Mục đích nghiên cứu của luận án nhằm bổ sung, phát triển lý luận về quản lý, bảo vệ BGQG của BĐBP và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả BĐBP quản lý, bảo vệ BGQG trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc trong tình hình mới. Sau đây là bản tóm tắt của luận án.
Trang 1M Đ UỞ Ầ
1. Tính c p thi t c a đ tàiấ ế ủ ề
Biên gi i qu c gia (BGQG) trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c có v trí quanớ ố ấ ề ệ ố ị
tr ng v kinh t , qu c phòng an ninh (QPAN) và đ i ngo i. Tr i qua quá trình hìnhọ ề ế ố ố ạ ả thành và phát tri n lâu dài, đ y bi n đ ng, biên gi i đ t li n Vi t Nam Trung Qu cể ầ ế ộ ớ ấ ề ệ ố
đã đ l i nhi u d u m c quan tr ng trong l ch s d ng nể ạ ề ấ ố ọ ị ử ự ước và gi nữ ước c a dânủ
t c ta, luôn đ t ra yêu c u cao đ i v i công tác qu n lý, b o v Trong đi u ki n h iộ ặ ầ ố ớ ả ả ệ ề ệ ộ
nh p qu c t , qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c đòi h iậ ố ế ả ả ệ ấ ề ệ ố ỏ
v a ph i đ m b o ch quy n, an ninh BGQG, v a ph i t p trung xây d ng biên gi iừ ả ả ả ủ ề ừ ả ậ ự ớ hoà bình, h u ngh , h p tác cùng phát tri n, m r ng quan h đ i ngo i, t o đi uữ ị ợ ể ở ộ ệ ố ạ ạ ề
ki n thu n l i cho s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t nệ ậ ợ ự ệ ệ ệ ạ ấ ước.
Nh ng năm qua, BĐBP đã phát huy t t vai trò nòng c t, chuyên trách th cữ ố ố ự
hi n có hi u qu các m t công tác biên phòng, góp ph n qu n lý, b o v v ngệ ệ ả ặ ầ ả ả ệ ữ
ch c ch quy n, an ninh BGQG và xây d ng biên gi i hòa bình, h u ngh , h p tácắ ủ ề ự ớ ữ ị ợ cùng phát tri n. Tuy nhiên, bên c nh nh ng k t qu đ t để ạ ữ ế ả ạ ược, ho t đ ng qu n lý,ạ ộ ả
b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c a BĐBP còn b c l m t sả ệ ấ ề ệ ố ủ ộ ộ ộ ố
h n ch nh : Công tác n m tình hình và tham m u cho c p có th m quy n gi iạ ế ư ắ ư ấ ẩ ề ả quy t các v n đ biên gi i c a m t s đ n v c s ch a th c s k p th i, hi uế ấ ề ớ ủ ộ ố ơ ị ơ ở ư ự ự ị ờ ệ
qu ; h p tác qu c t phòng, ch ng tác đ ng tiêu c c c a ả ợ ố ế ố ộ ự ủ “biên gi i m m” ớ ề và
nh ng y u t an ninh phi truy n th ng ch a đ t đữ ế ố ề ố ư ạ ược yêu c u mong mu n.ầ ố
Cho đ n nay, đã có m t s công trình khoa h c nghiên c u v BĐBP qu n lý,ế ộ ố ọ ứ ề ả
b o v BGQG nhi u ph m vi, góc đ khác nhau, nh ng ch a có công trình nàoả ệ ở ề ạ ộ ư ư nghiên c u đ c l p, có h th ng và chuyên sâu v BĐBP qu n lý, b o v BGQG trênứ ộ ậ ệ ố ề ả ả ệ
đ t li n Vi t Nam Trung Qu c t sau khi hoàn thành PGCM. Vì v y, nghiên c u đấ ề ệ ố ừ ậ ứ ề tài “B đ i Biên phòng qu n lý, b o v biên gi i qu c gia trên đ t li n Vi t Nam ộ ộ ả ả ệ ớ ố ấ ề ệ Trung Qu c trong tình hình m i” ố ớ là v n đ c p thi t c v lý lu n và th c ti n.ấ ề ấ ế ả ề ậ ự ễ
2. M c đích và nhi m v c a lu n ánụ ệ ụ ủ ậ
2.1. M c đíchụ
B sung, phát tri n lý lu n v qu n lý, b o v BGQG c a BĐBP và đ xu tổ ể ậ ề ả ả ệ ủ ề ấ
gi i pháp nâng cao hi u qu BĐBP qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam ả ệ ả ả ả ệ ấ ề ệ Trung Qu c trong tình hình m i.ố ớ
2.2. Nhi m v ệ ụ
Làm rõ tình hình nghiên c u liên quan đ n đ tài lu n án và lý lu n v BĐBP qu nứ ế ề ậ ậ ề ả
lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hình m i.ả ệ ấ ề ệ ố ớ
Đánh giá đúng th c tr ng BĐBP qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi tự ạ ả ả ệ ấ ề ệ Nam Trung Qu c.ố
Đ xu t h th ng gi i pháp góp ph n nâng cao hi u qu BĐBP qu n lý, b oề ấ ệ ố ả ầ ệ ả ả ả
v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hình m i.ệ ấ ề ệ ố ớ
3. Đ i tố ượng nghiên c uứ
Lý lu n và th c ti n BĐBP qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trungậ ự ễ ả ả ệ ấ ề ệ
Qu c.ố
Trang 24. Ph m vi nghiên c u ạ ứ
N i dung, bi n pháp qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu cộ ệ ả ả ệ ấ ề ệ ố
c a BĐBP trong th i bình. S li u kh o sát t năm 2010 đ n tháng 6/2015. ủ ờ ố ệ ả ừ ế
5. Phương pháp nghiên c u ứ
Lu n án v n d ng ph ng pháp lu n c a ch nghĩa Mác Lênin, t t ng Hậ ậ ụ ươ ậ ủ ủ ư ưở ồ Chí Minh, quan đi m c a Đ ng và Nhà n c ta v qu n lý, b o v BGQG. ể ủ ả ướ ề ả ả ệ
Quá trình nghiên c u, s d ng các phứ ử ụ ương pháp c th , g m: ti p c n hụ ể ồ ế ậ ệ
th ng, phân tích và t ng h p, kh o sát th c ti n và phố ổ ợ ả ự ễ ương pháp chuyên gia
6. Đóng góp m i c a lu n ánớ ủ ậ
Xây d ng khái ni m, khái quát đ c đi m, xác đ nh yêu c u, n i dung, bi n phápự ệ ặ ể ị ầ ộ ệ
qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c a BĐBP trong tình hìnhả ả ệ ấ ề ệ ố ủ
m i.ớ
Đ xu t m t s gi i pháp góp ph n nâng cao hi u qu BĐBP qu n lý, b o về ấ ộ ố ả ầ ệ ả ả ả ệ BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hình m i.ấ ề ệ ố ớ
7. C u trúc lu n ánấ ậ
C u trúc lu n án g m: M đ u, 3 chấ ậ ồ ở ầ ương, k t lu n, danh m c các công trìnhế ậ ụ
c a tác gi đã công b có liên quan đ n đ tài lu n án, tài li u tham kh o và phủ ả ố ế ề ậ ệ ả ụ
l c.ụ
Chương 1
T NG QUAN Ổ TÌNH HÌNH NGHIÊN C UỨ VÀ LÝ LU N VẬ Ề
B Đ I BIÊN PHÒNG QU N LÝ, B O V BIÊN GI I QU C GIAỘ Ộ Ả Ả Ệ Ớ Ố
TRÊN Đ T LI N VI T NAM TRUNG QU C TRONG TÌNH HÌNH M IẤ Ề Ệ Ố Ớ
1.1. T ng quan tình hình nghiên c u liên quan đ n đ tài lu n ánổ ứ ế ề ậ
1.1.1. Các công trình nghiên c u ngoài nứ ở ước
Công trình khoa h c ọ “Bàn v Biên phòng” ề (Biên phòng lu n) c a tác gi Maoậ ủ ả
Ch n Phát, do Nhà xu t b n H c vi n Khoa h c quân s Trung Qu c phát hành nămấ ấ ả ọ ệ ọ ự ố
1995, được Ban Biên gi i c a Chính ph Vi t Nam d ch và gi i thi u. ớ ủ ủ ệ ị ớ ệ
Tài li u ệ “National Border Patrol Stratery from 2012 to 2016” (Chi n lế ượ c
Tu n tra biên gi i qu c gia t 20122016) do C c H i quan và B o v biên gi i Mầ ớ ố ừ ụ ả ả ệ ớ ỹ công b năm 2012.ố
Tài li u ệ “Chi n l ế ượ c c a Trung Qu c nh m xác đ nh và c ng c các đ ủ ố ằ ị ủ ố ườ ng biên gi i c a h : M t cu c đi u tra nghiên c u s b ”, ớ ủ ọ ộ ộ ề ứ ơ ộ c a tác gi Mira Sinhaủ ả Bhattacharjea, do Ban Biên gi i B Ngo i giao d ch và gi i thi u năm 1987.ớ ộ ạ ị ớ ệ
Chi n lế ượ “H ng biên, phú dân” c ư c a y ban Dân t c qu c gia, đủ Ủ ộ ố ược Qu c vố ụ
vi n Trung Qu c thông qua ngày 06/6/1998; do Vi n Nghiên c u Trung Qu c thu cệ ố ệ ứ ố ộ
Vi n Hàn lâm Khoa h c xã h i Vi t Nam d ch, gi i thi u năm 2009.ệ ọ ộ ệ ị ớ ệ
Công trình nghiên c u ứ “Cu c đ u tranh giành gi t biên gi i m m” ộ ấ ậ ớ ề c a tác giủ ả Thôi Húc Th n trong “T sách Qu c phòng hi n đ i” c a Trung Qu c, đầ ủ ố ệ ạ ủ ố ược Nhà
xu t b n Giáo d c T Xuyên d ch và gi i thi u năm 1995.ấ ả ụ ứ ị ớ ệ
Nghiên c u các công trình khoa h c c a m t s nứ ọ ủ ộ ố ước trên th gi i cho th y:ế ớ ấ
Trang 3M t là, ộ các qu c gia đ u quan tâm nghiên c u xác đ nh c s khoa h c choố ề ứ ị ơ ở ọ
vi c xác đ nh chi n lệ ị ế ược b o v BGQG; coi đây là nhi m v tr ng y u nh m c ngả ệ ệ ụ ọ ế ằ ủ
c , b o v toàn v n ch quy n, an ninh BGQG, t o đi u ki n n đ nh đ xây d ngố ả ệ ẹ ủ ề ạ ề ệ ổ ị ể ự
và phát tri n đ t nể ấ ước.
