Luận văn Thạc sĩ: Bàn thiện về tổ chức và một số giải pháp điều hành hoạt động của Công ty mẹ - Tập đoàn Điện lực Việt Nam

Đề tài làm rõ về mặt lý luận đặc điểm, vai trò, cơ cấu tổ chức, sự cần thiết và những vấn đề cần đặt ra đối với doanh nghiệp hoạt động công ích nước ta; trên cơ sở đó đánh giá thực trạng và định hướng phát triển của ngành điện lực, đề xuất cơ chế tổ chức và một số giải pháp điều hành hoạt động của Công ty mẹ-Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Trang 2

4 C s khoa h c và th c ti n c a Đ tàiơ ở ọ ự ễ ủ ề 09

Chương 1 C s lý thuy t khoa h c qu n lý doanh nghi pơ ở ế ọ ả ệ 10

1.1.1 Khái ni m và vai trò c a qu n lýệ ủ ả 101.1.2 Qu n lý v a là khoa h c v a là ngh thu tả ừ ọ ừ ệ ậ 14

1.2 Quá trình phát tri n c a lý thuy t qu n lýể ủ ế ả 161.2.1 Các lý thuy t c đi n và khoa h c v qu n lýế ổ ể ọ ề ả 161.2.2 Lý thuy t tâm lý xã h i trong qu n lýế ộ ả 161.2.3 Lý thuy t h th ng và đ nh hế ệ ố ị ướng v qu n lýề ả 161.2.4 Trường phái tích h p trong qu n lýợ ả 16

Ch t lấ ượng thông tin

Phương pháp thông tin

T ch c h th ng thông tinổ ứ ệ ố

19192020211.5

1.5.1

Ra quy t đ nhế ịKhái ni m, b n ch t và vai trò c a quy t đ nh trongệ ả ấ ủ ế ị

qu n lýả

2121

Trang 3

Phương pháp ra quy t đ nhế ị

Kh năng t duy, sáng t o, ph m ch t c a ngả ư ạ ẩ ấ ủ ười ra quy t đ nhế ị

22222223

Ch c năng, nguyên t c, n i dung và phứ ắ ộ ương hướ ng

c a ho ch đ nhủ ạ ịQuy trình ho ch đ nhạ ị

232323

241.7

S c n thi t và n i dung c a ch c năng t ch cự ầ ế ộ ủ ứ ổ ứ

M t s c c u t ch c b máy qu n lý doanh nhi pộ ố ơ ấ ổ ứ ộ ả ệ

ch y uủ ếPhân chia quy n h n trong t ch cề ạ ổ ứ

L a ch n cán b qu n lýự ọ ộ ả

242425

30311.8

Đ nh hị ướng và phát tri n ngh nghi pể ề ệĐánh giá năng l c nhân viênự

Ti n lề ương

3232333434341.9

1.9.1

1.9.2

Lãnh đ oạVai trò và ch c năng lãnh đ oứ ạLãnh đ o là quá trình tác đ ng và quan tâm đ n conạ ộ ế

người

353535

Chương 2 Phân tích,đánh giá th c tr ng t ch c và đi u hànhự ạ ổ ứ ề

ho t đ ng c a T ng công ty Đi n l c Vi t Namạ ộ ủ ổ ệ ự ệ (EVN)

42

2.1 Phân tích, đánh giá th c tr ng t ch c c a EVNự ạ ổ ứ ủ 422.1.1 Gi i thi u chung v ngành đi n Vi t Namớ ệ ề ệ ệ 422.1.2 Mô hình t ch c c a T ng công ty Đi n l c Vi t Namổ ứ ủ ổ ệ ự ệ 42

2.1.5 Phân tích, đánh giá th c tr ng t ch c c a EVNự ạ ổ ứ ủ 442.1.6 L a ch n mô hình t ch c c a EVNự ọ ổ ứ ủ 472.2 Phân tích, đánh giá th c tr ng đi u hành ho t đ ng c aự ạ ề ạ ộ ủ EVN

