Từ góc độ thi pháp thể loại tiểu thuyết, phân tích những thành công và hạn chế trong tiểu thuyết của Marquez, khẳng định vị trí của nhà văn trong nền văn học Mỹ Latinh và văn học hậu hiện đại thế giới cũng như sự cần thiết phải tìm hiểu những sáng tác của Marquez ở Việt Nam, luận án góp phần thúc đẩy quá trình nghiên cứu văn học Mỹ Latinh ở Việt Nam. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1Đ I H C QU C GIA HÀ N IẠ Ọ Ố Ộ
TRƯỜNG Đ I H C KHOA H C XÃ H I VÀ NHÂN VĂNẠ Ọ Ọ Ộ
NGUY N TH H OỄ Ị Ả
Đ C ĐI M THI PHÁP TI U THUY T G. MARQUEZẶ Ể Ể Ế
Chuyên ngành: Lí lu n văn h cậ ọ
Mã s :ố 62 22 01 20
TÓM T T LU N ÁN TI N SĨ VĂN H CẮ Ậ Ế Ọ
Hà N i – 201ộ 6
Trang 2Công trình được hoàn thành t i: ạ
Trường Đ i h c Khoa h c Xã h i & Nhân vănạ ọ ọ ộ
Đ i h c Qu c gia Hà N iạ ọ ố ộ
Ngườ ưới h ng d n khoa h c: ẫ ọ
Có th tìm hi u lu n án t i:ể ể ậ ạ
Th vi n Qu c gia Vi t Namư ệ ố ệ
Trang 3 Trung tâm Thông tin Th vi n, Đ i h c Qu c gia Hà N iư ệ ạ ọ ố ộ
Trang 4DANH M C CÔNG TRÌNH KHOA H CỤ Ọ
C A TÁC GI LIÊN QUAN Đ N LU N ÁNỦ Ả Ế Ậ
1. Nguy n Th H o (2016), “T m da thu c – Không gian tễ ị ả ấ ộ ưở ng
tượng trong Trăm năm cô đ n c a Gabriel Garcia Marquez”, ơ ủ T p ạ chí Châu M ngày nay ỹ (8), tr. 6268.
2. Nguy n Th H o (2016), "Th i sai trong Trăm năm cô đ n c aễ ị ả ờ ơ ủ
4. Nguy n Th H o (2015), “Nghiên c u và gi ng d y v y u tễ ị ả ứ ả ạ ề ế ố
tưởng tượng trong Trăm năm cô đ n c a Gabriel Garcia Marquez”,ơ ủ
T p chí Giáo d c và Xã h i ạ ụ ộ (5), tr.130132.
5. Nguy n Th H o (2015), “Ch nghĩa hi n th c huy n o M Laễ ị ả ủ ệ ự ề ả ỹ
Tinh”, T p chí D y và h c ngày nay ạ ạ ọ (12), tr.6163
Trang 5M Đ UỞ Ầ
1. Tính c p thi t c a đ tàiấ ế ủ ề
Ti u thuy t M Latinh đã kh ng đ nh để ế ỹ ẳ ị ược v trí trên văn đànị
th gi i nh ng Vi t Nam, ế ớ ư ở ệ nh ngữ nghiên c u v khu v c văn h cứ ề ự ọ này ch a thành h th ng. Tìm hi u văn h c M Latinh góp ph nư ệ ố ể ọ ỹ ầ phát tri n h n nh ng nghiên c u v khu v c văn h c này Vi tể ơ ữ ứ ề ự ọ ở ệ Nam. Marquez là m t cây bút xu t s c c a văn h c M Latinh.ộ ấ ắ ủ ọ ỹ Nghiên c u sáng tác c a Marquez, đ c bi t là đ a h t ti u thuy t làứ ủ ặ ệ ị ạ ể ế
