Bài giảng Trứng cá - Ths.Bs. Trần Ngọc Khánh Nam

Bài giảng với các nội dung chức năng của tuyến bã, chức năng của chất bã, da dầu, nguyên nhân mụn trứng cá, các yếu tố ảnh hưởng, tổn thương cơ bản, các thể lâm sàng, chẩn đoán phân biệt, phân độ theo GAGS...

Ths.Bs.Tr n Ng c Khánh Nam ầ ọ

Đ NH NGHĨA Ị

• S  viêm nhi m m n tính c a đ n v  nang lông và tuy n bã do  ự ễ ạ ủ ơ ị ế nhi u nguyên nhân khác nhau ề

CH C NĂNG C A TUY N BÃ Ứ Ủ Ế

CH C NĂNG C A CH T BÃ Ứ Ủ Ấ

DA D U Ầ

1. Vẻ bóng nhờn, tập trung ở vùng chữ T (trán, mũi,

cằm)

2. Xuất hiện các sẩn kích thước 0,5-1,5 mm, lõm ở

giữa ở vùng chữ T, do tuyến bã phát triển lớn, gọi là tăng sản tuyến bã

3. Lỗ chân lông to

CÁC Y U T   NH H Ế Ố Ả ƯỞ NG

đ i. Tăng Androgen có  nh hổ ả ưởng rõ lên tr ng cáứ

T N TH Ổ ƯƠ NG C  B N Ơ Ả

• Nhân bít (nhân đóng hay m n đ u tr ng): s n; kt  ụ ầ ắ ẩ 1mm, màu vàng

• Nhân m  (m n đ u đen): s n ph ng ho c g   ở ụ ầ ẩ ẳ ặ ờ

lên

• S n đ ẩ ỏ

• Nang nhỏ

CÁC TH  LÂM SÀNG Ể

• TR NG CÁ B CỨ Ọ :  d ng tr ng cá viêm nhi u, m n tínhạ ứ ề ạ

+ T n thổ ương bao g m: 2 nhân m n, s n, m n m ,c c, nang n m sâu ồ ụ ẩ ụ ủ ụ ằ

m  mi ng ra ngoàiở ệ

+ Không s t, không s t cânố ụ

• TR NG CÁ T I C PỨ Ố Ấ : t n thổ ương loét­ho i t , th  n ng, hi m g p, ạ ử ể ặ ế ặkèm tri u ch ng toàn thân (s t, tăng BC, ESR tăng, sút cân, đau c  ệ ứ ố ơ

xương), không đáp  ng v i kháng sinh.ứ ớ

ACNE CONGLOBATA

ACNE CONGLOBATA

ACNE FULMINANS

NEONATAL ACNE

PHÂN Đ  THEO GAGS Ộ

ĐI U TR Ề Ị

•  BÔI T I CH :   Ạ Ỗ Các l u ý ư

­  Thoa lâu dài

- Thoa t t c  nh ng vùng mà tr ng cá có th  xu t hi n ấ ả ữ ứ ể ấ ệ

- Không nên dùng đ n thu n kháng sinh bôi ho c u ng ơ ầ ặ ố

- Ít nh t 6­8 tu n m i b t đ u th y hi u qu ấ ầ ớ ắ ầ ấ ệ ả

- Có th  xu t hi n t n th ể ấ ệ ổ ươ ng viêm m  trong 3­4 tu n đ u ủ ầ ầ

- Nên b t đ u t  li u cách ngày ắ ầ ừ ề

- Ng ng t t c  các lo i m  ph m, ch ng n ng trong th i gian  ư ấ ả ạ ỹ ẩ ố ắ ờ

đi u tr ề ị

ĐI U TR  T I CH Ề Ị Ạ Ỗ

ĐI U TR  T I CH Ề Ị Ạ Ỗ

(Nhân m n) ụ

• TRETINOIN/ADAPALENE:  First line, 

+ Ch  đ nh: tr ng cá không viêm (nhân m n)ỉ ị ứ ụ

+ Tác d ng: Tiêu nhân m n, gi m s ng hoá,  c ch  viêmụ ụ ả ừ ứ ế

+ Tác d ng ph : kích  ng, bùng phát trong giai đo n đ u đi u trụ ụ ứ ạ ầ ề ị

ĐI U TR  T I CH Ề Ị Ạ Ỗ

(Tr ng cá viêm) ứ

• BENZOYL PEROXYDE:  