502.2.1 Đi u hành ho t đ ng kinh doanh và d ch v khách hàngề ạ ộ ị ụ 502.2.2 Đi u hành ngu n và lề ồ ưới đi nệ 52

Trang 4

2.2.3 Đi u hành công tác đi n khí hóa nông thônề ệ 572.2.4 Đi u hành công tác môi trề ường 582.2.5 Đi u hành công tác công ngh thông tin, vi n thôngề ệ ễ 592.2.6 Đi u hành công tác phát tri n ngu n nhân l cề ể ồ ự 62

Chương 3 Hoàn thi n t ch c và m t s gi i pháp đi u hànhệ ổ ứ ộ ố ả ề

ho t đ ng c a Công ty M T p đoàn Đi n l cạ ộ ủ ẹ ậ ệ ự

3.1.6 Quy n và nghĩa v c a EVNề ụ ủ 723.2 Đi u hành t T p đoàn đ n đ n v tr c thu cề ừ ậ ế ơ ị ự ộ 803.2.1 Nguyên t c đi u hành chi n lắ ề ế ượ ủc c a EVN 803.2.2 Ý ki n nh n đ nh v công tác đi u hành s n xu t c aế ậ ị ề ề ả ấ ủ

EVN

84

3.2.3 Đi u hành gi a t p đoàn v i các công ty con có cề ữ ậ ớ ổ

ph n ho c góp v n chi ph i c a t p đoànầ ặ ố ố ủ ậ 853.2.4 Đi u hành gi a các đ n v thành viên trong t p đoànề ữ ơ ị ậ 873.2.5 Đi u hành ph n v n, c ph n c a t p đoàn t i công tyề ầ ố ổ ầ ủ ậ ạ

con, công ty liên k tế

89

3.2.6 Đi u hành th trề ị ường đi n n i b c a EVNệ ộ ộ ủ 923.2.7 Đi u hành công tác c ph n hóaề ổ ầ 943.2.8 V n, tài s n và các qu c a T p đoànố ả ỹ ủ ậ 963.2.9 Tăng, gi m, đi u ch nh v n đi u l c a T p đoànả ề ỉ ố ề ệ ủ ậ 963.2.10 Tăng, gi m, đi u ch nh v n đi u l c a Đ n v thànhả ề ỉ ố ề ệ ủ ơ ị

3.2.11 Qu n lý v n, tài s n, doanh thu, chi phí, giá thành vàả ố ả

3.2.12 Phân c p, phân quy n trong qu n lý v n và tài s nấ ề ả ố ả

gi a T p đoàn v i các đ n v tr c thu c, s nghi p,ữ ậ ớ ơ ị ự ộ ự ệ các công ty con, công ty liên k t và doanh nghi p khácế ệ

Trang 5

8 Hình 2.2 S n lả ượng đi n thệ ương ph m t 19972004ẩ ừ 51

9 Hình 2.3 T c đ tăng trố ộ ưởng đi n thệ ương ph m t 1997ẩ ừ

10 B ng 2.1.ả S n lả ượng đi n s n xu t năm 20052006ệ ả ấ 54

11 B ng 2.2.ả S phát tri n c a h th ng truy n t i năm 2004ự ể ủ ệ ố ề ả

Trang 6

14 B ng 2.5.ả H th ng lệ ố ưới đi n theo ph m vi qu n lý cácệ ạ ả

Sau th i gian h c t p, nghiên c u t i Khoa Kinh t và Qu n lýờ ọ ậ ứ ạ ế ả

Trường Đ i h c Bách khoa Hà N i, đ n nay Lu n văn Th c s khoa h cạ ọ ộ ế ậ ạ ỹ ọ

v đ tài ề ề "Hoàn thi n v t ch c và m t s gi i pháp đi u hành ho t ệ ề ổ ứ ộ ố ả ề ạ

