Luận án Định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình Tìm hiểu thực trạng định hướng giáo dục giá trị của cha mẹ cho trẻ em trong gia đình, qua đó đề xuất một số kiến nghị giúp các bậc cha mẹ định hướng giáo dục giá trị cho con đáp ứng với yêu cầu của xã hội trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Để biết rõ hơn về nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
TRƯƠNG QUANG LÂM
ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ CHO TRẺ EM
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn
Đại học Quốc gia Hà Nội
Người hướng dẫn khoa học:
Vào hồi giờ ngày tháng năm 20
Có thể tìm hiểu luận án tại:
- Thư viện Quốc gia Việt Nam
- Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giá trị là vấn đề cốt lõi của nhân cách, giá trị định hướng nhận thức và hành vi của cá nhân trong cuộc sống Giá trị được hình thành qua quá trình xã hội hóa cá nhân, đồng thời thường xuyên được điều chỉnh, thanh lọc trong quá trình sống của cá nhân để tạo nên những giá trị mới Đặc biệt, ở giai đoạn đầu tiên của cuộc đời, những giá trị nhân cách mà cá nhân có được trước hết là từ trong gia đình.Với các chức năng đặc thù, gia đình góp phần quan trọng vào việc duy trì sự tồn tại của đời sống xã hội, phát triển kinh tế, ổn định xã hội, xây dựng các chuẩn mực và giá trị đạo đức, phong tục tập quán, lối sống văn hóa, giáo dục
Cho đến nay ở Việt Nam chưa có công trình nghiên cứu mang tính hệ thống, đi sâu nghiên cứu về định hướng giáo dục giá trị (ĐHGDGT) cho trẻ em trong gia đình ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình là công việc vô cùng khó khăn, nó phụ thuộc vào sự hiểu biết và phương pháp của cha mẹ, phục thuộc vào sự phát triển tâm lý của trẻ,
và ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài xã hội tác động vào gia đình Điều này càng trở nên khó khăn hơn khi môi trường xã hội có nhiều biến động, hệ thống giá trị cũ đang bị xáo trộn, hệ thống giá trị mới đang hình thành tác động trực tiếp đến sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ Do đó, việc nghiên cứu ĐHGDGT cho trẻ em là điều cần thiết nhằm đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
Vì vậy nghiên cứu về ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình dưới góc độ Tâm lý học sẽ góp phần làm rõ hiện trạng trên; qua đó
đề xuất các giải pháp giúp các bậc cha mẹ có ĐHGDGT cho con
Trang 4đúng đắn, phù hợp với hệ giá trị chung của xã hội, qua đó giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách tốt đẹp
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn vấn đề “Định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình” làm đề tài nghiên cứu của
mình
2 Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu thực trạng ĐHGDGT của cha mẹ cho trẻ em trong gia đình, qua đó đề xuất một số kiến nghị giúp các bậc cha mẹ ĐHGDGT cho con đáp ứng với yêu cầu của xã hội trong bối cảnh CNH - HĐH đất nước
3 Đối tƣợng nghiên cứu
Thực trạng ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình, biểu hiện qua việc cha mẹ đề ra mục tiêu giáo dục giá trị, lựa chọn các giá trị giáo dục
và phương pháp giáo dục giá trị cho trẻ em
4 Khách thể nghiên cứu
Khách thể gồm 490 cha mẹ (245 cha và 245 mẹ) và 245 trẻ em
ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở (THCS) từ 11 đến 15 tuổi, là con của các bậc cha mẹ này
5 Giả thuyết nghiên cứu
5.1 Cha mẹ đặt mục tiêu lớn nhất là mong muốn con trở thành người truyền thống, tuân thủ và an toàn; cha mẹ ít đặt mục tiêu hướng con trở thành người độc lập tự chủ, và người có quyền lực, biết hưởng thụ và tận hưởng cuộc sống
5.2 Các giá trị mà cha mẹ giáo dục cho con chủ yếu là truyền thống; tuân thủ, an toàn; cha mẹ ít lựa chọn giáo dục con các giá trị độc lập tự chủ, độc lập, và quyền lực Có sự khác biệt nhất định theo địa bàn sinh sống và nghề nghiệp của cha mẹ trong việc lựa chọn giá trị giáo dục cho con