m t d p đ kh ng đ nh nh ng đóng góp vĩ đ i c a đ i v i văn h cộ ị ể ẳ ị ữ ạ ủ ố ớ ọ
M Latinh nói riêng và văn h c th gi i nói chung. Trăn tr su tỹ ọ ế ớ ở ố
cu c đ i, Marquez đã t o cho sáng tác c a mình, đ c bi t là ti uộ ờ ạ ủ ặ ệ ể thuy t nh ng đ c tr ng không l p l i v thi pháp. Đó là m t trongế ữ ặ ư ặ ạ ề ộ
nh ng thành công l n trong s nghi p sáng tác c a nhà văn. V iữ ớ ự ệ ủ ớ
nh ng lý do đó, đ tàiữ ề “Đ c đi m thi pháp ti u thuy t G. Marquez”ặ ể ể ế
là thi t th c và th i s ế ự ờ ự
2. Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c uạ ứ
Đ i tố ượng nghiên c u: ứ Thi pháp ti u thuy t G.Marquez.ể ế
Ph m vi nghiên c u: ạ ứ 9 ti u thuy t c a Marquez (7 cu n đã để ế ủ ố ượ c
d ch ra ti ng Vi t: ị ế ệ Gi x u, Trăm năm cô đ n, ờ ấ ơ Ký s v m t cái ự ề ộ
ch t đ ế ượ c báo tr ướ , Tình yêu th i th t , T c ờ ổ ả ướ ng quân gi a mê ữ
h n tr n, ồ ậ Tin t c v m t v b t cóc, ứ ề ộ ụ ắ H i c v m t cô gái đi m ồ ứ ề ộ ế
bu n c a tôi ồ ủ ; 2 cu n ch a đố ư ược d ch ra ti ng Vi t: ị ế ệ Mùa thu c a v ủ ị
Trang 6tr ưở ng lão ; Tình yêu và nh ng con qu khác ữ ỷ Khi c n, chúng tôi soầ sánh v i các truy n ng n c a nhà văn.ớ ệ ắ ủ
3. M c đích nghiên c uụ ứ
T góc đ thi pháp th lo i ti u thuy t, phân tích nh ng thànhừ ộ ể ạ ể ế ữ công và h n ch trong ti u thuy t c a Marquez, kh ng đ nh v tríạ ế ể ế ủ ẳ ị ị
c a nhà văn trong n n văn h c M Latinh và văn h c h u hi n đ iủ ề ọ ỹ ọ ậ ệ ạ
th gi i cũng nh s c n thi t ph i tìm hi u nh ng sáng tác c aế ớ ư ự ầ ế ả ể ữ ủ Marquez Vi t Nam, góp ph n thúc đ y quá trình nghiên c u vănở ệ ầ ẩ ứ
h c M Latinh Vi t Nam. ọ ỹ ở ệ
4. Phương pháp nghiên c uứ
Các phương pháp chính được s d ng trong lu n án: Phử ụ ậ ươ ngpháp thi pháp h c l ch s , phọ ị ử ương pháp lo i hình, phạ ương pháp phê bình huy n tho i, phề ạ ương pháp nghiên c u liên văn b n, phứ ả ươ ngpháp so sánh.