đ ng c a Công ty m T p đoàn Đi n l c Vi t Nam" ộ ủ ẹ ậ ệ ự ệ c a tôi đã hoànủ thành. V i t t c s kính tr ng và lòng bi t n sâu s c, cho phép tôi đớ ấ ả ự ọ ệ ơ ắ ượ c

g i l i c m n chân thành t i:ử ờ ả ơ ớ

Các Th y, Cô giáo khoa Kinh t và Qu n lý; các Cán b Trung tâmầ ế ả ộ đào t o và B i dạ ồ ưỡng sau đ i h cTrạ ọ ường Đ i h c Bách khoa Hà N i đãạ ọ ộ nhi t tình gi ng d y và giúp đ tôi hoàn thành khoá h c sau đ i h c vàệ ả ậ ỡ ọ ạ ọ

Đ tài nghiên c u này. Đ c bi t là Ti n s Ngô Tr n Ánh, Ngề ứ ặ ệ ế ỹ ầ ười tr cự

ti p hế ướng d n khoa h c cho tôi. ẫ ọ

S giúp đ c a các đ ng nghi p trong C quan c a T p đoàn Đi nự ỡ ủ ồ ệ ơ ủ ậ ệ

l c Vi t Nam đã quan tâm, đ ng viên và t o đi u ki n cho tôi trong quáự ệ ộ ạ ề ệ trình th c hi n và hoàn thành Lu n văn Th c s khoa h c v đ tài này.ự ệ ậ ạ ỹ ọ ề ề

Do tính th i s và các v n đ v chính sách xã h i bao trùm di nờ ự ấ ề ề ộ ệ

r ng, vi c nghiên c u ch c ch n còn nhi u đi m thi u sót. Tôi r t mongộ ệ ứ ắ ắ ề ể ế ấ

đượ ực s góp ý c a các th y, cô giáo c a khoa Kinh t và Qu n lýTrủ ầ ủ ế ả ườ ng

Đ i h c Bách khoa Hà N i; các nhà qu n lý và ho ch đ nh chính sách đạ ọ ộ ả ạ ị ể

có th ti p t c hoàn thi n đ tài nghiên c u, đóng góp ph n nh bé vàoể ế ụ ệ ề ứ ầ ỏ

c ch ho t đ ng trong ngành đi n l c nơ ế ạ ộ ệ ự ở ước ta

Trang 7

Hà N i, tháng 10 năm 2007 ộ

H Anh Dũngồ

PH N M Đ U Ầ Ở Ầ

1. LÝ DO L A CH N Đ TÀIỰ Ọ Ề

B t c qu c gia nào trên th gi i cũng c n có lo i hình doanhấ ứ ố ế ớ ầ ạ nghi p nhà nệ ước ho t đ ng s n xu t, kinh doanh. Nh ng nạ ộ ả ấ ữ ước có n nề kinh t phát tri n thế ể ường các doanh nghi p nhà nệ ước ho t đ ng công íchạ ộ nhi u h n các doanh nghi p nhà nề ơ ệ ước ho t đ ng s n xu t, kinh doanh.ạ ộ ả ấ Các s n ph m hàng hoá và d ch v công c ng đả ẩ ị ụ ộ ược g i chung là hàng hoáọ công c ng (HHCC) có vai trò quan tr ng. M c dù nhóm hàng hoá này cóộ ọ ặ

t tr ng không cao trong n n kinh t nh ng do đ c thù c a nó khác v iỷ ọ ề ế ư ặ ủ ớ hàng hoá thông thường v t m quan tr ng v các đ c tr ng kinh t , đ cề ầ ọ ề ặ ư ế ặ

bi t là các đ c đi m v t ch c s n xu t, phệ ặ ể ề ổ ứ ả ấ ương th c phân ph i cungứ ố