Trang 55.3 Các phương pháp giáo dục giá trị mà cha mẹ thường xuyên
áp dụng là làm gương và phân tích, giải thích, cha mẹ ít chú trọng các phương pháp tổ chức trải nghiệm thực tiễn
5.4 Định hướng giá trị (ĐHGT) của cha mẹ có ảnh hưởng nhiều nhất ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình,
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Xây dựng cơ sở lý luận nghiên cứu ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình
6.2 Làm rõ thực trạng ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình qua mục tiêu giáo dục giá trị, lựa chọn giá trị và phương pháp giáo dục giá trị cho trẻ em của cha mẹ và ảnh hưởng định hướng giá trị của cha mẹ đến việc ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình
6.3 Đưa ra những kết luận và kiến nghị nhằm giúp các bậc cha
mẹ ĐHGDGT cho con phù hợp với tâm lý lứa tuổi của trẻ và phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện nay
7 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp quan sát
Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Phương pháp phỏng vấn sâu
Phương pháp xử lý số liệu bằng chương trình SPSS
Phương pháp xây dựng chân dung tâm lý điển hình
8 Phạm vi nghiên cứu
8.1 Về nội dung
Có nhiều nguồn lực tham gia vào việc ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình như ông bà, cha mẹ, họ hàng, anh chị em Bên cạnh đó, truyền thống văn hóa gia đình, địa phương nói chung, đất nước nói riêng cũng tham gia vào việc ĐHGDGT cho trẻ em Trong phạm vi nghiên cứu, luận án chỉ tìm hiểu việc ĐHGDGT cho trẻ em của cha mẹ,
Trang 6cụ thể qua việc đặt mục tiêu giáo dục giá trị, lựa chọn giá trị và phương pháp giáo dục giá trị cho trẻ em
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình như yếu tố chủ quan của cha mẹ và của trẻ: đặc điểm nhân cách,
xu hướng, tính tích cực của trẻ và yếu tố khách quan như điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội Luận án chỉ nghiên cứu ảnh hưởng ĐHGT của cha mẹ đến ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình
Lê Lợi, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
9 Đóng góp mới của luận án
9.1 Về lý luận: Việc nghiên cứu ĐHGDGT cho trẻ em trong
gia đình là bổ sung khoa học cần thiết cho lý luận giáo dục trẻ em trong gia đình hiện nay Luận án xây dựng được các khái niệm cơ bản đó là: khái niệm Giá trị, Giáo dục giá trị, Định hướng và ĐHGDGT cho trẻ
em trong gia đình Qua đó đưa ra những đề xuất trong việc giáo dục nhân cách thế hệ trẻ trong bối cảnh hiện nay
9.2 Về thực tiễn:
Luận án đã chỉ ra được thực trạng ĐHGDGT của cha mẹ cho trẻ em trong gia đình ở Hà Nội hiện nay Luận án đã làm rõ các giá trị
mà phụ huynh hướng tới và lựa chọn để giáo dục cho trẻ em hiện nay,
và khẳng định yếu tố định hướng giá trị của cha mẹ có ảnh hưởng tới ĐHGDGT của cha mẹ Kết quả luận án là nguồn tư liệu quý báu cho các bậc phụ huynh học sinh, các giáo viên, nhà quản lý giáo dục trong công tác giáo dục thanh thiếu niên hiện nay
Trang 710 Cấu trúc của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục các công trình khoa học đã công bố có liên quan đến luận án, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án được kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình
Chương 2: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Kết quả nghiên cứu thực tiễn về ĐHGDGT cho trẻ
em trong gia đình
Chương I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ CHO
TRẺ EM TRONG GIA ĐÌNH 1.1 Tổng quan một số nghiên cứu về giáo dục giá trị cho trẻ
em
1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
Các công trình nghiên cứu về giáo dục giá trị cho trẻ em của các tác giả nước ngoài chủ yếu tập trung vào các hướng: nghiên cứu sự hình thành và phát triển giá trị ở trẻ, trên cơ sở đó các nghiên cứu chỉ ra các giá trị cần giáo dục và các phương pháp giáo dục giá trị cho trẻ em Qua các nghiên cứu đã cho thấy, hiện nay các quốc gia trong khu vực
