Bài giảng Sử dụng kháng sinh hợp lý trong điều trị nhiễm trùng hô hấp - PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng

Bài giảng với các nội dung nguyên tắc kê đơn hợp lý, tác dụng của kháng sinh so với thuốc ho, điều trị triệu chứng nhiễm khuẩn hô hấp trên, tối ưu hóa chẩn đoán, phân biệt triệu chứng lâm sàng giữa viêm họng do virus và do liên cầu, kháng sinh điều trị viêm xoang cấp ở trẻ em, tối đa hóa khả năng sạch khuẩn, phối hợp kháng thuốc địa phương, hiệu lực kháng sinh và chi phí hiệu quả...

Sử dụng KS hiện nay

Sáu nguyên tắc kê đơn hợp lý

–TỐI ƯU HÓA Chẩn đoán/đánh giá độ nặng của bệnh

–NHẬN ĐỊNH Tỷ lệ kháng thuốc (ở địa phương)

chi phí-hiệu quả

Ball et al Antibiotic therapy of community respiratory tract infections: strategies for optimal outcomes and

minimized resistance emergence J Antimicrob Chemother 2002; 49:31–40

Nguyên tắc 1

Nguyên nhân virus trẻ em NKHH cấp ở Hà lan

Wishaupt JO et al BMC Infect Dis 2017;17:62

81.6% NKHH do virus, trong đó 59.1% có 1 loại và 22.5% phối hợp nhiều loại virus

Sö dông kh¸ng sinh trong NKHH t¹i ViÖt nam

Nhãm ICan thiÖp

Nhãm IIChøng

Các cách điều trị trẻ NKHH trên tại Italia

Zanasi A et al Multidisciplinary Respiratory Med 2016;11:29

Tác dụng của kháng sinh so với thuốc ho trong điều trị NKHH trên ở trẻ em

Zanasi A et al Multidisciplinary Respiratory Med 2016;11:29

Thuốc ho làm giảm ho nhiều hơn kháng sinh sau 6 ngày điều trị

Efficiency of hypertonic and isotonic seawater

solutions in chronic rhinosinusitis

Josip Culig (1,2), Marcel Leppée, Andrijana Vceva, Davorin Djanic (4)

ABSTRACT

Aim: To compare the efficiency of isotonic and hypertonic seawater solutions used for nasal lavage and quality of life of the patients with chronic rhinosinussitis.

Methos: A random and controlled clinical study was performed The study included 60

patients with history of chronic rhinisinusitis At the beginning of the sutdy, each subject was given a Patient Logbook, which needed to be filled out daily during the 15-day study period There were three visits per each patient during the study

Results: Patient Logbook notes showed significant statistical differences in all symptoms in the groups of patients using hypertonic seawater solution However, while the notes showed significant statistical differences in congestion and rhinorrhea, in the group of patients

using isotonic seawater solution, other symptoms showed no major changes during the study period.

Conclusion: Hypertonic seawater solution has been proven to be

better than isotonic seawater solution in elininating the symptoms of nasal congestion, rhinorrhea, cough, headache and waking up during the night

STÉRIMAR-NƯỚC BiỂN PHUN SƯƠNG VÔ TRÙNG

thêm Mn

Ngăn ngừa viêm mũi dị ứng

Làm sạch lớp màng nhày mũi, chống sự thâm nhập của các nhân tác nhân dị ứng

CHĂM SÓC SỨC KHỎE MŨI XOANG, HỆ HÔ HẤP TRONG CẢM CÚM,

VIÊM MŨI XOANG, VIÊM MŨI DỊ ỨNG

SULPHUR

Vệ sinh mũi xoang trong viêm mũi mãn tính & tái diễn, viêm mũi

dị ứng, nhiễm trùng

STÉRIMAR VIÊM MŨI NHIỄM TRÙNG

Nước biển đẳng trương, tăng cường

thêm Cu

Ngăn ngừa sự phát triển của virus, vi khuẩn

Tăng đề kháng cơ thể, Kháng khuẩn, kháng viêm trong cảm cúm, viêm họng, viêm mũi xoang

STÉRIMAR GiẢM NGHẸT MŨI Nước biển ưu trương, tăng cường thêm đồng

 Nhanh chóng thông mũi, giảm nghẹt mũi một cách tự nhiên theo

cơ chế thẩm thấu

 Ngăn ngừa sự phát triển của virus, vi khuẩn

 Là biện phâp làm sạch giúp gia tăng hiệu quả của các thuốc đang

sử dụng

ĐỒNG

Điều trị triệu chứng nhiễm khuẩn hô hấp

- Thuốc Long đờm, giảm ho

• Chảy mũi, tắc mũi

- Nước muối, nước biển

- Thuốc co mạch

- Kháng histamin

Acute Respiratory Tract Infection Guideline, Pediatrics 2007/08

Nguyên tắc 2

Liên quan lâm sàng/vi khuẩn

Viêm họng, amidan cấp

Nguyên nhân

• Virus (70-80%)

• Phân biệt viêm họng do virus và liên cầu?