ng và cách th c tiêu dùng nên Nhà n c ph i có m t c ch qu n lý

riêng đ i v i lo i hàng hoá đ c bi t này.ố ớ ạ ặ ệ

N n kinh t nề ế ước ta đang chuy n đ i sang n n kinh t th trể ổ ề ế ị ườ ng(KTTT), t trừ ướ ớc t i nay HHCC đã có, nh ng trong quá trình th c hi nư ự ệ

h u nh ch a đầ ư ư ược nghiên c u k càng c dứ ỹ ả ưới góc đ lý lu n l n th cộ ậ ẫ ự

ti n t ch c qu n lý và v c b n đ n nay cũng m i ch là các chễ ổ ứ ả ề ơ ả ế ớ ỉ ủ

trương và gi i pháp bả ước đ u. Đi u này th hi n trầ ề ể ệ ước h t s t n t iế ở ự ồ ạ quan đi m r t khác nhau v b n ch t, đ c đi m, c ch qu n lý đ i v iể ấ ề ả ấ ặ ể ơ ế ả ố ớ

Trang 8

HHCC, hàng hoá công ích, d ch v công, do v y, m t m t d n đ n sị ụ ậ ộ ặ ẫ ế ự lúng túng trong tri n khai các ch trể ủ ương, chính sách c a Nhà nủ ước liên quan đ n lĩnh v c này, m t khác trên th c t vi c v n d ng tu ti n cácế ự ặ ự ế ệ ậ ụ ỳ ệ

ch trủ ương, bi n pháp ch a hoàn thi n làm cho HHCC nệ ư ệ ở ước ta nhi uở ề lĩnh v c m c dù r t c n thi t, có c u xã h i l n nh g n nh b b l ngự ặ ấ ầ ế ầ ộ ớ ư ầ ư ị ỏ ử không có ai đ t hàng và s n xu t, đ ng th i nhi u lĩnh v c có mô hìnhặ ả ấ ồ ờ ở ề ự

nh l i s n xu t theo mô hình bao c p gây lãng phí cho ngân sách Nhàỏ ạ ả ấ ấ

nước mà ch t lấ ượng hàng hoá cung c p r t th p. Tình hình đó đòi h i cấ ấ ấ ỏ ả

dưới góc đ tri n khai t ch c l n góc đ lý lu n và chính sách c n ph iộ ể ổ ứ ẫ ộ ậ ầ ả nghiên c u nhi u h n v v n đ này, góp ph n gi i quy t nhu c u c aứ ề ơ ề ấ ề ầ ả ế ầ ủ

th c ti n qu n lý kinh t nự ễ ả ế ở ước ta trong giai đo n hi n nay. ạ ệ

Ngành Đi n l c nệ ự ước ta, v i nhi m v v a ho t đ ng s n xu tớ ệ ụ ừ ạ ộ ả ấ kinh doanh v a ph c v công ích theo ch trừ ụ ụ ủ ương phát tri n kinh t xãể ế

h i độ ược Nhà nước giao. Tuy nhiên, đ ng trứ ước nhu c u v đi n cho n nầ ề ệ ề kinh t qu c dân ngày càng cao v i t c đ tăng trế ố ớ ố ộ ưởng kho ng 15ả17%/năm cho đ n năm 2015; đ ng trế ứ ước nh ng thách th c khi n n kinhữ ứ ề

t nế ước ta h i nh p kinh t qu c t , gia nh p AFTA, WTO, ch p nh nộ ậ ế ố ế ậ ấ ậ

s c nh tranh gay g t; đòi h i ngành Đi n l c ph i không ng ng đ i m iự ạ ắ ỏ ệ ự ả ừ ổ ớ

v phề ương th c ho t đ ng và mô hình t ch c. Trong b i c nh đó, vi cứ ạ ộ ổ ứ ố ả ệ

