Bài giảng học phần Kiểm toán ngân hàng: Chương 4 - ĐH Ngân hàng TP.HCM

Mục tiêu của bài giảng là giúp sinh viên nhận biết và giải thích nội dung khoản mục kinh doanh ngoại hối trên BCTC và các giao dịch liên quan, thiết kế và thực hiện các thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản liên quan đến khoản mục kinh doanh ngoại hối,... Mời các bạn cùng tham khảo.

Trang 1

KIỂM TOÁN CÁC KHOẢN MỤC

KINH DOANH NGOẠI HỐI

CHƯƠNG 4:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM

KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN

Bộ môn Kiểm toán

Trang 2

MỤC TIÊU

Sau khi học xong, SV có thể:

BCTC và các giao dịch liên quan

quan đến khoản mục kinh doanh ngoại hối, đồng thời phân tích tính hữu hiệu của các thủ tục kiểm soát đó

3. Phát biểu và giải thích các mục tiêu kiểm toán cho khoản mục kinh doanh ngoại hối

Trang 3

NỘI DUNG

1 Nội dung, đặc điểm nghiệp vụ

2 Kiểm soát nội bộ đối với nghiệp vụ KDNH

3 Thực hiện kiểm toán

3

Trang 4

1.1 Nội dung nghiệp vụ

 Các sản phẩm chủ yếu:

Trang 5

1.2 Đặc điểm nghiệp vụ

(*)

(*) Các trường hợp này ngân hàng hoạt động như trung gian, thu phí và

coi như không chịu rủi ro ngoại hối

5

15% Trade and investment

85% Speculation and hedging

Trang 6

 Mức độ trong đó ngân hàng ở trạng thái trường hoặc đoản về một loại ngoại tệ nào đó

Trạng thái ngoại tệ

NEP F (t) = TSC F (t) – TSN F (t)

Trong đó NEP F (t) : Trạng thái ngoại tệ F tại thời điểm t

TSC F (t) : Tài sản có ngoại tệ F (gồm nội và ngoại bảng)

TSN F (t) : Tài sản nợ ngoại tệ F (gồm nội và ngoại bảng)

Trang 7

8

Trạng thái ngoại tệ

Trang 8

 Khả năng thua lỗ do biến động của tỷ giá ngoại tệ

 Trạng thái ngoại hối trường (Long Position)

Mua > Bán

 Trạng thái ngoại hối đoản (Short Position)

Mua < Bán

 Trạng thái ngoại hối mở (Open Position)

Rủi ro tỷ giá hối đoái

Trang 9

Cứ khoảng 18 tháng thì xảy ra một vụ thua lỗ liên quan đến công

cụ tài chính phái sinh trị giá hơn một tỷ USD trong các NH

10

Trang 10

Các loại giao dịch chủ yếu

 Cam kết mua/bán ngoại tệ

 Xác nhận/Hủy cam kết mua/bán ngoại tệ

 Thanh toán mua/bán ngoại tệ

 Đánh giá kết quả kinh doanh ngoại tệ

Trang 11

Trình bày và công bố thông tin trên BCTC

 Các khoản mục BCTC liên quan:

 Tiền gửi tại TCTD khác

 Tài sản

 Các công cụ tài chính phái sinh và các TSTC khác

 Lãi phải thu đối với công cụ tài chính phái sinh

Trang 12

 Các khoản mục BCTC liên quan (tt):

 Chênh lệch tỷ giá hối đoái

 Chênh lệch tỷ giá hối đoái

 Chênh lệch đánh giá lại công cụ tài chính phái sinh

 Lãi/lỗ thuần (Thu-Chi) về kinh doanh ngoại hối

 Các cam kết mua bán ngoại tệ ngoại bảng

Trình bày và công bố thông tin trên BCTC

Trang 13

2 Kiểm soát nội bộ đối với nghiệp vụ kinh

doanh ngoại hối (FX)

Trang 14

Câu hỏi thảo luận

1 Anh (chị) hãy nêu các rủi ro (gian lận/sai sót) liên quan đến nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ tại 1 NHTM

2 Hãy nêu các biện pháp mà NH có thể sử dụng để kiểm soát đối với mỗi rủi ro đó

Trang 15

2 KSNB đối với nghiệp vụ FX

Sensitivity and Position reporting

Value @ Risk

Profit & Loss GL/ Bal Sheet

Excel Reports

Middle Office & Risk Back Office Front Office

e t t l e m e n t

s

(b)