5. Đóng góp m i c a lu n ánớ ủ ậ
Lu n án có nh ng đóng góp m i sau: Nghiên c u và ch ra đ cậ ữ ớ ứ ỉ ặ
đi m thi pháp ti u thuy t Marquez, cũng là nh ng đ c đi m tiêuể ể ế ữ ặ ể
bi u cho ti u thuy t hi n th c huy n o M Latinh. Đây cũng làể ể ế ệ ự ề ả ỹ đóng góp l n nh t c a lu n án; Góp ph n kh ng đ nh t m quanớ ấ ủ ậ ầ ẳ ị ầ
tr ng c a vi c ng d ng lý thuy t thi pháp th lo i, lý thuy t vọ ủ ệ ứ ụ ế ể ạ ế ề văn h c h u hi n đ i và lý thuy t v t s h c vào vi c tìm hi uọ ậ ệ ạ ế ề ự ự ọ ệ ể
hi n tệ ượng đi n hình c a văn h c th gi i; Cung c p nh ng thôngể ủ ọ ế ớ ấ ữ tin m i, có tính h th ng và đ t các tác ph m c a Marquez vàoớ ệ ố ặ ẩ ủ đúng n n t ng văn hóa M Latinh; Đ a ra các hề ả ỹ ư ướng nghiên c uứ
kh thi ti p theo v i Marquez. ả ế ớ
Trang 76. C u trúc lu n ánấ ậ
Chương 1. T ng quan v v n đ nghiên c u.ổ ề ấ ề ứ
Chương 2. Quan ni m ngh thu t c a Marquez.ệ ệ ậ ủ
Chương 3. Th gi i nhân v t trong ti u thuy t c a Marquez.ế ớ ậ ể ế ủ
Chương 4. K t c u và không gian, th i gian ngh thu t trong ti uế ấ ờ ệ ậ ể thuy t c a Marquez. ế ủ
Trang 8N I DUNGỘ
CHƯƠNG 1. T NG QUAN V N Đ NGHIÊN C UỔ Ấ Ề Ứ
1.1. Gi i thuy t v thi pháp ti u thuy tớ ế ề ể ế
1.1.1. Khái ni m ti u thuy t ệ ể ế
Các nhà nghiên c u đã đ a ra nhi u đ nh nghĩa khác nhau nh ngứ ư ề ị ư
đ u g p g n i hàm c a khái ni m “ti u thuy t”: Là ề ặ ỡ ở ộ ủ ệ ể ế m t thộ ể
lo i t s c l n,ạ ự ự ỡ ớ th lo i ể ạ ch côngủ trong văn h cọ , năng đ ng, linhộ
ho tạ ; H ệ th ng hình tố ượng nhân v t th hi n th gi i r ng l n, cóậ ể ệ ế ớ ộ ớ
m i quan h ch t ch , thông qua đ i tho i, đ c tho i, s thay đ iố ệ ặ ẽ ố ạ ộ ạ ự ổ
t a đ và toàn di n, xu t hi n v i t cách là “con ngọ ộ ệ ấ ệ ớ ư ườ ếi n m tr i”ả mang tính toàn nhân lo i. Không gianạ và th i gian ngh thu t trongờ ệ ậ
ti u thuy t có th th hi n th gi i r ng l n, “t phá v gi iể ế ể ể ệ ế ớ ộ ớ ự ỡ ớ
h n”. Ngôn ng , gi ng đi u mang tính “đa thanh”, “đa ngôn ng ”.ạ ữ ọ ệ ữ
C t truy n đóng vai trò quan tr ng, đ ng hành cùng nhân v t, t oố ệ ọ ồ ậ ạ
ra nh ng tình hu ng đ nhân v t th hi n b n ch t.ữ ố ể ậ ể ệ ả ấ
1.1.2. Thi pháp ti u thuy t ể ế
Trong lu n án này,ậ thi pháp ti u thuy t để ế ược hi u là h th ng cácể ệ ố
phương ti n ngh thu t, hình th c t ch c, ki n t o th gi i nghệ ệ ậ ứ ổ ứ ế ạ ế ớ ệ thu t đậ ược th hi n trong n i dung ti u thuy t.ể ệ ộ ể ế
1.2. Các nghiên c u v G.Marquezứ ề
1.2.1. H ướ ng nghiên c u v ti u s c a G.Marquez ứ ề ể ử ủ
