Luận án Vai trò của gia đình, dòng họ đối với việc thực hiện nghĩa vụ quân sự của thanh niên hiện nay (nghiên cứu trường hợp huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội) làm rõ những vấn đề cơ bản về lý thuyết và thực tiễn vai trò của gia đình, dòng họ đối với việc thực hiện nghĩa vụ quân sự của thanh niên; đánh giá và đề xuất giải pháp phát huy vai trò của gia đình, dòng họ đối với việc thực hiện nghĩa vụ quân sự của thanh niên trong những năm tới. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1B CH HOÀNG KHÁNH
VAI TRÒ C A GIA ĐÌNH, DÒNG H
Đ I V I VI C TH C HI N NGHĨA V QUÂN S
C A THANH NIÊN HI N NAY
(Nghiên c u trư ng h p huy n ng Hòa,
thành ph Hà N i)
Chuyên ngành: Xã h i h c
Mã s : 62 31 30 01
TÓM T T LU N ÁN TI N SĨ XÃ H I H C
HÀ N I - 2014
Ngư i hư ng d n khoa h c:
1 GS.TS Nguy n Đình T n
2 PGS.TS Ph m Xuân H o
Ph n bi n 1: ………
………
Ph n bi n 2: ………
………
Ph n bi n 3: ………
………
Lu!n án s" ñư c b o v trư c H i ñ ng ch m lu!n án c p H c vi n
h p t i H c vi n Chính tr qu c gia H Chí Minh
Vào h i gi ngày tháng năm 201…
Có th# tìm hi#u lu!n án t i: Thư vi n Qu c gia và Thư vi n H c vi n Chính tr qu c gia H Chí Minh
Trang 2M$ Đ%U
1 Tính c p thi&t c'a đ( tài nghiên c)u
Gia đình, dịng h cĩ v th , vai trị to l n trong cơng cu c d ng
nư c và gi nư c c a dân t c ta Gia đình, dịng h là nh ng đơn v xã
h i l p nên làng xã, xác l p và kh ng đ nh ch quy n c a đ t nư c trên
biên gi i đ t li n, bi n đ o Gia đình, dịng h đ ng viên và t ch c cho
con em tham gia l c lư ng vũ trang, BVTQ, đ ng th i là h u phương
v ng ch c cho ti n tuy n đánh gi c
Hi n nay, trong đi u ki n th i bình, nhu c u g i thanh niên nh p ngũ
ph c v trong quân đ i khơng nhi u M t s cơng dân trong đ tu i
NVQS đư c mi n, hỗn nh p ngũ Đi u này đã t!o ra cho cơng tác
tuy n quân hàng năm c a các đ a phương nh ng thu n l i và khơng ít
khĩ khăn V n đ cơng b#ng, bình đ ng, cơng khai, dân ch trong th c
hi n NVQS c a cơng dân đã và đang là v n đ xã h i c n quan tâm gi i
quy t $ đ a phương cơ s$ hi n nay
Hàng năm, ch t lư ng g i thanh niên nh p ngũ c a các đ a phương
ph thu c r t nhi u vào vai trị c a h th ng chính tr cơ s$, c a các
đồn th chính tr - xã h i và vai trị c a gia đình, dịng h Gia đình,
dịng h là nhân t quan tr ng, quy t đ nh đ n vi c th c hi n NVQS c a
thanh niên Gia đình, dịng h xây d ng và nuơi dư%ng ý th c NVQS
cho thanh niên, đ ng viên và t ch c cho thanh niên nh p ngũ, giúp
thanh niên yên tâm th c hi n nhi m v trong th i gian t!i ngũ
Nh#m gĩp ph n lý gi i v lý lu n và th c ti n vai trị gia đình, dịng
h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên, cung c p cơ s$ khoa
h c th c ti n cho vi c hình thành các gi i pháp phát huy vai trị gia
đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên, tác gi l a
ch n v n đ : “Vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n
NVQS c a thanh niên hi n nay” (Nghiên c u trư ng h p huy n ng
Hồ, thành ph Hà N i) làm đ tài nghiên c u c a lu n án
2 M*c đích, nhi m v* nghiên c)u
M c đích nghiên c u
Làm rõ nh ng v n đ cơ b n v lý thuy t và th c ti n vai trị c a gia
đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên; đánh và đ
xu t gi i pháp phát huy vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i vi c th c
hi n NVQS c a thanh niên trong nh ng năm t i
Nhi m v nghiên c u
- Làm rõ nh ng v n đ lý thuy t v vai trị c a gia đình, dịng h đ i
v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên
- Đánh giá vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên hi n nay
- Đ xu t gi i pháp phát huy vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i
vi c th c hi n NVQS c a thanh niên
3 Đ i tư ng, khách th#, ph m vi nghiên c)u
Đ i tư ng nghiên c u: Vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i vi c
th c hi n NVQS c a thanh niên
Khách th nghiên c u: - Gia đình, dịng h cĩ thanh niên khơng
trúng tuy n NVQS; gia đình, dịng h cĩ thanh niên nh p ngũ; - Thanh niên trong đ tu i th c hi n NVQS theo quy đ nh c a pháp lu t; thanh niên đang th c hi n NVQS
Ph m vi nghiên c u:
- V khơng gian: Huy n ng Hịa, thành ph Hà N i
- V th i gian: T* năm 2006 đ n năm 2014 Th i đi m kh o sát th c t : năm 2012, 2013
- V n i dung: Nghiên c u tương quan gi a gia đình, dịng h v i
vi c th c hi n NVQS c a thanh niên; làm rõ vai trị c a gia đình, dịng
h đ i v i vi c t ch c th c hi n NVQS, xây d ng n n QPTD, BVTQ
4 Câu h+i nghiên c)u
- Gia đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên
đư c th hi n trên nh ng vai trị gì?
- Y u t nào cĩ m i quan h v i vai trị c a gia đình, dịng h đ i
v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên hi n nay?
