Trong điều kiệncạnh tranh gay gắt của các sản phẩm điện máy công nghiệp trên thị trường hiện naythì việc doanh nghiệp xây dựng một mạng lưới kênh phân phối tốt nhằm đưa sảnphẩm công ty m
Trang 1TÓM LƯỢC
Trong nền kinh tế thị trường, sự thành công của một doanh nghiệp được đánhgiá bằng chính những sản phẩm họ cung cấp ra thị trường làm hài lòng nhu cầu tiêudùng của người tiêu dùng cả về chất lượng sản phẩm và dịch vụ Trong điều kiệncạnh tranh gay gắt của các sản phẩm điện máy công nghiệp trên thị trường hiện naythì việc doanh nghiệp xây dựng một mạng lưới kênh phân phối tốt nhằm đưa sảnphẩm công ty mình có cơ hội tiếp cận người tiêu dùng một cách nhanh nhất sẽ có lợithế cạnh tranh và chiếm giữ vị trí trên thị trường vững chắc hơn Chính vì vậy, cảitiến mạng lưới kênh phân phối là vấn đề mà các doanh nghiệp cần phải quan tâmhàng đầu để từ đó đưa ra những biện pháp nhằm cải tiến mạng lưới kênh phân phốiđáp ứng nhu cầu của thị trường đồng thời nâng cao hiệu quả kinh doanh của donahnghiệp hơn
Từ những lý do khách quan trên cùng với hi vọng đóng góp của mình vào việccải tiến mạng lưới kênh phân phối em đã chọn đề tài: “ Cải tiên mạng lưới kênh phânphối cho sản phẩm điện máy công nghiệp của công ty TNHH thiết bị điện máy TuấnDũng trên thị trường Hà Nội” làm khóa luận tốt nghiệp của mình Mục tiêu nghiêncứu chính của đề tài là đề xuất một số giải pháp nhằm cải tiến mạng lưới kênh phânphối của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng Nội dung khóa luận gồm 3 nộidung chính:
- Chương I: Một số vấn đề lý luận cơ bản về mạng lưới kênh phân phối trongdoanh nghiệp
- Chương II: Phân tích và đánh giá thực trạng mạng lưới kênh phân phối củasản phẩm điện máy công nghiệp tại công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng
- Chương III: Đề xuất giải pháp và một số kiến nghị nhằm cải tiến mạng lướikênh phân phối sản phẩm điện máy công nghiệp tại công ty TNHH thiết bị điện máyTuấn Dũng
i
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian nghiên cứu, em đã hoàn thành xong bài khóa luận tốt nghiệpvới đề tài: “ Cải tiến mạng lưới kênh phân phối cho sản phẩm điện máy công nghiệpcủa công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng trên thị trường Hà Nội” Để hoànthành được khóa luận này, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới TS Đoàn NgọcNinh – Bộ môn quản trị logistics kinh doanh đã nhiệt tình giúp đỡ, hướng dẫn và tạođiều kiện thuận lợi để em hoàn thành đề tài này
Em cũng xin cảm ơn sâu sắc tới Ban lãnh đạo và nhân viên công ty TNHH thiết
bị điện máy Tuấn Dũng đã tạo điều kiện cung cấp số liệu, tài liệu và những kinhnghiệm thực tế để em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình
Do giới hạn về thời gian và kiến thức cũng như sự hiểu biết của bản thân cònhạn chế, bài viết của em còn nhiều sai sót Em rất mong nhận được những ý kiếnđóng góp của các thầy cô để đề tài này được hoàn thiện hơn Em xin cảm ơn
Sinh viên Nguyễn Thị Tuyết
ii
Trang 3MỤC LỤC
TÓM LƯỢC i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC i
DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ iv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT v
LỜI MỞ ĐẦU 1
1.Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài 2
3 Mục đích nghiên cứu 2
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
5 Phương pháp nghiên cứu 3
6 Kết cấu đề tài 4
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ MẠNG LƯỚI KÊNH PHÂN PHỐI TRONG DOANH NGHIỆP 5
1.1 Khái quát về mạng lưới kênh phân phối trong doanh nghiệp 5
1.1.1 Khái niệm kênh phân phối 5
1.1.2 Khái niệm cải tiến mạng lưới kênh phân phối 6
1.2 Một số quan điểm về mạng lưới kênh phân phối trong doanh nghiệp 7
1.2.1.Vai trò của mạng lưới kênh phân phối trong doanh nghiệp 7
1.2.2 Chức năng của mạng lưới kênh phân phối 7
1.3 Những nội dung cơ bản trong mạng lưới kênh phân phối trong doanh nghiệp.8 1.3.1 Mạng lưới kho 8
1.3.2 Hệ thống vận tải 12
1.3.3 Mạng lưới bán lẻ của doanh nghiệp 17
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến mạng lưới kênh phân phối 18
1.4.1 Yếu tố bên trong 18
1.4.2 Yếu tố bên ngoài 19
Trang 4CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MẠNG LƯỚI KÊNH PHÂN PHỐI SẢN PHẨM THIẾT BỊ ĐIỆN MÁY CÔNG NGHIỆP CỦA CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ ĐIỆN
MÁY TUẤN DŨNG TẠI THỊ TRƯỜNG HÀ NỘI 21
2.1 Tổng quan về công ty 21
2.1.1 Giới thiệu chung về công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng 21
2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng 21
2.1.3 Cơ cấu tổ chức của công ty 22
2.2 Một số nguồn nhân lực của công ty 24
2.2.1 Nguồn nhân lực 24
2.2.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng 25 2.3 Thực trạng mạng lưới kênh phân phối của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng 27
2.3.1 Thực trạng mạng lưới kho của công ty 27
2.3.2 Thực trạng hệ thống vận tải tại công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng 29
2.3.3 Thực trạng mạng lưới bán lẻ tại công ty 31
2.4 Đánh giá thực trạng mạng lưới kênh phân phối sản phẩm điện máy công nghiệp tại công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng 33
2.4.1 Đánh giá thực trạng mạng lưới kho bãi tại công ty 33
2.4.2 Đánh giá thực trạng hệ thống vận tải tại công ty 34
2.4.3 Đánh giá thực trạng mạng lưới bán lẻ tại công ty 35
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM GÓP PHẦN CẢI TIẾN MẠNG LƯỚI KÊNH PHÂN PHỐI CHO SẢN PHẨM ĐIỆN MÁY CÔNG NGHIỆP CỦA CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ ĐIỆN MÁY TUẤN DŨNG 37
3.1 Định hướng phát triển của Công ty TNHH Thiết Bị Điện Máy Tuấn Dũng 37
3.1.1 Định hướng phát triển của công ty 37
3.1.2 Mục tiêu hoạt động của công ty 37
3.2 Giải pháp cải tiến kênh phân phối của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng 38
3.2.1 Thiết kế mạng lưới kênh phân phối hiệu quả 38
3.2.2 Nâng cao chất lượng công tác quản lý kho hàng và kiểm soát hàng hóa trong kho 39 3.2.3 Bố trí không gian kho phù hợp, tối ưu hóa diện tích kho 39
Trang 53.2.4 Bố trí vị trí kho hàng phù hợp 40
3.2.5 Lựa chọn phương tiện vận tải hợp lý 40
3.2.6 Xây dựng hệ thống bán lẻ phù hợp, đạt hiệu quả cao 41
3.2.7 Nâng cao trình độ đội ngũ nhân viên phục vụ tại mạng lưới kênh phân phối 41
3.3 Một số kiến nghị với Nhà nước 42
3.4 Kết luận chương 3 43