T p đoàn Đi n l c Vi t Nam đậ ệ ự ệ ược hình thành trên c s s p x p, tơ ở ắ ế ổ

ch c l i T ng công ty Đi n l c Vi t Nam và các đ n v thành viên, làứ ạ ổ ệ ự ệ ơ ị

T p đoàn kinh t đa s h u, có trình đ công ngh tiên ti n, trình đậ ế ở ữ ộ ệ ế ộ

qu n lý hi n đ i và chuyên môn hóa cao; kinh doanh đa ngành, trong đóả ệ ạ

s n xu t và kinh doanh đi n năng, vi n thông công c ng, tài chính, ngânả ấ ệ ễ ộ hàng, c khí đi n l c là ngành kinh doanh chính; g n k t ch t ch gi aơ ệ ự ắ ế ặ ẽ ữ

s n xu t, kinh doanh v i khoa h c, công ngh , nghiên c u tri n khai, đàoả ấ ớ ọ ệ ứ ể

t o; làm nòng c t đ ngành công nghi p đi n l c Vi t Nam phát tri nạ ố ể ệ ệ ự ệ ể nhanh và b n v ng, c nh tranh và h i nh p kinh t qu c t có hi u quề ữ ạ ộ ậ ế ố ế ệ ả đang tr thành v n đ c p thi t trong ti n trình công nghi p hóa, hi n đ iở ấ ề ấ ế ế ệ ệ ạ hóa đ t nấ ước

Chính vì v y, tôi đã l a ch n đ tài ậ ự ọ ề "Hoàn thi n v t ch c và ệ ề ổ ứ

m t s gi i pháp đi u hành ho t đ ng c a Công ty m T p đoàn ộ ố ả ề ạ ộ ủ ẹ ậ

Đi n l c Vi t Nam" ệ ự ệ làm Lu n văn Th c s khoa h c. ậ ạ ỹ ọ

2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C UỨ

Trên c s lý thuy t v khoa h c Qu n lý doanh nghi p, hơ ở ế ề ọ ả ệ ướ ngnghiên c u c a b n Lu n văn c n xác đ nh đứ ủ ả ậ ầ ị ược mô hình t ch c c aổ ứ ủ ngành đi n ệ theo c c u t ch c ki u ch c năng và t ng d án.ơ ấ ổ ứ ể ứ ừ ự

B ng phằ ương pháp kh o sát các chu k đi u hành s n xu t, kinhả ỳ ề ả ấ doanh, đ u t hi n t i, thì v i c c u t ch c c a T ng công ty Đi n l cầ ư ệ ạ ớ ơ ấ ổ ứ ủ ổ ệ ự

Vi t Nam ệ đã làm h n ch tình tr ng đ u t , kinh doanh trùng l pạ ế ạ ầ ư ặ

Trang 9

d n đ n phân tán, lãng phí ngu n l c, gi m hi u qu kinh doanhẫ ế ồ ự ả ệ ả chung.

V i vi c t p h p, nh n đ nh, so sánh t các v n đ lý thuy t vàớ ệ ậ ợ ậ ị ừ ấ ề ế

th c ti n nêu trên, b n Lu n văn xác đ nh và đi đ n k t lu n v mô hìnhự ễ ả ậ ị ế ế ậ ề

t ch c, cũng nh các gi i pháp đi u hành ổ ứ ư ả ề T p đoàn Đi n l c Vi t Namậ ệ ự ệ

ho t đ ng theo hình th c: công ty m công ty con, trong đó Công ty mạ ộ ứ ẹ ẹ

v a tr c ti p s n xu t, kinh doanh, v a đ u t tài chính vào các công tyừ ự ế ả ấ ừ ầ ư con, các công ty liên k t, đ u t tài chính vào lĩnh v c ngành ngh kinhế ầ ư ự ề doanh m i. Công ty m T p đoàn Đi n l c Vi t Nam có nghĩa v đ nhớ ẹ ậ ệ ự ệ ụ ị

