Bài giảng Nguyên lý kế toán - Chương 5: Tính giá các đối tượng kế toán

Bài giảng Nguyên lý kế toán - Chương 5: Tính giá các đối tượng kế toán cung cấp cho người học các kiến thức: Khái niệm - ý nghĩa của tính giá, yêu cầu của tính giá, một số loại giá sử dụng trong kế toán,... Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Trang 1

TÍNH GIÁ CÁC I T NG K TOÁN

Ch ng 4

Ch ng

Ch ng 55

2

M c tiêu

Sau khi h c xong ch ng 5 SV có kh n ng:

• Trình bày s c n thi t ph i tính giá các i t ng k toán;

xác nh c các nhân t nh h ng n vi c tính giá và

nh ng lo i giá c s d ng trong k toán

• Gi i thích các nguyên t c c n b n và các yêu c u trong

tính giá, t óhi u c nguyên t c và k thu t tính giá

m t s i t ng k toán

• Th c hành tính giá m t s i t ng k toán

3

N i dung

1 Khái ni m – Ý ngh a c a tính giá

4 Tính giá m t s i t ng k toán ch y u

5 Trình t tính giá

3 M t s lo i giá s d ng trong k toán

2 Yêu c u c a tính giá

4

Lu t k toán Chu n m c k toán Vi t Nam Thông t s 200/2014/TT-BTC H ng d n ch k toán doanh nghi p

Nguy n Th Loan (Ch biên, 2018), Giáo trình Nguyên

lý k toán: Lý Thuy t - Bài t p - Bài gi i, Nhà xu t b n

Võ V n Nh (Ch biên, 2016), Giáo trình Nguyên lý k toán, Nhà xu t b n Kinh t Tp HCM.

Tài li u tham kh o

Trang 2

!"

# $%

T i

T i sao sao c n c n tính tính giá giá ii t ng t ng kk toán toán??

6

1

1 Khái Khái ni m ni m –– Ý Ý ngh a ngh a c a c a tính tính giá giá

Tính giálà ph ng pháp k toán s d ngth c o giá tr

o l ng các i t ng k toán theo nh ng nguyên t c nh t nh

Tính giá bao g m

Tính giá cho ghi nh n ban u Tính giá sau ghi nh n ban u

Khái ni m

7

Giúp xác nh và t ng h p nhi u thông tin cho công tác qu n

lý kinh t

Là i u ki n th c hi n ch h ch toán kinh t (t p h p các chi phí ho t ng xác nh k t qu kinh doanh)

Giúp k toán ghi nh n, ph n ánh các i t ng k toán khác nhau vào ch ng t , tài kho n và t ng h p thông tin vào các báo cáo k toán

1

1 Khái Khái ni m ni m –– Ý Ý ngh a ngh a c a c a tính tính giá giá

Ý ngh a c a tính giá

Toàn b chi phí hình thành nên tài s n c a n v

ph i c ghi chép, tính toán chính xác theo

t ng lo i.

N i dung và

ph ng pháp tính toán, xác nh giá

tr tài s n cùng

lo i gi a các n

v khác nhau ph i

nh nhau

Ph ng pháp tính toán, xác

nh giá tài s n

gi a các k k toán ph i n nh.

Tr ng h p thay

i ?

Chính xác

22 Yêu Yêu c u c u c a c a PP PP tính tính giá giá

8

Trang 3

C s d n tích

Ho t ng liên t c

Nh t quán Khách quan Th!n tr"ng

…

Gi nh và nguyên t#c nh h ng n tính giá

2

2 Yêu Yêu c u c u c a c a PP PP tính tính giá giá

• Giá g c

• Giá tr h p lý

• Giá th tr ng

• Hi n giá

• Giá tr thu n có th th c hi n

• Giá h ch toán

10

11

GIÁ G C Khái ni m(VAS 01)

Là giá c tính theos ti$n ho c kho n t ng ng ti$n

ã tr , ph i tr

Ho c tính theogiá tr h p lý c a tài s n ó vào th i i m tài

s n c ghi nh n

33 M t M t ss lo i lo i giá giá ss d ng d ng trong trong kk toán toán

% c i m:

! c ghi nh n t i th i i m tài s n tham gia vào kh i tài s n chung c a n v

Không thay i ngay c khi giá c a tài s n trên th tr ng

c a tài s n thay i, tr khi có quy nh khác trong CMKT

12

GIÁ G C

T i sao ph i ghi theo giá g c?

S d ng giá g c nh th nào?

