Luận án được nghiên cứu với mục tiêu nhằm phân tích một số vấn đề lý luận và thực trạng của việc kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên những năm qua, luận án đề xuất một số nhóm giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay.
Trang 1NGUYỄN VĂN HIẾU
KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC
TRONG VIỆC XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI
CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
Trang 2Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐẶNG QUANG ĐỊNH
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Nhà nước
họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Vào hồi … giờ … ngày … tháng … năm …
Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia Hà Nội hoặc Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Lối sống của các cá nhân, cộng đồng và dân tộc không phải tự nhiên
có được mà nó hình thành, phát triển dựa trên sự kế thừa các giá trị từ lối sống truyền thống trước đó kết hợp với những giá trị mới Tuy nhiên, không phải mọi cái truyền thống đều có giá trị, vì vậy cần phải có sự chọn lọc, tiếp biến Trong những năm gần đây, do sự tác động mạnh mẽ của nhiều nhân tố như công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sự phát triển của kinh tế thị trường cùng quá trình hội nhập và toàn cầu hóa đã làm biến đổi sâu sắc lối sống của người Việt Nam, nhất là thanh niên, trong đó có sinh viên Bởi lẽ, sinh viên
là lứa tuổi đang định hình về lối sống và hoàn thiện nhân cách Trong quá trình đó sinh viên vừa kế thừa các giá trị của lối sống truyền thống dân tộc, vừa tiếp thu các giá trị lối sống hiện đại để hình thành lối sống mới Tình hình đó đã đặt ra một số vấn đề sau:
Thứ nhất, bên cạnh những giá trị còn phù hợp, lối sống truyền thống
dân tộc cũng có những yếu tố không còn phù hợp với điều kiện xã hội mới Trong quá trình xây dựng lối sống mới, sinh viên cần phải nhận diện đúng những giá trị của lối sống truyền thống dân tộc để kế thừa, phát huy, đồng thời đấu tranh, loại bỏ những yếu tố lạc hậu của lối sống truyền thống
Thứ hai, sự biến đổi của đời sống xã hội hiện nay đòi hỏi phải nhận
diện và xây dựng được lối sống mới phù hợp Vậy lối sống mới là như thế nào cho phù hợp với sự phát triển của xã hội mới với con người mới, nhất là thanh niên, sinh viên
Những vấn đề đó đặt ra yêu cầu phải xác định rõ những giá trị của lối sống truyền thống dân tộc; sự biến đổi của lối sống truyền thống dân tộc và quá trình hình thành lối sống mới của sinh viên Việt Nam trên cơ
sở kế thừa, phát huy những giá trị của lối sống truyền thống, tiếp thu giá trị của lối sống hiện đại, văn minh, để xây dựng thế hệ sinh viên Việt Nam thời đại mới
Thực trạng kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc của sinh viên Việt Nam trong thời gian qua còn nhiều bất cập, thể hiện ở việc coi
Trang 4nhẹ các giá trị đạo đức truyền thống, giá trị tinh thần của dân tộc, tuyệt đối hóa các yếu tố vật chất Trong khi những giá trị cơ bản của lối sống mới vẫn còn đang nằm trong quá trình nảy sinh, chưa được định hình rõ thì lối sống thực dụng, cá nhân vị kỷ… đang gây hại đến thuần phong mỹ tục của dân tộc Thực tế đó đã và đang tạo nên sự xung đột giữa các giá trị của lối sống truyền thống dân tộc với các giá trị của lối sống hiện đại, đồng thời cũng dẫn đến nhiều khó khăn trong định hướng để xây dựng lối sống mới cho sinh viên
Thực tiễn những năm gần đây, sự suy thoái về đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên; hiện tượng tham nhũng, lãng phí; sự xuống cấp một số phương diện của đạo đức xã hội và các tệ nạn xã hội có diễn biến phức tạp đã và đang tác động mạnh mẽ đến lối sống của xã hội và thanh niên, sinh viên Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu tiếp tục có những nghiên cứu về sự biến đổi của lối sống, định hướng xây dựng lối sống mới, trong
đó có vấn đề kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên
Xuất phát từ lý do trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài “ h a gi
i ng n h ng d n c ong iệc d ng i ng ới cho inh iên Việ Na hiện na ” làm nội dung nghiên cứu trong luận án Tiến sĩ
2.2 Nhiệ ụ nghiên cứ