+ Ch  đ nh ỉ ị : first line cho t t c  các th  tr ng cáấ ả ể ứ

+ Tác d ng ụ : kháng P.acnes, tiêu s ng, tiêu nhân m n, gi m viêmừ ụ ả

+ Li u dùng ề : thoa 01 l n/ngày, ho c r a m tầ ặ ử ặ

+ Tác d ng:  ụ kháng P.acnes nh , đi u hoà t  bào s ngẹ ề ế ừ

+ Li u dùng:  ề thoa 1­2 l n/ngàyầ

+ Tác d ng ph :  ụ ụ kích  ng, gi m s c tứ ả ắ ố

ĐI U TR  T I CH Ề Ị Ạ Ỗ

ĐI U TR  TOÀN THÂN Ề Ị

• DOXY: 

+ First line, giá c  h p lí, hi u quả ợ ệ ả

+Tác d ng:   ụ kháng P.acnes, gián ti p gi m viêmế ả

+ Tác d ng ph :  ụ ụ gây tăng nh y c m ánh sáng, nhi m Candida âm đ o, ạ ả ễ ạ

+ Li u:  ề 75­100mg/ngày, u ng noố

+ CCĐ: không dùng cho tr  dẻ ưới 12 tu iổ

• MINOCYCLINE:

+ First line, đ t ti n,hi u qu  caoắ ề ệ ả

+ Tác d ng ph :  ụ ụ hoa m t, chóng m t,   màu răng, r i lo n màu s c da ắ ặ ố ố ạ ắ(màu xám xanh)

+ Li u:  ề 100mg/ngày, u ng noố

+CCĐ: không dùng cho tr  dẻ ưới 12 tu iổ

ĐI U TR  TOÀN THÂN Ề Ị

• AZITHROMYCIN: second line,  đ t ti nắ ề

+ Tác d ng:   ụ kháng P.acnes, gián ti p gi m viêmế ả

+ Ch  đ nh:  ỉ ị m n viêm m c đ  trung bình và n ng, dùng đụ ứ ộ ặ ược cho tr  emẻ

+ Tác d ng ph :  ụ ụ phát ban, tri u ch ng c a tiêu hoáệ ứ ủ

+ Li u:  ề 500mg ngày th  1; 250mg cho ngày th  2­5ứ ứ

500mg trong 3 ngày liên ti p, ngh  4 ngày, l p l i li uế ỉ ặ ạ ề

ĐI U TR  TOÀN THÂN Ề Ị

• ISOTRETINOIN U NG: Ố

+ Tác d ng:  ụ Đi u hoà quá trình tăng s ng, tiêu nhân m n,  c ch  viêm, ề ừ ụ ứ ế

gi m ti t bã, hi u qu  kéo dài 1­3 nămả ế ệ ả

+ Tác d ng: kháng viêm,  c ch  ti t Androgen th ng th n ụ ứ ế ế ượ ậ

+ Tác d ng ph : nhi u ụ ụ ề

CHĂM SÓC DA D U Ầ

• Đối với da dầu: ưu tiên chọn những sản phẩm water-based, có

kết cấu mỏng, nhẹ, bào chế dưới dạng: serum, gel, emulsion,

essence, lotion.

• Chú ý: các sản phẩm có phân loại: “For oily/combination skin”,

“Noncomedogenic”, “Nonacnegenic”, thành phần không có chứa

chất gây bít tắc, chất có khả năng sinh nhân mụn cao

• Rửa mặt nhiều lần?

pH trung tính, t o thu n l i cho các b ạ ậ ợ ướ c chăm  sóc ti p theo ế

• Ngày nay n ướ c hoa h ng th ồ ườ ng đ ượ c dùng đ   ể

trình r a m t.  ử ặ

• Tên g i thay đ i theo t  l  % Alcohol: ọ ổ ỉ ệ

- 0 ­ 10%: refresher

- 10 – 20%: tonic

- 20 – 60%: Astringent