Hai là, m i qu c gia có t tỗ ố ư ưởng, quan đi m ch đ o v chi n lể ỉ ạ ề ế ược, sách lượ c
và phương th c ti n hành qu n lý, b o v BGQG riêng tùy thu c vào đi u ki n tứ ế ả ả ệ ộ ề ệ ự nhiên, đường l i, quan đi m, s c m nh qu c phòng c a m i nố ể ứ ạ ố ủ ỗ ước, quan h chính trệ ị
v i qu c gia có chung đớ ố ường biên gi i và phù h p v i xu th qu c t trong t ng th iớ ợ ớ ế ố ế ừ ờ
đi m l ch s c th ể ị ử ụ ể
Ba là, đ c đi m xuyên su t đặ ể ố ược th hi n trong các nghiên c u ngoài nể ệ ứ ở ướ c
là t p trung làm rõ nh ng v n đ c t lõi c a công tác qu n lý, b o v BGQG nh :ậ ữ ấ ề ố ủ ả ả ệ ư xác đ nh t tị ư ưởng, quan đi m ch đ o; xây d ng l c lể ỉ ạ ự ự ượng chuyên trách; hoàn thi nệ
h th ng pháp lu t; xác đ nh n i dung, bi n pháp qu n lý, b o v BGQG đ t ngệ ố ậ ị ộ ệ ả ả ệ ể ừ
bước b sung, hoàn thi n h th ng lý lu n v qu n lý, b o v BGQG.ổ ệ ệ ố ậ ề ả ả ệ
B n là, ố qu n lý, b o v BGQG luôn g n li n v i cu c đ u tranh giai c p, b oả ả ệ ắ ề ớ ộ ấ ấ ả
v đ c l p ch quy n và l i ích qu c gia, dân t c nên còn t n t i lâu dài và ngày càngệ ộ ậ ủ ề ợ ố ộ ồ ạ
ph c t p. Trong tình hình hi n nay, các v n đ an ninh phi truy n th ng, quan ni mứ ạ ệ ấ ề ề ố ệ
v ề “biên gi i m m” ớ ề … đã và đang đ t ra yêu c u m i c n đặ ầ ớ ầ ược ti p t c nghiên c u,ế ụ ứ
t ng k t đ có s đi u ch nh, b sung cho phù h p v i s phát tri n c a th c ti n.ổ ế ể ự ề ỉ ổ ợ ớ ự ể ủ ự ễ
Đây là nh ng đ nh hữ ị ướng có ý nghĩa h t s c quan tr ng khi nghiên c u ho tế ứ ọ ứ ạ
đ ng qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c a BĐBP trongộ ả ả ệ ấ ề ệ ố ủ tình hình m i. ớ
1.1.2. Các công trình nghiên c u trong nứ ở ước
Đ tài khoa h c đ c l p c p Nhà nề ọ ộ ậ ấ ướ Xây d ng c s khoa h c ph c v choc “ ự ơ ở ọ ụ ụ
vi c xác l p đ ệ ậ ườ ng biên gi i và tăng c ớ ườ ng qu n lý nhà n ả ướ c tuy n biên gi i Vi t ế ớ ệ Trung”, do Ti n sĩ Hoàng Tr ng L p làm ch nhi mế ọ ậ ủ ệ , b o v thành công năm 2003.ả ệ
Đ tài khoa h c c p B ề ọ ấ ộ “C s khoa h c, pháp lý, l ch s c a công tác b o ơ ở ọ ị ử ủ ả
v , qu n lý biên gi i trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c sau phân gi i c m ệ ả ớ ấ ề ệ ố ớ ắ
m c”, ố do tác gi Vũ Đăng M nhả ạ làm ch nhi m, b o v thành công năm 2010ủ ệ ả ệ
Đ tài khoa h c c p B ề ọ ấ ộ “Th ng nh t qu n lý, b o v h th ng m c qu c ố ấ ả ả ệ ệ ố ố ố
gi i Vi t Trung sau phân gi i c m m c”, ớ ệ ớ ắ ố do Th c sĩ Nguy n Th Hạ ễ ị ường làm
ch nhi m, b o v thành công năm 2011.ủ ệ ả ệ
Đ tài khoa h c đ c l p c p Nhà nề ọ ộ ậ ấ ướ “Nghiên c u xây d ng n n biên phòngc ứ ự ề toàn dân trong tình hình m i”, ớ do Ti n sĩ Tăng Hu làm ch nhi m, b o v thànhế ệ ủ ệ ả ệ công năm 2006
Đ tài khoa h c đ c l p c p Nhà nề ọ ộ ậ ấ ước “Nghiên c u c s khoa h c cho vi c ứ ơ ở ọ ệ xây d ng chi n l ự ế ượ c b o v biên gi i Vi t Nam giai đo n đ n năm 2020”, ả ệ ớ ệ ạ ế do tác giả
Tr n Hoa làm ch nhi m, b o v thành công năm 2010.ầ ủ ệ ả ệ
Đ tài khoa h c c p B Qu c phòng ề ọ ấ ộ ố “Ngh thu t qu n lý, b o v biên gi i ệ ậ ả ả ệ ớ
qu c gia trong tình hình m i”, ố ớ do tác gi Ph m H u B ng làm ch nhi m, b o vả ạ ữ ồ ủ ệ ả ệ thành công năm 2003
Trang 4Đ tài khoa h c c p B Qu c phòng ề ọ ấ ộ ố “Nghiên c u ho t đ ng c a B đ i Biên ứ ạ ộ ủ ộ ộ phòng trong khu v c phòng th t nh biên gi i đ t li n”, ự ủ ỉ ớ ấ ề do Phó Giáo s , Ti n sĩư ế Hoàng Xuân Chi n làm ch nhi m, b o v thành công năm 2011.ế ủ ệ ả ệ
Lu n án Ti n sĩ quân s ậ ế ự “Công tác đ i ngo i c a B đ i Biên phòng trong ố ạ ủ ộ ộ
qu n lý, b o v biên gi i đ t li n Vi t Nam Trung Qu c” ả ả ệ ớ ấ ề ệ ố c a tác gi Nguy nủ ả ễ Quang Đ m, b o v thành công năm 2011.ạ ả ệ
Sách chuyên kh o ả “B o v biên gi i qu c gia c a C ng hòa nhân dân Trung ả ệ ớ ố ủ ộ Hoa” do Phó Giáo s , Ti n sĩ Tr n H u Phúc ch biên, Nhà xu t b n Quân đ iư ế ầ ữ ủ ấ ả ộ nhân dân phát hành năm 2011
Sách chuyên kh o ả “B đ i Biên phòng b o v ch quy n an ninh biên gi i ộ ộ ả ệ ủ ề ớ
qu c gia trong tình hình m i”, ố ớ c a Ti n sĩ Đ Ích Báu, Nhà xu t b n Quân đ i nhânủ ế ỗ ấ ả ộ dân phát hành năm 2011
Nghiên c u các công trình khoa h c trong nứ ọ ở ước liên quan đ n đ tài lu n án,ế ề ậ rút ra m t s nh n xét sau đây:ộ ố ậ