Trang 4

3

GIÁ TR& H P LÝ Khái ni m

Giá tr TS có th c trao i ho c giá tr m t kho n

n c thanh toán m t cách t nguy n

• Gi a các bên có y hi u bi t

• Trong s trao i ngang giá

S d ng GTHL nh th nào?

13

Giá c a TS ho c NPT c xác nh (niêm y t) trên th

tr ng ho t ng

Th tr ng ho t ng?

3

GIÁ TH& TR 'NG

HI(N GIÁ

Giá tr hi n t i c a các dòng ti n thu n s" nh n c t vi c

s d ng TS ho c s" tr thanh toán n

Hi n giá c s d ng nh giá cho ghi nh n ban u, trong m t s tr ng h p không có giá g c nh TSC! thuê tài chính

14

S ti n ho c t ng ng ti n thu n s" thu c khi bán TS

ho c s" ph i tr thanh toán n hi n t i

Là giá bán #c tính trong i u ki n kinh doanh bình th ng

tr chi phí #c tính cho vi c hoàn thành và tiêu th Giá tr thu n có th th c hi n s d ng nh giá sau ghi

nh n ban u

3

15

GIÁ TR& THU)N CÓ TH* TH+C HI(N

16

GIÁ H,CH TOÁN Khái ni m

Là giádo n v xây d ng áp d ng khi vi c xác nh giá

g c khó th c hi n ho c không th th c hi n c

S d ng cho t ng i t ng k toánc th

Ch$ s d ng trongn i b n v

M c ích

Giúp n gi n b#t công vi c tính toán

! m b o vi c ghi s k toán k p th i

Trang 5

GIÁ H,CH TOÁN

% c i m

Có tính ch t n nh t ng i

S d ng t m th i Cu i k% k toán, ph i i u ch$nh giá

h ch toán ã ghi s hàng ngày tr l i giá g c

Cách l a ch"n

Th ng s d nggiá k ho ch ho c giá cu i k tr c làm

giá h ch toán cho k% này

18

44 Tính giá m t s i t ng k toán ch y u Tính giá m t s i t ng k toán ch y u 4.1 Tính giá Tài s n c nh

4.2 Tính giá hàng t n kho

4.4 Tính giá ngo i t , vàng b c, á quý 4.3 Tính giá ch-ng khoán

19

4.1 Tính giá tài s n c nh

• Tính giá TSC h u hình

Khái ni m TSC HH: (VAS 03)

Là tài s n có hình thái v t ch t do doanh nghi p n m gi

s d ng cho ho t ng SXKD Phù h p v#i tiêu chu&n ghi nh n TSC! HH

Tiêu chu.n ghi nh!n TSC HH

Ch c ch n thu c l i ích kinh t trong t ng lai t vi c

s d ng TSC! HH ó Nguyên giá tài s n ph i c xác nh m t cách áng tin

c y

Th i gian s d ng #c tính trên 1 n m

Có tiêu chu&n giá tr hi n hành

20

• Tính giá TSC vô hình

Khái ni m TSC vô hình: (VAS 03)

Là tài s n không có hình thái v t ch t do doanh nghi p n m

gi s d ng cho ho t ng SXKD, cung c p d ch v ho c cho thuê

Phù h p v#i tiêu chu&n ghi nh n TSC! VH tài s n có hình thái v t ch t do doanh nghi p n m gi s d ng cho ho t ng SXKD

Tiêu chu.n ghi nh!n TSC vô hình

Ch c ch n thu c l i ích kinh t trong t ng lai t vi c s

d ng TSC! VH ó Nguyên giá tài s n ph i c xác nh m t cách áng tin c y

Th i gian s d ng #c tính trên 1 n m

Có tiêu chu&n giá tr hi n hành

Trang 6

! nh giá cho ghi nh n ban u

TSC! c tính theo giá g c Giá g c c a TSC! c

g i lànguyên giá

Nguyên giá c a TSC!

Làtoàn b các chi phí mà doanh nghi p ph i b' ra

có c TSC!