(c)

manual adjustments

(d)

16

Trang 16

Tổ chức phòng giao dịch FX tại ngân hàng (Dealing Room)

Trang 17

Hệ thống giao dịch FX của Reuters – Front Office

 Duy trì thông tin về tất cả giao dịch

 Tin tức trực tuyến về thị trường

 Giá chào đối với các loại tiền tệ chủ yếu

 Dữ liệu về lãi suất (ví dụ: LIBOR…)

18

Trang 18

Cơ chế thanh toán các giao dịch FX – Middle Office

 Các giao dịch ngoại hối được thanh toán thông qua tài khoản Nostro và Vostro:

Ngân hàng thường duy trì nhiều tài khoản Nostro tại nhiều nước khác nhau

 Vostro: tài khoản ngoại tệ của tổ chức tài chính nước ngoài duy trì tại ngân hàng

Trang 19

2.1 Quy trình giao dịch

* Cấu trúc giao dịch FX

 Loại tiền tệ cơ sở

 Loại tiền tệ giao dịch

 Tỷ giá hối đoái

 Số tiền

 Ngày giao dịch

 Ngày hiệu lực (giá trị)

 Các hướng dẫn thanh toán

20

Trang 20

BankS> ALL AGREED FRD

CFM AT 1.3618 EUR 1 MIO VS USD WE SELL

VAL 30MAY07

MY USD TO BANK X NEWYORK AC 123456

Trang 21

1 MILLION EUR FOR USD

BANK X

BANK S USD ACCOUNT BANK Z

BANK B EUR ACCOUNT

SETTLEMENT ONE:

BANK B PAYS 1.3618 MILLION USD TO BANK X

BANK S NOW HAS 1.3618 MILLION USD IN BANK X

SETTLEMENT TWO:

BANK S TRANSFERS

1 MILLION EUR TO BANK Z

BANK B NOW HAS 1 MILLION EUR IN BANK Z

Trang 22

2.2 Hạn mức giao dịch FX

 Theo loại tiền tệ (currencies)

 Theo nhân viên giao dịch (dealers)

 Theo đối tác (counterparties)

 Theo loại tiền tệ (currencies)

 Theo nhân viên giao dịch (dealers)

 Tính chung toàn ngân hàng

Trang 23

Trang 24

2.3 Các thủ tục kiểm soát

 Kiểm tra độc lập

 Đối chiếu cuối ngày (F.O/M.O/B.O)

 Đối chiếu định kỳ tài khoản NOSTRO

 Chứng từ, sổ sách

 Các phiếu giao dịch phải có số thứ tự in sẵn hoặc in từ máy tính

 Bảo quản tài sản:

 Hạn chế tiếp cận

 Phòng giao dịch FX

 Mật khẩu truy cập (Hệ thống phần mềm)

Trang 25

3 Thực hiện kiểm toán

 Thu thập tài liệu

 Các cam kết FX giao ngay

 Các cam kết FX kỳ hạn/hoán đổi/tương lai

 Thử nghiệm cơ bản: Thủ tục phân tích VÀ Thử nghiệm chi tiết

26

Trang 26

* Thu thập tài liệu kiểm toán

 Văn bản quy trình nghiệp vụ FX

 Danh sách các đối tác FX

 Sao kê các hợp đồng FX ngày khoá sổ

Trang 27

dịch kỳ hạn hay có nhiều giao dịch kỳ hạn với kỳ hạn dài

tác có uy tín hay số lượng lớn đối tác mới giao dịch (ngân hàng hay doanh nghiệp)

 Phương pháp đánh giá lại các hợp đồng FX tương đối đơn giản hay tính toán phức tạp

phận được giao dịch (tập trung tại Hội sở hay phân tán cho chi nhánh)

28

Trang 28

* Lập biểu chỉ đạo

Trang 29

30

• Mục tiêu kiểm toán đối với các nhóm giao dịch và sự

kiện trong kỳ được kiểm toán

• Mục tiêu kiểm toán đối với số dư tài khoản vào cuối kỳ

được kiểm toán

• Mục tiêu kiểm toán đối với các thông tin trình bày và

thuyết minh

Trang 30

Mục tiêu kiểm toán đối với các nhóm giao dịch và sự kiện trong kỳ đƣợc kiểm toán

 (i) Tính phát sinh: các giao dịch về TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX được ghi nhận đã xảy ra và liên quan đến đơn vị;

 (ii) Tính đầy đủ: tất cả các giao dịch về TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX cần ghi nhận đã được ghi nhận;