M t là, ộ các nghiên c u đã kh ng đ nh: Qứ ẳ ị u n lý, b o v ả ả ệ BGQG nói chung và
qu n lý, b o v BGQG ả ả ệ trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c nói riêngấ ề ệ ố là nhi m vệ ụ
thường xuyên, lâu dài; có v trí, vai trò đ c bi t quan tr ng trong xây d ng, phát tri nị ặ ệ ọ ự ể
đ t nấ ước và b o v T qu c Vi t Nam xã h i ch nghĩa. Đ ng th i, đ cao vi c phátả ệ ổ ố ệ ộ ủ ồ ờ ề ệ huy vai trò tích c c, ch đ ng c a l c lự ủ ộ ủ ự ượng nòng c t, chuyên trách trong tham m uố ư cho Đ ng, Nhà nả ước xây d ng chi n lự ế ược, ho ch đ nh chính sách biên phòng vàạ ị
nh ng ch trữ ủ ương, gi i pháp đ qu n lý, b o v v ng ch c đ c l p, ch quy n, anả ể ả ả ệ ữ ắ ộ ậ ủ ề ninh BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hình m iấ ề ệ ố ớ
Hai là, qu n lý, b o v biên gi i v a ph i đ m b o tính th ng nh t qu c gia,ả ả ệ ớ ừ ả ả ả ố ấ ố phát huy s c m nh t ng h p c a c nứ ạ ổ ợ ủ ả ước, v a ph i huy đ ng s c m nh t i ch c aừ ả ộ ứ ạ ạ ỗ ủ các c p, các ngành, đ a phấ ị ương và c dân biên gi i.ư ớ
Ba là, xác đ nh rõ ị nhi m v qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam ệ ụ ả ả ệ ấ ề ệ Trung Qu c trong tình hình m i r t toàn di n, ph c t p, liên quan đ n đ ng l i đ iố ớ ấ ệ ứ ạ ế ườ ố ố
n i, đ i ngo i, chính sách, pháp lu t qu c gia và qu c t Do đó, BĐBP v i vai trò làộ ố ạ ậ ố ố ế ớ
l c l ng nòng c t, chuyên trách qu n lý, b o v biên gi i ph i đ c xây d ng v ngự ượ ố ả ả ệ ớ ả ượ ự ữ
m nh v chính tr , t t ng và t ch c; đ c đ u t trang b vũ khí, ph ng ti n hi nạ ề ị ư ưở ổ ứ ượ ầ ư ị ươ ệ ệ
đ i và đào t o chuyên sâu v chính tr , quân s , pháp lu t, nghi p v an ninh, đ i ngo iạ ạ ề ị ự ậ ệ ụ ố ạ
và khoa h c k thu t m i đ m b o hoàn thành t t nhi m v qu n lý, b o v BGQGọ ỹ ậ ớ ả ả ố ệ ụ ả ả ệ trong th i k h i nh p qu c t ờ ỳ ộ ậ ố ế
B n là, ố Nhà nướ c n c ầ quan tâm xây d ng và hoàn thi n h th ng pháp lu t vự ệ ệ ố ậ ề
qu n lý, b o v biên gi i đ ng b , đ m b o đi u ch nh các ho t đ ng c a l cả ả ệ ớ ồ ộ ả ả ề ỉ ạ ộ ủ ự
lượng nòng c t, chuyên trách, các c p, ngành, đ a phố ấ ị ương và nhân dân được th ngố
nh t, ch t ch , có k cấ ặ ẽ ỷ ương và thu n l i. ậ ợ
Năm là, qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c đã tr iả ả ệ ấ ề ệ ố ả qua nhi u giai đo n thăng tr m c a l ch s Trong m i giai đo n l ch s , BĐBP v iề ạ ầ ủ ị ử ỗ ạ ị ử ớ vai trò là l c lự ượng nòng c t, chuyên trách đ u ch đ ng n m v ng, k p th i, toànố ề ủ ộ ắ ữ ị ờ
di n và t xa các y u t tình hình liên quan; xây d ng k ho ch, v n d ng chệ ừ ế ố ự ế ạ ậ ụ ủ
Trang 5trương, đ i sách, s d ng đ ng b các bi n pháp công tác biên phòng đ qu n lý,ố ử ụ ồ ộ ệ ể ả
b o v v ng ch c ch quy n, an ninh BGQG trong m i tình hu ng. ả ệ ữ ắ ủ ề ọ ố
1.1.3. Phương hướng nghiên c u c a lu n án ứ ủ ậ
Đ đ t để ạ ược m c đích nghiên c u, lu n án t p trung làm rõ m t s v n đ sau:ụ ứ ậ ậ ộ ố ấ ề
V lý lu n, ề ậ lu n án t p trung đi sâu nghiên c u xây d ng khái ni m BĐBP qu nậ ậ ứ ự ệ ả
lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hình m i, làm rõả ệ ấ ề ệ ố ớ quan đi m c a Đ ng, Nhà nể ủ ả ước ta v qu n lý, b o v BGQG; phân tích làm rõ ch cề ả ả ệ ứ năng, nhi m v c a BĐBP trong qu n lý, b o v BGQG; khái quát đ c đi m, xácệ ụ ủ ả ả ệ ặ ể
đ nh yêu c u, n i dung, bi n pháp qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam ị ầ ộ ệ ả ả ệ ấ ề ệ Trung Qu c c a BĐBP trong tình hình m i.ố ủ ớ
V th c ti n, ề ự ễ lu n án đánh giá đ c đi m, tình hình liên quan và kh o sát th cậ ặ ể ả ự
tr ng BĐBP qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c đ rút raạ ả ả ệ ấ ề ệ ố ể
nh ng k t qu , h n ch và nguyên nhân. D a vào nguyên nhân khách quan và chữ ế ả ạ ế ự ủ quan d n đ n nh ng h n ch , thi u sót đó và trên c s d báo nh ng y u t tácẫ ế ữ ạ ế ế ơ ở ự ữ ế ố
đ ng đ n công tác qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c aộ ế ả ả ệ ấ ề ệ ố ủ BĐBP trong th i gian t i đ đ xu t m t s gi i pháp góp ph n nâng cao hi u quờ ớ ể ề ấ ộ ố ả ầ ệ ả BĐBP qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c sau PGCM, đápả ả ệ ấ ề ệ ố
ng yêu c u m c a, h i nh p qu c t hi n nay.
