Những vị thuốc không nên dùng cho phụ nữ có thai

Đặc biệt thuốc có tác dụng hành huyết, giảm đau, dùng trong các chứng bế kinh, ứ huyết, trục thai chết lưu, vì thế không dùng cho thai phụ.. Nhóm thuốc thanh nhiệt Mẫu đơn bì vị đắng tín

Những vị thuốc không nên dùng cho phụ nữ có thai

Sử dụng thuốc cho phụ nữ có thai phải hết sức thận trọng, nhất là trong Đông y có rất nhiều vị thuốc gây ảnh hưởng không tốt tới sự phát triển của thai nhi đặc biệt làm gia tăng sự co bóp tử cung dễ gây động thai, sảy thai Xin lưu ý một số vị thuốc thông dụng nhưng có thể gây nguy cơ cho phụ nữ có thai

Nhóm thuốc giải biểu

Quế chi vị cay ngọt, tính ấm, quy vào ba kinh phế, tâm, bàng quang Tác dụng giải biểu, tán hàn, chủ trị các bệnh cảm mạo phong hàn, làm thông dương khí, ấm kinh thông mạch, ấm thận, hành thủy Đặc biệt thuốc có tác dụng hành huyết, giảm đau, dùng trong các chứng bế kinh, ứ huyết, trục thai chết lưu,

vì thế không dùng cho thai phụ

Thuyền thoái (xác lột con ve sầu), vị mặn tính hàn, quy vào hai kinh phế, can Tác dụng tán phong nhiệt, giải biểu, giải độc, thúc sởi mọc nhanh, trấn kinh an thần, chữa sốt cao, co giật, chống viêm trong viêm thận mạn tính Những ngưòi có chứng hư và không có phong nhiệt không dùng, phụ nữ có thai dùng thận trọng

Nhóm thuốc thanh nhiệt

Mẫu đơn bì vị đắng tính hơi hàn, quy vào ba kinh tâm, can, thận Thuốc có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết làm thanh huyết nhiệt, trị chảy máu cam, thổ huyết ban chẩn ,

thanh can nhiệt chữa chứng sườn đau tức, hoa mắt đau đầu, đau bụng

kinh Ngoài ra còn có tác dụng hoạt huyết khử ứ, điều trị các chứng

bế kinh, tích huyết, chấn thương, làm hạ huyết áp, chữa xơ vữa động

mạch Do tác dụng thông kinh hoạt huyết, vị thuốc không dùng cho

người có kinh nguyệt nhiều và phụ nữ có thai vì dễ gây sảy thai

Bạch mao căn (rễ cỏ tranh) vị ngọt, tính hàn quy vào hai kinh vị và

phế Có tác dụng thanh trừ nhiệt độc trong cơ thể, tư âm, thanh nhiệt,

tiêu ứ huyết Làm lương huyết, chỉ huyết trong trường hợp đái ra

huyết, chảy máu cam, ho ra máu Lợi niệu tiêu thũng trong các

chứng viêm thận cấp hay bàng quang thấp nhiệt Ngoài ra còn thanh

phế chỉ ho Do công năng trục ứ huyết, tính lại hàn nên người có thai

và người bệnh thể hư hàn không có thực nhiệt không nên dùng

Nhóm thuốc ho

Bán hạ là vị thuốc hóa đàm hàn, vị cay, tính ấm, quy vào hai kinh tỳ, vị Tác dụng ráo thấp, trừ đàm, chỉ ho dùng trong các chứng đàm thấp, ho nhiều đàm chữa viêm khí quản mạn tính, giáng nghịch, chỉ nôn, tiêu phù giảm đau, giải độc Phụ nữ có thai dùng cần thận trọng

Thường sơn vị đắng, tính hàn, hơi có độc, quy vào ba kinh phế, tâm, can Tác dụng tiêu đờm, chữa sốt rét, làm cho đờm nôn ra, làm hết bĩ tích, bứt rứt khó chịu Không nên dùng cho người ở thể hư và phụ

nữ có thai

Nhóm thuốc bình can, tức phong, an thần khai khiếu

Cây và vị thuốc đơn bì.