và trên thế giới đều quan tâm đến vấn đề giáo dục giá trị cho trẻ em, rất nhiều nghiên cứu dưới góc độ Giáo dục học, Giá trị học, Tâm lý học Các tác giả có chung quan điểm khi cho rằng giá trị đóng vai trò quan trọng đối với sự hình thành và phát triển nhân cách của cá nhân
1.1.2 Các công trình nghiên cứu trong nước
Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu lý luận và thực tiễn về giáo dục giá trị cho trẻ em, song hầu như chưa có các nghiên cứu
về ĐHGDGT cho trẻ em Tuy nhiên trong chương trình giáo dục phổ thông quốc gia và của từng trường có thể thấy mục tiêu giáo dục giá trị,
Trang 8nội dung và phương pháp giáo dục giá trị cho trẻ em Các hướng nghiên cứu dưới góc độ Văn hóa học đã chỉ ra các giá trị mà cha mẹ thường giáo dục con Ngoài ra, các nghiên cứu dưới góc độ tâm lý học cũng chỉ
ra các yếu tố hình thành giá trị ở trẻ, các giá trị mà cha mẹ và nhà trường giáo dục cho trẻ và các phương pháp giáo dục trẻ hiện nay Trên thực tế có nhiều nguồn lực cùng tham gia vào giáo dục trẻ em, trong đó gia đình đóng vai trò quan trọng nhất trong việc hình thành và phát triển nhân cách tốt cho trẻ
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Khái niệm giá trị
Giá trị là những gì con người cho là quan trọng, cần thiết và có
ý nghĩa trong những điều kiện xã hội lịch sử cụ thể Khi đã được nhận thức, đánh giá, lựa chọn, giá trị là một trong những động lực thúc đẩy con người suy nghĩ và hành động theo những xu hướng nhất định
1.2.2 Khái niệm giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình
1.2.2.1 Khái niệm giáo dục giá trị
Giáo dục giá trị là hoạt động có mục đích, có nội dung và phương pháp của người giáo dục, nhằm hình thành ở người được giáo dục những suy nghĩ và hành vi mà người giáo dục cho là quan trọng, cần thiết, có ý nghĩa trong điều kiện lịch sử xã hội cụ thể
1.2.2.2 Mối quan hệ giữa giáo dục giá trị với một số nội dung giáo dục khác
- Giáo dục tính cách: Giáo dục tính cách là quá trình giáo dục để
cá nhân có được hệ thống thái độ tích cực đối với cuộc sống hiện thực, thể hiện qua hành vi ứng xử của cá nhân đối với bản thân và người khác Trong đó giáo dục giá trị là con đường hình thành những tính cách tốt đẹp ở trẻ Ví dụ khi trẻ được giáo dục các giá trị trung thực, nhân ái, trẻ thực hành thường xuyên các giá trị được lĩnh hội đó vào cuộc sống: sống trung thực, thể hiện sự quan tâm, có nhân ái với mọi người trong
Trang 9gia đình và xã hội Khi đó trẻ sẽ hình thành nên tính cách trung cực,
nhân ái, trở thành một nét tính cách bền vững trong nhân cách của trẻ
- Giáo dục đạo đức
Giáo dục đạo đức là quá trình biến hệ thống các chuẩn mực đạo đức từ những đòi hỏi bên ngoài của xã hội đối với cá nhân thành niềm tin, nhu cầu, thói quen của người được giáo dục Giáo dục đạo đức là hình thành các phẩm chất tốt đẹp ở con người, sự hình thành giá trị và
sự hình thành đạo đức ở trẻ em là một Tuy nhiên giáo dục đạo đức liên quan tới đức hạnh hoặc phẩm chất của cá nhân như với giá trị cộng đồng Mục tiêu của giáo dục đạo đức được định nghĩa một cách ngắn gọn - giúp trẻ biết phải trái, dạy trẻ em trở thành người tốt, để trẻ có được cách cư xử có đạo đức
- Giáo dục công dân:
Giáo dục công dân là một quá trình, một hoạt động có định hướng của xã hội nhằm giáo dục cho mọi người ý thức trách nhiệm của công dân, hình thành thói quen tự giác thực hiện nghĩa vụ, quyền hạn của công dân đối với nhà nước trong hoàn cảnh lịch sử nhất định Đây cũng là một môn học trong chương trình giáo dục của nhà trường dành cho học sinh ở bậc phổ thông Môn học này cung cấp kiến thức cơ bản