KẾT LUẬN 44 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 6DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
DANH MỤC BẢ
Bảng 2.1: Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong 3 năm 2015-2017 26
Bảng 2.2: So sánh các hình thức vận tải 30
Bảng 2.3: Tình hình phân phối hàng hóa ở công ty 32
Bảng 2.4: Số lượng nhà bán lẻ của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng 32
Bảng 2.5: Số lượng nhà bán buôn của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng.33 Bảng 3.1: Tỉ lệ hoa hồng mới áp dụng cho các nhà bán lẻ 41
DANH MỤC HÌNH YHình 1.1: Sơ đồ vận chuyển thẳng đơn giản 13
Hình 1.2: Sơ đồ vận chuyển gom hàng theo tuyến 14
Hình 1.3: Sơ đồ vận chuyển qua trung tâm phân phối 14
Hình 1.4: Sơ đồ vận chuyển qua trung tâm phân phối, gom rải hàng theo tuyến 15
Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức, quản lý của công ty 22
Hình 2.2: Biểu đồ trình độ lao động, văn phòng tại công ty 24
Hình 2.3: Biểu đồ trình độ nhân viên công ty 25
Trang 8LỜI MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Trong xã hội hiện nay, cùng với sự phát triển của thế giới thì đời sống của conngười ngày càng được cải thiện hơn, vì thế mà nhu cầu sử dụng các sản phẩm vật chất,dịch vụ từ đó cũng trở nên đa dạng và nâng cao Vì vậy,các doanh nghiệp gặp phảikhông ít khó khăn trong việc tìm hiểu, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng cũng nhưtạo ra lợi thế để cạnh tranh với các đối thủ cạnh tranh khác nhằm tồn tại và phát triểnhơn nữa trong tương lai cũng như khẳng định vị trí của mình trên thị trường Một trongnhững mục tiêu mà các doanh nghiệp hướng tới chính là nâng cao năng suất lao động,giảm thiểu chi phí sản xuất đồng thời hạ giá thành sản phẩm.Tổ chức quản lý và tiêu thụsản phẩm có vai trò quan trọng đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, góp phầntạo nên nên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường Để đáp ứng tốt nhấtnhu cầu của thị trường và nhu cầu tiêu dùng của khách hàng trước sự cạnh tranh của cácđối thủ trong ngành, doanh nghiệp không những phải quan tâm đưa sản phẩm ra thịtrường với giá cả bao nhiêu mà còn phải quan tâm đưa sản phẩm ra thị trường như thếnào Do đó, doanh nghiệp cần thực sự hiểu biết về kênh phân phối cũng như mạng lướikênh phân phối để tổ chức công tác quản lý và tiêu thụ sản phẩm
Để sản phẩm đến tay người tiêu dùng doanh nghiệp phải có một mạng lưới kênhphân phối chặt chẽ từ khâu lưu trữ sản phẩm một cách phù hợp để sản phẩm không bị
hư hỏng trước khi giao đến cho khách hàng, bên cạnh đó doanh nghiệp cũng phải cómột hệ thống vận tải hợp lý nhằm rút gọn thời gian vận chuyển mà vẫn đảm bảo thỏamãn yêu cầu của khách hàng; cuối cùng là một hệ thống bán lẻ thích hợp để người tiêudùng có thể tiếp cận với sản phẩm một cách thuận tiện nhất Vì vậy việc tập trung cảitiến mạng lưới phân phối sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng và duy trì lợi thế cạnh tranhdài hạn Từ đó, doanh nghiệp sẽ dần có được sự tin tưởng, hài lòng từ khách hàng giúpgia tăng hiệu quả kinh doanh của công ty hơn nữa Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp hiệnnay vẫn chưa quan tâm, chú trọng đúng mức đến kênh phân phối của mình, chưa hiểu rõđược vai trò của mạng lưới kênh phân phối cũng như quy trình thiết kế mạng lưới kênhphân phối, chưa có biện pháp để cải tiến mạng lưới kênh phân phối sao cho hiệu quả.Công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng cũng nằm trong số đó Cải tiến mạng lướikênh phân phối là vấn đề bức thiết đối với công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng.Xuất phát từ thực tiễn đó, với đề tài” Cải tiến mạng lưới kênh phân phối cho sản phẩmđiện máy công nghiệp của công ty TNHH thiết bị điên máy Tuấn Dũng tại thị trường HàNội” em mong muốn sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện được những thiết xót trong mạng
Trang 9lưới kênh phân phối từ đó giúp doanh nghiệp có có thể đứng vững và phát triển hơn nữatrên thị trường
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
Hoạt động quản trị kênh phân phối và mạng lưới kênh phân phối là một hoathđộng rất quan trọng trong sự phát triển của các doanh nghiệp trong tương lai Vì vậy đã
có một số bài khóa luận nghiên cứu về vấn đề phát triển kênh phân phối như sau:
- Khóa luận “ Phát triển kênh phân phối trà Docy ( Sơn Trà) của chi nhánh công
ty cổ phần y dược phẩm Vimediex tại Hà Nội trên thị trường Miền Bắc”, sinh viên Đỗ
Thị Thu Hiền- Đại học Thương Mại
Nội dung bài khóa luận này dựa trên cơ sở lý luận về phân phối và kênh phân phốinhư: khái niệm về phân phối, khái niệm kênh phân phối và những nội dung về tổ chức
và quản lý kênh phân phối Khóa luận này đã chỉ ra được thực trạng tổ chức và quản lýkênh phân phối trà Docy tại chi nhánh công ty cổ phần y dược phẩm Vimediex tại HàNội để đánh giá những thành công và hạn chế trong kênh phân phối tại công ty Tuynhiên,đề tài vẫn chưa đánh giá rõ quá trình tổ chức kênh phân phối sản phẩm đến tayngười tiêu dùng để đưa ra giải pháp khắc phục phù hợp
- Khóa luận “ Phát triển kênh phân phối sản phẩm máy tính xách tay trên thị
trường Hà Nội của công ty TNHH thiết bị kỹ thuật tin học Hải Anh” , sinh viên Trần Thị
Thu Hằng- Đại học Thương mại
Dựa trên cơ sở lý luận về kênh phân phối, phát triển kênh phân phối cũng như cácyếu tố ảnh hưởng đến kênh phân phối, đề tài này đã chỉ ra thực trạng phát triển kênhphân phối sản phẩm máy tính xách tay trên thị trường Hà Nội của công ty TNHH thiết
bị kỹ thuật tin học Hải Anh Tuy vậy, các việc đánh giá các yếu tố gây ảnh hưởng đến sựphát triển kênh phân phối vẫn chưa được làm rõ
Những nghiên cứu về đề tài trên chủ yếu tập trung vào đánh giá thưc trạng kênhphân phối của các công ty qua việc thu thập số liệu rồi phân tích đánh giá, từ đó đưa racác giải pháp, kiến nghị nhằm khắc phục những thiếu xót trong kênh phân phối cũngnhư giúp công ty phát triển kênh phân phối trong tương lai để có thể cạnh tranh đượcvới các đối thủ khác trên thị trường
Trang 103.2 Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống một số vấn đề lý luận về mạng lưới kênh phân phối và cải tiến mạng
lưới kênh phân phối
- Đánh giá thực trạng mạng lưới kênh phân phối của công ty TNHH thiết bị điện
