có những

đặc điểm như thế nào?