Tóm tắt Luận án Tiến sĩ Lịch sử: Giáo dục đại học thời Việt Nam Cộng Hòa (1956-1975)

Luận án là một công trình hệ thống về giáo dục đại học thời Việt Nam Cộng hòa từ năm 1956 đến năm 1975; từ góc độ lịch sử, luận án phục dựng bức tranh về giáo dục đại học thời Việt Nam Cộng hòa từ năm 1956 đến năm 1975 nhằm đến mục đích làm rõ sự chuyển biến từ những ảnh hưởng của giáo dục Pháp (từ năm 1956 đến năm 1964) sang tiếp thu những ảnh hưởng của mô hình giáo dục đại học Hoa Kỳ (từ năm 1965 đến năm 1975). Để biết rõ hơn về nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.

Đ I H C QU C GIA HÀ N I Ạ Ọ Ố Ộ

TR ƯỜ NG Đ I H C KHOA H C XàH I VÀ NHÂN VĂN Ạ Ọ Ọ Ộ

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

HOÀNG TH  H NG NGA Ị Ồ

GIÁO D C Đ I H C Ụ Ạ Ọ

TH I VI T NAM C NG HÒA (1956 ­ 1975) Ờ Ệ Ộ

Chuyên ngành: L ch s  Vi t Nam c n đ i và hi n đ i ị ử ệ ậ ạ ệ ạ

Mã s : 62 22 54 05 ố

TÓM T T LU N ÁN TI N SĨ L CH S Ắ Ậ Ế Ị Ử

Hà N i ­ 2015 ộ

Lu n án đ ậ ượ c hoàn thành t i: ạ

TR ƯỜ NG Đ I H C KHOA H C XàH I VÀ NHÂN VĂN Ạ Ọ Ọ Ộ

Đ I H C QU C GIA HÀ N I Ạ Ọ Ố Ộ

Ng ườ ướ i h ng d n khoa h c: ẫ ọ

Lu n án s  đ ậ ẽ ượ c b o v  tr ả ệ ướ c H i đ ng c p c  s  ch m Lu n ộ ồ ấ ơ ở ấ ậ  

án ti n sĩ h p t i Tr ế ọ ạ ườ ng Đ i h c Khoa h c Xã h i và Nhân văn, s ạ ọ ọ ộ ố 

336   Nguy n   Trãi,   Thanh   Xuân,   Hà   N i,   vào   h i gi phút, ễ ộ ồ ờ   ngày tháng năm 2015.

Có th  tìm hi u Lu n án t i:  ể ể ậ ạ

­ Th  vi n Qu c gia Vi t Nam ư ệ ố ệ

­ Trung tâm Thông tin th  vi n ­ Đ i h c Qu c gia Hà N i ư ệ ạ ọ ố ộ

M  Đ UỞ Ầ

1. Lý do ch n đ  tàiọ ề  

Nghiên c u l ch s  Vi t Nam t  năm 1954 đ n năm 1975 t  trứ ị ử ệ ừ ế ừ ướ  c

đ n nay ch  y u t p trung vào các v n đ  c a cu c kháng chi n ch ngế ủ ế ậ ấ ề ủ ộ ế ố  

M  c u nỹ ứ ước c a nhân dân Vi t Nam nh  chi n tranh cách m ng, đ uủ ệ ư ế ạ ấ  tranh quân s , chính tr , ngo i giao Các n i dung v  văn hóa ­ xã h i ự ị ạ ộ ề ộ ở 

mi n Nam Vi t Nam ch a nh n đề ệ ư ậ ược nhi u s  quan tâm nghiên c u cóề ự ứ  tính khoa h c c p nh p cao. Trong s  các n i dung đó, giáo d c đ i h c ọ ậ ậ ố ộ ụ ạ ọ ở 

mi n Nam Vi t Nam cũng là m t trong nhi u v n đ  còn tề ệ ộ ề ấ ề ương đ i m iố ớ  

m , ch a đẻ ư ược nhi u ngề ười ti p c n nghiên c u m t cách đ y đ , toànế ậ ứ ộ ầ ủ  

di n và h  th ng. L ch s  mi n Nam Vi t Nam t  năm 1954 cho đ n nămệ ệ ố ị ử ề ệ ừ ế  

1975 cho th y r ng các vi n đ i h c t n t i dấ ằ ệ ạ ọ ồ ạ ưới chính quy n Vi t Namề ệ  

C ng hòa có v  trí, vai trò và t m  nh hộ ị ầ ả ưởng khá sâu r ng trong xã h iộ ộ  

mi n Nam. Vi c nghiên c u giáo d c đ i h c   mi n Nam Vi t Namề ệ ứ ụ ạ ọ ở ề ệ  

1956 ­ 1975 s  góp ph n b  sung nh ng hi u bi t v  mô hình, phẽ ầ ổ ữ ể ế ề ươ  ng

th c t  ch c các lo i hình giáo d c đ i h c (công l p, t  th c), v  cácứ ổ ứ ạ ụ ạ ọ ậ ư ụ ề  

ho t đ ng đã t ng di n ra cũng nh  đ c đi m n i b t và vai trò c a giáoạ ộ ừ ễ ư ặ ể ổ ậ ủ  

d c đ i h c   mi n Nam Vi t Nam dụ ạ ọ ở ề ệ ưới chính quy n Vi t Nam C ngề ệ ộ  hòa. Thông qua tìm hi u v  giáo d c đ i h c gi i nghiên c u có thêmể ề ụ ạ ọ ớ ứ  

nh ng c  s  đ  nh n th c đ y đ  và toàn di n và khách quan h n v  cácữ ơ ở ể ậ ứ ầ ủ ệ ơ ề  

v n đ  chính tr  ­ văn hóa ­ xã h i mi n Nam Vi t Nam trong giai đo nấ ề ị ộ ề ệ ạ  này

Hi n nay, các giáo trình, tài li u gi ng d y v  l ch s  nói chung vàệ ệ ả ạ ề ị ử  

v  l ch s  giáo d c nói riêng h u nh  không gi i thi u ho c có gi i thi uề ị ử ụ ầ ư ớ ệ ặ ớ ệ  thì cũng ch a có nh ng đánh giá khách quan, nh ng ki n gi i khoa h c vư ữ ữ ế ả ọ ề toàn b  n n giáo d c đ i h c mi n Nam Vi t Nam. Trong quá trình t nộ ề ụ ạ ọ ề ệ ồ  

t i, giáo d c đ i h c mi n Nam Vi t Nam th  hi n s  v n  đ ng vàạ ụ ạ ọ ề ệ ể ệ ự ậ ộ  chuy n bi n dể ế ưới m t s   nh hộ ố ả ưởng giáo d c đ i h c phụ ạ ọ ương Tây mang giá tr  h t nhân tích c c, h p lý cũng nh  v n g p ph i nh ng t n t i,ị ạ ự ợ ư ẫ ặ ả ữ ồ ạ  khuy t đi m. Nh ng đ c đi m đó (k  c  h p lý và h n ch ) c n đế ể ữ ặ ể ể ả ợ ạ ế ầ ượ  cnghiên c u, phân tích k  càng đ  có th  cung c p cho gi i nghiên c uứ ỹ ể ể ấ ớ ứ  

nh ng nh n đ nh đ y đ , khách quan và khoa h c v  giáo d c đ i h cữ ậ ị ầ ủ ọ ề ụ ạ ọ  

dưới chính quy n Vi t  Nam  C ng hòa. T  nh ng nh n  đ nh đó, gi iề ệ ộ ừ ữ ậ ị ớ  nghiên c u có th  liên h  tìm ra nh ng đi m tham chi u, so sánh cũng nhứ ể ệ ữ ể ế ư đúc rút được m t s  đi m b  sung cho giáo d c đ i h c Vi t Nam hi nộ ố ể ổ ụ ạ ọ ệ ệ  

t i. Lu n án cũng hạ ậ ướng t i đáp  ng nhu c u b  sung t  li u, k t quớ ứ ầ ổ ư ệ ế ả nghiên c u vào chứ ương trình gi ng d y v  l ch s  giáo d c đ i h c Vi tả ạ ề ị ử ụ ạ ọ ệ  Nam và l ch s  Vi t Nam hi n đ i. ị ử ệ ệ ạ