Ba th i đi m đờ ể ược chú ý trong cu c đ i c a Marquez, cũng làộ ờ ủ
th i đi m các công trình vi t v ti u s c a ông ra đ i nhi u là:ờ ể ế ề ể ử ủ ờ ề khi nhà văn đ t gi i Nobel văn h c (1982); khi nhà văn b b nh ungạ ả ọ ị ệ
th giai đo n đ u (19952000) và khi nhà văn m t (2014). Các côngư ạ ầ ấ trình c a nủ ước ngoài ra đ i s m h n và có s lờ ớ ơ ố ượng nhi u h nề ơ
Vi t Nam. Đây là nh ng t li u quý báu cho chúng tôi trong quáệ ữ ư ệ
Trang 9tìm hi u m i liên h gi a các ti u thuy t c a nhà văn v i th gi iể ố ệ ữ ể ế ủ ớ ế ớ
hi n th c c a ông.ệ ự ủ 1.2.2. H ướ ng nghiên c u v t ng th các ứ ề ổ ể sáng tác c a G.Marquez ủ
Các công trình nghiên c u thứ ường xu t phát t ba cách ti p c n:ấ ừ ế ậ
th lo i; n i dungể ạ ộ , nghệ thu t vàậ t p trung vào 3ậ v n đ : ấ ề Y u tế ố huy n oề ả ; Y u t h u hi n đ i; ế ố ậ ệ ạ Tính d c. ụ Hướng nghiên c u ứ này cung c pấ cái nhìn toàn di n v sáng tác c a nhà văn trên c s phânệ ề ủ ơ ở tích văn b n tác ph mả ẩ Tuy nhiên, các công trình nghiên c u chứ ỉ phân tích m t s tác ph m tiêu bi u, không nghiên c u h t toàn bộ ố ẩ ể ứ ế ộ tác ph m (hay ít ra là 2/3 s ti u thuy t).ẩ ố ể ế
1.2.3. H ướ ng nghiên c u v t ng tác ph m c a G.Marquez ứ ề ừ ẩ ủ
Ti u thuy t để ế ược các nhà văn dành nhi u gi y m c nh t làề ấ ự ấ
Trăm năm cô đ n ơ v iớ 3 v n đ : Y u t huy n oấ ề ế ố ề ả , khôngth i gianờ
và n i cô đ nỗ ơ Ti p theo là ế Tình yêu th t ổ ả v iớ 3 n i dung: Tìnhộ yêu, B nh th tệ ổ ả; Vai trò kép nhà văn – bác sĩ. Các ti u thuy t cònể ế
l i cũng đạ ược khai thác ở m t s ộ ố khía c nh khác nh ng có ít bàiạ ư
vi t h n.ế ơ
1.2.4. H ướ ng nghiên c u v G.Marquez nh m t đ i di n tiêu ứ ề ư ộ ạ ệ
bi u c a văn h c hi n th c huy n o M latinh và văn h c ể ủ ọ ệ ự ề ả ỹ ọ
h u hi n đ i ậ ệ ạ
Các công trình vi t theo hế ướng này thường l y sáng tác c a nhàấ ủ văn đ minh h a cho nh ng ể ọ ữ lý thuy t c aế ủ ch nghĩa hi n th củ ệ ự huy n ề ảo M Latinh ho c văn h c h u hi n đ i.ỹ ặ ọ ậ ệ ạ
* Tóm l i, gạ i i nghiên c u nh t trí cao v i kh ng đ nh Marquez làớ ứ ấ ớ ẳ ị
b c thày c a ch nghĩa hi n th c huy n o M Latinh nói riêng vàậ ủ ủ ệ ự ề ả ỹ
ch nghĩa hi n th c huy n o trên th gi i nói chung ủ ệ ự ề ả ế ớ Đ c bi t,ặ ệ
ch a có công trình nào nghiên c u h th ng đ c đi m thi pháp ti uư ứ ệ ố ặ ể ể
Trang 10thuy t Marquez d a trên kh o sát t t c ti u thuy t c a nhà văn. ế ự ả ấ ả ể ế ủ