5 Gi thuy&t nghiên c)u, các bi&n s và khung nghiên c)u
5.1 Gi thuy t nghiên c u
Gi thuy t th nh t: Gia đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n NVQS
c a thanh niên luơn th hi n vai trị quan tr ng, quy t đ nh trong giáo
d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên chưa đ n tu i nh p ngũ, giáo
d c, đ ng viên thanh niên tham gia đăng ký, khám tuy n NVQS, giáo
d c, đ ng viên thanh niên lên đư ng nh p ngũ và đ ng viên, chăm lo thanh niên đang t!i ngũ $ đơn v quân đ i
Gi thuy t th hai: Vai trị c a gia đình, dịng h trong th c hi n NVQS
c a con cháu cĩ m i quan h ch t ch+ v i đ c đi m c a gia đình, s lư ng con trai c a gia đình
Gi thuy t th ba: Trong nh ng năm t i, vai trị c a gia đình, dịng
h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên trong giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên chưa đ n tu i nh p ngũ, giáo d c, đ ng viên thanh niên tham gia đăng ký, khám tuy n NVQS, giáo d c, đ ng
Trang 3viên thanh niên lên đư ng nh p ngũ và đ ng viên, chăm lo thanh niên
đang t!i ngũ $ đơn v quân đ i s+ ngày càng tăng
5.2 H các bi n s
Bi n s đ c l p: - S lư ng con trai c a gia đình; - Đ c đi m c a gia
đình: thu nh p; ngh nghi p; trình đ h c v n c a b thanh niên; gia đình
cĩ b m, là đ ng viên và gia đình khơng cĩ b m, là đ ng viên
Bi n s ph thu c: - Giáo d c, truyên truy n NVQS cho thanh niên
chưa đ n tu i nh p ngũ; - Giáo d c, đ ng viên thanh niên đăng ký, khám
tuy n NVQS; - Giáo d c, đ ng viên thanh niên lên đư ng th c hi n
NVQS khi cĩ l nh g i nh p ngũ; - Đ ng viên, chăm lo thanh niên đang t!i
ngũ $ đơn v quân đ i
Y u t khách quan: - Đư ng l i, ch trương c a Đ ng, chính sách, pháp
lu t c a Nhà nư c; - Đi u ki n kinh t c a đ a phương; - H th ng chính
tr $ cơ s$; - C ng đ ng làng xã
5.3 Khung nghiên c u
Vai trị c'a gia đình, dịng h
đ i v i vi c
th,c hi n NVQS c'a thanh niên
Giáo d c, đ ng viên thanh niên đăng ký, khám tuy n NVQS Giáo d c, đ ng viên thanh niên lên đư ng khi
cĩ l nh g i nh p ngũ
Đ ng viên, chăm lo thanh niên đang t!i ngũ $ đơn v quân đ i
S lư ng con
trai c a gia đình
Đ c đi m c a
gia đình: thu
nh p; h c v n;
ngh nghi p; b
m, là đ ng viên
và b m, khơng
là đ ng viên
Giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên chưa đ n tu i nh p ngũ
Đi u ki n kinh t
- xã h i c a đ a
phương, đ t nư c
Đư ng l i, ch trương
c a Đ ng, chính sách, pháp lu t c a Nhà nư c
H th ng chính
tr cơ s$
C ng đ ng làng xã
6 Cơ s phương pháp lu!n, phương pháp nghiên c)u
6.1 Phương pháp lu n
Lu n án v n d ng phương pháp lu n c a ch nghĩa duy v t bi n
ch ng, duy v t l ch s.; tư tư$ng H Chí Minh, quan đi m c a Đ ng
C ng s n Vi t Nam và pháp lu t, chính sách c a Nhà nư c C ng hịa xã
h i ch nghĩa Vi t Nam v NVQS, v gia đình cĩ cơng v i cách m!ng,
cĩ thanh niên đang t!i ngũ đ phân tích, đánh giá vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên
6.2 Phương pháp nghiên c u
Phương pháp phân tích tài li u
- Thu th p, phân tích s li u, tài li u v gia đình, dịng h trong các cơng trình, bài vi t c a các tác gi trong và ngồi nư c
- Thu th p, phân tích các báo cáo v tình hình phát tri n kinh t - xã
h i, v cơng tác quân s , an ninh - qu c phịng c a huy n ng Hồ và
xã Qu ng Phú C u, xã Đ!i Cư ng, th tr n Vân Đình t* năm 2006 đ n
2014 Các báo cáo đư c thu th p ch y u t* cơ quan quân s huy n và
xã, th tr n
Ph ng v n sâu
- 15 cán b xã, th tr n, thơn, t dân ph Trong đĩ, ph/ng v n 06 cán b xã, th tr n (ch t ch, phĩ ch t ch xã, th tr n, ch0 huy trư$ng quân s , ch0 huy phĩ quân s xã, th tr n); 09 cán b thơn, t dân ph
- 35 ngư i trong gia đình, dịng h , g m: 09 trư$ng h , 16 b m, thanh niên trúng tuy n, khơng trúng tuy n NVQS và 10 thanh niên nh p ngũ và khơng nh p ngũ
Đi u tra b ng phi u
- Đi u tra b#ng phi u đ i v i 800 ngư i là b m, thanh niên trúng tuy n, khơng trúng tuy n NVQS $ xã Qu ng Phú C u, xã Đ!i Cư ng, th
tr n Vân Đình, huy n ng Hồ, Hà N i và thanh niên đang t!i ngũ $ ti u đồn hu n luy n tân binh, Sư đồn B71, Quân ch ng Phịng khơng - Khơng quân Trong đĩ, cĩ 198 phi u đi u tra b m, c a thanh niên trúng tuy n NVQS t* năm 2010 đ n năm 2013, đi u tra tháng 2, tháng 8 c a năm 2012 và tháng 2, tháng 8 c a năm 2013; 200 phi u đi u tra thanh niên đang t!i ngũ, đi u tra tháng 9 năm 2012; 402 phi u đi u tra b m, thanh niên khơng trúng tuy n NVQS, đi u tra tháng 8 năm 2013 K t qu thu v 789 phi u (11 phi u khơng ch a đ thơng tin, khơng đư c x lý, trong đĩ 09 phi u c a b m, thanh niên khơng trúng tuy n NVQS; 02 phi u c a thanh niên đang t!i ngũ)
Phương pháp l y m u: Ch n m1u ng1u nhiên đơn gi n
Trang 4Trong phân tích, ñánh giá m i quan h gi a bi n s ñ c l p, y u t khách
quan v i bi n s ph thu c có s d ng s ki m ñ nh Chi-square thông qua
ch0 s : Pearson chi-square N u ch0 s Pearson chi-square có m c ý nghĩa
P < 0,05 và có giá tr tuy t ñ i càng l n thì m i quan h gi a hai bi n s
càng ch t ch+ và ngư c l!i
Chương 1 T/NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C0U
1.1 TÌNH HÌNH NGHIÊN C0U V1 CH0C NĂNG, VAI TRÒ C A
GIA ĐÌNH
Lu n án ñã lư c kh o m t s công trình nghiên c u v ch c năng, vai