V i nh ng lý do trên, tôi đã quy t đ nh ch n đ  tài  ớ ữ ế ị ọ ề Giáo d c đ i ụ ạ  

h c th i Vi t Nam C ng hòa (1956 ­ 1975) ọ ờ ệ ộ   làm đ  tài lu n án ti n sĩề ậ ế  chuyên ngành l ch s  Vi t Nam c n đ i và hi n đ i c a mình. ị ử ệ ậ ạ ệ ạ ủ

2 M c đích và nhi m v  nghiên c u ụ ệ ụ ứ

M c đích nghiên c u: ụ ứ

Lu n án là m t công trình h  th ng v  giáo d c đ i h c th i Vi tậ ộ ệ ố ề ụ ạ ọ ờ ệ  Nam C ng hòa t  năm 1956 đ n năm 1975. T  góc đ  l ch s , lu n ánộ ừ ế ừ ộ ị ử ậ  

ph c d ng b c tranh v  giáo d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa t  nămụ ự ứ ề ụ ạ ọ ờ ệ ộ ừ  

1956 đ n năm 1975 nh m đ n m c đích làm rõ s  chuy n bi n t  nh ngế ằ ế ụ ự ể ế ừ ữ  

nh h ng c a giáo d c Pháp (t  năm 1956 đ n năm 1964) sang ti p thu

nh ng  nh hữ ả ưởng c a mô hình giáo d c đ i h c Hoa K  (t  năm 1965 đ nủ ụ ạ ọ ỳ ừ ế  năm 1975). Đ ng th i lu n án rút ra m t s  đ c đi m n i b t và đánh giáồ ờ ậ ộ ố ặ ể ổ ậ  

m t cách khách quan h n v  m t s  vai trò c a giáo d c đ i h c đ i v iộ ơ ề ộ ố ủ ụ ạ ọ ố ớ  

xã h i mi n Nam Vi t Nam t  năm 1956 đ n năm 1975. ộ ề ệ ừ ế

Nhi m v  nghiên c u: ệ ụ ứ

­ T p h p các ngu n t  li u đ  mô t  di n ti n v  t  ch c, ho tậ ợ ồ ư ệ ể ả ễ ế ề ổ ứ ạ  

đ ng c a giáo d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa qua hai phân đo n tộ ủ ụ ạ ọ ờ ệ ộ ạ ừ năm năm 1956 đ n năm 1964 và t  năm 1965 đ n năm 1975.ế ừ ế

­ Phân tích làm sáng t  s  chuy n bi n t  m t n n giáo d c đ i h cỏ ự ể ế ừ ộ ề ụ ạ ọ  mang đ m  nh hậ ả ưởng giáo d c Pháp sang xu hụ ướng ti p thu nh ng  nhế ữ ả  

hưởng giáo d c đ i h c theo mô th c M  S  chuy n bi n đó đụ ạ ọ ứ ỹ ự ể ế ược làm rõ qua các bi u hi n trên các phể ệ ương di n: c u trúc h  th ng đ i h c, m cệ ấ ệ ố ạ ọ ụ  tiêu, chương trình, phương pháp đào t o, đ i ngũ gi ng viên ­ sinh viên, cạ ộ ả ơ 

s  v t ch t ­ ngân sách và t  ch c qu n lý đ i h c. ở ậ ấ ổ ứ ả ạ ọ

­ Rút ra m t s  nh n xét đ  làm rõ m t s  đ c đi m n i b t và vaiộ ố ậ ể ộ ố ặ ể ổ ậ  trò c a giáo d c đ i h c trong xã h i mi n Nam Vi t Nam t  năm 1956ủ ụ ạ ọ ộ ề ệ ừ  

đ n năm 1975. ế

3 Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c uạ ứ

Đ i t ố ượ ng nghiên c u ứ : là giáo d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa.ụ ạ ọ ờ ệ ộ  

Ph m vi nghiên c u: ạ ứ

V  n i dung: Lu n án t p trung vào làm rõ s  chuy n bi n c a giáoề ộ ậ ậ ự ể ế ủ  

d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa dụ ạ ọ ờ ệ ộ ướ ải  nh hưởng c a hai khuynhủ  

hướng giáo d c Pháp (1956 ­ 1964) và M  (1965 ­ 1975). ụ ỹ

V  th i gian: M c b t đ u đề ờ ố ắ ầ ượ ực l a ch n là năm 1956 g n li n v iọ ắ ề ớ  

s  hình thành chính th  Vi t Nam C ng hòa đó là năm Qu c h i L p hi nự ể ệ ộ ố ộ ậ ế  chính quy n Đ  nh t Vi t Nam C ng hòa chính th c ban hành Hi n phápề ệ ấ ệ ộ ứ ế  (ngày 26/10/1956) ­ M c k t thúc là m c ch  đ  Vi t Nam C ng hòa s pố ế ố ế ộ ệ ộ ụ  

đ  (ngày 30/4/1975). ổ

V  không gian: mi n Nam Vi t Nam t  vĩ tuy n 17 tr  vào Nam, đâyề ề ệ ừ ế ở  

là vùng dướ ựi s  qu n lý c a chính quy n Vi t Nam C ng hòa, không baoả ủ ề ệ ộ  

g m vùng do M t tr n Dân t c Gi i phóng mi n Nam Vi t Nam làm ch  ồ ặ ậ ộ ả ề ệ ủ

4.  Ngu n t  li u, phồ ư ệ ương pháp nghiên c u ứ

Ngu n t  li u:  ồ ư ệ g m có ngu n t  li u g c và ngu n t  li u khácồ ồ ư ệ ố ồ ư ệ

Ngu n t  li u g c quan tr ng nh t và s  d ng ch  y u nh t trongồ ư ệ ố ọ ấ ử ụ ủ ế ấ  

lu n án là các t  li u đậ ư ệ ược khai thác t  các Phông L u tr  hi n đừ ư ữ ệ ược b oả  

qu n t i Trung tâm L u tr  Qu c gia II. ả ạ ư ữ ố Đây là kh i lố ượng tài li u g c màệ ố  

d a vào đó tác gi  lu n án có th  có c  s  đ  ph c d ng l i b c tranh vự ả ậ ể ơ ở ể ụ ự ạ ứ ề giáo d c đ i h c dụ ạ ọ ưới chính quy n Vi t Nam C ng hòa t  năm 1956 đ nề ệ ộ ừ ế  năm 1975. Bên c nh ngu n t  li u g c   Trung tâm L u tr  II, lu n án đãạ ồ ư ệ ố ở ư ữ ậ  khai thác và s  d ng m t ngu n t  li u khác g m: S u t p báo chí mi nử ụ ộ ồ ư ệ ồ ư ậ ề  Nam Vi t Nam t  năm 1956 đ n năm 1975 g m: Công báo Vi t Nam C ngệ ừ ế ồ ệ ộ  hòa; Các t p chí, t p san v  văn hóa giáo d c, xã h i tiêu bi u c a mi nạ ậ ề ụ ộ ể ủ ề  Nam Vi t Nam (1956 ­ 1975); Các t p san c a các đ i h c. M t ngu n tàiệ ậ ủ ạ ọ ộ ồ  

li u đ c thù trong nghiên c u giáo d c đ i h c Vi t Nam C ng hòa chínhệ ặ ứ ụ ạ ọ ệ ộ  

là Ch  nam Đ i h c, cao đ ng: Ch  nam là m t lo i t p tài li u gi i thi uỉ ạ ọ ẳ ỉ ộ ạ ậ ệ ớ ệ  

v  các trề ường Đ i h c, Cao đ ng, chuyên nghi p t i Vi t Nam.ạ ọ ẳ ệ ạ ệ  Tác giả 

lu n án còn ti p c n kh i lậ ế ậ ố ượng sách và t  li u, các lu n văn th c sĩ, lu nư ệ ậ ạ ậ  