hướng chi n lế ược đ u t , s n xu t kinh doanh, khoa h ccông ngh c aầ ư ả ấ ọ ệ ủ các công ty con theo chi n lế ược chung c a T p đoàn và phù h p v i đi uủ ậ ợ ớ ề

l c a các công ty con. ệ ủ

3. M C TIÊU NGHIÊN C UỤ Ứ

Làm rõ v m t lý lu n đ c đi m, vai trò, c c u t ch c, s c nề ặ ậ ặ ể ơ ấ ổ ứ ự ầ thi t và nh ng v n đ c n đ t ra đ i v i doanh nghi p ho t đ ng côngế ữ ấ ề ầ ặ ố ớ ệ ạ ộ ích nước ta

Trên c s đánh giá th c tr ng và đ nh hơ ở ự ạ ị ướng phát tri n c aể ủ ngành đi n l c, đ xu t c ch t ch c và m t s gi i pháp đi u hànhệ ự ề ấ ơ ế ổ ứ ộ ố ả ề

ho t đ ng c a Công ty m T p đoàn Đi n l c Vi t Nam.ạ ộ ủ ẹ ậ ệ ự ệ

4. N I DUNG LU N VĂNỘ Ậ

Ngoài ph n M đ u và K t lu n, Lu n văn g m 3 ch ng chínhầ ở ầ ế ậ ậ ồ ươ

nh sau: ư

Chương 1: C s lý thuy t khoa h c qu n tr doanh nghi p.ơ ở ế ọ ả ị ệ

Chương 2: Phân tích, đánh giá th c tr ng t ch c và đi u hànhự ạ ổ ứ ề

ho t đ ng c a T ng công ty Đi n l c Vi t NamĐ nh hạ ộ ủ ổ ệ ự ệ ị ướng phát tri nể

Đi n l c Vi t Nam đ n năm 2010, 2015.ệ ự ệ ế

Chương 3: Hoàn thi n t ch c và m t s gi i pháp đi u hànhệ ổ ứ ộ ố ả ề

ho t đ ng c a Công ty m T p đoàn Đi n l c Vi t Nam.ạ ộ ủ ẹ ậ ệ ự ệ

4. C S KHOA H C VÀ TH C TI N C A Đ TÀIƠ Ở Ọ Ự Ễ Ủ Ề

Đ tài ch y u nghiên c u dề ủ ế ứ ưới góc đ lý lu n và t ng k t th cộ ậ ổ ế ự

ti n v quan đi m, chính sách và c ch ễ ề ể ơ ế

Nh ng phữ ương pháp c th : nghiên c u lý lu n, kh o sát th c t ,ụ ể ứ ậ ả ự ế tính toán th ng kê, ki m tra so sánh k t qu tính toán, t ng h p, phân tíchố ể ế ả ổ ợ

và nh n đ nh, v.v ậ ị

Ph n đánh giá và đ xu t gi i pháp t ch c qu n lý tuy d ng ầ ề ấ ả ổ ứ ả ừ ở

m c đ đ nh hứ ộ ị ướng, nh ng đã đi sâu c th vào vi c nghiên c u chi nư ụ ể ệ ứ ế

lược phát tri n lâu dài c a EVN: ể ủ

Hoàn thi n, s p x p l i t ch c đi u hành t t p đoàn đ n cácệ ắ ế ạ ổ ứ ề ừ ậ ế

đ n v tr c thu c. ơ ị ự ộ

Trang 10

T ch c b máy HĐQT, T ng giám đ c, Phó T ng giám đ c, cácổ ứ ộ ổ ố ổ ố Ban chuyên môn, nghi p v , các công ty tr c thu c. ệ ụ ự ộ