1.2 LÝ LU N V B Đ I BIÊN PHÒNG QU N LÝ, B O V BIÊN GI I QU CẬ Ề Ộ Ộ Ả Ả Ệ Ớ Ố GIA TRÊN Đ T LI N VI T NAM TRUNG QU C TRONG TÌNH HÌNH M IẤ Ề Ệ Ố Ớ
1.2.1. Khái ni mệ
Trên c s nghiên c u, làm rõ các khái ni m công c : BGQG trên đ t li nơ ở ứ ệ ụ ấ ề
Vi t Nam Trung Qu c, KVBG trên đ t li n, qu n lý, b o v BGQG, nghiên c uệ ố ấ ề ả ả ệ ứ sinh xây d ng khái ni m BĐBP qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam ự ệ ả ả ệ ấ ề ệ Trung Qu c trong tình hình m i nh sau:ố ớ ư
B đ i Biên phòng qu n lý, b o v biên gi i qu c gia trên đ t li n Vi t Nam ộ ộ ả ả ệ ớ ố ấ ề ệ Trung Qu c trong tình hình m i ố ớ là t ng th n i dung, bi n pháp mà B đ i Biên phòng ổ ể ộ ệ ộ ộ các c p ti n hành theo ch c năng, nhi m v , quy n h n đ ấ ế ứ ệ ụ ề ạ ượ c giao, d ướ ự i s lãnh đ o, ạ
ch đ o t p trung, th ng nh t t Trung ỉ ạ ậ ố ấ ừ ươ ng đ n đ a ph ế ị ươ ng, nh m gi v ng ch ằ ữ ữ ủ quy n, an ninh biên gi i qu c gia trong đi u ki n h i nh p qu c t ề ớ ố ề ệ ộ ậ ố ế
1.2.2. Quan đi m c a Đ ng và Nhà nể ủ ả ước ta v qu n lý, b o v biên gi iề ả ả ệ ớ
qu c giaố
Nghiên c u các văn ki n Đ i h i, ngh quy t c a Đ ng, các văn b n quyứ ệ ạ ộ ị ế ủ ả ả
ph m pháp lu t c a Nhà nạ ậ ủ ước, có th khái quát quan đi m c a Đ ng, Nhà nể ể ủ ả ước ta
v qu n lý, b o v BGQG nh sau:ề ả ả ệ ư
M t là, ộ qu n lý, b o v BGQG ph i đ t dả ả ệ ả ặ ướ ựi s lãnh đ o, ch đ o c a Đ ng;ạ ỉ ạ ủ ả
Trang 6B n là, ố xây d ng l c lự ự ượng BĐBP v ng m nh theo hữ ạ ướng cách m ng, chínhạ quy, tinh nhu , t ng bệ ừ ước hi n đ i, đệ ạ ượ ổc t ch c t p trung th ng nh t t Trungứ ậ ố ấ ừ
ng đ n c s , đ s c làm tròn vai trò nòng c t, chuyên trách trong qu n lý, b o v
Đ th c hi n ch c năng trên, các văn b n quy ph m pháp lu t xác đ nh BĐBPể ự ệ ứ ả ạ ậ ị
có nh ng nhi m v trong qu n lý, b o v BGQG nh sau:ữ ệ ụ ả ả ệ ư
M t là, ộ qu n lý, b o v đả ả ệ ường BGQG, m c qu c gi i và các v t đánh d uố ố ớ ậ ấ
đường biên gi i;ớ
Hai là, b o v an ninh qu c gia, tr t t an toàn xã h i KVBG;ả ệ ố ậ ự ộ ở
Ba là, b o v tài nguyên, môi trả ệ ường; các công trình phòng th ; công trình b oủ ả
v biên gi i và b o v l i ích qu c gia KVBG;ệ ớ ả ệ ợ ố ở
B n là, ố duy trì th c thi pháp lu t v BGQG, các đi u ự ậ ề ề ước qu c t có liên quanố ế
đ n ch quy n, an ninh BGQG trên KVBG; ki m tra, ki m soát vi c xu t, nh p c nhế ủ ề ể ể ệ ấ ậ ả
t i các c a kh u biên gi i và t i các đ ng qua l i biên gi i; ạ ử ẩ ớ ạ ườ ạ ớ
Năm là, tham gia xây d ng khu v c phòng th t nh, huy n biên gi i v ngự ự ủ ỉ ệ ớ ữ
m nh; s n sàng chi n đ u, chi n đ u ch ng gây xung đ t vũ trang và chi n tranhạ ẵ ế ấ ế ấ ố ộ ế xâm lược trong khu v c phòng th ; ự ủ
Sáu là, tham gia phát tri n KTXH, xây d ng, c ng c c s chính tr , xâyể ự ủ ố ơ ở ị
d ng th tr n BPTD v ng m nh trong th tr n QPTD và th tr n ANND KVBG;ự ế ậ ữ ạ ế ậ ế ậ ở
B y là, ả xây d ng biên gi i hòa bình, h u ngh , h p tác cùng phát tri n.ự ớ ữ ị ợ ể
1.2.4. Đ c đi m, yêu c u B đ i Biên phòng qu n lý, b o v biên gi iặ ể ầ ộ ộ ả ả ệ ớ
qu c gia trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hình m iố ấ ề ệ ố ớ
1.2.4.1. Đ c đi m ặ ể
Công tác qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c aả ả ệ ấ ề ệ ố ủ BĐBP trong tình hình m i v a mang nh ng đ c đi m chung v a mang tính đ cớ ừ ữ ặ ể ừ ặ
tr ng rõ nét c a tuy n biên gi i này, bao g m: ư ủ ế ớ ồ
M t là, ộ qu n lý, b o v biên gi i trong đi u ki n đã hoàn thành PGCM và cácả ả ệ ớ ề ệ văn ki n pháp lý v biên gi i đệ ề ớ ược ký k t, có hi u l cế ệ ự
Hai là, qu n lý, b o v biên gi i trong đi u ki n toàn c u hóa và h i nh pả ả ệ ớ ề ệ ầ ộ ậ
qu c t ngày càng sâu r ngố ế ộ
Trang 7Ba là, qu n lý, b o v biên gi i trong đi u ki n di n bi n tình hình ph c t p,ả ả ệ ớ ề ệ ễ ế ứ ạ
ti m n nhi u nguy c bi n đ ng khó lề ẩ ề ơ ế ộ ường
B n là, ố qu n lý, b o v biên gi i trong b i c nh v a h p tác, v a đ u tranhả ả ệ ớ ố ả ừ ợ ừ ấ1.2.4.2. Yêu c uầ
Quán tri t quan đi m c a Đ ng, Nhà nệ ể ủ ả ước ta v qu n lý, b o v BGQG; trênề ả ả ệ
c s ch c năng, nhi m v đơ ở ứ ệ ụ ược giao và tình hình th c t qu n lý, b o v BGQGự ế ả ả ệ trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hình m i, BĐBP c n quán tri t th cấ ề ệ ố ớ ầ ệ ự
hi n t t m t s yêu c u sau:ệ ố ộ ố ầ
M t là, ộ đ m b o s lãnh đ o, ch huy t p trung, th ng nh t t Trung ả ả ự ạ ỉ ậ ố ấ ừ ương đ nế
c sơ ở
Hai là, n m ch c tình hình, tham m u đúng, trúng, k p th i, x lý gi i quy t cóắ ắ ư ị ờ ử ả ế
hi u qu các v vi c, tình hu ng x y ra KVBG không đ b đ ng, b t ngệ ả ụ ệ ố ả ở ể ị ộ ấ ờ
Ba là, phát huy s c m nh t ng h p trong qu n lý, b o v BGQGứ ạ ổ ợ ả ả ệ
B n là, ố xây d ng biên gi i hòa bình, h u ngh , h p tác và phát tri nự ớ ữ ị ợ ể
1.2.5. N i dung, bi n pháp qu n lý, b o v biên gi i qu c gia trên đ tộ ệ ả ả ệ ớ ố ấ
li n Vi t Nam ề ệ Trung Qu c c a B đ i Biên phòng trong tình hình m iố ủ ộ ộ ớ
1.2.5.1. N i dungộ
N i dung qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c aộ ả ả ệ ấ ề ệ ố ủ BĐBP trong tình hình m i đớ ược xác đ nh trên c s ch c năng, nhi m v , quy n h nị ơ ở ứ ệ ụ ề ạ
c a BĐBP và các văn ki n pháp lý v biên gi i đủ ệ ề ớ ược ký k t gi a hai nế ữ ước, bao g m:ồ
M t là, ộ qu n lý, b o v đ ng biên gi i, h th ng m c qu c gi i và các v tả ả ệ ườ ớ ệ ố ố ố ớ ậ đánh d u đ ng biên gi i ấ ườ ớ
Qu n lý, b o v đả ả ệ ường biên gi i, h th ng m c qu c gi i, các v t đánh d uớ ệ ố ố ố ớ ậ ấ
đường biên gi i trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c là n i dung quan tr ng, có ýớ ấ ề ệ ố ộ ọ nghĩa quy t đ nh đ n vi c b o đ m tính b t kh ế ị ế ệ ả ả ấ ả xâm ph m v BGQG.ạ ề Do đó, BĐBP
qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hình m i,ả ả ệ ấ ề ệ ố ớ
c n t p trung vào nh ng n i dung ch y u sau:ầ ậ ữ ộ ủ ế
Gi gìn, b o đ m tính nguyên v n và n đ nh c a đữ ả ả ẹ ổ ị ủ ường biên gi i, h th ngớ ệ ố
m c qu c gi i và các v t đánh d u đố ố ớ ậ ấ ường biên gi i theo đúng t a đ đã xác đ nhớ ọ ộ ị trong Ngh đ nh th PGCM, b n đ đính kèm và trên th c đ a.ị ị ư ả ồ ự ị
Thường xuyên giáo d c cho cán b , chi n sĩ và qu n chúng nhân dân n m v ngụ ộ ế ầ ắ ữ
v trí chính xác c a t ng đo n biên gi i, t a đ t ng c t m c biên gi i gi a hai nị ủ ừ ạ ớ ọ ộ ừ ộ ố ớ ữ ướ c,không ch mô t b ng l i văn trong Ngh đ nh th PGCM mà c trên các s đ và b nỉ ả ằ ờ ị ị ư ả ơ ồ ả