án ti n sĩ v  l ch s  Vi t Nam hi n đ i c a các tác gi  đi trế ề ị ử ệ ệ ạ ủ ả ước cùng v iớ  các tác ph m, bài vi t c a nhi u tác gi  trong và ngoài nẩ ế ủ ề ả ước có liên quan 

tr c ti p đ n đ  tài.ự ế ế ề

Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ : 

Lu n án ch  y u s  d ng phậ ủ ế ử ụ ương pháp l ch s , k t h p phị ử ế ợ ươ  ngpháp logic, phương pháp phân tích và t ng h p, phổ ợ ương pháp đ nh lị ượng. Cách ti p c n ch  y u là l ch s  k t h p v i giáo d c h c đ i h c. ế ậ ủ ế ị ử ế ợ ớ ụ ọ ạ ọ

5.  Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a lu n ánọ ự ễ ủ ậ

­ Lu n án đem đ n nh n th c tậ ế ậ ứ ương đ i toàn di n và có h  th ng vố ệ ệ ố ề giáo d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa (1956 ­ 1975). ụ ạ ọ ờ ệ ộ

­ Lu n án đi đ n kh c ph c m t s  h n ch  trong nhìn nh n đánh giáậ ế ắ ụ ộ ố ạ ế ậ  

v  giáo d c đ i h c Vi t Nam C ng hòa nh  nhìn nh n c c đoan ho c làề ụ ạ ọ ệ ộ ư ậ ự ặ  

ch  khai thác m t tích c c đ  khen ng i m t chi u, ho c là ch  th y nh ngỉ ặ ự ể ợ ộ ề ặ ỉ ấ ữ  

m t tiêu c c, h n ch  mà phê phán, ph  nh n thi u khách quan nh ng giáặ ự ạ ế ủ ậ ế ữ  

tr  có th  ti p thu. Do đó, lu n án này v i cách ti p c n l ch s  là chính k tị ể ế ậ ớ ế ậ ị ử ế  

h p v i cách ti p c n giáo d c h c đ i h c là m t n  l c đ  tìm hi u vợ ớ ế ậ ụ ọ ạ ọ ộ ỗ ự ể ể ề giáo d c đ i h c Vi t Nam C ng hòa giúp gi i nghiên c u có đụ ạ ọ ệ ộ ớ ứ ược nh ngữ  

nh n th c, đánh giá đ y đù, khách quan h n. ậ ứ ẩ ơ

­ Lu n án góp ph n rút ra nh ng  u đi m cũng nh  nh ng h n chậ ầ ữ ư ể ư ữ ạ ế 

c a giáo d c đ i h c Vi t   Nam C ng hòa đ  tham kh o, ph c v  choủ ụ ạ ọ ệ ộ ể ả ụ ụ  

vi c xác đ nh chính sách, bi n pháp phát tri n giáo d c đ i h c Vi t Namệ ị ệ ể ụ ạ ọ ệ  

hi n t i. ệ ạ

­ Lu n án góp ph n b  sung và làm phong phú thêm ngu n tài li u l uậ ầ ổ ồ ệ ư  

tr  và tài li u t  nhi u phía nh m ph c v  nghiên c u, gi ng d y và t ngữ ệ ừ ề ằ ụ ụ ứ ả ạ ổ  

k t v  l ch s  Vi t Nam giai đo n 1954 ­ 1975 cũng nh  l ch s  giáo d cế ề ị ử ệ ạ ư ị ử ụ  

và giáo d c đ i h c Vi t Nam hi n đ i. ụ ạ ọ ệ ệ ạ

6.  B  c c lu n án ố ụ ậ

Ngoài ph n m  đ u và k t lu n lu n án đầ ở ầ ế ậ ậ ược c u trúc thành 04ấ  

chương: 

Ch ng 1: T ng quan tình hình nghiên c u liên quan đ n đ  tài lu n ánươ ổ ứ ế ề ậ

Ch ng 2: Giáo d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa (t  năm 1956 đ n nămươ ụ ạ ọ ờ ệ ộ ừ ế  1964)

Ch ng 3: Giáo d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa (t  năm 1965 đ n nămươ ụ ạ ọ ờ ệ ộ ừ ế  1975)

Ch ng 4: M t s  nh n xét  ươ ộ ố ậ

Chương 1: T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U Ổ Ứ

LIÊN QUAN Đ N Đ  TÀI LU N ÁNẾ Ề Ậ

1.1. T ng quan tình hình nghiên c u   Vi t Namổ ứ ở ệ

Các công trình nghiên c u liên quan đ n giáo d c đ i h c th i Vi tứ ế ụ ạ ọ ờ ệ  Nam C ng hòa (1956 ­ 1975)   trong nộ ở ước có th  chia làm hai giai đo n:ể ạ  

trước năm 1975; t  năm 1975 đ n nay. ừ ế

Trước năm 1975:   mi n Nam Vi t Nam, xu hỞ ề ệ ướng nghiên c u vứ ề 

th c tr ng giáo d c đ i h c và t  đó nêu lên nh ng đ  ngh  c i t  giáo d cự ạ ụ ạ ọ ừ ữ ề ị ả ổ ụ  

đ i h c   mi n Nam Vi t Nam là m t trong nh ng xu hạ ọ ở ề ệ ộ ữ ướng n i b t, đ cổ ậ ặ  

bi t là trên các t p chí văn hóa ­ xã h i và giáo d c ph  bi n. Trong s  cácệ ạ ộ ụ ổ ế ố  

t p chí có m t đ  dày đ c các bài vi t v  các v n đ  văn hóa, giáo d c lúcạ ậ ộ ặ ế ề ấ ề ụ  

b y gi  ph i k  đ n ấ ờ ả ể ế T p chí Bách khoa, T p chí T  t ạ ạ ư ưở  (Vi n Đ i h c ng ệ ạ ọ  

V n H nh), ạ ạ T p chí Đ i h c ạ ạ ọ  (Vi n Đ i h c Hu )… Các bài vi t v  giáoệ ạ ọ ế ế ề  

d c đ i h c trên các t p chí này có giá tr  nh  nh ng “công trình” kh oụ ạ ọ ạ ị ư ữ ả  

c u s m nh t v  giáo d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa. Ngoài các bàiứ ớ ấ ề ụ ạ ọ ờ ệ ộ  

vi t trên các T p chí trên, các công trình nghiên c u v  giáo d c đ i h cế ạ ứ ề ụ ạ ọ  còn xu t hi n   m t s  chuyên kh o c a m t s  gi ng viên các trấ ệ ở ộ ố ả ủ ộ ố ả ườ  ng

Đ i h c mi n Nam Vi t Nam nh  ạ ọ ề ệ ư Xây d ng và phát tri n văn hóa giáo ự ể  

d c ụ  c a Nguy n Kh c Ho ch; ủ ễ ắ ạ Văn hóa giáo d c Vi t Nam đi v  đâu? ụ ệ ề  c aủ  Thu Giang Nguy n Duy C n…ễ ầ

Trong th i gian này, ngờ ượ ạ ớ ự ở ộc l i v i s  n  r  các công trình đ  c p t iề ậ ớ  giáo d c đ i h c   mi n Nam thì   mi n B c l i xu t hi n khá khiêm t nụ ạ ọ ở ề ở ề ắ ạ ấ ệ ố  

m t s  công trình c a m t s  nhà s  h c mi n B c v  giáo d c đ i h cộ ố ủ ộ ố ử ọ ề ắ ề ụ ạ ọ  

mi n Nam Vi t Nam và văn hóa giáo d c mi n Nam Vi t Nam. Các bàiề ệ ụ ề ệ  

vi t ch  y u liên quan phong trào h c sinh ­ sinh viên trong kháng chi nế ủ ế ọ ế  

ch ng M  ố ỹ

Sau năm 1975 th ng nh t đ t nố ấ ấ ước, giáo d c cũng bụ ước vào giai đo nạ  

h p nh t gi a hai mi n. Trong b i c nh ti p nh n n n giáo d c   mi nợ ấ ữ ề ố ả ế ậ ề ụ ở ề  Nam Vi t Nam, m t s  công trình nghiên c u đệ ộ ố ứ ược th c hi n nh  ự ệ ư Tìm hi u ể   chính sách giáo d c th c dân m i   mi n Nam Vi t Nam và tác h i c a nó ụ ự ớ ở ề ệ ạ ủ  