trò giáo d c, xã h i hoá và tâm lý tình c m c a gia ñình, t* ñó rút ra nh n
ñ nh: Th nh t, nh ng nghiên c u trong và ngoài nư c cho r#ng, gia
ñình là môi trư ng giáo d c, xã h i hoá quan tr ng v i các thành viên;
gia ñình th c hi n ch c năng, vai trò giáo d c, xã h i hoá và tâm lý
tình c m giúp ñ m b o s n ñ nh và duy trì m i quan h trong gia
ñình, giúp b m, ki m soát ñư c con cái, giáo d c, ñ nh hư ng con cái
Th hai, ch c năng, vai trò giáo d c, xã h i hoá, tâm lý tình c m c a gia
ñình ñư c th hi n thông qua các nghiên c u v tr2 em, h c sinh Các
nghiên c u này ch0 ra, vai trò c a giáo d c gia ñình trong d!y d3 con tr2
l n lên; vai trò c a b m, v i kh năng thành ñ!t c a h c sinh Th ba,
các nghiên c u cho bi t, gia ñình có ch c năng, vai trò quan tr ng trong
giáo d c các giá tr truy n th ng, ñ!o ñ c, l i s ng, k4 lu t, nhân cách
cho con tr2; trong h3 tr tình c m cho thanh niên và v thành niên; trong
xây d ng nhân cách con ngư i Vi t Nam
Song, dù tr c ti p hay gián ti p nghiên c u ch c năng, vai trò giáo d c,
xã h i hoá và vai trò tâm tâm lý tình c m c a gia ñình, nh ng công trình,
bài vi t này ch0 có giá tr tham kh o h u ích, b sung kinh nghi m phân
tích, ñánh giá vai trò c a gia ñình trong th c hi n NVQS c a thanh niên
1.2 TÌNH HÌNH NGHIÊN C0U V1 DÒNG H VÀ TH C HI N
NGHĨA V QUÂN S C A THANH NIÊN
Nh ng nghiên c u v dòng h và th c hi n NVQS c a thanh niên
ñư c nh n di n trên các khía c!nh sau: Th nh t, các công trình nghiên
c u v dòng h ch y u khai thác khía c!nh quan h trong dòng h , m i
quan h gi a dòng h v i làng, gia ñình và ñ c ñi m c a s c k t dòng
h Tuy các khía c!nh nghiên c u này không ñ c p tr c ti p ñ n vai trò
c a dòng h v i thanh niên, con cháu trong th c hi n NVQS, nhưng
chính nh ng ñ c ñi m s c k t c ng ñ ng, quan h d a trên huy t
th ng c a dòng h mà dòng h có vai trò ñ c bi t quan tr ng ñ i v i
các thành viên trong giáo d c, ñ ng viên con cháu tham gia vào s
nghi p xây d ng n n QPTD, BVTQ hi n nay Vì v y, ñây ñ u là tài li u tham kh o quý giá cho nghiên vai trò c a gia ñình, dòng h ñ i v i vi c
th c hi n NVQS c a thanh niên Th hai, các tư li u v th c hi n NVQS
c a thanh niên $ Vi t Nam, tuy không tr c ti p ñ c p ñ n vai trò c a gia ñình, dòng h , nhưng các tư li u, bài vi t cũng ñã cung c p khá ñ y ñ v
ñ i tư ng, th i gian, trách nhi m c a thanh niên nh p ngũ…; tình hình
nh p ngũ c a thanh niên và nh ng b t c p trong công tác g i thanh niên
nh p ngũ hi n nay Đ c bi t, tư li u văn b n pháp lu t còn kh ng ñ nh
ch c năng, vai trò quan tr ng c a gia ñình trong giáo d c, ñ ng viên con
em làm tròn nghĩa v BVTQ T t c nh ng tư li u, bài vi t ñ u ít nhi u
có ý nghĩa tham kh o cho nghiên c u vai trò c a gia ñình, dòng h trong
th c hi n NVQS c a thanh niên
K T LU N CHƯƠNG 1
Gia ñình, dòng h là m t ch ñ , hi n tư ng xã h i - văn hóa
ñư c các khoa h c nghiên c u Xã h i h c là m t trong nh ng khoa
h c xã h i và nhân văn nghiên c u v gia ñình, dòng h
Xã h i h c gia ñình là m t ngành xã h i h c ra ñ i, phát tri n cùng v i s hình thành, phát tri n c a xã h i h c Các nghiên c u xã
h i h c v gia ñình ñư c tri n khai trên các bình di n lý thuy t và
th c nghi m; làm rõ quan ni m, c u trúc, ch c năng, tính ch t các
m i quan h c a gia ñình, dòng h ; ñ ng th i ch0 ra nh ng v n ñ
c n tháo g% ñ có gi i pháp xây d ng gia ñình, dòng h ñúng v i v
th và vai trò xã h i c a nó
K t qu nghiên c u xã h i h c và các khoa h c xã h i nhân văn khác v gia ñình, dòng h t!o n n t ng lý thuy t, th c nghi m cho nghiên c u v “Vai trò c a gia ñình, dòng h ñ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên hi n nay”
Chương 2
CƠ S$ LÝ LU N VÀ TH C TI5N NGHIÊN C0U Đ1 TÀI
2.1 GIA ĐÌNH, DÒNG H Đ I V I VI C TH C HI N NGHĨA V QUÂN S C A THANH NIÊN
2.1.1 Gia ñình, dòng h , ñ6c ñi#m, ch)c năng c'a gia ñình, dòng h
2.1.1.1 Gia ñình, dòng h
Gia ñình là m t nhóm xã h i có t* hai ngư i tr$ lên; t p h p ngư i
d a trên hôn nhân, huy t th ng, quan h nuôi dư%ng, v i các quan h xã
h i cơ b n: v ch ng, cha m, và con cái, anh ch em; s ng chung trong
m t mái nhà ho c có th s ng khác mái nhà v i nhau
Dòng h là m t ki u c a “gia ñình m$ r ng” v i nhi u gia ñình g n
bó v i nhau b$i quan h huy t th ng, có chung s ñ ng c m và tính
Trang 5c ng đ ng d a trên quan h huy t th ng, cĩ m i quan h kinh t , văn
hĩa, tín ngư%ng th cúng th y t và tuân theo nguyên t c luân lý
2.1.1.2 Đ c đi m c a gia đình, dịng h
Đ c đi m c a gia đình: gia đình đĩ là m t m t nhĩm xã h i, t p h p
ngư i d a trên hơn nhân, huy t th ng, quan h nuơi dư%ng; gia đình là
m t hi n tư ng xã h i l ch s.; c u trúc cơ b n c a gia đình g m: v
ch ng, cha m, và con cái, anh ch em
Đ c đi m c a dịng h : huy t th ng là y u t cơ b n đ xác đ nh
dịng h ; tính tơn ti trên dư i là đ c đi m n i b t c a quan h trong
dịng h ; dịng h là m t nhĩm xã h i cĩ cách th c t ch c ch t ch+; s
đồn k t, c k t, tính c ng đ ng là m t đ c đi m n i b t c a dịng h
Đ c đi m chung c a gia đình, dịng h : gia đình, dịng h là nhĩm xã
h i, t p h p ngư i d a trên huy t th ng; cách th c t ch c c a gia đình,
dịng h ch t ch+, v i tính tơn ti trên - dư i nghiêm ng t; tính c ng đ ng