t à, phân tích làm rõ một số giá trị cơ bản của lối sống truyền
thống dân tộc Việt Nam; thực chất, tính tất yếu và nội dung cơ bản của việc
kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới
cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Trang 5ai à, phân tích, đánh giá thực trạng và nguyên nhân những hạn chế
của việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam thời gian qua
a à, đề xuất một số nhóm giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả
sự kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong việc xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 i ư ng nghiên cứ
Luận án tập trung nghiên cứu sự kế thừa các giá trị cơ bản của lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
3.2 Phạ i nghiên cứ
- Luận án nghiên cứu sự kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong việc xây dựng lối sống mới của sinh viên các trường đại học ở à Nội
từ khi đổi mới đất nước (1986) đến nay
- Luận án xác định lối sống truyền thống dân tộc là lối sống được định hướng trên cơ sở các giá trị đạo đức truyền thống Vì vậy, luận án tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa giá trị đạo đức truyền thống dân tộc với lối sống truyền thống, trong đó lối sống truyền thống là cách thức, phương thức biểu hiện của giá trị đạo đức truyền thống dân tộc, còn giá trị đạo đức truyền thống là cơ sở định hướng cho lối sống
Giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam gồm nhiều lĩnh vực khác nhau Trong luận án này, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu giá trị đạo đức truyền thống trong xây dựng lối sống cho sinh viên, cụ thể là một
số giá trị cơ bản sau: lòng yêu nước; tinh thần hiếu học; tinh thần đoàn kết, nhân ái, bao dung; đức tính cần cù, tiết kiệm và lối ứng xử thân thiện, hài hòa, linh hoạt với tự nhiên
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ ở ý ận
Luận án dựa trên những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng ồ Chí Minh, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về lối sống,
Trang 6xây dựng lối sống cho thanh niên (trong đó có sinh viên), về kế thừa giá trị tinh thần, giá trị đạo đức truyền thống dân tộc Việt Nam trong xây dựng lối sống mới cho thanh niên nói chung và sinh viên nói riêng Ngoài ra, luận án cũng kế thừa những thành tựu đã đạt được của các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
4.2 Phương ph p nghiên cứ
Luận án được thực hiện trên cơ sở vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để phân tích cơ sở hình thành của lối sống truyền thống dân tộc cũng như sự biến đổi của nó
Các phương pháp lịch sử - lôgíc, phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp điều tra, khảo sát, so sánh cũng được sử dụng để thực hiện đề tài luận án
Đóng góp mới của luận án
- Luận án góp phần làm rõ mối quan hệ giữa các giá trị đạo đức truyền thống với lối sống truyền thống của dân tộc, trong đó làm rõ lối sống
là cách thức, phương thức biểu hiện của giá trị đạo đức truyền thống, còn các giá trị ấy đóng vai trò là cơ sở định hướng, dẫn dắt cho lối sống, hay nói cách khác là mặt tinh thần của lối sống Từ đó lý giải vì sao các giá trị tinh thần, giá trị đạo đức, giá trị lối sống và các giá trị khác lại có những nét tương đồng nhau, thậm chí là khó tách biệt
- Luận án luận chứng thực chất, tính tất yếu của việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- Luận án góp phần làm rõ thêm những thành tựu và hạn chế của sự
kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- Luận án góp phần đề xuất một số nhóm giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong việc xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
6 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án gồm: 04 chương, 11 tiết
Trang 7Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI
Thứ nhất, các công trình khoa học đã đưa ra các khái niệm, đặc
trưng, bản chất, vai trò của lối sống, lối sống xã hội chủ nghĩa Các công trình cũng đã phân tích các nhân tố tác động đến sự vận động của lối sống trong thời kỳ đổi mới và làm rõ những biến đổi của lối sống ở cả hai phương diện tích cực và tiêu cực
Thứ hai, nhiều công trình nghiên cứu đã đi vào phân tích ở các góc