Trang 11CHƯƠNG 2. QUAN NI M NGH THU TỆ Ệ Ậ C AỦ
G.MARQUEZ2.1. Ch nghĩa hi n th c huy n o M Latinh và quan ni mủ ệ ự ề ả ỹ ệ ngh thu t c a G.Marquezệ ậ ủ
2.1.1. V ch nghĩa hi n th c huy n o ề ủ ệ ự ề ả
Khái ni m nàyệ được xem nh mư ột phương pháp ngh thu t,ệ ậ cách nhìn th c t i, ki n t o th gi i ngh thu t. ự ạ ế ạ ế ớ ệ ậ M Latinh khôngỹ
ph i là quê hả ương, cũng không ph i là n i duy nh t có dòng vănả ơ ấ
h c hi n th c huy n oọ ệ ự ề ả nh ng đây là m nh đ t màu m đ phátư ả ấ ỡ ể tri n ể khuynh hướng sáng tác này đ n đ nh cao. Đ c bi t, các nhàế ỉ ặ ệ văn x s này đã t o ra đứ ở ạ ược nh ng nét khu bi t cho ch nghĩaữ ệ ủ
hi n th c huy n o.ệ ự ề ả
2.1.2 Th gi i h th c trong quan ni m ngh thu t c a ế ứ ư ự ệ ệ ậ ủ Marquez và nét khu bi t c a ch nghĩa hi n th c huy n o M ệ ủ ủ ệ ự ề ả ỹ Latinh
Đi m khác bi t l n nh t trong quan ni m c a Marquez là tínhể ệ ớ ấ ệ ủ
t t y u trong cách nhìn th gi i tr n l n gi a h và th c và luônấ ế ế ớ ộ ẫ ữ ư ự tin vào s hi n h u c a nh ng đi u trong ni m tin. Th gi i có sự ệ ữ ủ ữ ề ề ế ớ ự
hi n h u đ ng th i c a tr n th , thiên đệ ữ ồ ờ ủ ầ ế ường và âm ph , không cóủ ranh gi i không gian, th i gian, ma qu và ngớ ờ ỷ ười thì th m tròầ chuy n nh b n c tri. Hai phệ ư ạ ố ương pháp chính được nhà văn sử
d ng tái hi n hi n th c là: ụ ệ ệ ự huy n o hóa cái hi n th c và hi nề ả ệ ự ệ
th c hóa cái huy n oự ề ả Giai đo n đ u, cách th nh t chi m u th ,ạ ầ ứ ấ ế ư ế càng v sau, cách th hai l i chi m u th h n. ề ứ ạ ế ư ế ơ
2.2. Quan ni m ngh thu t c a G.Marquez qua các phát ngônệ ệ ậ ủ
lý thuy tế
2.2.1. Tình tr ng cô đ n c a con ng ạ ơ ủ ườ i cá nhân, t p th và toàn ậ ể
Trang 122.2.2. Con ng ườ ớ i v i tình yêu đôi l a, tu i tác và s ph n ứ ổ ố ậ
V i tình yêu đôi l a, con ng i không có gi i h n v tu i tác.ớ ứ ườ ớ ạ ề ổ Không d dàng đ có đễ ể ược tình yêu tr n v n nên con ngọ ẹ ườ ầ i c ntrân tr ng và c g ng. Tình yêu và tình d c luôn g n li n v i nhau.ọ ố ắ ụ ắ ề ớ Tình d c g n li n v i thiên nhiên, s cô đ n, lo n luân và c mụ ắ ề ớ ự ơ ạ ả quan huy n tho i c a ngề ạ ủ ười da đen. Tu i tác g n li n v i ý nghĩaổ ắ ề ớ
cu c s ng, đi u đáng s nh t là b lãng quên. Con ngộ ố ề ợ ấ ị ườ ở ề ớ i tr v v i
b n th , ph thu c vào đ nh m nh, chúa tr i.ả ể ụ ộ ị ệ ờ
2.2.3. Tác đ ng c a báo chí, đi n nh và chính tr đ n quan ộ ủ ệ ả ị ế
ni m ngh thu t c a G.Marquez ệ ệ ậ ủ
Tác đ ng c a báo chí là l n nh t. Nhà văn t ng phát bi u s hòaộ ủ ớ ấ ừ ể ự