 (iii) Tính chính xác: số liệu và dữ liệu liên quan đến các giao dịch về TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX đã ghi nhận được phản ánh một cách phù hợp;

 (iv) Đúng kỳ: các giao dịch về TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX được ghi nhận đúng kỳ kế toán;

 (v) Phân loại: các giao dịch về TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX được ghi

Trang 31

Mục tiêu kiểm toán đối với số dƣ tài khoản vào cuối kỳ đƣợc kiểm toán

 (i) Tính hiện hữu: TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX thực sự tồn tại;

 (ii) Quyền và nghĩa vụ: đơn vị nắm giữ các quyền liên quan đến TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX thuộc sở hữu của đơn vị và đơn vị có nghĩa vụ với các hợp đồng FX (nợ phải trả);

 (iii) Tính đầy đủ: tất cả các TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX cần ghi nhận

đã được ghi nhận đầy đủ;

 (iv) Đánh giá và phân bổ: TG tại TCTD khác/ các hợp đồng FX được thể hiện trên báo cáo tài chính theo giá trị phù hợp và những điều chỉnh liên quan đến đánh giá hoặc phân bổ đã được ghi nhận phù hợp

32

Trang 32

3.Thực hiện kiểm toán

Mục tiêu kiểm toán đối với các thông tin trình bày và thuyết minh

đề khác về TG tại TCTD khác/ hợp đồng FX được thuyết minh thực sự đã xảy ra và có liên quan đến đơn vị;

FX cần trình bày trên báo cáo tài chính đã được trình bày;

 (iii) Phân loại và tính dễ hiểu: các thông tin về TG tại TCTD khác/ hợp đồng FX được trình bày, diễn giải và thuyết minh hợp lý, rõ ràng, dễ hiểu;

FX được trình bày hợp lý và theo giá trị phù hợp

Trang 33

Câu hỏi thảo luận

1. Anh (chị) hãy trình bày các mục tiêu kiểm toán đối với các khoản

cam kết về kinh doanh ngoại hối trên BCTC của ngân hàng

2. Hãy nêu các thử nghiệm chi tiết tương ứng với mỗi mục tiêu kiểm

toán đó

thu nhập bằng chứng nhiều nhất? Vì sao?

34

Trang 34

 Kiểm tra việc tiếp cận phòng giao dịch FX (Dealing Room) Quan sát

và phỏng vấn

quan tài khoản tiền gửi tại ngân hàng khác (nostro) Phỏng vấn

thanh toán hợp đồng FX

Trang 35

 Kiểm tra việc đối chiếu tài khoản tiền gửi tại ngân hàng khác, xem xét các trường hợp sai biệt và theo dõi xử lý Phỏng vấn

 Kiểm tra các điện thanh toán, xác nhận đến và đi có được phê chuẩn và đánh số thứ tự liên tục

 Kiểm tra các phiếu giao dịch có in sẵn số thứ tự hoặc được in

từ máy tính ra hay không?

36

Trang 36

hoặc năm trước bao gồm các loại hợp đồng giao ngay, kỳ hạn

trước và kế hoạch

Trang 37

Kiểm tra chi tiết

 Kiểm tra các điện xác nhận hoặc trực tiếp trao đổi về các hợp

đồng FX hiện hữu với đối tác giao dịch, kể cả với đối tác hiện

không có giao dịch

lực thanh toán trước và sau ngày khóa sổ niên độ Chỉ các hợp

đồng FX ký kết/thực hiện trước ngày khóa sổ mới được phản ánh

trên BCTC

38

Trang 38

 Xem xét các chính sách kế toán của ngân hàng về việc phân loại, ghi nhận và đánh giá lại giá trị các giao dịch FX

 Xem xét việc đánh giá lại các hợp đồng FX đang hiệu lực vào cuối năm, bao gồm tỷ giá sử dụng đánh giá lại và cách thức tính toán

 Kiểm tra việc phân bổ các lãi/lỗ liên quan đến các hợp đồng FX kỳ hạn vào kết quả kinh doanh trong năm

Kiểm tra chi tiết

Trang 39

 Các công cụ tài chính phái sinh tiền tệ

Giao dịch kỳ hạn

Giao dịch hoán đổi

Giao dịch hoán đổi tiền tệ

40

Kiểm tra việc trình bày các thông tin trên BCTC về:

Trang 40

KẾT THÚC CHƯƠNG 4

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	1,66 MB