đ ồ
Ti n hành đ ng b các bi n pháp công tác biên phòng đ n m ch c tình hìnhế ồ ộ ệ ể ắ ắ trên biên gi i, ch trớ ủ ương, đ i sách x lý các v n đ liên quan đ n công tác qu n lý,ố ử ấ ề ế ả
b o v đả ệ ường biên, m c qu c gi i và các v t đánh d u đố ố ớ ậ ấ ường biên gi i.ớ
Các đ n biên phòng thồ ường xuyên t ch c ho t đ ng tu n tra, ki m soát qu nổ ứ ạ ộ ầ ể ả
lý, b o v đả ệ ường biên gi i, h th ng m c qu c gi i và các v t đánh d u đớ ệ ố ố ố ớ ậ ấ ường biên
gi i, k c tu n tra đ n phớ ể ả ầ ơ ương và tu n tra song phầ ương b o v biên gi i.ả ệ ớ
Hai là, b o vả ệ an ninh qu c gia, tr t t an toàn xã h i KVBGố ậ ự ộ ở
Trang 8Trong tình hình m i, vi c gi gìn an ninh qu c gia, tr t t an toàn xã h i ớ ệ ữ ố ậ ự ộ ở KVBG c n t p trung vào nh ng v n đ sau: ầ ậ ữ ấ ề
Chú tr ng xây d ng h th ng chính tr c s v ng m nh, đ s c lãnh đ o vàọ ự ệ ố ị ở ơ ở ữ ạ ủ ứ ạ
đi u hành các ho t đ ng đ a phề ạ ộ ở ị ương. Xây d ng n n BPTD k t h p v i n n QPTDự ề ế ợ ớ ề
và n n ANND KVBG nh m tăng cề ở ằ ường s c m nh QPAN ch ng l i m i s pháứ ạ ố ạ ọ ự
ho i c a k đ ch, b o v Đ ng, b o v nhân dân, gi v ng lòng tin c a nhân dân đ iạ ủ ẻ ị ả ệ ả ả ệ ữ ữ ủ ố
v i Đ ng và chính quy n c s ; s n sàng đánh th ng m i k thù xâm lớ ả ề ơ ở ẵ ắ ọ ẻ ược, gi v ngữ ữ
s bình yên n i đ a đ u c a T qu c.ự ơ ị ầ ủ ổ ố
Làm t t công tác đi u tra c b n, qu n lý nghi p v , xây d ng, s d ng m ngố ề ơ ả ả ệ ụ ự ử ụ ạ
lưới bí m t đ n m và phát hi n k p th i các ho t đ ng móc n i vào n i b ta c aậ ể ắ ệ ị ờ ạ ộ ố ộ ộ ủ
c quan đ c bi t TH.ơ ặ ệ
Tăng cường công tác đ u tranh ch ng buôn l u, gian l n thấ ố ậ ậ ương m i; mua bán,ạ
v n chuy n ti n gi ; mua bán v n chuy n trái phép các ch t ma túy; vũ khí, ch t cháy,ậ ể ề ả ậ ể ấ ấ
ch t n ; mua bán ngấ ổ ười, nh t là ph n , tr em qua biên gi i… ấ ụ ữ ẻ ớ
Ba là, b o v tài nguyên, môi tr ng, các công trình phòng th biên gi i và l i íchả ệ ườ ủ ớ ợ
Ph i h p ch t ch v i các ngành h u quan làm t t công tác b o v r ng đ uố ợ ặ ẽ ớ ữ ố ả ệ ừ ầ ngu n, các m khoáng s n, ngu n nồ ỏ ả ồ ước sông, su i biên gi i. Tuyên truy n, giáo d cố ớ ề ụ nâng cao nh n th c, trách nhi m cho cán b , đ ng viên và nhân dân hai bên biên gi iậ ứ ệ ộ ả ớ không tham gia ch t, phá r ng đ u ngu n ho c ti p tay cho b n khai thác tr m tàiặ ừ ầ ồ ặ ế ọ ộ nguyên, khoáng s n KVBG. ả ở
Phát đ ng các phong trào b o v tài nguyên, môi trộ ả ệ ường và b o v các côngả ệ trình phòng th biên gi i trong qu n chúng nhân dân KVBG. ủ ớ ầ ở
B n là, ố duy trì th c hi n lu t pháp qu c t và lu t pháp qu c gia v biên gi i;ự ệ ậ ố ế ậ ố ề ớ
ki m soát xu t, nh p c nh t i các c a kh u và các để ấ ậ ả ạ ử ẩ ường qua l i biên gi iạ ớ
T ch c quán tri t cho cán b , chi n sĩ BĐBP các t nh biên gi i đ t li n Vi tổ ứ ệ ộ ế ỉ ớ ấ ề ệ Nam Trung Qu c và qu n chúng nhân dân KVBG n i dung 03 văn ki n pháp lýố ầ ở ộ ệ
v biên gi i, Th a thu n h p tác Biên phòng, c a kh u gi a BĐBP Vi t Nam v iề ớ ỏ ậ ợ ử ẩ ữ ệ ớ
l c lự ượng b o v biên gi i Trung Qu c. ả ệ ớ ố
Duy trì th c hi n nghiêm túc các quy đ nh v qu n lý, b o v , khai thác và sự ệ ị ề ả ả ệ ử
d ng ngu n n c sông, su i biên gi i; ti n hành ki m tra, ki m soát, giám sát ch t chụ ồ ướ ố ớ ế ể ể ặ ẽ các ho t đ ng qua l i biên gi i c a ng i, ph ng ti n, hàng hoá t i các c a kh u,ạ ộ ạ ớ ủ ườ ươ ệ ạ ử ẩ
đ ng qua l i biên gi i theo đúng quy đ nh c a pháp lu t hi n hành; ti p t c tri n khaiườ ạ ớ ị ủ ậ ệ ế ụ ể
th c hi n quy ch ph i h p gi a BĐBP v i các l c l ng trong vi c duy trì, b o đ mự ệ ế ố ợ ữ ớ ự ượ ệ ả ả ANTT KVBG. ở
Trang 9Tham m u cho Nhà n c và chính quy n đ a ph ng th c hi n t t n i dung 03ư ướ ề ị ươ ự ệ ố ộ văn ki n pháp lý m i. Tr c h t, tham m u cho Nhà n c ch đ ng ph i h p v iệ ớ ướ ế ư ướ ủ ộ ố ợ ớ Trung Qu c duy trì có hi u qu ho t đ ng c a U ban liên h p biên gi i trên đ t li nố ệ ả ạ ộ ủ ỷ ợ ớ ấ ề
Vi t Nam Trung Qu c, Đ i di n biên gi i trong qu n lý, b o v biên gi i và gi iệ ố ạ ệ ớ ả ả ệ ớ ả quy t các v n đ liên quan đ n biên gi i trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c sauế ấ ề ế ớ ấ ề ệ ố PGCM.
B ng các bi n pháp công tác biên phòng ti n hành thu th p, c ng c các ch ngằ ệ ế ậ ủ ố ứ
c , tài li u liên quan đ n các hành vi vi ph m Hi p đ nh v Quy ch qu n lý biên gi iứ ệ ế ạ ệ ị ề ế ả ớ
c a công dân và l c lủ ự ượng b o v biên gi i Trung Qu c; k p th i đ u tranh b o vả ệ ớ ố ị ờ ấ ả ệ
ch quy n lãnh th và ngăn ch n, x lý nghiêm minh, đúng pháp lu t đ i v i các hànhủ ề ổ ặ ử ậ ố ớ
vi vi ph m. ạ
1.2.5.2. Bi n pháp qu n lý, b o v biên gi iệ ả ả ệ ớ
B đ i Biên phòng qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trungộ ộ ả ả ệ ấ ề ệ
Qu c b ng các bi n pháp sau:ố ằ ệ
Bi n pháp v n đ ng qu n chúng: ệ ậ ộ ầ Bi n pháp v n đ ng qu n chúng tham giaệ ậ ộ ầ
qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c a BĐBP là cách th cả ả ệ ấ ề ệ ố ủ ứ BĐBP huy đ ng s c m nh t ng h p c a toàn dân vào th c hi n nhi m v qu n lý,ộ ứ ạ ổ ợ ủ ự ệ ệ ụ ả
b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c. Bi n pháp v n đ ng qu nả ệ ấ ề ệ ố ệ ậ ộ ầ chúng là bi n pháp c b n, n n t ng cho các bi n pháp công tác khác c a BĐBPệ ơ ả ề ả ệ ủ trong qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c. ả ả ệ ấ ề ệ ố
Bi n pháp ki m soát hành chính: ệ ể Bi n pháp ki m soát hành chính c a BĐBPệ ể ủ trong qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c là cách th cả ả ệ ấ ề ệ ố ứ BĐBP d a vào các quy đ nh c a pháp lu t, s d ng l c lự ị ủ ậ ử ụ ự ượng, phương ti n hi n cóệ ệ
đ ti n hành các th t c hành chính nh m qu n lý, b o v biên gi i; duy trì th c thiể ế ủ ụ ằ ả ả ệ ớ ự pháp lu t; l u thông biên gi i; ra, vào, ho t đ ng, c trú KVBG. Đ y m nh c iậ ư ớ ạ ộ ư ở ẩ ạ ả cách th t c hành chính trong ki m soát xu t, nh p c nh t i các c a kh u, khu kinhủ ụ ể ấ ậ ả ạ ử ẩ
t c a kh u, khu h p tác kinh t qua biên gi i KVBG trên đ t li n Vi t Nam ế ử ẩ ợ ế ớ ở ấ ề ệ Trung Qu c trong đi u ki n m c a, h i nh p qu c t Bi n pháp ki m soát hànhố ề ệ ở ử ộ ậ ố ế ệ ể chính có v trí quan tr ng, đị ọ ược ti n hành công khai, thế ường xuyên, không th thi uể ế
được trong qu n lý, b o v biên gi i trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c aả ả ệ ớ ấ ề ệ ố ủ BĐBP.