máy Tuấn Dũng giai đoạn 2015 – 2017 thông qua việc thu thập dữ liệu thứ cấp
- Từ đó đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm cải tiến mạng lưới kênh phân
phối của công ty giai đoạn 2018- 2023
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: mạng lưới kênh phân phối của doanh nghiệp;Đánh giá tình hình mạng lưới kênh pân phối của công ty TNHH thiết bị điện máy TuấnDũng; Các giải pháp, kiến nghị nhằm cải tiến mạng lưới kênh phân phối tại công tytrong sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường
Về thới gian: Đề tài thu thập số liệu, tài liệu giai đoạn 2015-2017 của công tyTNHH thiết bị điên máy Tuấn Dũng
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm:
+ Dữ liệu thứ cấp: Những dữ liệu thứ cấp được thu thập bên trong doanh nghiệp
như: báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của công ty giai đoạn 2014- 2016; websitecủa công ty, bảng quyết toán của phòng kế toán của công ty trong những năm gần đây,danh sách khách hàng Từ những dữ liệu trên đem ra so sánh, đánh giá để từ đó đưa ranhững giải pháp cải tiến mạng lưới kênh phân phối tại công ty Ngoài ra, còn có cácsách, bài giảng, giáo trình, luận văn tốt nghiệp của trường đại học Thương Mại cũng nhưcủa các trường khác
+ Dũ liệu sơ cấp: Thu thập dữ liệu sơ cấp qua phương pháp điều tra bằng việc sử
dụng phương pháp phỏng vấn để tìm hiểu về tình hình mạng lưới kênh phân phối củacông ty cũng như biết được những cản nhận của khách hàng về việc phân phối hàng hóacủa công ty
Trang 11 Nội dung phỏng vấn: Bảng câu hỏi phỏng vấn ở phụ lục a
Đối tượng phỏng vấn: giám đốc công ty, nhân viên công ty và một số kháchhàng của công ty
Không gian: phỏng vấn tại công ty và tại cơ sở bán lẻ của công ty
- Phương pháp phân tích dữ liệu:
+ Phương pháp so sánh: Thông qua các báo cáo kết quả tình hình kinh doanh của
công ty năm 2015- 2017 để tìm ra nguyên nhân khác biệt với mục tiêu đặt ra của công
ty Từ đó là cơ sở phân tích và đánh giá các vấn đề công ty đang gặp phải
+ Phương pháp phân tích: Thông qua cơ sở lý luận và thực tiễn về thực trạng
mạng lưới kênh phân phối tại công ty và lựa chọn những thông tin phù hợp với đề tàinghiên cứu
+ Phương pháp tổng hợp: Dựa vào những so sánh, phân tích để thấy được những
mặt ưu điểm và hạn chế trong mạng lưới kênh phân phối của công ty, từ đó đưa ra cácgiải pháp, kiến nghị nhằm khắc phục và cải tiến mạng lưới kênh phân phối của công ty
6 Kết cấu đề tài
Ngoài lời mở đầu, danh mục bảng biểu, danh mục sơ đồ, các từ viết tắt, tàiliệu tham khảo thì bài của em chia làm 3 chương như sau
- Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về mạng lưới kênh phân phối
Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về kênh phân phối, mạng lưới kênh phânphối, những vấn đề cơ bản về mạng lưới kênh phân phối và các yếu tố ảnh hưởng đếnmạng lưới kênh phân phối của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng
- Chương 2: Thực trạng mạng lưới kênh phân phối sản phẩm thiết bị điện máy công nghiệp của công ty thiết bị điện máy Tuấn Dũng tại thị trường Hà Nội
Sau phần giới thiệu tổng quan về công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng thìchương 2 sẽ tập trung đánh giá thực trạng mạng lưới kho, hệ thống vận tải và mạng lướibán lẻ của công ty từ đó đưa ra những thành công và hạn chế công ty đã làm được trongmạng lưới kênh phân phối
- Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nhằm góp phần cải tiến mạng lưới kênh phân phối cho sản phẩm điện máy công nghiệp của công ty TNHH thiết bị điện máy Tuấn Dũng
Đưa ra những phương hướng, chiến lược hoạt động của công ty về cải tiến mạnglưới kênh phân phối, từ đó đề xuất giải pháp và các kiến nghị nhằm phát triển và cải tiếnmạng lưới kho, hệ thống vận tải và mạng lưới bán lẻ của công ty
Trang 12CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ MẠNG LƯỚI
KÊNH PHÂN PHỐI TRONG DOANH NGHIỆP
1.1 Khái quát về mạng lưới kênh phân phối trong doanh nghiệp
1.1.1 Khái niệm kênh phân phối
Phân phối là một trong những khâu quan trọng nhất trong quá trình sản xuất kinh
doanh, nó chính là cầu nối giữa người sản xuất và tiêu dùng Bản chất của phân phối làlàm thay đổi vị trí cúa sản phẩm từ người sản xuất đến tay người tiêu dùng cuối cùng
“ Phân phối trong marketing là một quá trình chuyển đưa sản phẩm từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng, thể hiện qua nhiều phương thức và hoạt động khác nhau” ( Nguồn: “ Marketing thương mại” GS.TS Nguyễn Bách Khoa và TS Cao Tuấn
Khanh) Do vậy, để tiến hành phân phối có hiệu quả, công ty thường xuyên thiết kếkênh phân phối để phục vụ việc tiêu thụ hàng hóa
Có rất nhiều quan điểm khác nhau về kênh phân phối, bởi dưới góc độ của mỗi đốitượng tham gia vào kênh phân phối sẽ có cách nhìn về kênh khác nhau:
Theo quan điểm của người tiêu dùng: Họ nhận thấy sản phẩm để đến được tay họ
phải trải qua rất nhiều trung gian và họ cũng cho rằng khi trải qua nhiều trung giannhư vậy thì chất lượng sản phẩm cũng sẽ giảm hơn cũng như họ phải trả nhiều tiềnhơn để được tiêu dùng sản phẩm đó Vì vậy, họ cho rằng kênh phân phối là hình thứcliên kết lỏng lẻo của các công ty liên doanh để cùng thực hiện một mục đích thươngmại
Theo quan điểm của nhà sản xuất: Họ nhấn mạnh vào các loại trung gian khác
nhau để đưa sản phẩm của họ đến tay người tiêu dùng một cách nhanh nhất và tốt nhất
Họ quan tâm đến sự dịch chuyển của hàng hóa, dịch vụ qua các trung gian khác nhau
Vì vậy, họ cho rằng, kênh phân phối là con đường đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến nớitiêu dùng, từ người sản xuất đến người tiêu dùng
Theo quan điểm của các nhà thương mại: Khi tham gia vào kênh phân phối họ
chỉ hi vọng có được dự trữ tồn kho thuận lợi từ người sản xuất và tránh được các rủi rogây tổn hại cho họ trong qua trình kinh doanh Do vậy, họ quan niệm kênh phân phối làcác dòng chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa
Mặc dù kênh phân phối có rất nhiều khái niệm khác nhau dưới nhiều góc độ khácnhau, nhưng ta có thể định nghĩa nó một cách tổng quát như sau: “ Kênh phân phối là sựkết hợp hài hòa giữa người sản xuất với người trung gian để tổ chức vận chuyển hànghóa hợp lý nhất nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu của khách hàng cuối cùng”
Trang 131.1.2 Khái niệm cải tiến mạng lưới kênh phân phối