là m t đ c trưng n i b t c a gia đình, dịng h
2.1.1.3 Ch c năng c a gia đình, dịng h
Gia đình cĩ các ch c năng cơ b n: duy trì và phát tri n nịi gi ng;
kinh t ; giáo d c, xã h i hĩa; tho mãn nhu c u tâm lý, tình c m, thì
dịng h cĩ các ch c năng cơ b n: kinh t ; giáo d c, xã h i hĩa; tho
mãn nhu c u tâm lý, tình c m
2.1.2 Vai trị xã h i, vai trị xã h i c'a gia đình, dịng h
T* các quan ni m v vai trị xã h i, nh n th y: Th nh t, vai trị là
t p h p các giá tr , chu5n m c c a m t v th xã h i; th hai, các cá
nhân $ vào các v th xã h i ph i tuân th các giá tr , chu5n m c c a v
th xã h i đĩ; nghĩa là nh ng cá nhân đĩ đang đ m nhi m m t vai trị
xã h i; th ba, vai trị xã h i là hành vi c a con ngư i, nhĩm xã h i g n
li n v i v th xã h i
T* khái ni m vai trị xã h i, xu t phát t* v th , ch c năng c a gia đình,
dịng h cĩ th xác đ nh: Vai trị c a gia đình, dịng h là ki u ho t đ ng
tương ng v i v th xã h i; là ho t đ ng c a gia đình, dịng h th c hi n
đúng, đ , t t các ch c năng, đáp ng s mong đ i c a c ng đ ng, c a xã
h i, gĩp ph n vào s n đ nh, phát tri n c a xã h i K t qu ho!t đ ng
tương ng v i v th xã h i và th c hi n đúng, đ , t t các ch c năng là
thư c đo th c t vai trị xã h i c a gia đình, dịng h
2.1.3 Vai trị c'a gia đình, dịng h trong huy đ ng ngu n l,c cho
cơng cu c d,ng nư c và gi8 nư c c'a dân t c Vi t Nam
Trong l ch s d ng nư c, gi nư c th i kỳ phong ki n, vai trị c a
gia đình, dịng h luơn luơn đư c đ cao, coi tr ng Chi n lư c, sách
lư c d ng xây đ t nư c c a các tri u đ!i phong ki n trư c đây xác đ nh gia đình, dịng h là g c c a nư c, là thành t quan tr ng, khơng th thi u trong tam giác văn hĩa gi nư c: Nhà - Làng - Nư c Vai trị này
đư c thâu tĩm trên m t s n i dung cơ b n: gia đình hun đúc tinh th n yêu nư c cho các thành viên; vai trị c a gia đình, dịng h trong huy
đ ng ngu n v t l c cho cơng cu c gi nư c; vai trị c a gia đình, dịng
h cung c p ngu n nhân l c cho cơng cu c gi nư c
Th i kỳ kháng chi n ch ng th c dân Pháp, đ qu c M7 và trong xây
d ng, b o v T qu c hi n nay, vai trị c a gia đình, dịng h th hi n $
nh ng n i dung chính: M t là, gia đình, dịng h đã khơi d y, nuơi
dư%ng và phát huy tinh th n yêu nư c, ý chí kiên cư ng b t khu t
ch ng gi c ngo!i xâm cho con em; Hai là, gia đình, dịng h đã đ ng
viên và t ch c cho con em tịng quân gi t gi c, gìn gi quê hương đ t
nư c Nhà nhà, các dịng h , xĩm thơn đ ng viên và t ch c cho con em
nh p ngũ; Ba là, gia đình, dịng h đã chú tr ng xây d ng h u phương
đ con em yên tâm đánh gi c, b o v T qu c, làm trịn nghĩa v cơng dân đ i v i đ t nư c
2.1.4 Vai trị c'a gia đình, dịng h đ i v i vi c th,c hi n NVQS c'a thanh niên
2.1.4.1 Quan ni m, n i dung vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i
vi c th c hi n NVQS c a thanh niên
Vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên là ki u ho!t đ ng tương ng v i v th xã h i c a gia đình, dịng h trong s nghi p d ng nư c và gi nư c c a dân t c Vi t Nam;
là ho!t đ ng c a gia đình, dịng h th c hi n ch c năng giáo d c, xã h i hĩa, tâm lý tình c m nh#m giáo d c, đ ng viên, t ch c cho con em
th c hi n NVQS, gĩp ph n xây d ng ti m l c qu c phịng, nâng cao
s c m!nh b o v T qu c
Vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên đư c th hi n trên nh ng n i dung, g m: Giáo d c, tuyên truy n v NVQS cho con cháu chưa đ n tu i nh p ngũ; Giáo d c, đ ng viên cho con cháu tham gia đăng ký, khám tuy n NVQS; Giáo d c, đ ng viên con cháu lên đư ng th c hi n NVQS khi cĩ gi y g i nh p ngũ; Đ ng viên, chăm lo con cháu trong th i gian th c hi n NVQS $ các đơn v quân đ i
2.1.4.2 Các y u t tác đ ng vai trị c a gia đình, dịng h v i vi c
th c hi n NVQS c a thanh niên
Quá trình th c hi n vai trị c a gia đình, dịng h đ i v i vi c th c
hi n NVQS c a thanh niên ch u s chi ph i, tác đ ng c a nhi u y u t :
Trang 6S lư ng con trai, ñ c ñi m xã h i c a gia ñình và các y u t khách
quan: Đi u ki n kinh t c a ñ a phương; Đư ng l i, ch trương c a
Đ ng, chính sách, pháp lu t c a Nhà nư c; H th ng chính tr cơ s$;
C ng ñ ng làng xã
2.1.4.3 Mô hình tác ñ ng c a các y u t ñ n vai trò gia ñình, dòng
h ñ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên
Tác ñ ng c a các y u t ñ n vai trò c a gia ñình, dòng h ñ i v i
vi c th c hi n NVQS c a thanh niên ñư c th c hi n thông qua các thi t
ch xã h i (nhà nư c, làng xã, dòng h , gia ñình); s tương tác gi a các
y u t mang tính tr c ti p $ cơ s$ (h th ng chính tr $ cơ s$, c ng
ñ ng làng xã, c ng ñ ng dòng h , gia ñình) và nh ng y u t tr c ti p
trong quan h dòng h , gia ñình, thanh niên
S tác ñ ng c a các y u t ñ n vai trò c a gia ñình, dòng h theo mô
hình b n vòng tròn ñ ng tâm c a thi t ch xã h i: thi t ch Nhà nư c,
thi t ch làng xã, thi t ch dòng h và thi t ch gia ñình; mô hình vòng
tròn khép kín gi a h th ng chính tr c$ s$ v i c ng ñ ng làng xã và gia
ñình, dòng h ; mô hình vòng tròn khép kín gi a dòng h , gia ñình và
thanh niên
2.2 CÁC LÝ THUY T V N D NG TRONG NGHIÊN C0U VAI
TRÒ C A GIA ĐÌNH, DÒNG H Đ I V I VI C TH C HI N NGHĨA
V QUÂN S C A THANH NIÊN
2.2.1 Lý thuy&t h th ng gia ñình c'a Murray Bowen: V n d ng