(Vi n Khoa h c Giáo d c Vi t Namệ ọ ụ ệ ); T  c  s  lý lu n d y h c đ i h c, ừ ơ ở ậ ạ ọ ạ ọ  

b ướ c đ u tìm hi u m c tiêu, ph ầ ể ụ ươ ng h ướ ng và ch t l ấ ượ ng đào t o c a h ạ ủ ệ  

th ng đ i h c mi n Nam Vi t Nam tr ố ạ ọ ề ệ ướ c 1975 c a Hu nh Văn Hoa (Đ iủ ỳ ạ  

h c S  ph m Hà N i). Trong xu họ ư ạ ộ ướng nghiên c u v  giáo d c mi n Namứ ề ụ ề  

Vi t Nam, cu nệ ố  L ch s  giáo d c Sài Gòn, thành ph  H  Chí Minh (1868 ­ ị ử ụ ố ồ   1998) do H  H u Nh t (ch  biên) và  ồ ữ ậ ủ Đ a chí văn hóa thành ph  H  Chí ị ố ồ   Minh (T p 2) c a Tr n Văn Giàu (ch  biên), ậ ủ ầ ủ Giáo d c cách m ng   mi n ụ ạ ở ề   Nam giai đo n 1954­1975 ­ nh ng kinh nghi m và bài h c l ch s   ạ ữ ệ ọ ị ử c aủ  Nguy n T n Phát đ u đ  c p m t cách c  b n v  giáo d c đ i h c Vi tễ ấ ề ề ậ ộ ơ ả ề ụ ạ ọ ệ  Nam C ng hòa. ộ Khoa c  và Giáo d c ử ụ  Vi t Nam ệ  c a Nguy n Q. Th ng làủ ễ ắ  

m t công trình r t c  b n v  v  giáo d c Vi t Nam, tác gi  cũng cung c pộ ấ ơ ả ề ề ụ ệ ả ấ  

nh ng ki n th c c  b n v  h  th ng các trữ ế ứ ơ ả ề ệ ố ường đ i h c   mi n Nam Vi tạ ọ ở ề ệ  Nam t  1954 đ n 1975.  Trong m t s  các công trình chuyên kh o nghiênừ ế ộ ố ả  

c u v  văn hóa   mi n Nam Vi t Nam nh  ứ ề ở ề ệ ư Ch  nghĩa th c dân m i ki u ủ ự ớ ể  

M    mi n Nam Vi t Nam ­ khía c nh văn hóa, t  t ỹ ở ề ệ ạ ư ưở ng 1964­1975  c aủ  Phong Hi n; ề Cu c xâm lăng v  văn hóa ­ t  t ộ ề ư ưở ng c a đ  qu c M    mi n ủ ế ố ỹ ở ề   Nam Vi t Nam ệ  do L  Phữ ương ch  biên… giáo d c đ i h c mi n Nam Vi tủ ụ ạ ọ ề ệ  Nam xu t hi n nh  là m t thành t  c u thành nên văn hóa. ấ ệ ư ộ ố ấ

Đ u th  k  21, xu hầ ế ỷ ướng nghiên c u v  l ch s  giáo d c Vi t Namứ ề ị ử ụ ệ  

b t đ u m nh lên v i s  n  r  các công trình. Trong các công trình v  l chắ ầ ạ ớ ự ở ộ ề ị  

s  giáo d c này đ u ít nhi u có đ  c p đ n t  ch c, ho t đ ng c a cácử ụ ề ề ề ậ ế ổ ứ ạ ộ ủ  

đ i h c mi n Nam Vi t Nam nh ng   m c đ  h t s c khái quát và sạ ọ ề ệ ư ở ứ ộ ế ứ ơ 

lược. Trong nh ng năm g n đây xu t hi n các đ  tài c a m t s  t p th ,ữ ầ ấ ệ ề ủ ộ ố ậ ể  

cá nhân các Vi n nghiên c u nh  Vi n S  h c, Vi n Khoa h c Giáo d c,ệ ứ ư ệ ử ọ ệ ọ ụ  

m t s  Đ i h c l n trên c  nộ ố ạ ọ ớ ả ước có liên quan tr c ti p t i giáo d c mi nự ế ớ ụ ề  Nam Vi t Nam.ệ

1.2. T ng quan tình hình nghiên c u   nổ ứ ở ước ngoài

B t đ u t  năm 1965, v i s  can thi p sâu c a Hoa K  vào mi nắ ầ ừ ớ ự ệ ủ ỳ ề  Nam Vi t Nam, s  xu t hi n nhi u lên các nghiên c u v  giáo d c đ iệ ự ấ ệ ề ứ ề ụ ạ  

h c Vi t Nam C ng hòa g n li n v i các d  án th c hi n v i các pháiọ ệ ộ ắ ề ớ ự ự ệ ớ  đoàn c  v n đ i h c Hoa K  Năm 1967,  các chuyên viên Hoa K  trongố ấ ạ ọ ỳ ỳ  phái đoàn c  v n đ i h c đã chuy n đ n B  Qu c gia Giáo d c Vi t Namố ấ ạ ọ ể ế ộ ố ụ ệ  

C ng hòa nh ng báo cáo nghiên c u v  ộ ữ ứ ề Public universities of the Republic  

of Vietnam c a Phái đoàn Dr.James H.Albertson (4/1967); ủ Student personel  services in the public universities of the Republic of Vietnam c a phái đoànủ  Dr.J.C Clevenger (5/1967); v  ề Toward the establishment of a registrasa’s  office  in the  universities of  the  Republic of  Vietnam  c a phái  đoàn Earlủ  C.Seyler (5/1967). Cũng trong năm 1967, m t nghiên c u g m 4 t p độ ứ ồ ậ ượ  ctài tr  b i UNESCO và H i Liên hi p các trợ ở ộ ệ ường đ i h c Qu c t  (Theạ ọ ố ế  International   Association   of   Universities   ­   IAU)   v  ề The   development   of  higher education in Southeast Asian, trong ph n v  nghiên c u v  ầ ề ứ ề Country  files có nghiên c u trứ ường h p giáo d c đ i h c Vi t Nam C ng hòa v iợ ụ ạ ọ ệ ộ ớ  

nh ng s  li u khá chi ti t. Năm 1973, trong m t nghiên c u đữ ố ệ ế ộ ứ ược xu t b nấ ả  

c a Vi n Nghiên c u đ i h c vùng Đông Nam Á (ủ ệ ứ ạ ọ Regional Institute of Higher Education and Development ­ RIHED) v i tiêu đ  ớ ề Development of  higher education in Southeast Asia­ development and issues là t p h p cácậ ợ  bài vi t c a các nhà giáo d c vùng Đông Nam Á t p trung vào v n đ  giáoế ủ ụ ậ ấ ề  

d c đ i trong đó có các bài vi t v  giáo d c đ i h c c a Vi t Nam C ngụ ạ ế ề ụ ạ ọ ủ ệ ộ  hòa. 