Bi n pháp trinh sát biên phòng: ệ Bi n pháp trinh sát biên phòng trong qu n lý,ệ ả
b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c a BĐBP là cách th c s d ngả ệ ấ ề ệ ố ủ ứ ử ụ
l c lự ượng, phương th c đ c thù c a BĐBP do pháp lu t quy đ nh trong n m tình hình,ứ ặ ủ ậ ị ắ phòng ng a, phát hi n, đ u tranh ch ng âm m u, ho t đ ng c a các th l c thù đ ch,ừ ệ ấ ố ư ạ ộ ủ ế ự ị các lo i t i ph m và các hành vi vi ph m pháp lu t nh m gi v ng ch quy n, anạ ộ ạ ạ ậ ằ ữ ữ ủ ề ninh BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c, đ m b o an ninh chính tr , tr t t anấ ề ệ ố ả ả ị ậ ự toàn xã h i KVBG. Bi n pháp trinh sát biên phòng c a BĐBP là bi n pháp c b n,ộ ở ệ ủ ệ ơ ả
gi v trí mũi nh n trong n m tình hình, đánh đ ch bí m t và đ u tranh v i các lo i đ iữ ị ọ ắ ị ậ ấ ớ ạ ố
tượng nh m b o v v ng ch c ch quy n lãnh th , an ninh chính tr , tr t t an toànằ ả ệ ữ ắ ủ ề ổ ị ậ ự
xã h iộ và l i ích qu c gia KVBG.ợ ố ở
Trang 10 Bi n pháp vũ trang: ệ Bi n pháp vũ trang c a BĐBP trong qu n lý, b o vệ ủ ả ả ệ biên gi i là cách th c BĐBP s d ng các lo i vũ khí, công c h tr , v n d ng cácớ ứ ử ụ ạ ụ ỗ ợ ậ ụ hình th c chi n thu t quân s đ phòng ng a, phát hi n, đ u tranh ngăn ch n, tr nứ ế ậ ự ể ừ ệ ấ ặ ấ
áp các đ i tố ượng ho t đ ng có vũ trang KVBG; chi n đ u ch ng xung đ t vũ trangạ ộ ở ế ấ ố ộ
và chi n tranh biên gi i x y ra. Do v y, bi n pháp vũ trang đế ớ ả ậ ệ ược xác đ nh là bi nị ệ pháp quan tr ng, có vai trò tr c ti p đ u tranh v i các lo i đ i tọ ự ế ấ ớ ạ ố ượng ho t đ ng cóạ ộ
vũ trang KVBG và làm áp l c h tr các bi n pháp công tác khác trong qu n lý,ở ự ỗ ợ ệ ả
b o v BGQG.ả ệ
Bi n pháp đ i ngo i biên phòng: ệ ố ạ Bi n pháp đ i ngo i biên phòng c a BĐBPệ ố ạ ủ trong qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c là cách th cả ả ệ ấ ề ệ ố ứ BĐBP s d ng các kh năng, đi u ki n, ngu n l c, c ch đ i ngo i quan h v iử ụ ả ề ệ ồ ự ơ ế ố ạ ệ ớ
l c lự ượng b o v biên gi i, chính quy n đ a phả ệ ớ ề ị ương nước ti p giáp và ngế ườ ướ i n cngoài qua l i, ho t đ ng KVBG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c đ gi iạ ạ ộ ở ấ ề ệ ố ể ả quy t các v n đ liên quan đ n qu n lý, b o v biên gi i theo quy đ nh c a phápế ấ ề ế ả ả ệ ớ ị ủ
lu t Vi t Nam và các đi u ậ ệ ề ước qu c t mà Vi t Nam là thành viên. ố ế ệ Bi n pháp đ iệ ố ngo i biên phòng là bi n pháp c b n, quan tr ng, tr c ti p gi i quy t các v n đ cóạ ệ ơ ả ọ ự ế ả ế ấ ề liên quan đ n y u t n c ngoài, t o môi tr ng h p tác qu c t thu n l i đ ti nế ế ố ướ ạ ườ ợ ố ế ậ ợ ể ế hành các bi n pháp công tác khác, góp ph n th c hi n th ng l i đ ng l i đ i ngo iệ ầ ự ệ ắ ợ ườ ố ố ạ
c a Đ ng và Nhà n c ta trên biên gi i. ủ ả ướ ớ
Bi n pháp công trình, k thu t và công ngh : ệ ỹ ậ ệ Bi n pháp công trình, k thu tệ ỹ ậ
và công ngh c a BĐBP trong qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam ệ ủ ả ả ệ ấ ề ệ Trung Qu c là cách th c BĐBP xây d ng, khai thác, s d ng h th ng các côngố ứ ự ử ụ ệ ố trình, phương ti n k thu t, ng d ng các thành t u khoa h c k thu t và công nghệ ỹ ậ ứ ụ ự ọ ỹ ậ ệ vào công tác qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tìnhả ả ệ ấ ề ệ ố hình m i. Bi n pháp công trình, k thu t và công ngh là bi n pháp r t quan tr ngớ ệ ỹ ậ ệ ệ ấ ọ
c a BĐBP h tr đ c l c cho các bi n pháp công tác khác, góp ph n nâng cao hi uủ ỗ ợ ắ ự ệ ầ ệ
qu qu n lý, b o v BGQG c a BĐBP trong m i tình hu ng.ả ả ả ệ ủ ọ ố
K t lu n chế ậ ương 1
1. B ng phằ ương pháp phân tích và t ng h p, lu n án đã nghiên c u, phân tíchổ ợ ậ ứ
m t s công trình khoa h c trong và ngoài nộ ố ọ ở ước có liên quan đ n đ tài. T đóế ề ừ
kh ng đ nh, lu n án nghiên c u đ tài m i, không trùng l p v i b t k công trìnhẳ ị ậ ứ ề ớ ặ ớ ấ ỳ nào. Trên c s đó xác đ nh phơ ở ị ương hướng nghiên c u c a lu n án. ứ ủ ậ
2. Lu n án s d ng phậ ử ụ ương pháp ti p c n h th ng, phân tích và t ng h p đế ậ ệ ố ổ ợ ể
đi sâu phân tích, làm rõ khái ni m công c , t đó xây d ng khái ni m chính c a đệ ụ ừ ự ệ ủ ề
tài là: “B đ i Biên phòng qu n lý, b o v biên gi i qu c gia trên đ t li n Vi t Nam ộ ộ ả ả ệ ớ ố ấ ề ệ
Trung Qu c trong tình hình m i” ố ớ Trên c s đó, lu n án kơ ở ậ hái quát, phân tích làm rõ các quan đi m c a Đ ng, Nhà nể ủ ả ước ta v qu n lý, b o v BGQG trong tình hìnhề ả ả ệ
m i. Đ ng th i, xác đ nh rõ ch c năng, nhi m v c a BĐBP trong qu n lý, b o vớ ồ ờ ị ứ ệ ụ ủ ả ả ệ BGQG. Lu n án cũng đã khái quát nh ng đ c đi m n i b t, có tính đ c thù riêng c aậ ữ ặ ể ổ ậ ặ ủ công tác qu n lý, b o v BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c trong tình hìnhả ả ệ ấ ề ệ ố
m i, đ t đó xác đ nh rõ yêu c u, c th hoá n i dung, bi n pháp qu n lý, b o vớ ể ừ ị ầ ụ ể ộ ệ ả ả ệ BGQG trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c c a BĐBP trong tình hình m i. Đây làấ ề ệ ố ủ ớ
Trang 11nh ng v n đ quan tr ng, c t lõi, góp ph n b sung, hoàn thi n lý lu n v qu n lý,ữ ấ ề ọ ố ầ ổ ệ ậ ề ả
b o v BGQG c a BĐBP trong tình hình m i. ả ệ ủ ớ
Chương 2
Đ C ĐI M TÌNH HÌNH LIÊN QUAN VÀ Ặ Ể
TH C TR NGỰ Ạ
B Đ I BIÊN PHÒNGỘ Ộ QU N LÝ, B O V Ả Ả Ệ BIÊN GI I QU C GIA Ớ Ố
TRÊN Đ T LI N VI T NAM Ấ Ề Ệ TRUNG QU CỐ
2.1 Đ C ĐI M TÌNH HÌNH LIÊN QUAN Ặ Ể
2.1.1. Đ a lý t nhiênị ự