lý thuy t h th ng gia ñình ñ nh n bi t các thành ph n c a gia ñình, v
trí, vai trò c a các thành viên trong gia ñình, m i quan h gi a các
thành viên trong gia ñình; trên cơ s$ ñó, phân tích m i quan h gi a b
m, v i con cái và vai trò c a b m, v i con cái
2.2.2 Lý thuy&t trung gian c'a Robert K.Merton v( t!p h p vai
trò: V n d ng lý thuy t trung gian v t p h p vai trò ñ phân tích, ñánh
giá các vai trò c a gia ñình, dòng h ñư c th hi n trên nh ng ho!t
ñ ng c th ; tương quan, m i quan h gi a các y u t v i nh ng vai trò
c a gia ñình, dòng h ñ i v i con cháu
2.3 QUAN ĐI9M C A C.MÁC - PH.ĂNGGHEN, TƯ TƯ$NG H CHÍ
MINH, QUAN ĐI9M C A Đ:NG, NHÀ NƯ C TA V1 GIA ĐÌNH, VAI
TRÒ C A GIA ĐÌNH
T ng h p và phân tích các quan ñi m c a C.Mác và
Ph.Ăngghen, tư tư$ng H Chí Minh, quan ñi m, ch trương c a
Đ ng C ng s n Vi t Nam và Nhà nư c C ng hòa xã h i ch nghĩa
Vi t Nam v v th , vai trò c a gia ñình, th y r#ng: M t là, gia ñình
là h!t nhân, t bào c a xã h i Hai là, gia ñình có v th xã h i r t
quan tr ng, là n n t ng, cái g c sâu b n c a xã h i và ñ t nư c, gia
ñình t t thì xã h i t t Ba là, gia ñình gi vai trò quan tr ng trong
hình thành, nuôi dư%ng và giáo d c nhân cách con ngư i Giáo d c gia ñình gi vai trò ñ c bi t quan tr ng trong vi c ñào luy n nên
nh ng con ngư i có ñ c tài ñ ph ng s ñ t nư c B n là, gia ñình
là ñ a ch0 t!o ngu n nhân l c ph c v s nghi p xây d ng và BVTQ
K T LU N CHƯƠNG 2
Các khái ni m gia ñình, dòng h , vai trò c a gia ñình, dòng h và vai trò c a gia ñình, dòng h ñ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên ñã
ñư c làm rõ v quan ni m, n i dung, hình th c bi u hi n Trong phân tích vai trò c a gia ñình, dòng h ñ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên, lu n án ñã ch0 ra b n n i dung và ba mô hình tương tác gi a các y u
t tác ñ ng, chi ph i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên N i dung và
mô hình tương tác gi a các y u t chi ph i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên là khung lý thuy t phân tích, cơ s$ lý lu n ñ làm rõ trên th c
t vai trò c a gia ñình, dòng h ñ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên hi n nay
Ngoài ra, lu n án cũng phân tích rõ hai lý thuy t ñư c áp d ng trong nghiên c u vai trò c a gia ñình, dòng h ñ i v i vi c th c hi n NVQS
c a thanh niên và các quan ñi m c a C.Mác - Ph.Ăngghen, tư tư$ng
H Chí Minh, quan ñi m, ch trương c a Đ ng C ng s n Vi t Nam
và Nhà nư c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam v v th , vai trò
c a gia ñình
Chương 3
TH C TR NG, CÁC Y U T TÁC Đ NG VAI TRÒ C A GIA ĐÌNH, DÒNG H Đ I V I VI C TH C HI N NGHĨA V
QUÂN S C A THANH NIÊN HI N NAY
3.1 SƠ LƯ;C V1 Đ A BÀN NGHIÊN C0U 3.1.1 V( ñ a lý, kinh t& - xã h i
ng Hoà n#m $ phía Nam thành ph Hà N i, phía B c giáp huy n Chương M7 và huy n Thanh Oai, phía Đông giáp huy n Phú Xuyên, phía Nam giáp t0nh Hà Nam, phía Tây giáp huy n M7 Đ c; di n tích 183.72 km2; dân s 179.900 ngư i (năm 2009) Huy n ng Hoà có 29 ñơn v hành chính tr c thu c, g m 01 th tr n và 28 xã
ng Hoà là m t huy n nông nghi p, nhưng v i quy t tâm chuy n
ñ i cơ c u kinh t , k t h p nâng cao hi u qu s n xu t nông nghi p v i khôi ph c ngành ngh th công truy n th ng và phát tri n ngh m i, năm 2012 GDP c a huy n ng Hoà ñ!t trên 1.272 t4 ñ ng (tăng 9,0%
so v i năm 2011)
Trang 73.1.2 V( cơng tác quân s,, qu c phịng - an ninh và th,c hi n NVQS
Nhìn chung, cơng tác quân s , qu c phịng, an ninh và th c hi n
NVQS c a huy n ng Hịa luơn đư c coi tr ng, th c hi n t t; thư ng
xuyên là m t đ a phương cĩ tình hình an ninh chính tr , tr t t an tồn
xã h i t t, n n QPTD đư c c ng c , khu v c phịng th đư c tăng
cư ng, cơng tác tuy n quân đ s lư ng v i ch t lư ng cao
3.2 TH C TR NG VAI TRỊ C A GIA ĐÌNH, DỊNG H Đ I V I
VI C TH C HI N NGHĨA V QUÂN S C A THANH NIÊN
3.2.1 Vai trị giáo d*c, tuyên truy(n NVQS cho thanh niên chưa
đ&n tu<i nh!p ngũ c'a gia đình, dịng h
S li u kh o sát xã h i h c b m, c a thanh niên nh p ngũ, b m,
c a thanh niên khơng nh p ngũ và thanh niên đang th c hi n NVQS $
đơn v quân đ i đ u kh ng đ nh vai trị c a gia đình, dịng h và các t
ch c, l c lư ng trong giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên
chưa đ n tu i nh p ngũ (B ng 3.1)
B ng 3.1: Vai trị c a gia đình, dịng h và các t ch c, l c lư ng
trong giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên chưa đ n tu i nh p
ngũ theo các nhĩm kh o sát (t4 l %)
Vai trị c'a gia đình,
dịng h và các t<
ch)c, l,c lư ng
B m, c a thanh niên trúng tuy n NVQS
(N=198)
B m, c a thanh niên khơng trúng tuy n NVQS
(N=393)
Thanh niên đang t!i ngũ
(N=198)
T ng
th (N=789)
H th ng chính quy n
cơ s$
Ban, ngành, đồn th đ a
phương
S li u b ng 3.1 cho th y: M t là, các t ch c, l c lư ng đã tham gia
giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên; kh ng đ nh s vào cu c
c a tồn xã h i chăm lo cho cơng tác quân s , qu c phịng, BVTQ Hai
là, m c đ đánh giá c a ngư i tr l i v vai trị c a gia đình, dịng h và
c a các t ch c, các l c lư ng trong giáo d c, tuyên truy n NVQS cho
thanh niên khá tương đ ng, đ chênh l ch khơng cao, th hi n tính