tr n c a báo chí và văn h c gi ng nh nh p đi u đi v c a th iộ ủ ọ ố ư ị ệ ề ủ ờ gian. Bi u hi n rõ nh t c a báo chí là nhà văn thuy t ph c đ c giể ệ ấ ủ ế ụ ộ ả
b ng chi ti t. Báo chí mang đ n ý tằ ế ế ưởng k t h p gi a hi n th c vàế ợ ữ ệ ự huy n o cho nhà văn cùng v i ki u k chuy n b ng câu nghi v n,ề ả ớ ể ể ệ ằ ấ hài hước. Am hi u đi n nh giúp nhà văn s d ng k thu t phânể ệ ả ử ụ ỹ ậ
c nh ti u thuy t thành công. Tác đ ng c a chính tr giúp ngòi bútả ể ế ộ ủ ị
c a nhà văn phê phán tình tr ng s ng khép kín, v ch tr n th l củ ạ ố ạ ầ ế ự đen t i và l t t m t trái c a chi n tranh. ố ộ ả ặ ủ ế
2.3 Quan ni m ngh thu t c a G.Marquez b c l qua tệ ệ ậ ủ ộ ộ ư
tưởng – hành đ ng trong quá trình sáng tácộ
2.3.1. Quan ni m c a G.Marquez v ngh văn ệ ủ ề ề
Trang 13Đ có th có để ể ược nh ng ti u thuy t ki t xu t, ữ ể ế ệ ấ Marquez đã luy n bút c a mình v i nhi u truy n ng n. Nhà vănệ ủ ớ ề ệ ắ mi t mài ệ tìm
ki m, hòa mình vào ế hi n th c ệ ự đ tìm để ược gi ng đi u đích th cọ ệ ự cho đ a con tinh th n đang hoài thai. ứ ầ Ví d , kụ hi vi t ế Tình yêu th i ờ
th t , ổ ả ông “lăn” trên các trang sách y h c, công vi c c a bác sĩ,ọ ệ ủ tâm tr ng c a b nh nhân đ c m nh n ạ ủ ệ ể ả ậ Đ c bi t, Marquez luônặ ệ
mu n vố ượt lên nh ng n c thang đã qua, không l p l i thành côngữ ấ ặ ạ
c a các b c thày văn chủ ậ ương và c a chính b n thân. ủ ả
2.3.2. Tác đ ng c a báo chí, văn hóa dân gian v i t t ộ ủ ớ ư ưở ng – hành đ ng c a G.Marquez trong quá trình sáng tác ộ ủ
Tái hi n các s ki n huy n o thông qua nh ng chi ti t chínhệ ự ệ ề ả ữ ế xác nh gi y “b o hành” cho tính hi n th c và s k t h p linhư ấ ả ệ ự ự ế ợ
ho t nh ng con s chính xác c a báo chí v i ngh thu t phóng đ iạ ữ ố ủ ớ ệ ậ ạ
c a văn h c đ đ c t nh ng s ki n là hai bi u hi n rõ nét nh tủ ọ ể ặ ả ữ ự ệ ể ệ ấ
c a tác đ ng báo chí đ n sáng tác c a Marquez. Bên c nh báo chí,ủ ộ ế ủ ạ văn hóa dân gian cũng nh hả ưởng l n đ n quan ni m ngh thu tớ ế ệ ệ ậ
c a Marquez, th hi n rõ nét nh t qua nh hủ ể ệ ấ ả ưởng c a carnaval hóaủ trong sáng tác c a nhà văn. Gi u nh i dân gian tô đ m tính cáchủ ễ ạ ậ nhân v t/b n ch t c a hi n tậ ả ấ ủ ệ ượng, đem đ n ti ng cế ế ười m a mai,ỉ thâm thúy và đôi khi chua xót. S k t tinh c a ự ế ủ hi n th c huy n oệ ự ề ả cùng các lĩnh v c khácự khai sinh ra nh ng cu n ti u thuy t c ngữ ố ể ế ộ
h ng th lo i c a nhà văn.ưở ể ạ ủ