Phân biệt triệu chứng lâm sàng giữa viêm họng

do virus và do Liên cầu

• Chất xuất tiết ở họng, amidan

1 Beth A Choby Diagnosis and Treatment of Streptococcal Pharyngitis AFP, Volume 79, No5 March 1,2009 2.Joachim L et all Pragmatic Scoring System for Pharyngitis in Low-Resource Settings Pediatric 2010, 126; e608-e614 3 Pediatric Volume 118, No 6, December 2006

4 Pediatrics Volume 121, No2, February 2008

Hướng dẫn điều trị viêm họng liên cầu IDSA 2012

Dấu hiệu chính Dấu hiệu phụ

Chảy mũi mủ phía trước Đau đầu

Chảy mũi mủ hoặc đổi màu phía sau Đau hoặc cảm giác nặng trong tai Xung huyết hoặc tắc mũi Hơi Thở hôi

Cảm giác xung huyết hoặc nề mặt Đau răng

Đau hoặc cảm giác đè nén ở mặt Ho

Giảm hoặc mất khứu giác Sốt (với bán cấp hoặc mãn)

Chẩn đoán viêm xoang

Chẩn đoán khi có ít nhất 2 dấu hiệu chính hoặc 1 chính và 2 phụ trở lên

Chow AW, et al IDSA clinical practice guideline for acute bacterial

rhinosinusitis in children and adults Clin Infect Dis 2012 Apr;54(8):e72-e112.

Kháng sinh điều trị viêm xoang cấp ở trẻ em

Chow AW, et al IDSA clinical practice guideline for acute bacterial

rhinosinusitis in children and adults Clin Infect Dis 2012 Apr;54(8):e72-e112.

Nhiễm khuẩn

Điều trị KS không thích hợp

Thất bại sạch khuẩn Lan tràn

Chọn lọc VK kháng thuốc

Tăng kháng

thuốc

Điều trị KS thích hợp

Khỏi bệnh lâm sàng tối đa

N = 416 ; nghiên cứu đa trung tâm

†Kháng penicillns trung gian (MICs 0.12 μg/mL - 1: 20%

Kháng penicillin (MICs ≥ 2 μg/mL): 27%

Nguyên nhân gây Viêm tai giữa cấp

Thất bại diệt sạch vi khuẩn ban đầu làm tăng tỷ

lệ thất bại điều trị lâm sàng trong viêm tai giữa cấp ở trẻ em

Thất bại diệt khuẩn (%)

Hướng dẫn điều trị Kháng sinh trong VTG cấp trẻ

em của Hội nhi khoa Mỹ

Lieberthal AS et al The diagnosis and management of acute otitis

media Pediatrics 2013 Mar;131(3):e964-99

Kháng sinh uống

• Trẻ dưới 2 tuổi :10 ngày

• Trẻ 2 - 5 tuổi : 7 ngày

• Trẻ > 6 tuổi: 5-7 ngày

• Bệnh nặng ở mọi tuổi : 10 ngày

Thời gian điều trị viêm tai giữa cấp

Lieberthal AS et al The diagnosis and management of acute

otitis media Pediatrics 2013 Mar;131(3):e964-99

Nguyên tắc 4

lệ kháng thuốc tại địa phương

France15.8% 46.2%

Spain11.3% 42.1%

Thay đổi tỷ lệ Phế cầu kháng penicillin trên

Japan 19.8% 44.5%

Hong Kong 1.4% 57.1%

Indonesia 42.9% 0%

Tropical

Diseases

Institute

Bạch Mai hospital

DN Polyclinic hospital

NDGD hospital

Childrens’

hospital N1

Nguyên tắc 5

Chiến lược tối ưu hóa hiệu quả điều trị của kháng sinh

Time (hours)

MIC

AUC = Area under the concentration–time curve

Cmax = Maximum plasma concentration

PK/PD giúp chọn liều lượng và chế độ liều thích hợp

và trả lời các câu hỏi

Thông số PD tiên đoán hiệu quả kháng

Carbapenems Cephalosporins Macrolides Penicillins

Kiểu diệt khuẩn

phụ thuộc Nồng độ Nồng độ Thời gian

Mục tiêu điều trị Tiếp xúc với liều tối

liều

Drusano GL & Craig WA J Chemother 1997;9(Suppl 3):38-44; McKinnon PS &

Davis SL Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2004;23:271-88.

 -lactams: Tối ưu hóa T>MIC

• T>MIC tối ưu của các  -lactams

Nguyên tắc 6: PHỐI HỢP kháng thuốc

địa phương, hiệu lực KS và chi phí –

Biện pháp giảm tỷ lệ mắc NKHH trên

• Giáo dục cha mẹ: Vệ sinh cá nhân, cải thiện

môi trường sống, dinh dưỡng, nuôi con bằng sữa mẹ

• Tiêm chủng

• Phẫu thuật

• Oligosaccharides

• Thuốc tăng cường miễn dịch

NT Dũng Tiếp cận chẩn đoán và điều trị bệnh hô hấp trẻ em NXB Y học 2015 Tr 201-214

Hiệu quả phòng NKHH tái phát của Nghiên cứu trên thế giới

Broncho-Vacxom-Urs B Schaad OM-85 BV, an immunostimulant in pediatric respiratory infections: a

systematic review World J Pediatr, Vol 6 No1 February 15, 2010 www.wjpch.com

Broncho-Hinh 2: Sè lÇn m¾c NKHH trªn vµ díi

KẾT QUẢ

P(4) = 0,000

P(5) = 0,001

Broncho-Hinh 3: Sö dông thuèc ë 2 nhãm

KẾT QUẢ

 Nhiễm khuẩn hô hấp trên-Không kháng sinh-điều trị