V đ a hình, ề ị Khu v c biên gi i đ t li n Vi t Nam Trung Qu c g m 168 xã,ự ớ ấ ề ệ ố ồ
ph ng, th tr n, 1957 thôn, b n (trong đó có: 596 thôn, b n giáp biên) thu c 34 huy n,ườ ị ấ ả ả ộ ệ thành ph c a 7 t nh: Đi n Biên, Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Cao B ng, L ng S n vàố ủ ỉ ệ ằ ạ ơ
Qu ng Ninh. Đ a hình ả ị KVBG đ t li n Vi t Nam Trung Qu c r t đa d ng và ph cấ ề ệ ố ấ ạ ứ
t p, ph n l n là đ i, núi hi m tr , b chia c t b i nhi u sông, su i, khe sâu, váchạ ầ ớ ồ ể ở ị ắ ở ề ố
đ ng, t o th phòng th t nhiên, nh ng cũng là nh ng khó khăn cho vi c c đ ngứ ạ ế ủ ự ư ữ ệ ơ ộ
l c lự ượng và tri n khai các ho t đ ng qu n lý, b o v biên gi i c a BĐBP. ể ạ ộ ả ả ệ ớ ủ
V h th ng giao thông, ề ệ ố h th ng giao thông KVBG đ t li n Vi t Nam ệ ố ở ấ ề ệ Trung Qu c nhìn chung đã có s phát tri n m nh m sau nh ng năm tháng b tàn pháố ự ể ạ ẽ ữ ị
n ng n c a chi n tranh biên gi i. Trên tuy n biên gi i đ t li n Vi t Nam Trungặ ề ủ ế ớ ế ớ ấ ề ệ
Qu c duy trì ba lo i hình giao thông chính: Đố ạ ường b , độ ường s t và đắ ường th yủ
nh ng có s phân b không đ ng đ u gi a các t nh và gi a KVBG v i các đ a bànư ự ố ồ ề ữ ỉ ữ ớ ị khác. Hi n nay, ph n l n các xã, phệ ầ ớ ường, th tr n trên tuy n biên gi i đ t li n Vi tị ấ ế ớ ấ ề ệ Nam Trung Qu c đã có đố ường ô tô đ n trung tâm, cùng v i h th ng đế ớ ệ ố ường tu n traầ biên gi i, đớ ường dân sinh đã t o đi u ki n thu n l i cho yêu c u phát tri n KTXH,ạ ề ệ ậ ợ ầ ể
c ng c QPAN và c đ ng l c lủ ố ơ ộ ự ượng c a các đ n v BĐBP KVBG. Tuy nhiên, hủ ơ ị ở ệ
th ng đố ường sá này nhi u n i đã b h h ng, xu ng c p n ng n , nh t là vào mùaề ơ ị ư ỏ ố ấ ặ ề ấ
m a, phư ương ti n c gi i di chuy n h t s c khó khăn, nh hệ ơ ớ ể ế ứ ả ưởng đ n vi c c đ ngế ệ ơ ộ
l c lự ượng c a BĐBP trong đ a bàn và đi l i, làm ăn, s n xu t, kinh doanh c a ngủ ị ạ ả ấ ủ ườ idân KVBG.ở
V tài nguyên, ề KVBG đ t li n Vi t Nam Trung Qu c là vùng đ t giàu tàiấ ề ệ ố ấ nguyên khoáng s n. Ngoài ra, n i đây còn có nhi u th ng c nh du l ch n i ti ng, làả ơ ề ắ ả ị ổ ế
đi m đ n c a hàng tri u du khách trong và ngoài nể ế ủ ệ ước. Đó là nh ng ti m năng to l n,ữ ề ớ
là l i th , đi u ki n thu n l i đ các t nh biên gi i đ t li n Vi t Nam Trung Qu cợ ế ề ệ ậ ợ ể ỉ ớ ấ ề ệ ố khai thác phát tri n KTXH, tăng cể ường ti m l c m i m t đ góp ph n ph c v đ cề ự ọ ặ ể ầ ụ ụ ắ
l c s nghi p qu n lý, b o v BGQG. Đ ng th i, nh ng tài nguyên, l i th đó cũngự ự ệ ả ả ệ ồ ờ ữ ợ ế đòi h i ph i có s qu n lý, khai thác và b o v m t cách có hi u qu c a chínhỏ ả ự ả ả ệ ộ ệ ả ủ quy n, ngề ười dân và các l c lự ượng ch c năng, trong đó có l c lứ ự ượng BĐBP
V th i ti t, ề ờ ế khí h u ậ KVBG đ t li n Vi t Nam Trung Qu c chia làm haiở ấ ề ệ ố mùa: Mùa m a t tháng 4 đ n tháng 9, thư ừ ế ường có m a l n, hay xu t hi n lũ quét, s tư ớ ấ ệ ạ
l đ t, đá, đở ấ ường sá, c u, c ng và các công trình b o v biên gi i, làm ách t c giaoầ ố ả ệ ớ ắ thông, gây khó khăn cho c đ ng l c lơ ộ ự ượng và tri n khai các ho t đ ng qu n lý, b oể ạ ộ ả ả
v biên gi i c a BĐBP. Mùa khô t tháng 10 năm trệ ớ ủ ừ ướ ếc đ n tháng 3 năm sau, nhi t đệ ộ
Trang 12có n i xu ng th p đ n 34ơ ố ấ ế 0c có th i đi m xu ng dờ ể ố ưới 00c, nh hả ưởng đ n s c kh eế ứ ỏ
c a con ngủ ười và s sinh trự ưởng c a cây tr ng, v t nuôi. nh ng khu v c núi cao,ủ ồ ậ Ở ữ ự vào mùa khô thường có sương mù dày đ c h n ch t m quan sát, là c h i thu n l iặ ạ ế ầ ơ ộ ậ ợ
đ các lo i đ i tể ạ ố ượng l i d ng ho t đ ng, tr n tránh s phát hi n c a các l c lợ ụ ạ ộ ố ự ệ ủ ự ượ ng
ch c năng và BĐBP đ ti n hành các ho t đ ng vi ph m pháp lu t KVBG.ứ ể ế ạ ộ ạ ậ ở
2.1.2. Dân c , h th ng chính tr , kinh t xã h i ư ệ ố ị ế ộ
V dân c : ề ư C trú KVBG đ t li n Vi t Nam Trung Qu c g m có 116.082ư ở ấ ề ệ ố ồ
h /535.009 kh u thu c 22 dân t c, trong đó có 21 dân t c thi u s v i 91.663ộ ẩ ộ ộ ộ ể ố ớ
s n xu t, đ ng bào các dân t c thi u s th ng t p trung trong các xóm, b n vài ch cả ấ ồ ộ ể ố ườ ậ ả ụ
h , th m chí có n i ch vài h gia đình. Đ c đi m c trú trên ph n ánh r t rõ tính đ cộ ậ ơ ỉ ộ ặ ể ư ả ấ ặ thù c a c dân vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa, n i có đ a hình b chia c t m nh. Đi uủ ư ơ ị ị ắ ạ ề
đó, thu n l i cho phát tri n kinh t , song cũng gây ra nh ng tr ng i không nh trongậ ợ ể ế ữ ở ạ ỏ
vi c b o t n, phát tri n văn hóa, giáo d c và y t ệ ả ồ ể ụ ế
Tính đa d ng v thành ph n dân t c đã t o nên s phong phú v văn hóa.ạ ề ầ ộ ạ ự ề Trong quá trình h i nh p, s h n dung v văn hoá là đi u khó tránh kh i, nên vi cộ ậ ự ỗ ề ề ỏ ệ
gi gìn và phát huy b n s c văn hoá c a các dân t c thi u s Vi t Nam KVBG làữ ả ắ ủ ộ ể ố ệ ở yêu c u đ t ra cho các c p, các ngành trong đó có vai trò không nh c a các đ n biênầ ặ ấ ỏ ủ ồ phòng. M t khác, trên KVBG đ t li n Vi t Nam Trung Qu c hi n nay có 12/21 dânặ ấ ề ệ ố ệ
t c thi u s có quan h tông t c v i các dân t c thi u s bên kia biên gi i. Trong đó,ộ ể ố ệ ộ ớ ộ ể ố ớ
m t b ph n đ ng bào dân t c thi u s có quan h dân t c, thân t c, dòng h , hônộ ộ ậ ồ ộ ể ố ệ ộ ộ ọ nhân hai bên biên gi i khá sâu s c, là m t trong nh ng đi u ki n thu n l i đ tớ ắ ộ ữ ề ệ ậ ợ ể ổ