2.3.4. Đa tr v t t ị ề ư ưở ng trong quan ni m ngh thu t ệ ệ ậ
Tính đa tr đị ươc th hi n khi Marquez đ t song song các h cể ệ ặ ọ thuy t và gi i pháp xây d ng M Latinh và trong trế ả ự ỹ ường h p đợ ể các nhân v t nh n xét v m t đ i tậ ậ ề ộ ố ượng c th Tính đa tr d nụ ể ị ẫ
đ n s c ng hế ự ộ ưởng th lo i trong sáng tác c a nhà văn, cũng làể ạ ủ
m t trong nh ng đ c đi m c a văn h c h u hi n đ i: xóa nhòaộ ữ ặ ể ủ ọ ậ ệ ạ
Trang 14ranh gi i th lo i. ớ ể ạ
2.4. Quan ni m ngh thu t c a G.Marquez th hi n qua chệ ệ ậ ủ ể ệ ủ
đ ề
2.4.1. Ch đ n i cô đ n ủ ề ỗ ơ
Tiêu đ c a các tác ph m và s l n l p l i c a nh ng t ch sề ủ ẩ ố ầ ặ ạ ủ ữ ừ ỉ ự
cô đ n trong m i ti u thuy t (dao đ ng t 4 đ n 74 l n) là m tơ ỗ ể ế ộ ừ ế ầ ộ trong nh ng d u n rõ nét nh t th hi n ch đ cô đ n. Sáng tácữ ấ ấ ấ ể ệ ủ ề ơ
c a Marquez th hi n m i quan h gi a s s ng và cái ch t, ký củ ể ệ ố ệ ữ ự ố ế ứ
và s lãng quên, ngự ườ ối s ng và người ch t. Ngế ười ch t có th táiế ể sinh n u nhân lo i c n đ n h , ngế ạ ầ ế ọ ượ ạc l i ngườ ối s ng s r i vàoẽ ơ
đ a ng c tr n gian n u m t liên l c v i th gi i bên ngoài.ị ụ ầ ế ấ ạ ớ ế ớ
2.4.2. Ch đ tình yêu đôi l a ủ ề ứ
S khác bi t khi vi t v tình yêu đôi l a trong ti u thuy tự ệ ế ề ứ ể ế Marquez được th hi n ngay t tiêu đ c a tác ph m, ví d : ể ệ ừ ề ủ ẩ ụ Tình yêu và nh ng con qu khác ữ ỷ (tình yêu đ i l p v i nh ng con qu :ố ậ ớ ữ ỷ
ch s ch t chóc, man r ). Tình yêu lãng m n xu t hi n trongỉ ự ế ợ ạ ấ ệ
nh ng giai đo n thăng hoa c a các đôi l a yêu nhau say đ m. Tìnhữ ạ ủ ứ ắ yêu không thành thường đ n khi tình yêu lãng m n m c ph i ràoế ạ ắ ả
c n xã h i ho c là h qu c a tình yêu đ n phả ộ ặ ệ ả ủ ơ ương. Tác giả
kh ng đ nh giá tr c a tình yêu và c nh t nh đ i v i nh ng ngẳ ị ị ủ ả ỉ ố ớ ữ ườ iđang đùa b n v i tình yêu. ỡ ớ
2.4.3. Ch đ tu i già ủ ề ổ
Vi t v tu i già, Marquez nhìn t nhi u lăng kính khác nhau,ế ề ổ ừ ề khi thì là tu i già đ i m t v i cái ch t, khi thì là tu i già c a kổ ố ặ ớ ế ổ ủ ẻ
đ c tài b lão hóa. Nhi u nhân v t có tu i cao nh c Ucsula h nộ ị ề ậ ổ ư ụ ơ
100 tu i, bà c g n 200 tu i trong ổ ụ ầ ổ Ký s v m t cái ch t đ ự ề ộ ế ượ c báo
tr ướ c,…Cu c s ng là m t cu c ch y đua, con ngộ ố ộ ộ ạ ười luôn luôn
ph i c g ng đ l i d u n c a mình trong nh ng giai đo n đãả ố ắ ể ạ ấ ấ ủ ữ ạ
Trang 15qua, là nh ng đi u còn đ nh và k l i. ữ ề ể ớ ể ạ
2.5. Quan ni m ngh thu t c a G.Marquez b c l qua hệ ệ ậ ủ ộ ộ ệ
th ng hình tố ượng