Tính n th i i m a tài s n ó vào tr ng thái s(n sàng s d ng

! nh giá sau ghi nh n ban u

Nguyên giá Hao mòn l)y k (kh u hao l)y k ) Giá tr còn l i

22

- TSC do mua s m :

Ví d : Ngày 15/9/N n v mua 1 ô tô, các chi phí phát sinh nh sau:

- Giá mua: 550 tri u ( ã bao g*m thu GTGT)

- Chi phí phát sinh liên quan: 13,2 tri u ( ã bao g*m thu GTGT)

Yêu c u: Xác nh nguyên giá c a ô tô Bi t r+ng n v tính thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr , thu su t thu GTGT c a hàng hóa, d ch v là 10%

Nguyên giá = mua Giá + Các kho n thu không c hoàn l i + Chi phí tr c s d ng

Chi t kh u TM,

gi m giá hàng mua

-23

- TSC do n v t xây d ng, ch t o:

Nguyên

Giá tr quy t toán /Giá thành th c t công trình

+

Các chi phí phát sinh

- TSC do n v c c p phát:

Nguyên

Giá tr theo ánh giá

th c t c a H i *ng giao nh n TS +

- TSC do n v , cá nhân góp v n liên doanh:

Nguyên

Giá tr góp v n do các bên liên doanh

th ng nh t +

24

Giá tr còn l i = Nguyên giá TSC! - Kh u hao

l)y k /Hao mòn l)y k

Hao mòn TSC : là s gi m d n giá tr s d ng và giá tr c a TSC!

do tham gia vào ho t ng s n xu t kinh doanh, do bào mòn c a t nhiên, do ti n b k thu t trong quá trình ho t ng c a TSC!

Giá tr hao mòn lu/ k : là t ng c ng giá tr hao mòn c a TCS! tính

n th i i m báo cáo

Kh u hao: Là s tính toán, phân b m t cách có h th ng NG c a

TSC! vào chi phí SXKD trong su t th i gian trích kh u hao c a TS ó

Kh u hao l0y k : là t ng c ng s kh u hao ã trích vào chi phí SXKD

qua các k% kinh doanh c a tài s n c nh tính n th i i m báo cáo

Giá tr còn l i: là s v n u t còn ch a phân b vào chi phí SXKD.

44 1 1 Tính Tính giá giá tài tài s n s n cc nh

Trang 7

Các Các ph ng ph ng pháp pháp trích trích kh u kh u hao hao TSC TSC

Ph ng pháp kh u hao ng th,ng

Ph ng pháp kh u hao theo s d gi m d n có i u ch$nh

Ph ng pháp kh u hao theo s l ng, kh i l ng s n ph&m

26

Các Các ph ng ph ng pháp pháp kh u kh u hao hao TSC TSC

Kh u hao ng th,ng: s kh u hao h+ng n m không thay i trong su t th i gian s d ng c a TSC!.

M c kh u hao n m = Nguyên giá c a TSC!

Th i gian trích kh u hao

27

Ví d :

Công ty mua 1 TSC! v#i giá thanh toán là 165 tri u *ng; chi t kh u

th ng m i 5 tri u *ng, chi phí v n chuy n ( ã bao g*m thu GTGT) là 3,3 tri u *ng, chi phí ch y th ( ã bao g*m thu GTGT) là 2,2 tri u

*ng Th i gian trích kh u hao TSC! d ki n là 10 n m TSC! a vào

s d ng ngày 01/01/2008.

Yêu c u: Xác nh s ti n trích kh u hao hàng n m theo PP ng th,ng trong 2 tr ng h p: (i) DN tính thu GTGT theo ph ng pháp kh u

tr ; (ii) DN tính thu GTGT theo ph ng pháp tr c ti p.

Cho bi t: Thu su t thu GTGT các hàng hóa, d ch v là 10%.

Ví d : Công ty ABC mua 1 ph n m m qu n lý, các chi phí g*m:

- Giá mua: 200 tri u *ng (ch a bao g*m thu GTGT) ã thanh toán b+ng chuy n kho n

- Chi phí cài t, ch y th : 22 tri u *ng ( ã bao g*m thu GTGT) ã tr b+ng ti n m t

Yêu c u: Tính nguyên giá c a ph n m m qu n lý trên và nh kho n NVKTPS

Bi t r+ng n v tính thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr và thu su t thu GTGT các hàng hóa, d ch v là 10%

Trang 8

Kh u hao theo s d gi m d n có i u ch$nh: s kh u hao h+ng n m gi m d n trong su t th i gian s d ng h u ích

M c KH h+ng n m

c a TSC! = Giá tr còn l i c a TSC! x T- l kh u hao nhanh T- l KH nhanh

T- l KH TS theo

pp ng th,ng

x

H s i u ch$nh

T- l KH TS theo pp

1

Th i gian trích KH TSC!