“khách quan”, đ tin c y c a k t qu đi u tra Ba là, kh ng đ nh vai trị
quan tr ng, vư t tr i c a gia đình, dịng h trong giáo d c, tuyên truy n
NVQS cho thanh niên so v i các t ch c, l c lư ng khác B n là, cĩ
m t vài t4 l ph n ánh m c đ khác bi t v vai trị giáo d c, tuyên truy n NVQS c a gia đình, dịng h cho thanh niên
Vai trị giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên chưa đ n
tu i nh p ngũ c a gia đình, dịng h đư c th hi n thơng qua m t s ho!t đ ng: 1.Gia đình k chuy n chi n đ u, ch ng gi c ngo!i xâm, BVTQ cho con em; 2.Dịng h nh c nh$ con cháu th c hi n nghiêm quy ư c c a dịng h ; 3.Gia đình đ nh hư ng con em theo ngh quân
đ i; 4.Gia đình d!y b o, nh c nh$ con em v trách nhi m c a cơng dân đ i v i T qu c khi đ n tu i trư$ng thành; 5.Dịng h giúp con cháu hi u rõ vi c th c hi n NVQS, BVTQ cũng là ti p n i truy n
th ng, k4 cương c a gia đình, dịng h Trong đĩ, ho!t đ ng 4, 5
đư c gia đình, dịng h th c hi n nhi u nh t, b$i t4 l tr l i cho hai ho!t đ ng này trong các nhĩm đ i tư ng kh o sát, cao nh t là 71,5%,
th p nh t cũng là 61,6%, cao hơn t4 l tr l i $ các ho!t đ ng khác
Tĩm l!i, nh ng tư li u, s li u đi u tra cho th y: Th nh t, cơng tác
giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên là m t ho!t đ ng tr ng
đi m, đư c ti n hành thư ng xuyên trong quá trình th c hi n nhà nư c
pháp quy n, xây d ng n n QPTD, BVTQ $ đ a phương cơ s$ Th hai,
các t ch c, các l c lư ng $ đ a phương cơ s$ đã tham gia giáo d c,
tuyên truy n NVQS cho thanh niên theo ch c năng, nhi m v Th ba,
gia đình, dịng h gi vai trị quan tr ng, n i tr i so v i các t ch c, các
l c lư ng trong giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên Th tư,
n i dung giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên c a gia đình, dịng h khá r ng: truy n đ!t n i dung cơ b n c a lu t NVQS, tuyên truy n truy n th ng ch ng gi c ngo!i xâm c a gia đình, dịng h , quê
hương, đ t nư c, giáo d c ý th c BVTQ Th năm, hình th c giáo d c,
tuyên truy n NVQS cho thanh niên c a gia đình, dịng h khá đa d!ng, phù h p v i tính ch t và n n n p sinh ho!t c a gia đình, dịng h
3.2.2 Vai trị giáo d*c, đ ng viên thanh niên tham gia đăng ký, khám tuy#n NVQS c'a gia đình, dịng h
Trong giáo d c, đ ng viên thanh niên tham gia đăng ký, khám tuy n NVQS, s tham gia c a các t ch c, l c lư ng và gia đình, dịng h
đư c chính b m, c a thanh niên trúng tuy n và khơng trúng tuy n NVQS kh ng đ nh (B ng 3.2)
Trang 8B ng 3.2: Đánh giá c a gia đình, dịng h và các t ch c, l c lư ng
trong giáo d c, đ ng viên thanh niên tham gia đăng ký, khám tuy n
NVQS theo nhĩm đ i tư ng kh o sát (t4 l %)
Vai trị c'a gia đình,
dịng h và các t<
ch)c, l,c lư ng
B m, c a thanh niên trúng tuy n NVQS
(N=198)
B m, c a thanh niên khơng trúng tuy n NVQS
(N=393)
Thanh niên đang t!i ngũ
(N=198)
M1u t ng
th
(N=789)
Ch0 huy trư$ng, ch0
huy phĩ quân s xã
Bí thư, phĩ bí thư,
đ ng viên chi b thơn
S li u b ng 3.2 cho th y, s tham gia c a ngư i thân trong gia đình
cĩ t4 l đánh giá cao nh t, sau đĩ đ n s tham gia c a trư$ng thơn; s
tham gia c a ch0 huy trư$ng, ch0 huy phĩ quân s xã, bí thư đ ng y,
phĩ bí thư đ ng y, đ ng viên chi b thơn, đồn thanh niên, h i ph n ,
h i c u chi n binh cĩ t4 l đánh giá khá cao; s tham gia c a ch t ch,
phĩ ch t ch xã và b!n bè c a thanh niên cĩ t4 l đánh giá th p Đáng
chú ý, s tham gia c a ngư i thân trong dịng h cĩ t4 l khá th p
Trong giáo d c, đ ng viên con cháu đi đăng ký, khám tuy n
NVQS, gia đình, dịng h th c hi n nhi u ho!t đ ng: 1.Gia đình
thư ng xuyên giáo d c, nh c nh$ thanh niên đi đăng ký, khám tuy n
NVQS đúng th i gian quy đ nh; 2.Dịng h t ch c g p m t nh ng
thanh niên cĩ gi y g i đăng ký, khám tuy n NVQS đ giáo d c, đ ng
viên; 3.Nh ng ngư i thân trong dịng h đ n thăm h/i, đ ng viên
thanh niên đi đăng ký, khám tuy n NVQS; 4.Ngư i thân trong gia
đình đ ng viên, đưa thanh niên đ n nơi đăng ký, khám tuy n NVQS;
5.Dịng h giáo d c thanh niên hi u rõ vi c đăng ký, khám tuy n
NVQS cũng là gi gìn truy n th ng, k4 cương c a gia đình, dịng h ;
6.Gia đình giúp thanh niên hi u rõ vi c đăng ký, khám tuy n NVQS là
quy n l i, nghĩa v , trách nhi m c a cơng dân đ i v i T qu c Trong
các ho!t đ ng này, ho!t đ ng 1 cĩ t4 l ngư i tr l i cao nh t (t* 69,7%
đ n 83,5%) Ngư c l!i, ho!t đ ng 5 l!i cĩ t4 l ngư i tr l i th p nh t (t* 53,0% xu ng 41,0%)
Tĩm l!i, dù tr l i v i t4 l cao hay th p, song k t qu đi u tra cũng
đã cho th y b c tranh tồn c nh, rõ ràng v s tham gia c a các t ch c, các l c lư ng, c a gia đình, dịng h trong giáo d c, đ ng viên thanh niên đăng ký, khám tuy n NVQS S ph i k t h p đ ng b gi a các t
ch c, các l c lư ng là m t n n n p trong th c hi n giáo d c, đ ng viên thanh niên đăng ký, khám tuy n NVQS $ đ a phương cơ s$ hi n nay
3.2.3 Vai trị giáo d*c, đ ng viên thanh niên lên đư ng th,c hi n NVQS khi cĩ gi y g i nh!p ngũ c'a gia đình, dịng h
Vai trị giáo d c, đ ng viên thanh niên lên đư ng th c hi n NVQS khi
cĩ gi y g i nh p ngũ c a gia đình, dịng h đư c ch ng minh qua kh o sát th c t b m, cĩ con em trúng tuy n NVQS và thanh niên đang nh p ngũ $ đơn v quân đ i (Bi u 3.1)