M t s  lu n án b o v    nộ ố ậ ả ệ ở ước ngoài liên quan đ n giáo d c đ i h cế ụ ạ ọ  

nh  ư The Development of modern Higher Education in Vietnam: a focus on   cultural and social ­ political forces năm 1971 c a Ti n s  Đoàn Vi t Ho t;ủ ế ỹ ế ạ  

The   Community   College   Concept:   A   Study   of   its   Relevance   to   Postwar   Reconstruction   in   Vietnam  c a   Đ   Bá   Khê;  ủ ỗ Contemporary   Education  philosophy in Vietnam 1954 ­ 1975: a comparative analysis  c a Nguy nủ ễ  

H u Phữ ước. Năm 1988, công trình nghiên c u trứ ường h p vi n tr  c a tợ ệ ợ ủ ổ 

ch c Y khoa Hoa K  cho giáo d c y khoa mi n Nam Vi t Nam v i t a đứ ỳ ụ ề ệ ớ ự ề 

là  Saigon   Medical   School:   An   Experiment   in   International   Medical   Education. Cu n này đã cung c p khá chi ti t các s  li u v  nh ng vi nố ấ ế ố ệ ề ữ ệ  

tr  c a t  ch c Y khoa Hoa K  cũng nh  c a T  ch c C  quan vi n trợ ủ ổ ứ ỳ ư ủ ổ ứ ơ ệ ợ 

Qu c t  Hoa K  (USAID) v  vi n tr  cho giáo d c đ i h c Y khoa mi nố ế ỳ ề ệ ợ ụ ạ ọ ề  Nam Vi t Nam cũng nh  các ho t đ ng liên quan t i các trệ ư ạ ộ ớ ường Đ i h c Yạ ọ  khoa. 

Đ u nh ng năm 90 c a th  k  XX nghiên c u v  giáo d c đ i h cầ ữ ủ ế ỷ ứ ề ụ ạ ọ  

th i Vi t Nam C ng hòa còn có th  k  đ n m t s  kh o c u c a các tácờ ệ ộ ể ể ế ộ ố ả ứ ủ  

gi  ngả ười Vi t s ng   nệ ố ở ước ngoài, tiêu bi u là cu n  ể ố Giáo d c   Mi n ụ ở ề   Nam t  do tr ự ướ c 1975  (Education in the South Vietnam before 1975)   Hoaở  

K  do tác gi  Nguy n Thanh Liêm ch  biên. Đây là t p sách t p h p nhi uỳ ả ễ ủ ậ ậ ợ ề  bài vi t c a các tác gi  Vi t Nam   nế ủ ả ệ ở ước ngoài vi t v  giáo d c và giáoế ề ụ  

d c đ i h c   mi n Nam Vi t Nam. Nh ng t  li u trong cu n ụ ạ ọ ở ề ệ ữ ư ệ ố Giáo d c  ụ ở 

Mi n Nam t  do tr ề ự ướ c 1975  tuy ch a có s  khái quát và h  th ng caoư ự ệ ố  

nh ng cũng đã cung c p m t lư ấ ộ ượng thông tin đáng k  v  giáo d c mi nể ề ụ ề  Nam nói chung và giáo d c đ i h c    mi n Nam nói riêng. Ngoài ra còn sụ ạ ọ ở ề ố 

ít công trình nghiên c u   Pháp v  giáo d c nói chung và giáo d c đ i h cứ ở ề ụ ụ ạ ọ  nói riêng. 

Nhìn t ng th , có th  th y r ng các công trình kh o c u đã đổ ể ể ấ ằ ả ứ ượ  c

xu t b n   trong cũng nh  ngoài nấ ả ở ư ước ít nhi u đã đ  c p đ n giáo d c đ iề ề ậ ế ụ ạ  

h c   mi n Nam Vi t   nhi u góc đ  khác nhau. Tuy nhiên cho đ n nayọ ở ề ệ ở ề ộ ế  

v n còn không ít v n đ  đ t ra ch a đẫ ấ ề ặ ư ược gi i quy t. ả ế

1.3. Nh ng thành t u đ t đữ ự ạ ược và nh ng v n đ  c n gi i quy tữ ấ ề ầ ả ế

V  c  b n, nh ng nghiên c u liên quan đ n đ  tài lu n án có nh ngề ơ ả ữ ứ ế ề ậ ữ  đóng góp quan tr ng nh  sau: ọ ư

V  m t t  li u ề ặ ư ệ : Các nghiên c u này cung c p m t s  s  li u, các kứ ấ ộ ố ố ệ ế 

ho ch c i t  giáo d c đ i h c mi n Nam Vi t Nam c a các phái đoàn cạ ả ổ ụ ạ ọ ề ệ ủ ố 

v n đ i h c Hoa K  cũng nh  m t s  nhà giáo d c, m t s  giáo s  gi ngấ ạ ọ ỳ ư ộ ố ụ ộ ố ư ả  

d y trong các Vi n Đ i h c   mi n Nam Vi t Nam…ạ ệ ạ ọ ở ề ệ V  m t ph ề ặ ươ   ng pháp ti p c n ế ậ : Các công trình ti p c n   khía c nh tri t lý giáo d c, môế ậ ở ạ ế ụ  hình giáo d c…g i m  v  nh ng phụ ợ ở ề ữ ương pháp ti p c n khá c  b n. ế ậ ơ ả Về 

nh n th c l ch s :  ậ ứ ị ử ch  ra đỉ ược m t s  v n đ  t n t i c a giáo d c đ i h cộ ố ấ ề ồ ạ ủ ụ ạ ọ  

mi n Nam Vi t Nam, khuynh hề ệ ướng v n đ ng c  b n c a giáo d c đ iậ ộ ơ ả ủ ụ ạ  

h c dọ ưới ch  đ  Vi t Nam C ng hòa.ế ộ ệ ộ

Tuy nhiên, tác gi  lu n án nh n th y v n còn nh ng h n ch  có thả ậ ậ ấ ẫ ữ ạ ế ể khai thác và gi i quy t nh  sau:  ả ế ư M t là, h n ch  trong khai thác và s ộ ạ ế ử 

d ng s  li u:  ụ ử ệ Các t  li u g c liên quan đ n giáo d c đ i h c c a chínhư ệ ố ế ụ ạ ọ ủ  quy n Vi t Nam C ng hòa h u nh  ch a đề ệ ộ ầ ư ư ược khai thác tri t đ  và hi uệ ể ệ  

qu  Ngoài ra s  h  th ng hóa đi kèm v i so sánh, phê phán s  li u trongả ự ệ ố ớ ử ệ  

và ngoài nước v  giáo d c đ i h c ch a đề ụ ạ ọ ư ược th c hi n m t cách bài b n.ự ệ ộ ả  

Hai là, h n ch  trong ph ạ ế ươ ng pháp và cách ti p c n:   ế ậ B n thân nh ngả ữ  nghiên c u xu t hi n   mi n Nam ch a có đ  lùi th i gian cho nh ngứ ấ ệ ở ề ư ộ ờ ữ  

nh n đ nh, đánh giá l ch s  Các nghiên c u ch  y u ti p c n   các góc đậ ị ị ử ứ ủ ế ế ậ ở ộ 

r i r c c a các phờ ạ ủ ương pháp  Ba là, nh ng “kho ng tr ng” trong nh n ữ ả ố ậ  

th c l ch s ứ ị ử. Các nghiên c u t  trứ ừ ước đ u ch a đi sâu vào phân tích sề ư ự 

bi n chuy n c a giáo d c đ i h c mi n Nam Vi t Nam t   nh hế ể ủ ụ ạ ọ ề ệ ừ ả ưở  ngPháp sang  nh hả ưởng M , đ c bi t là ch a làm rõ đỹ ặ ệ ư ược các bi u hi n c aể ệ ủ  

s  bi n chuy n đó. Các nghiên c u trự ế ể ứ ước đây đ u ch a đ t đề ư ạ ược tính khách quan trong các nh n đ nh, đánh giá v  vai trò c a giáo d c đ i h cậ ị ề ủ ụ ạ ọ  

mi n Nam Vi t Nam. Các nghiên c u có tính h  th ng v  mô hình t  ch c,ề ệ ứ ệ ố ề ổ ứ  

ho t đ ng cũng nh  nh ng nh n đ nh, đánh giá thích đáng v  v  trí c aạ ộ ư ữ ậ ị ề ị ủ  giáo d c đ i h c   mi n Nam Vi t Nam d a trên nh ng nghiên c u đ yụ ạ ọ ở ề ệ ự ữ ứ ầ  