30

Kh u hao theo s d gi m d n có i u ch$nh

Th i gian s d ng TSC! H s i u ch$nh (l n)

Trên 4 n m n 6 n m (4< t <,= 6) 2,0

Ví d : Công ty AD mua thi t b K ph c v cho s n xu t, nguyên giá

c xác nh là 900 tri u *ng, th i gian trích kh u hao d ki n là

5 n m

Yêu c u: Xác nh m c trích kh u hao h+ng n m c a TSC! theo PP

s d gi m d n có i u ch$nh

31

4.2 4.2 Tính Tính giá giá hàng hàng t n t n kho kho

Khái ni m

Hàng t*n kho là nh ng tài s n:

! c gi bán trong k% s n xu t, kinh doanh bình th ng;

!ang trong quá trình s n xu t, kinh doanh d dang;

Nguyên li u, v t li u, công c , d ng c s d ng trong quá trình s n xu t, kinh doanh

Hàng t*n kho bao g*m Hàng mua ang i ng Nguyên v t li u Công c d ng c

S n ph&m d dang Thành ph&m, Hàng hóa

! nh giá cho ghi nh n ban u

HTK c ghi nh n ban u theo giá g c Giá g c c a HTK làgiá th c t nh!p

Giá g c Giá tr thu n có th th c hi n

D phòng gi m giá HTK

Trang 9

Cu i k% k toán n m, khigiá tr thu n có th th c hi n

c a HTK nh' h n giá g c thì ph i l p d phòng gi m giá HTK

S d phòng gi m giá HTK c l p là s chênh l ch

gi a giá g c c a HTK l#n h n giá tr thu n có th th c hi n

c a chúng

• Giá tr thu n có th th c hi n: Là giá bán

# c tính c a hàng t*n kho trong k% s n xu t, kinh doanh bình th ng tr (-) chi phí #c tính hoàn thành s n ph&m và chi phí #c tính

c n thi t cho vi c tiêu th chúng.

34

35

4.2 4.2 Tính Tính giá giá hàng hàng t n t n kho kho Các ph ng pháp k toán Hàng t n kho

Kê khai th ng xuyên

Ki m kê nh k%

LOGO

Nh!n xét:

.u i m:

Qu n lý ch t ch" và xác nh nhanh chóng và k p th i s d hàng t*n kho ph c v cho qu n lý kinh doanh

Nh c i m:

Kh i l ng công vi c k toán quá nhi u theo dõi hàng t*n kho

Tính giá hàng t n kho

Trong k , k toán

Tình hình Nh p – Xu t – T n kho

(SL, GT)

HTK th ng xuyên, liên t c

Theo dõi

Ph n ánh

36

Trang 10

xu t trong k% t*n u k% nh p trong k% t*n cu i k%

Trong k , k toán Theo dõi tình hình hàng Nh p kho (SL, GT)

Cu i k , k toán Ki m kêhàng t n kho cu i kxác nh SL, GT

Tính giá tr th c t

hàng Xu t kho

L u ý: Trong k , K toán không theo dõi hàng xu t kho v SL và GT, ho c ch

theo dõi SL

37

LOGO

38

Nh n xét

u i m: Ti t ki m chi phí k toán

• Không ki m soát ch t c hàng t n kho d x y ra

m t mát, th t thoát mà k toán không bi t d n n sai sót khi tính tr giá hàng t n kho xu t dùng

• Không bi t c s l ng t n và giá tr hàng t n kho cu i k chính xác

39

4.2 Tính giá hàng t n kho Tính giá nh!p kho c n xác nh

S l ng th c t nh p kho

T ng giá tr th c t nh p kho

! n giá nh p kho

! n giá nh p kho =

T ng giá tr th c t NK

S l ng th c t NK

40

• Tính giá NVL, CCDC, hàng hóa nh!p kho

Tr ng h p n v mua ngoài

Giá th c

t mua Giá

Chi t kh u TM,

gi m giá hàng mua, giá tr hàng mua tr l i

Chi phí khác

Các kho n thu không

c hoàn l i

Tr ng h p n v t ch bi n và thuê ngoài ch bi n

Giá th c

Giá th c t c a

VL xu t kho

ch bi n / em gia công

+ + CP v!n chuy n, b o qu n, b c d1 khi giao và nh!n

Chi phí ch bi n,

ph i tr cho bên gia công

Trang 11

••Tính Tính giá giá thành thành ph.m ph.m nh!p nh!p kho kho

Giá Giá g cg c thànhthành ph&mph&m nh pnh p khokho = = GiáGiá thànhthành s ns n xu txu t th cth c tt