Hiện nay, có rất nhiều khái niệm khác nhau về mạng lưới kênh phân phối Nhàkinh tế học Corey cho rằng: “ Hệ thống phân phối là một yếu tố nguồn lực bên ngoài hếtsức quan trọng Đồng thời đây cũng được xem như nguồn lực bên trong cùng với cácnguồn lực về sản xuất, nghiên cứu và công nghệ đóng vai trò là các nhân tố thành côngcủa doanh nghiệp Mạng lưới phân phối thể hiện cam kết lâu dài của doanh nghiệp đốivới các nhà phân phối hạ nguồn và các thực thể khác khi tham gia vào quá trình phânphối sản phẩm của doanh nghiệp Ngoài ra, mạng lưới phân phối cũng biểu hiện cáccam kết về chính sách và cách thức, theo đó tạo nên mối quan hệ hợp tác lâu dài trongkinh doanh giữa các bên có liên quan”
Philip Kotler xem kênh phân phối là “ tập hợp những cá nhân hay những cơ sởchấp hữu, hoặc hỗ trợ việc chuyển nhượng quyền sở hữu một hàng hóa hay dịch vụ nào
đó, khi chuyển nó từ người sản xuất tới người tiều dùng” Ông cùng với GaryArmstrong đã định nghĩa kênh phân phối bao gồm “ các tổ chức phụ thuộc lẫn nhau cóliên quan tới quá trình làm cho hàng hóa được sẵn sàng sử dụng bởi khách hàng côngnghiệp hoặc khách hàng dân dụng”
Tóm lại, mạng lưới kênh phân phối được hiểu là: “ hệ thống hậu cần nhằm chuyểnmột sản phẩm hay một dịch vụ từ người sản xuất đến người tiêu dùng ở một thời điểmnhất định, tại một địa điểm nhất định với một cách thức trình bày đúng như người tiêudùng mong muốn” Thông qua mạng lưới kênh phân phối, nhà marketing tạo ra đườngdây liên kết giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng, mang đến cho người tiêu dùng nhữngtiện ích về thời gian – làm cho hàng hóa có sẵn đúng lúc khách hàng có nhu cầu cần đến,
và tiện ích về không gian – làm cho hàng hóa có sẵn đúng nơi mà khách hàng yêu cầu
Để sản phẩm đến tay người tiêu dùng một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất đòihỏi các doanh nghiệp phải thiết kế một mạng lưới kênh phân phối hợp lý Bởi tùy vàođặc điểm, tính chất của hàng hóa mà mỗi sản phẩm sẽ có cách bảo quản, lưu trữ khácnhau; các doanh nghiệp sẽ cần phải quan tâm đến việc vận chuyển hàng hóa như thế nào
để nhanh nhất, thuận tiện nhất và làm cách nào để người tiêu dùng có thể tiếp cận vớihàng hóa của họ dễ dàng Chính vì vậy, các doanh nghiệp phải chú trọng và khôngngừng cố gằng cải tiến mạng lưới kênh phân phối của mình nhằm đáp ứng nhu cầu củakhách hàng
Nói về cải tiến thì cải tiến chính là sự thay đổi và làm tốt hơn Vì vậy, cải tiênmạng lưới kênh phân phối là việc khắc phục, sửa đổi những hạn chế, thiếu xót trongmạng lưới kênh phân phối giúp sản phẩm được chuyển đến tay người tiêu dùng mộtcách thuận tiện và hiệu quả hơn Đó có thể là việc khắc phục, thay đổi những vấn đề
Trang 14doanh nghiệp gặp phải trong việc xây dựng mạng lưới kho, hệ thống vận tải hay tổ chứcmạng lưới bán lẻ một cách hợp lý hơn
1.2 Một số quan điểm về mạng lưới kênh phân phối trong doanh nghiệp
1.2.1.Vai trò của mạng lưới kênh phân phối trong doanh nghiệp
Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, gia tăng chất lượng cảm nhận kháchhàng: Các doanh nghiệp luôn mong muốn được cung cấp các sản phẩm, dịch vụ thỏamãn nhu cầu của khách hàng Vì vậy, doanh nghiệp có một mạng lưới kênh phân phốihoàn thiện đồng nghĩa với việc hàng hóa sẽ được vận chuyển một cách nhanh hơn, đúngthời gian đúng địa điểm khách hàng yêu cầu, đảm bảo trong suốt quá trình cung ứngkhông xảy ra sai sót, hư hỏng, giúp tạo được lòng tin và chất lượng cảm nhận của kháchhàng
Nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp: Những doanh nghiệp có lợithế về mạng lưới phân phối luôn có cơ hội đứng vững trên thị trường cũng như đưasản phẩm tiếp cận nhanh hơn so với những doanh nghiệp có mạng lưới kênh phânphối chưa được hoàn thiện Nắm bắt được điều đó, đòi hỏi các doanh nghiệp phảibiết thay đổi, cải tiến mạng lưới kênh phân phối của công ty như thế nào để có thểnâng cao khả năng cạnh tranh cũng như mở rộng được việc tiêu thụ sản phẩm củacông ty mình
Giảm chi phí của doanh nghiệp: một mạng lưới kênh phân phối hợp lý đồngnghĩa với việc doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí trong việc xây dựng kho dự trữ, căn
cứ vào quyết định sử dụng kho hợp lý; tiết kiệm được thời gian vận chuyển bằng việclựa chọn phương tiện vận tải cũng như tuyến đường vận chuyển; và cuối cùng là việc tổchức một mạng lưới bán lẻ quy mô phù hợp giúp hàng hóa đến tay người tiêu dùngnhanh chóng Tất cả đều góp phần giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh chodoanh nghiệp
Hình thành và duy trì mối quan hệ giữa doanh nghiệp và khách hàng: mạng lướikênh phân phối hiệu quả sẽ giúp khách hàng tiếp cận với sản phẩm của công ty thườngxuyên và dễ dàng hơn Nhờ đó mà doanh nghiệp có thể giữ được các khách hàng trungthành và thu hút các khách hàng mới, các khách hàng tiềm năng, thúc đẩy hiệu quả kinhdoanh của doanh nghiệp
1.2.2 Chức năng của mạng lưới kênh phân phối
Giúp đưa sản phẩm đến người tiêu dùng cuối cùng với đúng yêu cầu mà họ đưa
ra về thời gian, địa điểm, số lượng cũng như chủng loại sản phẩm
Mạng lưới kênh phân phối đã giải quyết 3 mâu thuẫn cơ bản giữa người sảnxuất và tiêu dùng Thứ nhất, đó là nhu cầu đa dạng nhưng số lượng ít của người tiêudùng với sản xuất 1 loại sản phẩm cụ thể nhưng với khối lượng lớn Thứ hai, là sản xuất
Trang 15thường ở một địa điểm nhưng tiêu dùng thì rộng khắp hoặc ngược lại Thứ ba, thời giansản xuất và tiêu dùng không trùng khớp nhau.
1.3 Những nội dung cơ bản trong mạng lưới kênh phân phối trong
doanh nghiệp
1.3.1 Mạng lưới kho
Dự trữ hàng hóa vẫn luôn là một khía cạnh quan trọng trong nền kinh tế phát triển.Khi năng lực vận tải phát triển, hoạt động cất trữ hàng hóa dần trở nên chuyên môn hóa.Các nhà kho được sử dụng để lưu trữ hàng hóa trong kênh giao vận, đồng thời giúp điềuphối cung cầu về sản phẩm, nó là một công cụ giúp phân loại các mặt hàng trong kho đểđáp ứng yêu cầu của khách hàng
Kho là loại hình cơ sở logistics thực hiện việc dự trữ, bảo quản và chuẩn bị hànghóa nhằm cung ứng hàng hóa cho khách hàng với trình độ dịch vụ cao nhất và chi phíthấp nhất.( theo giáo trình quản trị logistics – đại học Thương Mại)