đ , khách quan cho đ n nay v n ch a đủ ế ẫ ư ược th c hi n. Do đó, vi c ti p t cự ệ ệ ế ụ  

đi sâu tìm hi u nh ng v n đ  còn đ  ng  v  giáo d c đ i h c   mi nể ữ ấ ề ể ỏ ề ụ ạ ọ ở ề  Nam Vi t Nam là vi c làm c n thi t đ t ra hi n nay.ệ ệ ầ ế ặ ệ

Chương 2: GIÁO D C Đ I H C TH I VI T NAM C NG HÒAỤ Ạ Ọ Ờ Ệ Ộ

(T  NĂM 1956 Đ N NĂM 1964)Ừ Ế

2.1. B i c nh l ch s  và nh ng nhân t  tác đ ng t i giáo d c đ iố ả ị ử ữ ố ộ ớ ụ ạ  

h c (1956 ­ 1964)ọ

2.1.1. Tình hình chính tr  Vi t Nam C ng hòa (t  1956 đ n 1964) ị ệ ộ ừ ế

Sau Hi p đ nh Genève (7/1954),   mi n Nam, đ  qu c M  tìm m iệ ị ở ề ế ố ỹ ọ  cách phá ho i hi p đ nh Genevè, h t c ng Pháp, xây d ng ch  đ  Vi t Namạ ệ ị ấ ẳ ự ế ộ ệ  

C ng hòa do Ngô Đình Di m đ ng đ u, nh m th c hi n ch  nghĩa th c dânộ ệ ứ ầ ằ ự ệ ủ ự  

m i   mi n Nam. Sau chín năm c m quy n (1956 ­ 1963), ngày 1/11/1963,ớ ở ề ầ ề  

m t s  tộ ố ướng lĩnh Sài Gòn đượ ực s  giúp đ  c a M  đã làm cu c đ o chínhỡ ủ ỹ ộ ả  

l t đ  Ngô Đình Di m, k t thúc th i k  Đ  nh t C ng hòa. Sau khi chínhậ ổ ệ ế ờ ỳ ệ ấ ộ  quy n Ngô Đình Di m b  l t đ , “Nguy n Ng c Th , Dề ệ ị ậ ổ ễ ọ ơ ương Văn Minh, Nguy n Khánh, Tr n Thi n Khiêm, Phan Kh c S u, Tr n Văn Hễ ầ ệ ắ ử ầ ương, Phan Huy Quát…t t c  đ u l n lấ ả ề ầ ượt có c  h i c m đ u gu ng máy cai trơ ộ ầ ầ ồ ị 

qu c gia nh ng không ai gi i quy t đố ư ả ế ược mâu thu n n i b  c a mi n Namẫ ộ ộ ủ ề  

Vi t Nam…”. ệ

2.1.2. Chính sách kinh t , văn hóa, giáo d c Vi t Nam C ng hòa ế ụ ệ ộ   (t  1956 đ n 1964) ừ ế

T  1954 tr  đi vi n tr  M  hoàn toàn thay th  Pháp, n n kinh t  giáoừ ở ệ ợ ỹ ế ề ế  

d c đ i h c ch  y u d a vào vi n tr  M  V  m t văn hóa, ch  nghĩaụ ạ ọ ủ ế ự ệ ợ ỹ ề ặ ủ  Nhân v  đị ược anh em t ng th ng Di m ­ Nhu đ a ra làm c  s  t  tổ ố ệ ư ơ ở ư ưở  ngvăn hóa chính tr  c a chính quy n. ị ủ ề T  1956 đ n 1964, chính quy n Vi từ ế ề ệ  Nam C ng hòa có độ ược nh ng bữ ước c  b n đ  đ nh hình nh ng quanơ ả ể ị ữ  

đi m, chính sách xây d ng giáo d c  ể ự ụ Ba nguyên t c “nhân b n, dân t c,ắ ả ộ  khai phóng” được chính quy n Vi t Nam C ng hòa đ a ra trong tri t lýề ệ ộ ư ế  giáo d c. ụ

H  th ng giáo d c dệ ố ụ ưới th i Vi t Nam C ng hòa t  năm 1956 đ nờ ệ ộ ừ ế  năm 1964 chia thành ba b c: B c ti u h c: h c trình 5 năm (t  l p Nămậ ậ ể ọ ọ ừ ớ  

đ n l p Nh t). B c trung h c: h c trình 7 năm, chia thành hai c p: Trungế ớ ấ ậ ọ ọ ấ  

h c đ  nh t c p (h c trình 4 năm, t  l p Đ  Th t, đ  L c, đ  Ngũ đ n đọ ệ ấ ấ ọ ừ ớ ệ ấ ệ ụ ệ ế ệ 

T ); Trung h c đ  nh  c p (h c trình 3 năm, t  l p Đ  Tam, Đ  nh  lênứ ọ ệ ị ấ ọ ừ ớ ệ ệ ị  

đ n Đ  nh t). B c đ i h c (h c trình t  5 ­ 7 năm) và trế ệ ấ ậ ạ ọ ọ ừ ường cao đ ngẳ  (trên 2 năm) và d y ngh  ạ ề

2.1.3. N n t ng ban đ u c a giáo d c đ i h c th i Vi t Nam ề ả ầ ủ ụ ạ ọ ờ ệ  

C ng hòa  ộ

Đ i h c Đông Dạ ọ ương là n n t ng đ u tiên c a giáo d c đ i h cề ả ầ ủ ụ ạ ọ  

Vi t Nam hi n đ i. Đ i h c Đông Dệ ệ ạ ạ ọ ương là m u hình đ i h c hi n đ iẫ ạ ọ ệ ạ  

phương Tây đ u tiên đầ ược người Pháp thành l p t i Vi t Nam trong th iậ ạ ệ ờ  

k  thu c đ a. Đ i h c Đông Dỳ ộ ị ạ ọ ương thành l p ngày 16/5/1906 không ch  làậ ỉ  cái m c đánh d u s  ra đ i m t trố ấ ự ờ ộ ường đ i h c mà còn là s  kh i đ uạ ọ ự ở ầ  

c a mô hình giáo d c đ i h c   Vi t Nam. Đ i h c Đông Dủ ụ ạ ọ ở ệ ạ ọ ương th iờ  Pháp thu c độ ược đ t đ u tiên   Hà N i, sau năm 1945 m i hình thành nênặ ầ ở ộ ớ  

ti p) ngày 08/01/1951. Đ i h c Đông Dế ạ ọ ương tr  thành “Vi n h n h pở ệ ỗ ợ  

Vi t Pháp” (Unversité mixte Franco ­ Vietnamienne) (có khi đệ ược g i làọ  

Đ i h c Hà N i ­ Université de Hanoi) đ ng đ u là m t Hi u trạ ọ ộ ứ ầ ộ ệ ưở  ng

người Pháp và được b  nhi m b i T ng th ng Pháp. ổ ệ ở ổ ố

Sau Hi p đ nh Genevè (1954), cu c di c  c a g n 1 tri u ngệ ị ộ ư ủ ầ ệ ười, chủ 

y u là đ ng bào Công giáo, t  mi n B c vào mi n Nam. Trong cu c di cế ồ ừ ề ắ ề ộ ư 

đó, các c  s  giáo d c đ i h c cùng b  ph n l n gi ng viên và sinh viênơ ở ụ ạ ọ ộ ậ ớ ả  

Vi n Đ i h c h n h p Vi t Pháp   Hà N i đã di chuy n vào mi n Namệ ạ ọ ỗ ợ ệ ở ộ ể ề  