về giá trị, chuẩn mực đạo đức và phát luật của công dân thể hiện trong các mối quan hệ đối với bản thân, người khác, công việc, đất nước, môi trường sống, trang bị cho học sinh những phương pháp tư duy, trau dồi năng lực, rèn luyện những kỹ năng, đồng thời phát triển những thái độ,
tình cảm, niềm tin đúng đắn đối với tự nhiên, xã hội, con người
1.2.2.3 Khái niệm trẻ em
Trong hệ thống pháp luật Việt Nam có nhiều ngành luật khác nhau cũng đề cấp tới vấn đề trẻ em như luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (2004) quy định trẻ em là công dân Việt Nam dưới 16 tuổi
Bộ luật Dân sự (2005) quy định người từ đủ 18 tuổi trở lên là người
Trang 10thành niên Người chưa đủ 18 tuổi là người chưa thành niên Luật Trẻ
em (2016) quy định trẻ em là người dưới 16 tuổi Như vậy, ở Việt Nam khái niệm trẻ em được thống nhất cách hiểu là công dân Việt Nam dưới
16 tuổi Vì vậy trong phạm vi của luận án, chúng tôi lựa chọn trẻ ở độ tuổi từ 11, 12 tuổi đến 15, 16 tuổi (đang là học sinh THCS) và cha mẹ của các em để nghiên cứu
1.2.2.4 Một số đặc điểm tâm lý của trẻ ở lứa tuổi học sinh THCS
Trẻ em lứa tuổi học sinh THCS có độ tuổi từ 11, 12 tuổi đến 15,
16 tuổi (hay còn gọi là tuổi vị thành niên) Đây là lứa tuổi bước vào giai đoạn dậy thì - một hiện tượng sinh lý trong phát triển, nhưng do liên quan đến biến đổi nội tiết nên cũng dễ dẫn đến các rối loạn, biến đổi
“giao thời” trong đời sống tâm sinh lý của các em
- Sự phát triển tự ý thức
Ở lứa tuổi học sinh THCS, nhu cầu trong giao tiếp bạn bè, việc lĩnh hội các chuẩn mực và giá trị môi trường của thiếu niên đã diễn ra ở lứa tuổi trước đó và đến tuổi này được phát triển mạnh mẽ hơn Do đó, nếu trẻ tham gia vào nhóm có mức độ phát triển xã hội cao, thì nhóm sẽ ảnh hưởng tốt tới sự phát triển nhân cách của trẻ, vì chúng thường chấp nhận và định hướng theo các giá trị và chuẩn mực của nhóm đó Nên nếu không tìm thấy sự định hướng chắc chắn, phù hợp từ cha mẹ và giáo dục gia đình, trẻ sẽ định hướng theo các giá trị của nhóm bạn bè và rất có thể là các giá trị không đúng đắn
- Về đời sống tình cảm
Do sự mở rộng các quan hệ xã hội, sự phát triển tự ý thức, đạo đức của trẻ lứa tuổi thiếu niên phát triển mạnh mẽ Do đó, đây là tuổi hình thành thế giới quan, lý tưởng, niềm tin đạo đức, những phán đoán giá trị Cụ thể, tình cảm ở lứa tuổi THCS có nhiều thay đổi cả về nội dung và hình thức Về nội dung: tình cảm đạo đức, tình cảm trí tuệ, tình
Trang 11cảm thẩm mỹ ở thiếu niên đang phát triển mạnh Về hình thức: đặc điểm cơ bản của đời sống tình cảm thiếu niên là những xúc cảm và tình cảm dễ bị mâu thuẫn nhau Xúc cảm, tình cảm của thiếu niên có cường
độ khá mạnh, thường theo hướng xung động, quyết liệt (phản ứng quyết liệt khi trong quan hệ với người khác không được kết quả mong muốn) Trạng thái tinh thần nói chung của thiếu niên chưa ổn định, thất thường,
dễ vui, dễ buồn vô cớ
1.2.2.5 Giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình
Giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình là một hoạt động có mục đích, có nội dung và phương pháp của người lớn trong gia đình, đặc biệt là cha mẹ, nhằm hình thành ở con những suy nghĩ và hành vi
mà cha mẹ cho là quan trọng, cần thiết, có ý nghĩa trong điều kiện lịch
sử xã hội cụ thể
1.2.3 Định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình
1.2.3.1 Khái niệm định hướng
Định hướng là một hoạt động tâm lý có ý thức, thể hiện ở việc
cá nhân đề ra mục tiêu, lựa chọn nội dung và cách thức thực hiện nhằm đạt được mục tiêu mà cá nhân đã đặt ra
Trên cơ sở đó, khái niệm định hướng giáo dục giá trị là:
Định hướng giáo dục giá trị là hoạt động tâm lý có ý thức của người giáo dục thể hiện ở việc đề ra mục tiêu, lựa chọn nội dung và phương pháp giáo dục, nhằm hình thành ở người được giáo dục những suy nghĩ và hành vi mà người giáo dục cho là quan trọng, cần thiết và
có ý nghĩa trong điều kiện lịch sử xã hội cụ thể