Hoạt động kho liên quan trực tiếp đến việc tổ chức, bảo quản hàng hóa nhằm đápứng yêu cầu kinh doanh của doanh nghiệp cũng như nhu cầu cung ứng hàng hóa trên thịtrường Vì vậy, mạng lưới kho được hiểu là một hệ thống các cơ sở, các kho hàng có cùngmột chức năng là lưu trữ và bảo quản hàng hóa, được thiết kế, bố trí một cách hợp lýnhằm đảm bảo tính liên tục của quá trình sản xuất và phân phối hàng hóa
1.3.1.1 Tổ chức mạng lưới kho hàng
Tổ chức mạng lưới kho hàng là việc doanh nghiệp lựa chọn cho mình một mô hìnhkho phù hợp, tiến hành bố trí, triển khai việc thực hiện xây dựng mạng lưới kho nhằmđạt được mục tiêu dự trữ công ty đưa ra Tổ chức mạng lưới kho hàng rất quan trọng bởi
nó ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng và số lượng hàng hóa sẽ được cung ứng ra thịtrường Tổ chức mạng lưới kho hàng dựa trên kế hoạch doanh nghiệp đưa ra về việc xácđịnh địa điểm, vị trí các kho trong một khu vực hay nhiều khu vực nhằm thuận tiệntrong quá trình di chuyển hàng hóa, vận chuyển hàng hóa
1.3.1.2 Các quyết định cơ bản trong quản trị kho hàng
Căn cứ quy hoạch mạng lưới kho hàng
Doanh nghiệp cần quyết định trong việc cần sử dụng bao nhiêu kho, diện tích khonhư thé nào,vị trí đặt kho ở đâu, gần khu vực nào để thuận tiện trong việc cung ứnghàng hóa ra thị trường Đó là các quyết định về kho tuy vậy nó còn bị ảnh hưởng bởinhiều yếu tố:
Thị trường mục tiêu:
Qúa trình phát triển của doanh nghiệp: doanh nghiệp muốn mở rộng thị trườngtiêu thụ, hướng đến tập khách hàng mục tiêu mới đòi hỏi phải xây dựng thêm kho hoặcthuê ngoài tùy vào mục đích và yêu cầu kinh doanh của doanh nghiệp
Trang 16 Nhu cầu về dịch vụ logistics của khách hàng: mặt hàng, thời gian giao hàng, địađiểm nhận hàng
Điều kiện giao thông vận tải:
Hệ thống giao thông vận tải: vị trí kho ở những nơi giao thông thuận lợi thì sẽrút ngắn được thời gian vận chuyển, đem đến sự hài lòng về chất lượng dịch vụ chokhách hàng
Hạ tầng cơ sở kĩ thuật của cá điểm dừng đỗ: bến cảng, sân bay, ga tàu Tùy vàođặc điểm, tính chất kinh doanh của từng doanh nghiệp với lượng hàng hóa khác nhau thìviệc lựa chọn kho gần các bến cảng hay sân bay sẽ thuận tiện trong quá trình giaonhận hàng hóa hơn
Nguyên tắc quy hoạch và bố trí không gian kho:
Nguyên tắc quy hoạch không gian kho hàng
Sử dụng tốt nhất không gian kho: Các sản phẩm, hàng hóa khác nhau sẽ cónhững đặc thù riêng về tính chất, đặc điểm và hình dáng Việc sắp xếp, sử dụng khônggian kho hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu được diện tích kho hàng, có thể sẽ để đượcnhiều hàng hóa hơn trong kho mà không gây cản trở quá trình vận chuyển hàng.Qua đó,việc bảo quản hàng hóa, kiểm kê hàng cũng sẽ được thuận tiện hơn
Đảm bảo di chuyển liên tục: Tùy vào nhu cầu cung – cầu trên thị trường mà cácdoanh nghiệp luôn tìm hiểu để dự trữ hàng hóa phù hợp, đáp ứng một cách nhanh chóngkhi người tiêu dùng có nhu cầu Chính vì vậy, hàng hóa luôn được vận chuyển ra vàoliên tục, việc quy hoạch kho hợp lý sẽ giúp quá trình vận chuyển được diễn ra thuận tiệnhơn, đảm bảo an toàn cho cả người và hàng trong quá trình bốc dỡ, di chuyển hàng màkhông gây ảnh hưởng đến chất lượng cũng như thời gian giao hàng
Phù hợp đặc trưng hàng hóa: Mỗi loại hàng hóa luôn có cách bảo quản, cất trữriêng tùy vào đặc tính từng mặt hàng Vì vậy, kho hàng là nơi dự trữ hàng hóa với sốlượng lớn cần đảm bảo yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm và sự an toàn trong việc bảo quảnhàng đối với những mặt hàng dễ gây cháy nổ, dễ vỡ, dễ bị ảnh hưởng bởi môi trườngbên ngoài
Bố trí không gian kho hàng
Trang 17Việc bố trí không gian kho và thiết kế mặt bằng kho là một yếu tố rất quan trọng khidoanh nghiệp nghiệp xây dựng hoặc lựa chọn kho, bởi nó quyết định đến hiệu quả quá trìnhtác nghiệp trong kho Chính vì vậy, nó còn phụ thuộc vào các yếu tố như:
Nhu cầu về khối lượng hàng hóa cần dự trữ, đặc điểm tính chất của hàng hóa,thời gian lưu trữ hàng hóa trong kho
Bố trí đủ diện tích để dễ dàng cho việc vận chuyển hàng hóa ra chỗ giao nhậnhàng, thuận tiện về đường đi tránh va chạm gây hư hỏng các hàng hóa khác
Nôi dung quy hoạch kho hàng
Quy hoạch kho hàng sẽ giúp doanh nghiệp có thể đưa ra quyết định trong việcxây dựng mạng lưới kho như thế nào cho hợp lý Tùy vào đặc điểm kinh doanh cũngnhư hàng hóa dự trữ , quy hoạch kho hàng có 2 loại: quy hoạch tĩnh và quy hoạchđộng
Quy hoạch tĩnh: Mỗi loại hàng hóa cố định ở một khu vực đã chọn: Hàng hóa sẽ
được sắp xếp, bố trí tại các kho khác nhau, được bảo quản trong một thời gian tùy vàomục tiêu và kế hoạch của công ty, hàng hóa sẽ ít khi được điều chuyển sang kho khác,sang vị trí khác mà nó sẽ ở cố định tại vị trí ban đầu để thuận tiện trong quá trình tìmhàng, kiểm kê hàng hóa.Việc để hàng hóa cố định như vậy sẽ giúp doanh nghiệp dễdàng trong việc xác định được vị trí bảo quản để đưa hàng vào và lấy hàng ra; vừa đơngiản mà lại thuận tiện, không bị nhầm lẫn khi kho có thể chứa nhiều mặt hàng một lúc
Quy hoạch động: Vị trí hàng hóa sẽ thay đổi theo thời gian nhập lô hàng mới.
Khi doanh nghiệp có kế hoạch nhập thêm các sản phẩm mới, với số lượng nhiều hay ítthì sẽ thay đổi trong việc bố trí vị trí đặt các hàng hóa; hàng hóa sẽ không đặt cố định ở
vị trí cũ mà được di chuyển đến một vị trí khác hay kho khác để phù hợp trong việc sắpxếp các mặt hàng với nhau Việc quy hoạch này sẽ giúp doanh nghiệp linh hoạt trongquá trình cung ứng các mặt hàng ra thị trường đồng thời giúp tối ưu hóa tốc độ và sửdụng hiệu quả dung tích kho
1.3.1.3 Nghiệp vụ kho
Khái niệm: Nghiệp vụ kho là hệ thống các mặt công tác được thực hiện đối vớihàng hóa trong quá trình vận động qua kho nhằm đáp ứng cho quá trình trao đổi hànghóa qua kho với chi phí thấp nhất
Nghiệp vụ tiếp nhận hàng
Tiếp nhận là công đoạn giữa quá trình nghiệp vụ mua hàng, nghiệp vụ vận chuyển
và nghiệp vụ kho Tiếp nhận hàng thể hiện mối quan hệ giữa doanh nghiệp, nguồn hàng
và nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển Vì vậy, khi tiếp nhận hàng cần đảm bảo yếu tố sau:+ Xác định trách nhiệm cụ thể giữa các đối tượng giao nhận hàng: Trong quá trìnhgiao nhận hàng, tùy vào từng điều kiện trong hợp đồng giữa các bên thì sẽ có những quy
Trang 18định được ghi rõ về thời gian giao nhận hàng, hay địa điểm, hay trách nhiệm mà các bênliên quan phải chịu khi thực hiện giao nhận hàng Điều đó yêu cầu các bên liên quanphải thực hiện theo nhằm đảm bảo quyền lợi của mình cũng như đem lại mối quan hệlàm ăn lâu dài về sau.