Vi t Nam. Ngay 11/5/1955, Vi n Đ i h c h n h p Vi t Pháp đệ ̀ ệ ạ ọ ỗ ợ ệ ược ngườ  iPháp chuy n giao cho chính quy n Qu c gia Vi t Nam và đ i tên là Vi nể ề ố ệ ổ ệ  

Đ i h c Qu c gia Vi t Nam. Đ n năm 1956, Ngô Đình Di m đ ng raạ ọ ố ệ ế ệ ứ  thành l p chính th  m i là Vi t Nam C ng hòa, Vi n Đ i h c qu c giaậ ể ớ ệ ộ ệ ạ ọ ố  

v n gi  nguyên tên g i và t  ch c, là Vi n Đ i h c Qu c gia duy nh t ẫ ữ ọ ổ ứ ệ ạ ọ ố ấ ở 

mi n Nam lúc b y gi  ề ấ ờ

2.2. Giáo d c đ i h c Vi t Nam C ng hòa (t  1956 đ n 1964) ụ ạ ọ ệ ộ ừ ế

2.2.1. C u trúc h  th ng giáo d c đ i h c ấ ệ ố ụ ạ ọ

2.2.1.1. H  th ng vi n đ i h c, cao đ ng chuyên nghi p công l p ệ ố ệ ạ ọ ẳ ệ ậHai vi n đ i h c công l p l n nh t là: Vi n Đ i h c Sài Gòn, Vi nệ ạ ọ ậ ớ ấ ệ ạ ọ ệ  

Đ i h c Hu  thành l p ngày 01/3/1957. Bên c nh đó h  th ng các trạ ọ ế ậ ạ ệ ố ườ  ngcao đ ng và chuyên nghi p và m t s  trẳ ệ ộ ố ường chuyên nghi p quay mô nh , ệ ỏ

2.2.1.2. H  th ng các vi n đ i h c t  l pệ ố ệ ạ ọ ư ậ

T  sau năm 1954, hai đ i h c t  đ u tiên thành l p dừ ạ ọ ư ầ ậ ưới chính quy nề  giáo d c đ i h c đ u do hai tôn giáo l n là Thiên Chua giao và Ph t giáoụ ạ ọ ề ớ ́ ́ ậ  thi t l p là Vi n Đ i h c Đà L t (1957) và Vi n Đ i h c V n H nhế ậ ệ ạ ọ ạ ệ ạ ọ ạ ạ  (1964). 

2.2.2. M c tiêu, ch ụ ươ ng trình, ph ươ ng pháp đào t o  ạ

2.2.2.1. M c tiêu đào t oụ ạ

Giáo d c đ i h c nh m cung c p ki n th c t ng quát và thụ ạ ọ ằ ấ ế ứ ổ ườ  ng

g m nhi u ngành khác nhau nh m t o cho sinh viên m t ki n th c v ngồ ề ằ ạ ộ ế ứ ữ  vàng v  m t chuyên ngành nào đó mà ngề ộ ười sinh viên đượ ực t  ý l a ch nự ọ  

nh    các trư ở ường Khoa h c, Văn khoa, Lu t khoa. Đ i h c còn ph i đóngọ ậ ạ ọ ả  góp vào vi c phát tri n kinh t , hu n luy n các k  thu t gia và các chuyênệ ể ế ấ ệ ỹ ậ  viên ph c v  m i ngành ho t đ ng kinh tê ­ xa hôi qua vi c đào t o cácụ ụ ọ ạ ộ ́ ̃ ̣ ệ ạ  chuyên viên cao c p. trung c p trong các ngành chuyên môn nh m đáp  ngấ ấ ằ ứ  nhu c u th c tầ ự ế. V  m t văn hóa, m c tiêu c a đ i h c là “ph i tr  về ặ ụ ủ ạ ọ ả ở ề truy n th ng dân t c, xây d ng và phát tri n b n s c văn hóa dân t c,ề ố ộ ự ể ả ắ ộ  

qu ng bá tinh hoa văn hóa c a dân t c và thâu nh n nh ng tinh hoa văn hóaả ủ ộ ậ ữ  

qu c t  b  sung cho n n văn hóa dân t c, phù h p v i hoàn c nh hi nố ế ổ ề ộ ợ ớ ả ệ  

t i”. Trong hoàn c nh c a giáo d c đ i h c lúc b y gi  đa s  nh ng nhàạ ả ủ ụ ạ ọ ấ ờ ố ữ  lãnh đ o giáo d c đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa đ u nh t trí chạ ụ ạ ọ ờ ệ ộ ề ấ ủ 

trương giáo d c đ i h c c n g n v i nghiên c u khoa h c nh ng “ch  gi iụ ạ ọ ầ ắ ớ ứ ọ ư ỉ ớ  

h n các công cu c nghiên c u vào ph m vi th c d ng, phù h p v i tìnhạ ộ ứ ạ ự ụ ợ ớ  

tr ng nông công k  ngh  đang ch m n ”.ạ ỹ ệ ớ ở

2.2.2.2. Ch ng trình và ph ng pháp đào t o ươ ươ ạ

V  tuy n sinhề ể ,  đi u ki n c  b n đ  sinh viên có th  h c   cácề ệ ơ ả ể ể ọ ở  

trường đ i h c c a giáo d c đ i h c là ph i có b ng Tú tài II. ạ ọ ủ ụ ạ ọ ả ằ Danh t  Túừ  tài I và Tú tài II l n đ u tiên đầ ầ ược dùng   Vi t Nam vào th i Pháp thu c.ở ệ ờ ộ  

C  b n các vi n đ i h c mi n Nam Vi t Nam trơ ả ệ ạ ọ ề ệ ước năm 1964 tuy n sinhể  

theo ba cách: Ghi danh t  do; Ghi danh theo h c có đi u ki n; T  ch c thi ự ọ ề ệ ổ ứ   tuy n ể  

V  h c ch :  ề ọ ế Ch  đ  ch ng ch ế ộ ứ ỉ  thường được áp d ng đ i v i cácụ ố ớ  

trường đ i h c ghi danh t  do nh  Khoa h c và Văn Khoa (tr  Đ i h cạ ọ ự ư ọ ừ ạ ọ  

Lu t khoa dù ghi danh t  do nh ng h c theo niên ch ). ậ ự ư ọ ế Ch  đ  h c theo ế ộ ọ   niên chế chi ̉áp d ng cho Đ i h c Lu t khoa và các trụ ạ ọ ậ ường có thi tuy n.ể  

Chương trình h c trong giáo d c đ i h c Vi t Nam sau 1954 cho t i nh ngọ ụ ạ ọ ệ ớ ữ  năm 60 c a th  k  XX v n là mô ph ng chủ ế ỷ ẫ ỏ ương trình đào t o c a giáo d cạ ủ ụ  

đ i h c Pháp, n ng tính lý thuy t, y u v  khoa h c k  thu t.   b c đ iạ ọ ặ ế ế ề ọ ỹ ậ Ở ậ ạ  

h c, m c dù có thêm nhi u ch ng ch   ng d ng, chọ ặ ề ứ ỉ ứ ụ ương trình đào t o v nạ ẫ  còn n ng v  lý thuy t.ặ ề ế  

Ngôn ng  chính dùng trong gi ng d y và h c t p: t  1956 cho đ nữ ả ạ ọ ậ ừ ế  năm 1964 các Vi n Đ i h c mi n Nam Vi t Nam bệ ạ ọ ề ệ ước vào quá trình chuy n t  ti ng Pháp sang dùng ti ng Vi t. Đ n trể ừ ế ế ệ ế ước năm 1965, vi c ápệ  

d ng ti ng Vi t làm ngôn ng  gi ng d y chính đã đụ ế ệ ữ ả ạ ược áp d ng trong toànụ  

b  các trộ ường đ i h c, ngo i tr  Y khoa Sài Gòn, Vi n Đ i h c Đà L t. ạ ọ ạ ừ ệ ạ ọ ạ