1.2.3.2 Định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình Định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình là hoạt động tâm lý có ý thức của cha mẹ thể hiện ở việc dự kiến mục tiêu, lựa chọn nội dung và phương pháp giáo dục, nhằm hướng đến hình thành ở
Trang 12con những suy nghĩ và hành vi mà họ cho là quan trọng, cần thiết và có
ý nghĩa trong điều kiện lịch sử xã hội cụ thể
1.2.4 Các mặt biểu hiện của định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình
1.2.4.1 Việc đặt mục tiêu giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình
Các giá trị mà trẻ em có được, mẫu hình nhân cách mà trẻ trở thành trong tương lai, dựa trên việc cha mẹ đặt mục tiêu nền tảng ngay
từ những giai đoạn đầu đời của trẻ Các nghiên cứu cho thấy có ít nhất
ba loại giá trị được tạo ra từ ảnh hưởng của cha mẹ đối với trẻ em đó là: các giá trị cá nhân hướng dẫn cuộc sống của họ trong mối quan hệ với người khác, xã hội và công việc; các giá trị về nuôi dạy con cái, cha mẹ nghĩ như thế nào về trẻ em và điều gì họ cho là đúng cách trong việc xử
lý, kỷ luật, giáo dục, có liên quan đến trẻ em Và cuối cùng, các giá trị của cha mẹ như là các mục tiêu với mong đợi các loại người mà họ muốn con mình trở thành
1.2.4.2 Việc lựa chọn các giá trị để giáo dục cho trẻ em trong gia đình
Trong quá trình thiết kế nghiên cứu ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình, chúng tôi dựa trên lý thuyết giá trị của Shalom H Schwartz (1992) để đánh giá việc cha mẹ đặt mục tiêu và lựa chọn nội dung giá trị để giáo dục cho con Giai đoạn sau này, để bổ sung hoàn thiện thêm
lý thuyết giá trị của mình, Schwartz đã kiểm chứng và hệ thống lại 19 giá trị dựa trên 10 giá trị ban đầu Do vậy, 19 giá trị này được chúng tôi
sử dụng trong nghiên cứu này
1.2.4.3 Các phương pháp giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình
Có thể thấy, phương pháp giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình có những đặc trưng nhất định so với phương pháp giáo dục trong
Trang 13nhà trường Bởi đây là hoạt động thường xuyên, liên tục và lâu dài của cha mẹ, được thực hiện trong cuộc sống hàng ngày của gia đình thông qua giao tiếp, sinh hoạt giữa cha mẹ và con Qua việc tổng hợp các nghiên cứu của các tác giả cho thấy, những phương pháp giáo dục giá trị phù hợp với trẻ ở lứa tuổi học sinh THCS như là: nêu gương, làm gương, phân tích giảng giải, khen thưởng, trừng phạt, tổ chức các hoạt động trải nghiệm
1.2.5 Một số yếu tố ảnh hưởng đến ĐHGDGT cho trẻ em trong gia đình
1.2.5.1 Định hướng giá trị của cha mẹ
Định hướng giá trị phản ánh các giá trị có ý nghĩa đối với chủ thể, phù hợp với quan niệm của cá nhân, nhóm hay cộng đồng nhất định Các giá trị được lựa chọn trở thành động cơ cho hoạt động của chủ thể hay nhóm xã hội Như vậy, định hướng giá trị của cha mẹ phản ánh những giá trị mà cha mẹ coi trọng, hướng đến trên cơ sở hệ thống giá trị đó được họ nhận thức và có ý nghĩa quyết định đến hành vi lựa chọn của cha mẹ Đây là yếu tố nền tảng quan trọng nhất, từ đó họ mới định hướng giáo dục giá trị cho con mình Cha mẹ hướng đến những giá trị sống lành mạnh, sống thiện, sống tốt, có lòng nhân ái và biết quan tâm giúp đỡ mọi người xung quanh, hiếu thảo với ông bà cha mẹ… thì con cái cũng có xu hướng học theo những phẩm chất tốt đẹp đó của cha
mẹ Ngược lại, nếu cha mẹ hướng tới những giá trị sai lệch thì ảnh hưởng tiêu cực đến việc hình thành nhân cách ở trẻ
1.2.5.2 Kiến thức và kỹ năng giáo dục giá trị của cha mẹ
Có thể nói, nhận thức, hiểu biết của cha mẹ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến ĐHGDGT đối với con cái Cha mẹ có ý thức định hướng giáo dục giá trị tốt cho con cái thì trẻ sớm được hình thành những những phẩm chất tốt đẹp Tuỳ vào từng lứa tuổi mà cha mẹ có những định hướng trong giáo dục ở mức độ khác nhau với những nội dung phù hợp