2.5.1. Hình t ượ ng con ng ườ ắ i g n v i n i cô đ n ớ ỗ ơ
M i sáng tác c a nhà văn có ít nh t m t nhân v t ch t n t iỗ ủ ấ ộ ậ ỉ ồ ạ trong th gi i c a anh ta và th c s cô đ n v m t tinh th n. Quanế ớ ủ ự ự ơ ề ặ ầ
ni m ngh thu t c a Marquez v n i cô đ n nh b n th c a conệ ệ ậ ủ ề ỗ ơ ư ả ể ủ
người, tri t lý v s cô đ n g n li n v i đ nh m nh đã s n sinh raế ề ự ơ ắ ề ớ ị ệ ả hình tượng con ngườ ắi g n v i n i cô đ n, đ c bi t là n i cô đ nớ ỗ ơ ặ ệ ỗ ơ
v tinh th n.ề ầ
2.5.2. Hình t ượ ng con ng ườ ượ i đ c khai thác góc đ b n năng ở ộ ả tính d c ụ
Khai thác con ngườ ởi góc đ b n năng tính d c, Marquez đ cộ ả ụ ặ
t b n ch t h n nhiên c a ngả ả ấ ồ ủ ười dân M Latinh, th hi n cỹ ể ệ ở ả nhân v t nam và n Tình d c g n li n v i tình yêu cháy b ng, cóậ ữ ụ ắ ề ớ ỏ
th thiên v nh c d c, cũng có th là li u thu c “gi m đau” choể ề ụ ụ ể ề ố ả
nh ng trái tim đang b t n thữ ị ổ ương. Đ c bi t, nhà văn đ cao b nặ ệ ề ả năng n gi i, s c m nh và kh năng ti m n trong m i nhân v t.ữ ớ ứ ạ ả ề ẩ ỗ ậ
n sau nh ng n i nh c nh i c a tình d c không tình yêu, nhà văn
hướng đ c gi đ n m t tình yêu cao đ p, có s hài hòa gi a thộ ả ế ộ ẹ ự ữ ể xác và tinh th n. ầ
2.5.3. Hình t ượ ng con ng ườ ượ i đ c khai thác góc đ tâm linh ở ộ
Con người tâm linh c a nhà văn đủ ược th hi n phong phú. S điể ệ ự
v đi m nhiên c a các bóng ma trong ti u thuy t c a Marquez g nề ề ủ ể ế ủ ắ
v i nh ng vùng đ a lý c th cho th y ni m tin c a nhà văn vớ ữ ị ụ ể ấ ề ủ ề
m t th gi i “ o nh”. Nh ng bóng ma không ch đ i di n cho gócộ ế ớ ả ả ữ ỉ ạ ệ tâm linh c a con ngủ ười, mà còn đ i di n cho nh ng ám nh mangạ ệ ữ ả ntính nhân lo i. G n li n v i bóng ma là mô típ v cái ch t, đạ ắ ề ớ ề ế ượ c
Trang 16thông báo ngay t đ u ti u thuy t, t o ra ám nh v s h y di t vàừ ầ ể ế ạ ả ề ự ủ ệ ngày kh i huy n. Y u t tâm linh trong m i con ngả ề ế ố ỗ ười còn đ n tế ừ quan ni m đa tr trong ni m tin tôn giáo c a nhà văn. ệ ị ề ủ
* Quan ni m ngh thu t c a Marquez đệ ệ ậ ủ ược b c l th ng nh t tộ ộ ố ấ ừ các phát ngôn lý thuy t đ n ti n trình t tế ế ế ư ưởng – hành đ ng trongộ sáng tác. V i quan ni m v tính t t y u c a th gi i tr n l n gi aớ ệ ề ấ ế ủ ế ớ ộ ẫ ữ
th c và o, nhà văn đã tái hi n th c t i k di u M Latinh vào tácự ả ệ ự ạ ỳ ệ ỹ
ph m m t cách t nhiên, qua đó chuy n t i n i cô đ n toàn nhânẩ ộ ự ể ả ỗ ơ
lo i, kêu g i tình đoàn k t, s yêu thạ ọ ế ự ương gi a ngữ ười và người.