+ Kiểm tra hoạt động tiếp nhập hàng của doanh nghiệp cũng như việc thực hiệnhợp đồng mua bán, vận chuyển giữa các bên: Khi các bên kí kết hợp đồng mua bán hayhợp đồng về dịch vụ vận chuyển thì sẽ khi rõ về thời gian, địa điểm giao nhận cũng như
số lượng hàng hóa
+ Đảm bảo tiếp nhận kịp thời, chính xác và nhanh chóng: Việc tiếp nhận hàng hóaphải được thực hiện đúng thời gian quy định bởi nó còn gây ảnh hưởng đến chất lượnghàng hóa, tùy vào từng hàng hóa nhất định Vì vậy, các quá trình giao nhận và vậnchuyển phải diễn ra nhanh chóng, tiết kiệm được thời gian và không ảnh hưởng đến uytín công ty
Quá trình tác nghiệp trong kho:
Quá trình tác nghiệp trong kho là một công đoạn cơ bản và không thể thiếu bởi nóquyết định đến chất lượng cũng như chức năng của kho hàng Vì vậy, quá trình tácnghiệp kho cần đảm bảo:
+ Giữ gìn tốt cả về số lượng và chất lượng hàng hóa trong kho, cố gắng giảm thiểu
hư hỏng, hao tổn về hàng hóa
+ Tận dụng diện tích và dung tích kho để nâng cao hiệu quả và năng suất dụng kho
Đảm bảo cho an toàn trong việc bốc dỡ, vận chuyển hàng hóa, tiết kiệm sức laođộng, giảm chi phí cũng như tận dụng được sức chứa của kho hàng, tránh gấy lãng phí
Vị trí phân bố hàng hóa bảo quản thường được xác định tùy thuộc vào: thời gianlưu trữ, kích thước, hình dạng của hàng Căn cứ vào đó để sắp xếp hàng sao cho hợp lý,hàng hóa liên quan trong tiêu dùng cần xếp cạnh nhau
Bảo quản và chăm sóc hàng hóa
Hàng hóa trong thời gian bảo quản tại kho dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môitrường bên ngoài như thời tiết, khí hậu, các loài động vật khác như chuột, mối gây ảnhhưởng đến chất lượng hàng hóa.Vì vậy, doanh nghiệp cần chú trọng trong việc quản lý,kiểm tra thường xuyên về các vấn đề trong kho, quản lý về nhiệt độ, độ ẩm, phòng cháy
Trang 19chữa cháy, sát trùng ở kho, giám sát chất lượng hàng hóa nhằm đảm bảo mức hao hụt ởmức độ thấp nhất.
Chuẩn bị và phát hàng
Sau khi đã tiến hành đóng gói, dán tem nhãn, sắp xếp hàng hóa ra cửa thì việc pháthàng sẽ được diễn ra theo thao tác:
Sắp xếp lịch chạy xe theo thời gian đơn hàng
Bốc dỡ, sắp xếp hàng hóa lên phương tiện vận tải
Kiểm tra các giấy tờ liên quan đến hoạt động vận chuyển
Cuối cùng là kiểm tra theo dõi tình hình vận chuyển hàng hóa, đảm bảo giaohàng đúng thời gian; khi xuất lô hàng phải ghi chép cẩn thận vào thẻ kho để kiểm tralượng hàng tồn và những hàng hóa thiếu để bổ sung kịp thời
1.3.2 Hệ thống vận tải
1.3.2.1 Xác định mục tiêu vận tải
Mục tiêu chi phí: mỗi doanh nghiệp sẽ có mức độ hàng hóa với các đặc tính,kích cỡ và khối lượng hàng hóa khác nhau Chi phí cố định cho vận chuyển một khốihàng tỉ lệ nghịch với khối lượng hàng được vận chuyển Doanh nghiệp cần biết cách lựachọn phương tiện vận tải và hệ thống vận tải phù hợp nhằm tiết kiệm chi phí cho doanhnghiệp mà vẫn đảm bảo được hàng đến tay khách hàng đúng hẹn
Mục tiêu chất lượng dịch vụ khách hàng: Phụ thuộc vào khả năng đáp ứng đơnhàng đúng yêu cầu về thời gian, địa điểm, quy mô và cơ cấu từng mặt hàng theo đơnhàng trong quá trình vận chuyển Điều quan trọng trong dịch vụ vân chuyển hàng hóa làviệc thực hiện đúng và nhanh yêu cầu của khách hàng từ đó đem lại sự hài lòng và sự tincậy của khách hàng cho chất lượng dịch vụ, sản phẩm của công ty hơn
Nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng thì thời gian vận chuyển vô cùng quantrọng Vận chuyển càng đến sớm thì thời gian đáp ứng nhu cầu khách hàng càng nhanh
và chất lượng dịch vụ khách hàng càng tốt Thời gian vận chuyển càng quan trọng thìmức độ ổn định của quá trình vận chuyển càng cao do đó ổn định được khả năng đápứng nhu cầu khách hàng
Độ tin cậy trong vận chuyển hàng hoá thể hiện qua tính ổn định về thời gian vàchất lượng dịch vụ khi di chuyển các chuyến hàng Việc thay đổi trong thời gian vậnchuyển còn phụ thuộc vào yếu tố về thời tiết, tình hình tắc nghẽn giao thông
Trang 201.3.2.2.Thiết kế mạng lưới và tuyến đường vận chuyển
Vận chuyển thẳng đơn giản
Tất cả các lô hàng được chuyển trực tiếp từ từng nhà cung ứng tới từng địađiểm của khách hàng Đây là những tuyến đường cố định và nhà quản trị logistics chỉcần xác định loại hình phương tiện vận tải nào phù hợp với số lượng, qui mô lô hàng cầnvận chuyển
Đảm bảo hàng hóa đến tay khách hàng đúng thời gian, địa điểm mà còn tiếtkiệm chi phí cho doanh nghiệp Vì vậy, doanh nghiệp cũng cần cân nhắc tới mức độđánh đổi giữa chi phí vận chuyển và chi phí dự trữ hàng hóa
Nhà cung cấp Khách hàng
Hình 1.1: Sơ đồ vận chuyển thẳng đơn giản
( Nguồn: slide bài giảng quản trị logistics – Đại học Thương Mại)
Với phương án vận chuyển này, có thể xoá được các khâu kho trung gian, đầynhanh quá trình dịch vụ khách hàng và quản lí đơn giản Các quyết định vận chuyểnmang tính độc lập tương đối và có thể giảm được chi phí vận chuyển trong trường hợp
cự li ngắn do giảm được số lần xếp dỡ hàng hoá
Tuy nhiên, nếu qui mô lô hàng không đủ lớn thì phương án này sẽ làm tổng chiphí vận chuyển tăng, do cước phí cao cộng với chi phí lớn cho việc giao nhận nhiều lônhỏ Do đó, nó chỉ phù hợp với những lô hàng có qui mô lớn hoặc vận chuyển nhữngmặt hàng cồng kềnh, trọng lượng lớn như máy giặt, tủ lạnh…
Vận chuyển gom rải hàng theo tuyến
Gom hàng rải theo tuyến là hành trình vận chuyển trong đó xe tải sẽ giao hàng
từ một nhà cung ứng tới lần lượt nhiều khách hàng hoặc gộp các lô hàng từ nhiều nhàcung ứng tới một khách hàng
Trang 21Nhà cung cấp Khách hàng
Hình 1.2: Sơ đồ vận chuyển gom hàng theo tuyến
( Nguồn: slide bài giảng quản trị logistics – Đại học Thương Mại)
Thiết kế tuyến đường như vậy đặc biệt phù hợp khi mật độ khách hàng dày đặc,cho dù khoảng cách vận chuyển là dài hay ngắn Phương án này phù hợp với nhữngdoanh nghiệp có mạng lưới kinh doanh rộng lớn với những lô hàng nhỏ
Vận chuyển qua trung tâm phân phối
Phương án này, các nhà cung ứng không vận chuyển trực tiếp tới địa điểm củakhách hàng mà vận chuyển thông qua một trung tâm phân phối trong một khu vực địa lýnhất định Sau đó, trung tâm phân phối này chuyển những lô hàng tương ứng đến từngkhách hàng trên địa bàn hoạt động của mình