độ khác nhau những giá trị tinh thần, giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam và khẳng định vai trò to lớn của những giá trị ấy trong quá trình phát triển ở giai đoạn hiện nay
Thứ ba, các công trình nghiên cứu đã đặt ra vấn đề kế thừa, phát huy
các giá trị đạo đức, giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình phát triển như một tất yếu khách quan Từ đó, một số công trình nghiên cứu đã đưa ra những phương hướng và giải pháp để kế thừa, phát huy, giáo dục các giá trị truyền thống trong giai đoạn hiện nay
1.2 NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
t à, khái niệm, nội dung xây dựng lối sống mới cho sinh viên
cũng đã được các công trình đề cập, phân tích ở các khía cạnh khác nhau Các công trình nhất trí với yêu cầu xây dựng lối sống mới cho thanh niên, học sinh, sinh viên cần có sự kế thừa những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Hai là, các công trình khoa học cũng trình bày tính tất yếu và thực
trạng kế thừa các giá trị truyền thống, giá trị đạo đức truyền thống trong quá
Trang 8trình xây dựng lối sống nói chung và lối sống cho thanh niên, sinh viên nói riêng ở những nét cơ bản Một số công trình nghiên cứu đưa ra những phương thức kế thừa các giá trị truyền thống trong quá trình đổi mới Ngoài
ra các công trình nghiên cứu đã có những khảo sát cụ thể để phản ánh thực trạng lối sống của học sinh, sinh viên
Ba là, các công trình nghiên cứu đã đưa ra các phương hướng và giải
pháp chủ yếu để kế thừa các giá trị truyền thống Về cơ bản các phương hướng và giải pháp đó là phù hợp với thực trạng vấn đề kế thừa giá trị truyền thống và xây dựng lối sống những năm vừa qua
1.3 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ CỦA CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
1.3.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài luận án
Thứ nhất, các vấn đề lý luận về lối sống, lối sống mới, lối sống xã hội
chủ nghĩa đã được các công trình đề cập, phân tích ở các góc độ khác nhau Vấn đề truyền thống, giá trị truyền thống, giá trị đạo đức truyền thống dân tộc đã được nhiều tác giả nghiên cứu ở những góc độ khác nhau
Thứ hai, các công trình nghiên cứu cũng đã đề cập đến sự cần thiết,
thực trạng, những nhân tố tác động đến việc kế thừa giá trị đạo đức truyền thống, giá trị văn hóa truyền thống trong xây dựng nhân cách, lối sống con người Việt Nam nói chung, sinh viên nói riêng
Thứ ba, các phương hướng, giải pháp để kế thừa, phát huy hoặc giữ
gìn, bảo tồn giá trị truyền thống, giá trị đạo đức truyền thống đã được các công trình đưa ra Tuy nhiên, các giải pháp để kế thừa các giá trị cơ bản trong lối sống truyền thống dân tộc để xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay cần phải tiếp tục đi sâu nghiên cứu, làm rõ
1.3 Những vấn đề đặt ra mà luận án tiếp t c nghiên cứu
t à, làm rõ cơ sở hình thành lối sống truyền thống dân tộc, trong
đó phân tích cụ thể mối quan hệ giữa giá trị đạo đức truyền thống dân tộc
và lối sống truyền thống; đồng thời cần làm rõ thực chất, tính tất yếu và những nội dung cơ bản của sự kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Trang 9Hai là, làm rõ các nhân tố tác động, thực trạng và nguyên nhân của
hạn chế trong việc kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc nhằm xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Ba là, luận án sẽ phân tích một số nhóm giải pháp chủ yếu để kế thừa
có hiệu quả những giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong quá trình xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
Tiểu kết chương 1