Bi#u 3.1: Gia đình, dịng h và các t ch c l c lư ng tham gia giáo
d c, đ ng viên thanh niên trúng tuy n NVQS (t4 l %)
68,9 63,1 74,7
18,9 22,2 15,7 17,7 20,2
15,2 28,3 24,7 31,8
82,1 73,2 90,9
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100
Trư$ng h và bác chú cơ
C u chi n binh C già trong
thơn
B!n bè thanh niên
Ngư i thân trong gia đình
B m, thanh niên và thanh niên t!i ngũ B m, thanh niên trúng NVQS Thanh niên đang t!i ngũ
Bi u 3.1, t4 l ngư i tr l i v vai trị c a nh ng ngư i thân trong gia đình và vai trị c a trư$ng h , chú bác cơ trong dịng h đ i v i con cháu cĩ gi y g i trúng tuy n NVQS, chu5n b nh p ngũ $ nhĩm b m, cĩ con em trúng tuy n NVQS là 73,2% và 63,1%; trong khi $ nhĩm b m, cĩ con em trúng tuy n NVQS và thanh niên t!i ngũ là 82,1% và 68,9% và nhĩm thanh niên t!i ngũ là 90,9% và 74,7% Vai trị này càng tr$ nên quan
tr ng hơn khi so sánh v i t4 l tr l i th p hơn r t nhi u v s tham gia c a các bác c u chi n binh, c già trong thơn
Trang 9Vai trò c a gia ñình, dòng h trong giáo d c, ñ ng viên con cháu lên
ñư ng nh p ngũ khi có gi y g i còn ñư c th hi n $ khía c!nh, gia ñình
luôn mong mu n thanh niên trúng tuy n NVQS ñ làm nhi m v
BVTQ; th hi n $ t4 l tr l i c a b m, có con không trúng tuy n
NVQS v i câu h/i: Ông bà có mu n ñư c l a ch n vi c th c hi n
NVQS c a con em không? g n như toàn b 393 ngư i ñư c h/i nói có
mu n l a ch n, ch0 có 6 ngư i nói không, chi m 1,5%
S giáo d c, ñ ng viên c a gia ñình, dòng h ñ i v i thanh niên
chu5n b lên ñư ng th c hi n NVQS khi có gi y g i nh p ngũ ñư c th
hi n trên nhi u ho!t ñ ng: 1.Gia ñình t ch c g p m t, chia tay thanh
niên; 2.Dòng h t ch c g p m t ñ ng viên, khích l thanh; 3.Dòng h
phân công ngư i giúp ñ% gia ñình có thanh niên trúng tuy n NVQS;
4.Dòng h huy ñ ng v t ch t giúp thanh niên; 5.Ngư i thân trong gia
ñình cùng tham gia giao quân cho các ñơn v quân ñ i Trong ñó, ho!t
ñ ng 1 có t4 l ngư i tr l i g n như tuy t ñ i, v i 97,0% $ nhóm b
m, c a thanh niên không trúng tuy n NVQS và 95,5% $ nhóm b m,
c a thanh niên trúng tuy n NVQS; ho!t ñ ng 5, t4 l tr l i l!i r t th p,
v i 19,9% $ nhóm b m, c a thanh niên không trúng tuy n NVQS và
17,7% $ nhóm b m, c a thanh niên trúng tuy n NVQS
Như v y, v i nh ng thanh niên trúng tuy n, có gi y g i nh p ngũ,
gia ñình, dòng h th c hi n nhi u ho!t ñ ng khác nhau Các ho!t ñ ng
này cho th y, dòng h , gia ñình ñã th c hi n vai trò “h u phương” ñ i
v i nh ng con em th c hi n NVQS, ph c v trong các ñơn v quân ñ i
3.2.4 Vai trò ñ ng viên, chăm lo thanh niên trong th i gian th,c
hi n NVQS các ñơn v quân ñ i c'a gia ñình, dòng h
Sau khi nh p ngũ, gia ñình có con em th c hi n NVQS ít nhi u v1n
có nh ng lo l ng cho thanh niên S quan tâm, lo l ng ñ i v i thanh
niên ñang t!i ngũ ñư c th hi n $ t t c các thành viên c a gia ñình,
song t4 l ngư i tr l i cho s quan tâm, lo l ng này là khác nhau
Trong các nhóm kh o sát, t4 l tr l i cao nh t v s quan tâm, lo
l ng c a các thành viên trong gia ñình ñ i v i thanh niên ñang t!i ngũ
ñ u ng v i m, c a thanh niên, như: $ nhóm b m, có con nh p ngũ là
47,0%; còn t4 l tr l i $ nhóm b m, có con nh p ngũ và thanh niên
ñang t!i ngũ, $ nhóm thanh niên ñang t!i ngũ cũng là là 42,8% và
49,5% Ti p ñ n, t4 l tr l i tương ng v i các nhóm kh o sát nêu trên:
b c a thanh niên là 30,3% và 32,1%, 33,8%; anh ch em c a thanh
niên là 12,1% và 10,6%, 9,1%; ông c a thanh niên là 6,1% và 4,5%,
3,0%; bà c a thanh niên cùng là 4,5%
S quan tâm, lo l ng c a gia ñình, dòng h ñ i v i thanh niên ñang
th c hi n NVQS $ ñơn v quân ñ i, ñòi h/i gia ñình, dòng h ph i có vai trò thi t th c, c th (Bi u 3.2)
Bi#u 3.2: Ho!t ñ ng ñ ng viên, chăm lo thanh niên ñang t!i ngũ c a gia
ñình, dòng h (t4 l %)
60,1 56,1 64,1
27,3 23,2 31,3 11,9 15,2
8,6
53,3 54,5 52
19,4 16,2 22,7
0 10 20 30 40 50 60 70
Gia ñình g i
ñi n, vi t thư
Gia ñình nh ngư i giúp
Gia ñình g.i
ti n, hi n v t
Gia ñình ñ n ñơn v thăm
Dòng h ñ n ñơn v thăm
B m, có con nh p ngũ và thanh niên t!i ngũ
B m, có con nh p ngũ Thanh niên t!i ngũ
Bi u 3.2 cho th y, dù t4 l tr l i cho các ho!t ñ ng ñ ng viên, chăm
lo thanh niên ñang t!i ngũ c a các gia ñình, dòng h $ c ba nhóm kh o
sát không quá cao nhưng cũng ch ng t/: m t là, trong ñi u ki n môi
trư ng tương ñ i khép kín c a quân ñ i, thanh niên l!i ñư c rèn luy n
ñ tr$ thành anh “B ñ i c H ”, l+ ra gia ñình, dòng h có th “phó
m c” cho ñơn v , quân ñ i, nhưng gia ñình, dòng h v1n cho th y vai trò không th thi u trong chăm lo, ñ ng viên thanh niên ñang t!i ngũ;
hai là, các ho!t ñ ng ñư c gia ñình, dòng h chăm lo, ñ ng viên thanh
niên t!i ngũ tuy khá ña d!ng, song v1n ch y u t p trung vào hình th c
vi t thư, g i ñi n hay lên ñơn v tr c ti p thăm h/i Hình th c nh c y ngư i giúp ñ%, tuy v1n có nhưng không nhi u Ho!t ñ ng g.i ti n ho c
hi n v t có t4 l ngư i tr l i th p nh t
Như v y, vai trò c a gia ñình, dòng h ñ i v i th c hi n NVQS c a thanh niên n i dài k t* khi ngư i thanh niên s ng trong gia ñình cho
ñ n khi ngư i thanh niên chu5n b s ng trong quân ñ i Trong quá trình
ñó, gia ñình, dòng h ñã th c hi n ch c năng giáo d c, xã h i hóa nh#m nâng cao nh n th c, thái ñ và ñ nh hư ng hành vi cho con em th c