Toàn yết (bọ cạp) vị mặn, hơi cay, tính bình, có độc, quy vào kinh

can Có tác dụng làm tắt phong, chỉ kinh, chữa các bệnh trúng

phong, uốn ván, điên giản chân tay co quắp, hoạt lạc thông kinh,

giảm đau, giải độc chữa sang lở mụn nhọt Không dùng thuốc cho

người huyết hư, phụ nữ có thai

Băng phiến kết tinh từ tinh dầu đại bi, vị cay đắng, tính hơi hàn,

quy vào 3 kinh tâm, tỳ, phế Tác dụng khai khiếu, tỉnh thần, tiêu

tán màng mộng, mắt đau đỏ Không dùng cho phụ nữ có thai

Xạ hương là vị thuốc lấy từ túi xạ con hươu sao đực trưởng thành, có vị cay, tính ấm, quy vào hai kinh tâm, tỳ, thông 12 đường kinh Tác dụng khai khiếu tỉnh tỳ, dùng trong chứng kinh phong, điên giản, hôn mê, trúng phong, quyết lạnh do đờm dãi vít tắc Trên lâm sàng còn dùng khử ứ huyết, giảm đau trong chấn thương sưng đau, cơ nhục sưng tấy Ngoài ra còn làm thoái màng mộng, sáng mắt, trừ mủ, tiêu ung nhọt, đặc biệt có tác dụng thúc thai sản, trục thai chết lưu Vì vậy dễ gây sảy thai, không nên dùng cho phụ nữ có thai

Nhóm thuốc hành khí

Hậu phác vị cay, tính ấm, quy vào ba kinh tỳ, vị, đại tràng Tác dụng hành khí, hoá thấp, giảm đau, chữa tỳ, vị hàn thấp khí trệ, ngực bụng đầy trướng, ăn uống không tiêu Giáng khí bình suyễn dùng khi đàm thấp ngưng đọng ở phế, làm thanh tràng chữa chứng hoắc loạn, kiết lỵ Người tỳ vị hư nhược, phụ

nữ có thai không nên dùng

Chỉ thực vị đắng, tính hàn quy vào hai kinh tỳ, vị, tác dụng phá khí tiêu tích dùng khi đại tiện bí kết tỳ

hư, ứ trệ, ngực bụng đầy trướng, ăn không tiêu, lỵ lâu ngày Giảm đau, hoá đàm, trừ báng bĩ, lồng ngực đầy tức, khó thở do ho nhiều đàm, đàm ngưng trệ Trường hợp không có khí trệ, tà thực thì không dùng, người thể trạng yếu, phụ nữ có thai không nên dùng

Những vị thuốc không nên dùng cho phụ nữ có thai

(Kỳ II)

Nhóm thuốc hoạt huyết

Huyền hồ còn gọi là nguyên hồ sách vị cay, tính ấm, quy vào

3 kinh phế, can, tỳ Tác dụng hoạt huyết tán ứ, lợi khí, chỉ đau

Có thể hành được khí trệ trong huyết, huyết trệ trong khí,

thông tiểu tiện, trừ phong Điều trị các chứng khí đọng, huyết

kết, kinh nguyệt không đều, các chấn thương bầm tím, huyết

chét đọng lại Là thuốc hoạt huyết lợi khí nhất trong các thứ

thuốc song dễ gây sảy thai

Đào nhân vị đắng, ngọt, tính bình, quy vào hai kinh can, thận Tác dụng hoạt huyết khử ứ,chữa các bệnh về kinh nguyệt hoặc sau đẻ bị ứ huyết Làm nhuận tràng, thông tiện, giảm đau, chống viêm Tuy nhiên do tác dụng hoạt huyết, khử ứ dễ làm sảy thai

Hồng hoa có vị cay, tính ấm, quy vào hai kinh tâm, can, tác dụng hoạt huyết thông kinh, khử ứ huyết, giải độc trong trường hợp sưng đau, trục thai chết lưu, ngoài ra có tác dụng nhuận tràng thông tiện Hồng hoa làm tăng sự co bóp của tử cung, phụ nữ có thai không được dùng

Bò cạp cho vị thuốc toàn yết.