Nhà cung cấp Khách hàng
Hình 1.3: Sơ đồ vận chuyển qua trung tâm phân phối
( Nguồn: slide bài giảng quản trị logistics – Đại học Thương Mại)
Vận chuyển qua trung tâm phân phối, gom hàng theo tuyến
Ở phương án này, người ta thường thiết kế tuyến đường vòng để vận chuyển từtrung tâm phân phối đến các khách hàng khi lô hàng theo nhu cầu của khách hàng tương
Trang 22đối nhỏ, không chất đầy xe tải Như vậy sẽ phải phối hợp nhiều lô hàng nhỏ với nhau đểvận chuyển Còn các trung tâm phân phối được sử dụng để tập hợp các lô hàng lớn đượcvận chuyển từ các nhà cung ứng ở khoảng cách xa và dự trữ tại đó
Nhà cung cấp Khách hàng
Hình 1.4: Sơ đồ vận chuyển qua trung tâm phân phối, gom rải hàng theo tuyến
( Nguồn: slide bài giảng quản trị logistics – Đại học Thương Mại)
1.3.2.3 Lựa chọn đơn vị vận tải
Căn cứ vào việc phân tích nhu cầu của khách hàng, số lượng, kích thước của hànghóa cũng như đặc trưng dịch vụ và chi phí của các phương tiện vận tải để từ đó doanhnghiệp lựa chọn đơn vị vận tải phù hợp với mục tiêu chiến lược đề ra cũng như hệ thốngvận chuyển đã thiết kế
Tiêu chí lựa chọn
Để lựa chọn được phương tiện vận tải phù hợp doanh nghiệp cần dựa vào các tiêuthức cụ thể bao gồm:
Chi phí vận chuyển: chi phí vận chuyển tùy thuộc vào loại phương tiện doanh
nghiệp lựa chọn cũng như số lượng, khối lượng hàng hóa cần vận chuyển, khoảng cáchvận chuyển hàng hóa bao xa
Thời gian vận chuyển: bao gồm thời gian vận chuyển trọn gói từ điểm xuất phát
đến điểm nhận hàng của khách hàng yêu cầu Doanh nghiệp luôn phải vận chuyển hànghóa sao cho vừa tiết kiệm thời gian mà vẫn đến tay khách hàng đúng như trong hợpđồng
Trang 23 Năng lực vận chyển: Năng lực vận chuyển thể hiện qua khả năng tiếp cận của
phương tiện với địa điểm và vị trí như khách hàng yêu cầu
Tính linh hoạt: Đây chính là khả năng đáp ứng hàng hóa nhanh chóng và kịp
thời của đơn vị vận tải trong mọi tình huống trong quá trình vận chuyển
An toàn hàng hóa: Việc lựa chọn bất kì phương tiện vận tải nào cũng phải đảm
bảo hàng hóa được an toàn đến tay khách hàng không bị hư hỏng, hao hụt Vì vậy, tùyvào từng mặt hàng riêng mà doanh nghiệp cần có cách bảo quản nhằm khi di chuyểnhàng không bị ảnh hưởng đến chất lượng, chống những va chạm trên đường vận chuyển
Quy trình lựa chọn đơn vị vận tải
Xác định các tiêu chí và tầm quan trọng của mỗi tiêu chí
Doanh nghiệp phải phân tích các tiêu chí đánh giá nhà cung cấp theo định hướngngười nhận hàng, chính là khách hàng của doanh nghiệp Hai khía cạnh chính cần xemxét chính là dịch vụ và chi phí để có thể đảm bảo sự hiệu quả trong quá trình vậnchuyển
Lựa chọn đơn vị vận tải
Kết quả thực hiện theo từng tiêu chí của từng đơn vị vận chuyển được đánh giábằng thang điểm từ 1 đến 3, trong đó 1 là điểm tốt nhất và 3 là điểm kém nhất Điểmđánh giá này bao gồm cả đánh giá điểm cả về số lượng và chất lượng.Tổng số điểmđánh giá được xác định bằng cách nhân điểm thực hiện tiêu chuẩn với hệ số quan trọngđược đánh giá ở từng tiêu chuẩn, sau đó, cộng điểm đánh giá các tiêu chuẩn sẽ đượctổng điểm Đơn vị vận tải nào có tổng điểm đánh giá thấp nhất sẽ là đơn vị vận tải cónăng lực vận chuyển
Bảng 1.1 Đánh giá các đơn vị vận tải
Tiêu thức
đánh giá
Mức độquantrọng
Kết quả đánh giáĐơn vị vận tải A Đơn vị vận tải B
năng vậnhành(3)
Điểm đánhgiá(4)=(2)*(3)
Khảnăng vậnhành(5)
Điểm dánhgiá(6)=(5)*(2)
12322
1
6 ∑= 196
42
23121
2
9 ∑= 182
41
( Nguồn: Sách quản trị logistics)
Trang 24 Giám sát và đánh giá dịch vụ lựa chọn
Việc giám sát việc trong quá trình vận chuyển là vô cùng quan trọng bởi từ đódoanh nghiệp có thể rút kinh nghiệm và có quyết định thay đổi đơn vị vận tải khác phùhợp hơn cho lần sau
1.3.3 Mạng lưới bán lẻ của doanh nghiệp
1.3.3.1 Lựa chọn địa điểm mạng lưới bán lẻ của doanh nghiệp
Doanh nghiệp áp dụng chính sách phân phối độc quyền thì sản phẩm sẽ đượcphân phối độc quyền tại một khu vực địa lý nhất định Doanh nghiệp xây dựng các tiêuchí lựa chọn nhà phân phối để tiến hành phát triển đo lường qua sự lựa chọn tăng nhàphân phối, chính sách này thường được sử dụng cho những sản phẩm chất lượng cao,thương hiệu mạnh
Doanh nghiệp áp dụng chính sách phân phối chọn lọc nghĩa là các sản phẩm chỉđược bán tại các cửa hàng và đại lý có qui mô, chất lượng nhưng không độc quyền.Chính sách này phù hợp với những dòng sản phẩm đòi hỏi dịch vụ sau bán
Doanh nghiệp áp dụng chính sách phân phối đại trà thì sản phẩm được bán tạicác cửa hàng mà không kèm theo bất kì điều kiện gì chỉ với mong muốn sản phẩm đếntay khách hàng một cách thuận tiện và nhanh chóng Chính sách phù hợp với những sảnphẩm phục vụ sinh hoạt hàng ngày
1.3.3.2 Xây dựng mạng lưới bán lẻ của doanh nghiệp
Cách xây dựng mạng lưới bán lẻ:
Sự phân bổ nhu cầu khách hàng: với những nơi tập trung nhu cầu lớn thì doanhnghiệp có thể tổ chức lực lượng bán lẻ trực tiếp để doanh nghiệp có thể tiếp cận vớikhách hàng và quản lý việc hàng hóa đến tay người tiêu dùng như thế nào, từ đó tìmhiểu những sai xót còn gặp phải trong hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp để tìm cáchkhắc phục Ngược lại, khu vực nhu cầu không lớn, không tập trung thì tổ chức bán hàngthông qua đại lý hay hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp khác
Năng lực và trình độ quản lý của doanh nghiệp: nếu doanh nghiệp có đội ngũnhân viên cũng như năng lực quản lý cao, hệ thống quản lý hiện đại thì có thể phát triểnmạng lưới bán lẻ rộng khắp Còn nếu doanh nghiệp có năng lực và trình độ quản lý cònthấp thì nên tập trung phát triển hệ thống tại 1 số khu vực nhỏ lẻ, phù hợp với điều kiệncủa doanh nghiệp
Định hướng và chính sách phát triển lâu dài: Doanh nghiệp phải trả lời được cáccâu hỏi: mặt hàng kinh doanh chính là mặt hàng nào? Đối tượng khách hàng doanhnghiệp hướng đến là ai? Trả lời những câu hỏi này giúp doanh nghiệp có thể đưa ra
Trang 25chiến lược phát triển về mạng lưới bán lẻ cũng như phát triển tình hình kinh doanh củadoanh nghiệp và tạo nên thành công trong tương lai.