Các công trình nghiên cứu được khảo sát ở trên nhìn chung đã có những đóng góp nhất định đối với các vấn đề lý luận về lối sống, lối sống mới, những biến đổi của lối sống con người Việt Nam từ khi đổi mới đến nay Nhiều công trình đã phân tích khá sâu sắc về các giá trị văn hóa, giá trị tinh thần và giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc cũng như vai trò của việc kế thừa những giá trị ấy trong xây dựng lối sống mới và hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam hiện đại, phát triển toàn diện nói chung và sinh viên nói riêng Nhiều công trình đã phân tích các nhân tố tác động đến việc hình thành, phát triển và biến đổi của lối sống trong giai đoạn hiện nay, như tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sự phát triển của kinh tế thị trường, quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế Một số công trình nghiên cứu cũng đã minh chứng được những thay đổi của lối sống con người Việt Nam hiện nay trên cả hai chiều hướng tích cực và tiêu cực bằng những số liệu khảo sát cụ thể Những quan điểm, phương hướng và các giải pháp để xây dựng lối sống mới, hoàn thiện nhân cách cho sinh viên và thế
hệ trẻ cũng đã được các nhiều công trình nghiên cứu phân tích ở các mức
độ khác nhau
Tuy nhiên, việc nghiên cứu trực tiếp về các giá trị lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam được đề cập đến trong các công trình trên cần tiếp tục được nghiên cứu thêm Vị trí, vai trò của các giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong hệ giá trị truyền thống cũng như đối với việc xây dựng lối sống văn minh, hiện đại ngày nay vẫn còn nhiều nội dung cần được nghiên cứu, làm rõ Vấn đề kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới nói chung và lối sống sinh viên nói riêng là
Trang 10vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu làm rõ, đặc biệt trong bối cảnh tonaf
cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay Vì vậy đề tài “Kế
thừa giá trị ối sống truyền thống dân t c trong việc xây dựng ối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay” là vấn đề nghiên cứu có nhiều ý nghĩa lý
luận và thực tiễn
Chương 2
KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG VIỆC XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
2.1 LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM - KHÁI NIỆM VÀ
Từ đó, nghiên cứu sinh đưa ra định nghĩa lối sống như sau:
Lối sống à phương thức sống của con người hình thành trên những điều kiện, hoàn cảnh ịch sử nhất định, được thể hiện thông qua cách suy nghĩ và hành đ ng của con người trên các phương diện cơ bản của đời sống từ ao đ ng sản xuất đến các hoạt đ ng chính trị, văn hóa, tinh thần, quan hệ ứng xử giữa con người với tự nhiên và xã h i
2.1.1.2 L i ng n h ng d n c Việ Na
* Truyền thống
Thông qua các quan điểm của các nhà khoa học, có thể khái quát một
số đặc trưng cơ bản của truyền thống như sau:
Trang 11Thứ nhất, truyền thống là những yếu tố tồn tại lâu dài, phản ánh
được bản sắc của mỗi cộng đồng người
Thứ hai, truyền thống là kết quả hoạt động của con người trong quá
khứ biểu hiện ở tính cách, phẩm chất, tư tưởng, tình cảm, tập quán
Thứ ba, truyền thống được hình thành trong lịch sử do tác động của
hoàn cảnh địa lý - tự nhiên, các điều kiện kinh tế - xã hội, lịch sử, văn hóa
Thứ tư, truyền thống có tính cộng đồng, tính ổn định và tính lưu truyền
Từ đó có thể khẳng định, truyền thống là những yếu tố tồn tại lâu dài qua các thời kỳ lịch sử, được hình thành trên cơ sở những điều kiện tự nhiên - địa lý, kinh tế - xã hội nhất định, phản ánh hoạt động của con người trên các
lĩnh vực của đời sống xã hội, được lưu truyền từ thế hệ này đến thế hệ khác
* Cơ sở hình thành ối sống truyền thống dân t c Việt Nam
Cơ sở hình thành lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam được phân tích dựa trên 3 yếu tố:
t à, hoàn cảnh địa lý - tự nhiên
Việt Nam có hoàn cảnh địa lý - tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và giao lưu văn hóa với các nước trong khu vực và quốc tế Tuy nhiên, nước ta cũng thường xuyên chịu tác động của các hiện tượng tự nhiên khắc nghiệt như lũ lụt, mưa bão, hạn hán,… oàn cảnh địa lý - tự nhiên đó đã hình thành lối sống truyền thống với nhiều giá trị tốt đẹp như tinh thần đoàn kết, nhân ái, bao dung, đức tính cần cù, tiết kiệm, lối ứng xử hài hòa, linh hoạt trong mối quan hệ với con người và tự nhiên…
Hai là, điều kiện kinh tế - xã hội
Điều kiện kinh tế - xã hội chủ yếu quy định sự hình thành lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam là sự tồn tại lâu dài của chế độ phong kiến với phương thức sản xuất thuộc kiểu phương thức sản xuất châu Á theo như quan điểm của C.Mác Xã hội phong kiến với những đặc trưng vốn có kéo dài, làm cho lối sống của con người Việt Nam được hình thành từ thời sơ sử