hi n NVQS, BVTQ Khi thanh niên ñang t!i ngũ, gia ñình, dòng h ch
y u h3 tr v tinh th n ñ con em vư t qua khó khăn, gian kh c a hoat
ñ ng quân s , hoàn thành NVQS Gia ñình, dòng h ñã th c hi n ch c
Trang 10năng tâm lý, tình c m, t!o ñi m t a v tinh th n cho con em trong th i
gian th c hi n NVQS
3.3 CÁC Y U T TÁC Đ NG VAI TRÒ C A GIA ĐÌNH, DÒNG
H Đ I V I VI C TH C HI N NGHĨA V QUÂN S C A THANH
NIÊN HI N NAY
3.3.1 Các y&u t thu c bi&n s ñ c l!p
3.3.1.1 S lư ng con trai c a gia ñình
S l ư ng con trai c'a gia ñình v i vai trò c'a gia ñình, dòng h trong
giáo d *c, tuyên truy(n NVQS cho thanh niên chưa ñ&n tu<i nh!p ngũ
Phân tích m i quan h gi a s lư ng con trai c a gia ñình v i vai trò
c a gia ñình, dòng h trong giáo d c, tuyên truy n con cháu v NVQS
cho th y, trong t ng s 591 ngư i ñư c kh o sát, $ t t c các gia ñình
có 1 và 2 con trai tr$ lên ñ u kh ng ñ nh gia ñình, dòng h có th c hi n
các ho!t ñ ng ñ giáo d c, tuyên truy n v NVQS, BVTQ cho con cháu
trư c tu i nh p ngũ Trong m i quan h này, t4 l tr l i cao nh t là
73,6% và t4 l tr l i th p nh t là 38,1% Nhưng trong m i quan h này
ch0 có ho!t ñ ng gia ñình k chuy n chi n ñ u, chuy n v truy n th ng
ch ng gi c ngo!i xâm, BVTQ cho con em là có m i quan h ch t ch+
v i s lư ng con trai c a gia ñình
S l ư ng con trai c'a gia ñình v i vai trò giáo d*c, ñ ng viên thanh
niên tham gia ñăng ký, khám tuy#n NVQS c'a gia ñình, dòng h
Theo b m, c a thanh niên trúng tuy n và không trúng tuy n NVQS,
gia ñình 2 con trai tr$ lên có t4 l tr l i cho các ho!t ñ ng giáo d c,
ñ ng viên thanh niên tham gia ñăng ký, khám tuy n NVQS t* 50,0%
tr$ lên nhi u hơn gia ñình 1 con trai; t4 l tr l i cao nh t (79,6%) l!i $
gia ñình 1 con trai và t4 l tr l i th p nh t (40,4%) rơi vào gia ñình 2
con trai tr$ lên Nhưng nh ng t4 l tr l i này ch0 ch ng t/ gi a s
lư ng con trai c a gia ñình v i vai trò giáo d c, ñ ng viên thanh niên
tham gia ñăng ký, khám tuy n NVQS c a gia ñình, dòng h có m i
quan h nh t ñ nh, chúng không có m i quan h ch t ch+
3.3.1.2 Ngh nghi p c a gia
Ngh nghi p c a gia ñình v i vai trò giáo d c, tuyên truy n NVQS
cho thanh niên chưa ñ n tu i nh p ngũ c a gia ñình, dòng h
S li u ñi u tra b m, thanh niên trúng tuy n và không trúng tuy n
NVQS ch0 ra, h u như có s tăng d n v t4 l ñánh giá c a gia ñình
nông nghi p, nông nghi p h3n h p và phi nông nghi p cho các ho!t
ñ ng giáo d c, tuyên truy n NVQS cho thanh niên chưa ñ n tu i nh p
ngũ Ch0 có ho!t ñ ng dòng h giúp con cháu hi u rõ vi c th c hi n
NVQS, BVTQ cũng là ti p n i truy n th ng, k4 cương c a gia ñình,
dòng h là có t4 l ñánh giá theo chi u ngư c l!i T4 l tr l i cho ho!t
ñ ng này $ gia ñình nông nghi p là 70,5%, gia ñình nông nghi p h3n
h p là 64,4% và gia ñình phi nông nghi p là 62,7% 9 ho!t ñ ng có
m i quan h ch t ch+, th m chí r t ch t ch+ v i y u t ngh nghi p c a gia ñình, v i t4 l ñánh giá cao nh t và khá chênh l ch c a gia ñình phi nông nghi p v i gia ñình nông nghi p h3n h p và gia ñình nông nghi p, cho th y: s quan tâm, chú tr ng ñ c bi t hơn ñ n ho!t ñ ng gia ñình k chuy n chi n ñ u, ch ng gi c ngo!i xâm, BVTQ cho con em và dòng
h d!y b o, nh c nh$ con cháu th c hi n nghiêm quy ư c c a gia ñình phi nông nghi p so v i các gia ñình khác
Ngh nghi p c a gia ñình v i vai trò giáo d c, ñ ng viên thanh niên lên ñư ng nh p ngũ khi có gi y g i c a gia ñình, dòng h
S li u ñi u tra b m, thanh niên trúng tuy n và không trúng tuy n NVQS cho bi t, các ho!t ñ ng có m i quan h ch t ch+, r t ch t ch+ v i
y u t ngh nghi p c a gia ñình có t4 l ñánh giá chênh l ch, ña d!ng
Ch ng h!n, ho!t ñ ng dòng h t ch c g p m t, ñ ng viên, khích l thanh niên, gia ñình nông nghi p có t4 l tr l i cao nh t, v i 73,3%,
ñ n gia ñình phi nông nghi p là 54,3% và gia ñình nông nghi p h3n h p ch0 39,8% Bên c!nh ñó, cũng thông qua t4 l ñánh giá r t cao và cao, gia ñình nông nghi p ñã cho bi t s quan tâm l a ch n th c hi n nh ng ho!t ñ ng này m t cách rõ ràng hơn gia ñình nông nghi p h3n h p và gia ñình phi nông nghi p Ph i chăng, v i ñ c thù ch0 làm ngh nông và
l i s ng chân th t, tình c m c a ngư i nông dân nên gia ñình nông nghi p quan tâm th c hi n hơn nh ng ho!t ñ ng mang tính g n gũi,
tinh th n như g p m t, ñ ng viên con em
3.3.1.3 Gia ñình có b m là ñ ng viên và gia ñình không có b
m là ñ ng viên
Trong phân tích m i quan h gi a gia ñình có b m, là ñ ng viên và gia ñình không có b m, là ñ ng viên v i vai trò c a gia ñình, dòng h
ñ i v i vi c th c hi n NVQS c a thanh niên th y r#ng, y u t này có
m i quan h ch t ch+ v i h u h t các ho!t ñ ng th hi n vai trò c a gia ñình, dòng h trong giáo d c, ñ ng viên thanh niên tham gia ñăng ký, khám tuy n NVQS 9 các m i quan h này, t4 l tr l i c a gia ñình có
b m, là ñ ng viên ñ u cào hơn gia ñình không có b m, là ñ ng viên
Đi u này ch ng t/, trong ñi u ki n kinh t th trư ng hi n nay, ý th c trách nhi m v xây d ng, BVTQ và n n n p, tác phong c a gia ñình có
b m, là ñ ng viên v1n luôn ñư c phát huy, phát tri n, nâng cao trong giáo d c, ñ ng viên con em ñi ñăng ký, khám tuy n NVQS