V  giáo trình đ i h cề ạ ọ , tài li u h c t p ph n l n tùy thu c vào giáoệ ọ ậ ầ ớ ộ  

s  ph  trách gi ng d y b  môn dư ụ ả ạ ộ ướ ựi s  ch p thu n c a H i đ ng Khoa vàấ ậ ủ ộ ồ  Khoa trưởng c a m i trủ ỗ ường chuyên bi t. Ph n l n theo giáo trình (coursé)ệ ầ ớ  

do giáo s , gi ng viên đ i h c t  biên so n cho môn h c mình ph  trách,ư ả ạ ọ ự ạ ọ ụ  

ph n l n in ronéo, m t s  khác đầ ớ ộ ố ược in typo v i k  thu t đ n gi n, ít chúớ ỹ ậ ơ ả  

tr ng hình th c. ọ ứ

Do  nh hả ưởng c a chủ ương trình h c n ng v  lý thuy t, sinh viênọ ặ ề ế  

ph i h c theo m t chả ọ ộ ương trình n ng n  và mô ph ng theo chặ ề ỏ ương trình Pháp nên phương pháp gi ng d y t  trung h c đ n đ i h c đ u là thuy tả ạ ừ ọ ế ạ ọ ề ế  

gi ng c  đi n. L i h c t p c a sinh viên cũng ch  là h c thu c lòng theoả ổ ể ố ọ ậ ủ ỉ ọ ộ  

ki u “g o bài”, th y d y để ạ ầ ạ ược bao nhiêu thì hay b y nhiêu, còn h c sinhấ ọ  thì không có sáng ki n gì c  ế ả

2.2.3. Đ i ngũ cán b  gi ng d y và sinh viên  ộ ộ ả ạ

2.2.3.1. Đ i ngũ cán b  gi ng d y ộ ộ ả ạ

V  s  lề ố ượng, đ i ngũ cán b  gi ng d y trong đ i h c Vi t Namộ ộ ả ạ ạ ọ ệ  

C ng hòa khá m ng so v i s  ti n tri n c a s  lộ ỏ ớ ự ế ể ủ ố ượng sinh viên. B  ph nộ ậ  

gi ng viên Vi t Nam đã d n d n thay th  b  ph n gi ng viên ngả ệ ầ ầ ế ộ ậ ả ười Pháp 

v n chi m v  trí ch  đ o trong Đ i h c Đông Dố ế ị ủ ạ ạ ọ ương hay Vi n Đ i h cệ ạ ọ  

h n h p trỗ ợ ước kia. Đ i h c Vi t Nam C ng hòa v n áp d ng quy ch  c aạ ọ ệ ộ ẫ ụ ế ủ  

đ i h c h n h p có t  năm 1953 v  ch  đ  c a gi ng viên đ i h c. Ch  cóạ ọ ỗ ợ ừ ề ế ộ ủ ả ạ ọ ỉ  các nh ng giáo s  có b ng Ti n sĩ các trữ ư ằ ế ường đ i h c c a Pháp ho c là đạ ọ ủ ặ ỗ 

b ng Agrégé   Pháp m i đằ ở ớ ược coi là Giáo s  th c th  đư ự ụ ược hưởng nhi uề  

u đãi, còn l i các đ u là ph  kh o, gi ng s , giáo s  kh   c (Gi ng

hi n và ho t đ ng c a các t  ch c, tiêu bi u và ho t đ ng sôi n i nh tệ ạ ộ ủ ổ ứ ể ạ ộ ổ ấ  

ph i k  đ n T ng h i sinh viên Qu c gia. ả ể ế ổ ộ ố

2.2.4. C  s  v t ch t, ngân sách và qu n lý  ơ ở ậ ấ ả

2.2.4.1. C  s  v t ch t ơ ở ậ ấ và ngân sách 

C  s  v t ch t, ngân sách ph c v  cho ho t đ ng đào t o c a đ iơ ở ậ ấ ụ ụ ạ ộ ạ ủ ạ  

h c t  năm 1956 đ n năm 1964 nghèo nàn. Ngân sách c a chính quy nọ ừ ế ủ ề  

Vi t Nam C ng hòa dành cho giáo d c, trong đó có giáo d c đ i h c luônệ ộ ụ ụ ạ ọ   trong tình tr ng thi u th n, ít  i. Ngân sách dành cho giáo d c th ng r t

nh ng ngữ ười có b ng c p Pháp h n là nh ng ngằ ấ ơ ữ ườ ượi đ c đào t o   Vi tạ ở ệ  Nam và m t s  nộ ố ước khác. Giáo d c đ i h c trong th i gian này không cóụ ạ ọ ờ  

s  t  tr  v  hành chính, h c v  cũng nh  tài chính. ự ự ị ề ọ ụ ư

Ti u k t chể ế ương 2:

Sau Hi p đ nh Genève 1954ệ ị , cu c di c  năm 1954 đ a đ i ngũ sinhộ ư ư ộ  viên, gi ng viên đ i h c m t ph n c  s  v t ch t c a Vi n đ i h c h nả ạ ọ ộ ầ ơ ở ậ ấ ủ ệ ạ ọ ỗ  

h p Vi t Pháp t  mi n B c vào mi n Nam. Trên c  s  h  th ng giáo d cợ ệ ừ ề ắ ề ơ ở ệ ố ụ  

đ i h c th i Vi t Nam C ng hòa c a ngạ ọ ờ ệ ộ ủ ười Pháp, các vi n đ i h c đ uệ ạ ọ ầ  tiên c a chính quy n Vi t Nam C ng hòa đủ ề ệ ộ ược tái c u trúc và thi t l p ấ ế ậ ở 

mi n Nam và đã có s  m  r ng v  quy mô. Nh ng đ c đi m c  b n c aề ự ở ộ ề ữ ặ ể ơ ả ủ  giáo d c đ i h c t  1956 đ n 1964 v n mang đ m  nh hụ ạ ọ ừ ế ẫ ậ ả ưởng c a giáoủ  

d c đ i h c Pháp. Vì th  nên m c dù Hoa K  đã b t đ u nh ng vi n tr ,ụ ạ ọ ế ặ ỳ ắ ầ ữ ệ ợ  

nh ng c  v n, th  nghi m ban đ u v i mong mu n xóa b  nh ng  nhữ ố ấ ử ệ ầ ớ ố ỏ ữ ả  

hưởng đó nh ng th c t  k t qu  ch a đ t đư ự ế ế ả ư ạ ược nhi u. S  gia tăng m nhề ự ạ  

m  c a s  lẽ ủ ố ượng sinh viên nh p h c vào các trậ ọ ường đ i h c, cùng v i sạ ọ ớ ự thi u h t nghiêm tr ng c a đ i ngũ gi ng viên, ngân sách, c  s  v t ch tế ụ ọ ủ ộ ả ơ ở ậ ấ  thi u th n, thi u t  tr  v  m t qu n tr  đã t o nên tình tr ng “ao tù đ iế ố ế ự ị ề ặ ả ị ạ ạ ạ  

h c” khi đ i h c v n n ng tính lý thuy t, xa r i đ i s ng th c ti n. Yêuọ ạ ọ ẫ ặ ế ờ ờ ố ự ễ  

c u c i t  n n giáo d c đ i h c mi n Nam Vi t Nam đ t ra gay g t vàầ ả ổ ề ụ ạ ọ ề ệ ặ ắ  giáo d c đ i h c bụ ạ ọ ước vào giai đo n chuy n đ i tìm ki m m t đạ ể ổ ế ộ ườ  ng

Trong nh ng năm 1965 ­ 1975, chính tr , kinh t  ­ xã h i mi n Namữ ị ế ộ ề  

Vi t Nam có nh ng bi n đ ng sâu s c, trong đó quan tr ng nh t là s  hi nệ ữ ế ộ ắ ọ ấ ự ệ  

di n c a quân vi n chinh M  và nh ng h  qu  c a nó. Trên phệ ủ ễ ỹ ữ ệ ả ủ ương di nệ