cứ lặp đi lặp lại, mặc dù có sự thay đổi về hình thức, về lượng, nhưng không có sự thay đổi về chất
Ba là, cơ sở văn hóa, tinh thần
Trang 12Giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trở thành cơ sở tinh thần cốt yếu định hướng cho lối sống truyền thống của dân tộc, tạo nên mối liên hệ mật thiết với lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam Điều này được biểu hiện
ở những nội dung sau:
Thứ nhất, giữa giá trị đạo đức truyền thống và lối sống truyền thống
dân tộc có sự quy định lẫn nhau Các giá trị đạo đức truyền thống là yếu tố tinh thần cơ bản giúp cho lối sống được duy trì và thực hiện theo các chuẩn mực giá trị chung đã được cộng đồng dân tộc khẳng định Ở đây, có thể
hiểu giá trị đạo đức truyền thống chính là mặt tinh thần của lối sống truyền
thống dân tộc Còn lối sống truyền thống dân tộc là một phương thức cơ bản để bảo tồn, chuyển tải và tiếp nối các giá trị đạo đức truyền thống, làm cho các giá trị ấy được khẳng định và duy trì
Hai là, giữa giá trị đạo đức truyền thống và lối sống truyền thống dân
tộc có sự tác động qua lại lẫn nhau Các giá trị đạo đức truyền thống là yếu
tố cốt lõi hình thành lẽ sống có tác dụng định hướng, dẫn đường cho lối sống, duy trì tính dân tộc của lối sống Sức mạnh của giá trị đạo đức truyền thống thông qua lối sống truyền thống dân tộc đã được định hình sẽ tạo dựng lối sống của các thế hệ tiếp theo
Ba là, các giá trị đạo đức truyền thống tồn tại hiện thực trong con
người cũng như lối sống của con người chứ không đứng ngoài đời sống xã hội nói chung và lối sống nói riêng
* Khái niệm ối sống truyền thống dân t c Việt Nam
Lối sống của mỗi cộng đồng, mỗi quốc gia, dân tộc luôn chịu sự quy định của hoàn cảnh tự nhiên - địa lý, các điều kiện kinh tế - xã hội, chính trị, văn hóa, tinh thần truyền thống nhất định Điều đó tạo nên cho mỗi quốc gia, dân tộc có lối sống truyền thống với những nét đặc trưng riêng biệt Lịch sử dân tộc Việt Nam đã tạo nên cho con người Việt Nam lối sống truyền thống riêng biệt với những đặc trưng độc đáo Có thể khẳng
định, ối sống truyền thống dân t c Việt Nam à phương thức sống của
con người Việt Nam, hình thành và phát triển trong ịch sử dựng nước, giữ nước của dân t c, được thể hiện thông qua hoạt đ ng của con người
Trang 13trên các ĩnh vực của đời sống xã h i như ao đ ng sản xuất, hoạt đ ng chính trị - xã h i, sinh hoạt văn hóa tinh thần, cách thức ứng xử với con người và tự nhiên
2.1.2 Giá trị lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam
2.1.2.1 Khái niệm giá trị, giá trị lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam
* Khái niệm giá trị
Giá trị là một thuật ngữ được sử dụng trong nhiều khoa học với nghĩa rộng, hẹp cùng nhiều cách tiếp cận từ các góc độ khác nhau Tuy nhiên, điểm chung được rút ra là khi nói đến giá trị là muốn khẳng định mặt tích cực, mặt chính diện, gắn liền với cái đúng, cái tốt, cái đẹp, cái có khả năng thôi thúc con người hành động và nỗ lực vươn tới để hoàn thiện trong cuộc sống
* Khái niệm giá trị ối sống truyền thống dân t c Việt Nam
Giá trị lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam là một bộ phận cấu thành hệ thống các giá trị truyền thống của dân tộc được hình thành, phát triển, tồn tại và lưu truyền trong lịch sử dựng nước và giữ nước của cha ông
ta Đó là những phẩm chất tốt đẹp trong lối sống, có tác động tích cực tới việc điều chỉnh hành vi của các cá nhân, cộng đồng xã hội trong các hoạt động sản xuất, hoạt động chính trị - xã hội, hoạt động văn hóa, các mối quan hệ giữa con người với con người và con người với tự nhiên
Có thể khẳng định, giá trị ối sống truyền thống dân t c Việt Nam à
sự kết tinh những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam, được hun đúc nên trong quá trình xây dựng và phát triển của dân t c, nó gắn iền với hoạt đ ng sống của con người, à những cái thể hiện bản chất, đặc trưng cốt õi của ối sống truyền thống dân t c
2.1.2.2 Một số giá trị cơ bản của lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam
Thứ nhất, lòng yêu nước
Thứ hai, tinh thần hiếu học
Thứ ba, tinh thần đoàn kết, nhân ái, bao dung