ch c tri n khai k t nghĩa c m dân c hai bên biên gi i và xây d ng KVBG đ t li nứ ể ế ụ ư ớ ự ấ ề
Vi t Nam Trung Qu c thành khu v c h p tác, h u ngh Tuy nhiên, n u khôngệ ố ự ợ ữ ị ế tuyên truy n, giáo d c t t b ph n đ ng bào dân t c thi u s này r t d b l i d ng,ề ụ ố ộ ậ ồ ộ ể ố ấ ễ ị ợ ụ mua chu c, lôi kéo vào các m u đ chính tr x u và m h v qu c t ch, qu c gia,ộ ư ồ ị ấ ơ ồ ề ố ị ố
qu c gi i.ố ớ
V h th ng chính tr c s xã biên gi i: ề ệ ố ị ơ ở ớ H th ng chính tr c s KVBGệ ố ị ơ ở ở các t nh biên gi i trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c thỉ ớ ấ ề ệ ố ường xuyên được c ng c ,ủ ố
ki n toàn v t ch c, t ng bệ ề ổ ứ ừ ước phát huy được vai trò lãnh đ o, qu n lý, đi u hànhạ ả ề
m i m t đ i s ng xã h i; đ i ngũ cán b , đ ng viên có ph m ch t đ o đ c cáchọ ặ ờ ố ộ ộ ộ ả ẩ ấ ạ ứ
m ng, g n bó, quan tâm, chăm lo đ n đ i s ng c a nhân dân, đạ ắ ế ờ ố ủ ược nhân dân tin yêu
và ng h Tuy nhiên, ho t đ ng c a các t ch c đ ng, chính quy n, đoàn th ủ ộ ạ ộ ủ ổ ứ ả ề ể ở KVBG đ t li n Vi t Nam Trung Qu c còn kém hi u qu do năng l c t ch c, lãnhấ ề ệ ố ệ ả ự ổ ứ
đ o và trình đ qu n lý c a đ i ngũ cán b còn h n ch , nh t là các xã, b n vùngạ ộ ả ủ ộ ộ ạ ế ấ ở ả cao, vùng sâu có nhi u đ ng bào dân t c thi u s sinh s ng. Hi n nay còn 284 thôn,ề ồ ộ ể ố ố ệ
b n ch a có t ch c c s đ ng chi m 14,5%.ả ư ổ ứ ơ ở ả ế
V KTXH: ề Nh ng năm qua, Đ ng và Nhà n c ta đã có nhi u ch tr ng,ữ ả ướ ề ủ ươ
Trang 13chính sách đ u t xây d ng KVBG v ng m nh nh : chính sách h tr cho ngầ ư ự ữ ạ ư ỗ ợ ườ inghèo, chính sách đ u t xây d ng phát tri n KTXH, xây d ng c s h t ng (đi nầ ư ự ể ự ơ ở ạ ầ ệ
lưới qu c gia, đố ường giao thông, trường h c, tr m y t , ch , nọ ạ ế ợ ướ ạc s ch ) và đườ ng
tu n tra biên gi i, phát tri n các khu kinh t qu c phòng, khu kinh t c a kh u ầ ớ ể ế ố ế ử ẩ Tuy nhiên, ph n l n c dân KVBG đ t li n Vi t Nam Trung Qu c làm nôngầ ớ ư ấ ề ệ ố nghi p v i trình đ canh tác l c h u, năng su t lao đ ng th p nên đ i s ng còn g pệ ớ ộ ạ ậ ấ ộ ấ ờ ố ặ nhi u khó khăn. ề
Văn hóa, giáo d c, y t đụ ế ược quan tâm, đ u t nh ng trình đ phát tri n v nầ ư ư ộ ể ẫ còn m c th p, ch a đáp ng đở ứ ấ ư ứ ược yêu c u xây d ng ti m l c v t ch t, tinh th nầ ự ề ự ậ ấ ầ
c a công cu c đ i m i, ph c v nhi m v qu n lý, b o v BGQG trong tình hìnhủ ộ ổ ớ ụ ụ ệ ụ ả ả ệ
m i.ớ
2.1.3. Tình hình đường biên, m c qu c gi i trên đ t li n Vi t Nam Trungố ố ớ ấ ề ệ
Qu c sau phân gi i c m m c và nh ng v n đ đ t ra c n ti p t c gi i quy tố ớ ắ ố ữ ấ ề ặ ầ ế ụ ả ế
Biên gi i qu c gia trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c sau PGCM có chi uớ ố ấ ề ệ ố ề dài là 1.449,566 km, trong đó biên gi i trên b là 1.065,652 km, biên gi i đi theo sông,ớ ộ ớ
su i là 383,914 km, c m t ng s 1970 m c, bao g m 1548 m c chính (1244 m cố ắ ổ ố ố ồ ố ố
đ n, 196 m c đôi, 108 m c ba) và 422 m c ph Đơ ố ố ố ụ ường biên gi i đi qua 7 t nh c aớ ỉ ủ
Vi t Nam, b t đ u t ngã 3 biên gi i Vi t Nam Lào Trung Qu c thu c xã Sínệ ắ ầ ừ ớ ệ ố ộ
Th u, huy n Mầ ệ ường Nhé, t nh Đi n Biên, qua Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Caoỉ ệ
B ng, L ng S n và k t thúc t i đi m th nh t c a đằ ạ ơ ế ạ ể ứ ấ ủ ường phân đ nh lãnh h i trongị ả
V nh B c b gi a Vi t Nam và Trung Qu c thu c đ a ph n c a sông B c Luân,ị ắ ộ ữ ệ ố ộ ị ậ ử ắ thành ph Móng Cái, t nh Qu ng Ninh. KVBG đ i di n, đố ỉ ả Ở ố ệ ường biên gi i đi quaớ
đ a ph n c a 15 huy n, thành ph , khu t tr thu c t nh Vân Nam và Khu t tr dânị ậ ủ ệ ố ự ị ộ ỉ ự ị
t c Choang Qu ng Tây, bao g m: các huy n Giang Thành, L c Xuân, Kim Bình, Hàộ ả ồ ệ ộ
Kh u, Mã Quan, Ma Li Pho, Phúc Ninh (thu c t nh Vân Nam); thành ph B ngẩ ộ ỉ ố ằ
Tường, các huy n Nà Po, Tĩnh Tây, Đ i Tân, Long Châu, Ninh Minh, khu Phòngệ ạ Thành và thành ph Đông H ng (thu c Khu t tr dân t c Choang Qu ng Tây).ố ư ộ ự ị ộ ả
Sau PGCM, phía Trung Qu c v n ti n hành xây d ng nhi u công trình kè b oố ẫ ế ự ề ả
v b và bãi trên sông, su i d c tuy n biên gi i trong th i gian c trệ ờ ố ọ ế ớ ờ ả ước và sau khi
03 văn ki n v biên gi i có hi u l c.ệ ề ớ ệ ự H th ng m c qu c gi i đệ ố ố ố ớ ược xây d ng cự ơ
b n, ch c ch n, tuy nhiên tính cho đ n nay đã có 81 m c b s t m , gãy do tác đ ngả ắ ắ ế ố ị ứ ẻ ộ
c a thiên nhiên và con ngủ ười. Khi xây d ng, phát tri n kinh t KVBG, do khôngự ể ế ở
n m ch c đắ ắ ường biên gi i và các quy đ nh c a Hi p đ nh v Quy ch qu n lý biênớ ị ủ ệ ị ề ế ả
gi i trên đ t li n Vi t Nam Trung Qu c nên d n đ n các vi ph m nh : Quá canh,ớ ấ ề ệ ố ẫ ế ạ ư canh tác trong ph m vi đạ ường thông t m nhìn biên gi i, đ t r y cháy lan sang lãnh thầ ớ ố ẫ ổ
nước ti p giáp. Bên c nh đó, m t s đ a phế ạ ộ ố ị ương tri n khai các d án khai thác tàiể ự nguyên, khoáng s n trong KVBG, nh t là khi thăm dò, khai thác ngu n tài nguyên,ả ấ ồ khoáng s n n m trong ph m vi c m khai thác (500m tính t đả ằ ạ ấ ừ ường biên gi i v m iớ ề ỗ bên) ph i tuân th các quy đ nh c a Hi p đ nh v Quy ch qu n lý biên gi i trên đ tả ủ ị ủ ệ ị ề ế ả ớ ấ
li n Vi t Nam Trung Qu c. N u không có s ph i h p t t gi a các ngành, các l cề ệ ố ế ự ố ợ ố ữ ự
lượng, xác đ nh c th ph m vi khai khoáng nh m đ m b o an toàn cho đị ụ ể ạ ằ ả ả ường biên,
m c qu c gi i thì r t d d n đ n vi ph m.ố ố ớ ấ ễ ẫ ế ạ