Giá thành s n

xu t th c t

Chi phí nguyên v t li u tr c ti p Chi phí nhân công tr c ti p Chi phí s n xu t chung

42

Các Các b c b c tính tính giá giá thành thành s n s n xu t xu t::

B c1: T p h p các chi phí tr c ti p (NVL tr c ti p, nhân công

tr c ti p) liên quan n i t ng tính giá

B c 2: T p h p và phân b chi phí s n xu t chung

B c 3: Xác nh giá tr SPDD cu i k%

B c 4: Tính ra t ng giá thành SP và giá thành n v SP

•• Tính giá thành ph.m nh!p kho

43

T ng giá thành SPSX hoàn thành trong k% =

Chi phí SX

d dang u

Chi phí SX phát sinh trong k%

-Chi phí SX

d dang

cu i k%

-Ph li u thu h*i trong k%

Giá thành

n v sp =

T ng giá thành s n ph&m hoàn thành

S l ng s n ph&m hoàn thành

•• Tính giá thành ph.m nh!p kho

44

Tính giá NVL, CCDC, hàng hóa, TP xu t kho trong k

(PP KKTX)

Có 4 ph ng pháp

Nh p tr #c xu t tr #c (FIFO) Bình quân gia quy n Giá th c t ích danh Giá bán l/

Tính giá NVL, CCDC, hàng hóa, TP t n kho cu i k (PP Ki m kê nh k )

• Tính giá NVL, CCDC, hàng hóa, thành ph.m xu t kho

Trang 12

Tính giá hàng xu t kho/t n kho

Bình Quân Gia Quy n

- Bình quân gia quy n liên hoàn

- Bình quân gia quy n cu i k

Nh p tr c xu t tr c Hàng nào nh p kho

tr c s c xu t

tr c

Th c t ích danh

Hàng nh p v i giá

tr nào s c xu t úng giá tr ó

Giá bán l

dùng trong ngành bán l ? 4.2 Tính giá hàng t n kho

8

47

56

K t chuy n t TK HTK(TK 15) sang TK Mua hàng (TK 611)

,' 56

+ 5 9 " : ! %' ; ' (<

= > " : %' ;

8

48

') 56

2A5

A G??

%+

A G??

8

Trang 13

• D phòng gi m giá hàng t n kho

M c d phòng c n trích l p

= Giá g c

c a HTK

-Giá tr thu n có th

th c hi n c c a HTK

50

• Ví d : u tháng 5, TK 152 (VL A): 18.000.000 (SL: 1.000kg)

- Ngày 3/5: Xu t kho 700 kg VL A SXSP

- Ngày 8/5: mua 600 kg VL A, giá mua 16.500 /kg, chi phí v!n chuy n 165.000 (t t c ã bao g m thu GTGT).

- Ngày 16/5: xu t kho 800 kg VL A SXSP

- Ngày 22/5: mua 1.300kg VL A, giá mua 15.950 /kg, chi phí v!n chuy n 260.000 (t t c ã bao g m thu GTGT).

- Ngày 30/5: xu t kho 1.100 kg VL A SXSP.

Yêu c u: Tính giá VL A xu t kho theo các PP FIFO, BQGQ (liên hoàn, cu i k ).

Bi t r2ng n v :

- H ch toán hàng t n kho ph ng pháp KKTX

- Tính thu GTGT theo PP tr c ti p

51

4.3 Tính giá ch-ng khoán

• Giá ch-ng khoán = Giá v n = Chi phí th c t mua

Giá th c t mua = Giá mua +

Chi phí u t : chi phí môi gi i, t v n, phí khác

• Khi thu h*i CK, giá v n c xác nh theoPP bình quân gia quy$n liên hoàn.

• T i th i i m l p BCTC, k toán l p d phòng gi m giá ch ng khoán khi có b+ng ch ng v s gi m giá ch ng khoán ph n ánh giá tr thu n c a ch ng khoán

52

4.4 Tính giá ngo i t , vàng b c, á quý

Tính giá ngo i t

Bên N các TK v n b+ng ti n: áp d ng t- giá giao d ch

th c t Bên Có các TK v n b+ng ti n: áp d ng t- giá bình quân gia quy n liên hoàn

T i th i i m l p BCTC, các kho n m c ti n t có g c ngo i t (Ti n ngo i t , n ph i thu là ngo i t ,…) ph i c ánh giá l i theo t- giá giao d ch th c t (…) công b vào th i

i m ánh giá l i CL phát sinh c ghi vào CLTGH!

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	1,59 MB