Các nguồn lực của doanh nghiệp: Doanh nghiệp cần xác định doanh nghiệp cócác nguồn lực nào: về nhân lực, tài lực, vật lực, thương hiệu Xác định được tài sản củadoanh nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp xây dưng được những định hướng phù hợp, từ đóquá trình quản lý mạng lưới bán lẻ được diễn ra tốt hơn và ít gặp phải các vấn đề xảy rangoài dự định của doanh nghiệp
Mục tiêu cần đạt được sau quá trình kinh doanh: doanh nghiệp cần đưa ra ướcchừng các số liệu mong muốn đạt được sau khi xây dựng mạng lưới bán lẻ như về doanh
số, lợi nhuận, thị phần, vị trí của doanh nghiệp trên thị trường
Nguyên tắc xây dựng mạng lưới bán lẻ
Xác định, lựa chọn một cơ cấu tổ chức mạng lưới bán lẻ chuyên nghiệp, phù hợpvới điều kiện của doanh nghiệp Đối với 1 tổ chức nhỏ thì cơ cấu quản lý sẽ đơn giảnhơn bởi nhiệm vụ của mọi người được bố trí dễ dàng Tuy nhiên, đối với một mạng lướibán lẻ có quy mô lớn thì cần có một cơ cấu tổ chức phức tạp hơn nhằm phân chia nhiệm
vụ, công việc phù hợp với năng lực sao cho đạt được hiệu quả nhất
Nguyên tắc về vị trí địa lý: việc quyết định đầu tư hay mở thêm bất kì cửa hàng,
đại lý, siêu thị nào cũng cân phải tuân theo các nguyên tắc về vị trí địa lý ( mật độ cáccửa hàng , siêu thi không dày quá có thể dân đến sự xung đột, cạnh tranh giữa các thànhviên cũng như gây lãng phí; còn mật độ cửa hàng hay siêu thi quá thưa thì không phủkín được thị trường, gây mất khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp )
Nguyên tắc về tầm quản lý: Một người chỉ có thể quản lý được tốt khi giới hạn
người quản lý dưới quyền ở mức độ hợp lý tùy theo mức độ công việc, khi số lượngngười quản lý dưới quyền vượt quá giới hạn thì chất lượng quyết định, quản lý côngviệc sẽ bị giảm đi
Nguyên tắc phân chia công việc: Những công việc phải được phân chia theo
năng lực và trình độ chuyên môn của mỗi người, các công việc cần được chia nhỏ nhằmtăng hiệu quả và chất lượng công việc lên Nhân viên được giao cho công việc nào phải
có trách nhiệm hoàn thành và quyền hạn cần thiết để thực hiện công việc đó
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến mạng lưới kênh phân phối
1.4.1 Yếu tố bên trong
Nguồn nhân lực
Nhân lực là yếu tố quyết định đến quá trình quản lý, phân phối sản phẩm , bởi để
có một mạng lưới phân phối hoàn chỉnh cần phải có chiến lược và kế hoạch cụ thể; điềunày không tự nhiên có mà phải dựa vào trình độ quản lý và năng
Trang 26lực đội ngũ cấp cao trong công ty, từ ban giám đốc đến đội ngũ cán bộ quản lý tạidoanh nghiệp và nhân viên doanh nghiệp đó Để doanh nghiệp có một mạng lưới phânphối hoạt động hiệu quả, doanh nghiệp phải có đội ngũ nhân viên sáng tạo, có trình độchuyên môn, sự hiểu biết về thị trường, nhu cầu khách hàng để từ đó đem đến nhữngđóng góp, ý kiến để cải tiến mạng lưới phân phối
Nguồn tài chính
Tình hình tài chính tại doanh nghiệp là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng mộtmạng lưới kênh phân phối hoàn thiện Bởi doanh nghiệp luôn phải cân nhắc giữa chi phíxây dựng mạng lưới và tình hình nguồn vốn hiện có tại doanh nghiệp nhằm đầu tư xấydựng một cách phù hợp cũng như tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp Doanh nghiệp cótiềm lực về tài chính sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi trong việc lựa chọn kho, nếu xâydựng kho riêng thì cần có nguồn vốn đầu tư vào
mặt bằng, trang thiết bị, cơ sở vật chất thuê các dịch vụ vận tải uy tín cũng như
mở rộng được thì trường bán lẻ hơn
Chiến lược phát triển của công ty
Công ty nào cũng sẽ có những mục tiêu, chiến lược mở rộng mạng lưới kênh phânphối trong tương lai, các công ty sẽ đặt ra mục tiêu để từ đó tiến hành thực hiện Chính
vì vậy, tùy vào chiến lược đưa ra mà công ty sẽ có những kế hoạch để mở rộng mạnglưới kho hay thay đổi hệ thống vận tải, thay đổi tuyến đường vận chuyển cho phù hợpcũng như mở rộng mạng lưới bán lẻ ra không chỉ một thị trường mà mở rộng ra các thịtrường lớn trong nước hay cả nước ngoài
1.4.2 Yếu tố bên ngoài
Yếu tố luật pháp
Các yêu tố về luật pháp, chính phủ và tình hình kinh tế luôn là nhân tố nhạy cảmtác động đến mọi hoạt động trong nền kinh tế quốc dân và trong đó có mạng lưới kênhphân phối
+ Tình hình chính trị , pháp luật trong nước: Trong nền kinh tế chính phủ có vai tròrất quan trọng Khi lượng tiêu dùng của chính phủ lớn và ổn định có nghĩa là tình hìnhkinh tế đang phát triển ổn đinh do đó tạo điều kiện cho sự phát triển về mạng lưới vậntải hay việc tổ chức mạng lưới kênh phân phối sẽ được hiệu quả hơn
+ Tình hình chính trị, pháp luật nước ngoài: Thị trường quốc tế luôn là thị trườngkhó tính và đầy trở ngại Bao gồm những tiêu chuẩn về hàng hóa, an toàn thựcphẩm được quản lý chặt chẽ Chính vì vậy, những doanh nghiệp có ý định mở rộngmạng lưới kênh phân phối tại nước ngoài phải có hiểu biết rõ về luật pháp và chínhtrị nước đó để tránh các vấn đề gây ảnh hưởng đến tình hình kinh doanh của doanhnghiệp
Trang 27Tình hình kinh tế - xã hội
Thực trạng nền kinh tê và xu hướng trong tương lai có ảnh hưởng không nhỏđến mạng lưới phân phối Tốc độ tăng trưởng khác nhau của nền kinh tế sẽ ảnh hưởngđến quyết định tiêu dùng của người tiêu dùng mà chỉ tiêu tiêu dùng ảnh hưởng trực tiếpđến kết quả mạng lưới phân phối
Mạng lưới kênh phân phối là công cụ để cạnh tranh của doanh nghiệp Khi kinh
tê sa sút, suy thoái dẫn đến giảm chi phí cho tiêu dùng đồng thời làm tăng đối thủ cạnhtranh cho doanh nghiệp vì vậy mạng lưới kênh phân phối của doanh nghiệp phải đượccải tiến, sáng tạo hơn nữa Bên cạnh đó, lạm phát cao thì việc kiểm soát giá và sức muacủa người tiêu dùng cũng khó khăn hơn Vì vậy, mạng lưới kênh phân phối hoạt độngtốt và hiệu quả chỉ khi hàng hóa được tiêu dùng một cách ổn định và đáp ứng nhanh khilượng cầu trên thị trường thay đổi
Chủng loại sản phẩm
Với những loại sản phẩm, hàng hóa khác nhau sẽ có cách bảo quản, lưu trữ khácnhau Tùy vào đặc tính của từng loại hàng hóa mà doanh nghiệp sẽ có cách bố trí xấydựng mạng lưới kho, vận tải hay mạng lưới bán lẻ phù hợp Với những sản phẩm có thờigian lưu trữ và hạn sử dụng không được lâu thì phải đòi hỏi phân phối nhanh chóng, kịpthời Chính vì vậy, doanh nghiệp phải xây dưng mạng lưới kênh phân phối phù hợp,đảm bảo đáp ứng nhu cầu khách hàng mà không gây thiệt hại cho công ty
Cơ sở hạ tầng
Mạng lưới giao thông gây ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình vận chuyển hànghóa tới tay khách hàng Điều kiện cơ sở hạ tầng bao gồm: hệ thống vận tải, công nghệthông tin, đường xá , cơ sở hạ tầng tốt là điều kiện thuận lợi anh toàn, tiết kiệm chi phícho doanh nghiệp, tiết kiệm thời gian trong quá trình vận chuyển đồng thời đảm bảo quátrình cung ứng hàng hóa được thuận tiện và nhanh chóng hơn