Ngưu tất vị đắng chua, tính bình, quy vào hai kinh can, thận Tác dụng hoạt huyết, thông kinh hoạt lạc, chữa bế kinh, kinh nguyệt không đều Làm thư cân, kiện cốt, điều trị các chứng về khớp, nhất là khớp chân Ngoài ra còn chỉ huyết, lợi niệu, thông lâm, hạ áp, giải độc, chống viêm Người có thai không nên dùng do tác dụng hoạt huyết và tăng co bóp tử cung của thuốc

Ích mẫu vị cay, hơi đắng, tính mát, quy vào hai kinh can và tâm bào Tác dụng hành huyết, thông kinh, chữa kinh nguyệt không đều, sau đẻ ứ huyết, làm lợi thủy, tiêu thũng, giải độc, trị mụn nhọt sang lở Cả cây và hạt ích mẫu đều có tác dụng thanh can nhiệt, ích tinh, hạ áp, chữa đau mắt đỏ, trừ thủy khí Người huyết hư, phụ nữ có thai không nên dùng

Nhũ hương là loại nhựa vị đắng, tính ôn, quy vào ba kinh tâm, tỳ, can Tác dụng hoạt huyết hành khí, thông kinh lạc, giảm đau, trị khí huyết ứ trệ gây đau đớn Ngoài ra còn giải độc, sinh cơ Không nên dùng cho phụ nữ có thai

Hoa hòe vị đắng, tính hàn, quy vào hai kinh can và đại trường Có tác dụng lương huyết, chỉ huyết, trị huyết nhiệt gây xuất huyết, thanh nhiệt, bình can, hạ áp, chữa đau thắt mạch vành, thanh phế, chống viêm Tuy nhiên không dùng cho phụ nữ có thai

Nhóm thuốc tả hạ

Đại hoàng vị đắng, tính hàn, quy vào 5 kinh tỳ, vị, đại tràng, tâm bào, can Tác dụng thanh tràng, thông tiện, tả hỏa, giải độc, trục ứ thông kinh, dùng khi kinh bị ứ tích, các trường hợp ứ huyết sưng đau do sang chấn Phụ nữ có thai không được dùng

Mang tiêu còn gọi phác tiêu, huyền minh phấn, là vị thuốc có nguồn gốc khoáng vật chứa natrisulfat thiên nhiên, vị cay đắng, mặn, tính đại hàn Tác dụng thanh tràng thông tiện, dùng trong chứng vị tràng thực nhiệt, đại tràng bí kết Ngoài ra còn tả hỏa giải độc trong trường hợp đau mắt đỏ, miệng lưỡi lở loét Do tính đại hàn và tả hạ mạnh mà không dùng cho phụ nữ có thai

Phan tả diệp vị cay, đắng, tính đại hàn, quy kinh đại tràng Tác dụng thanh tràng, thông tiện chữa chứng nhiệt tích lại làm cho đại tràng bí kết, táo bón, làm kiện vị, tiêu thực, tả tích trệ, chữa thủy thũng, bụng trướng to Không dùng cho phụ nữ có thai

Khiên ngưu tử (hạt cây bìm bìm) vị đắng, tính hàn, có độc, quy kinh vị, thận, đại tràng Tác dụng trục thủy, tả hạ, điều trị chứng đại tiểu tiện bí kết, thuốc còn sát trùng, trị giun đũa Phụ nữ có thai không nên dùng

Thương lục vị đắng, tính hàn, có độc, quy kinh tỳ, vị, đại tràng là thuốc trục thủy, tả hạ, sát trùng dùng chữa mụn nhọt sưng phù đau đớn hoặc trị giun Không dùng thuốc cho phụ nữ có thai

Thông thảo vị ngọt, tính lạnh quy vào hai kinh phế, vị Tác dụng lợi thủy, thanh thấp nhiệt dùng lợi tiểu, tiêu thủy thũng, chữa chứng tắc tia sữa, thông kinh bế ở phụ nữ, gây co tử cung, thúc đẻ nhanh Vì vậy không an toàn cho thai nhi

Nhóm thuốc hồi dương, cứu nghịch

Phụ tử vị cay, ngọt, tính đại nhiệt, có độc, quy vào 3 kinh tâm, thận, tỳ, tác dụng hồi dương cứu nghịch, trị chứng thoát dương, khử hàn, giảm đau, chữa các bệnh phong hàn, thấp tý Làm ấm thận hành thủy, chức năng thận kém, dương khí không đủ, kiện tỳ vị, trong chứng tỳ vị hư hàn Không dùng cho phụ nữ

có thai và trẻ em dưới 15 tuổi

Nhục quế vị cay ngọt, tính đại nhiệt, quy kinh can, thận, tỳ Tác dụng hồi dương, khử hàn, giảm đau,

ấm thận, hành thủy giống như phụ tử, thuốc không dùng cho phụ nữ có thai

DSCKI Phạm Hinh