Quy ch , đi u hành ho t đ ng c a T p đoàn (th trế ề ạ ộ ủ ậ ị ường phát đi nệ

c nh tranh n i b ; C ph n hóa; C ch ho t đ ng c a T p đoàntàiạ ộ ộ ổ ầ ơ ế ạ ộ ủ ậ chính, huy đ ng và vay v n, đa s h u, kinh doanh đa ngành ngh , phânộ ố ở ữ ề

c p, phân quy n trong qu n lý v n và tài s n; Ch đ ti n lấ ề ả ố ả ế ộ ề ương,

thưởng; tuy n d ng nhân l c).ể ụ ự

Chương 1

C S LÝ THUY T Ơ Ở Ế

KHOA H C QU N LÝ DOANH NGHI PỌ Ả Ệ

1.1. Đ I CẠ ƯƠNG V QU N LÝỀ Ả

1.1.1/ Khai niêm va vai tro cua quan lý ́ ̣ ̀ ̀ ̉ ̉

Quan ly la qua trinh th c hiên cac tac đông cua ̉ ́ ̀ ́ ̀ ự ̣ ́ ́ ̣ ̉ chu thê quan lý̉ ̉ ̉ lên đôi t́ ượng quan lỷ ́ đê phôi h p hoat đông cua cac ca nhân va tâp thê nhăm̉ ́ ợ ̣ ̣ ̉ ́ ́ ̀ ̣ ̉ ̀ đat cac muc tiêu đa đê ra cua tô ch c.̣ ́ ̣ ̃ ̀ ̉ ̉ ứ

Trang 11

Quan ly la ̉ ́ ̀qua trinh lam viêc v i nǵ ̀ ̀ ̣ ớ ươi khac va thông qua ng̀ ́ ̀ ươ ìkhać đê th c hiên cac muc tiêu cua tô ch c trong môt môi tr̉ ự ̣ ́ ̣ ̉ ̉ ứ ̣ ương luôǹ biên đông.́ ̣

Ngay t khi con ngừ ươi băt đâu hinh thanh cac nhom ng̀ ́ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ươi đê th c̀ ̉ ự hiên nh ng muc tiêu ma ho không thê đat đ̣ ữ ̣ ̀ ̣ ̉ ̣ ược v i t cach ca nhân riêngơ ứ ́ ́

le, thi quan ly đa tr thanh môt yêu tô cân thiêt đê đam bao phôi h p cac̉ ̀ ̉ ́ ̃ ở ̀ ̣ ́ ́ ̀ ́ ̉ ̉ ̉ ́ ợ ́ hoat đông cua cac ca nhân. ̣ ̣ ̉ ́ ́

Trong thê gi i ngay nay vai tro quan trong va to l n cua quan ly là́ ớ ̀ ̀ ̣ ̀ ớ ̉ ̉ ́ nhăm bao đam s tôn tai va hoat đông binh th̀ ̉ ̉ ự ̀ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀ ương cua đ i sông kinh tê xà ̉ ờ ́ ́ ̃ hôi. Đôi v i s phat triên cua t ng đ n vi hay công đông va cao h n n ạ ́ ơ ự́ ́ ̉ ̉ ừ ơ ̣ ̣ ̀ ̀ ơ ư ̃cua ca môt quôc gia thi quan ly cang co vai tro quan trong. S nhân th c̉ ̉ ̣ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̀ ̣ ự ̣ ư ́cua tuyêt đai đa sô trong c ng đ ng dân c vê vai tro cua quan ly cho t ỉ ̣ ̣ ́ ộ ồ ư ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ơ ́nay hâu hêt đêu thông qua s cam nhân t th c tê. Muôn nâng cao nhâǹ ́ ̀ ự ̉ ̣ ư ự̀ ́ ́ ̣

th c vê vai tro cua quan ly, môt măt cân nâng cao nhân th c th c tê, mătứ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ứ ự ́ ̣ khac cân nâng cao nhân th c vê măt ly luân. Co nh vây m i co thê nhâń ̀ ̣ ứ ̀ ̣ ́ ̣ ́ ư ̣ ớ ́ ̉ ̣

th c đây đu va sâu săc h n vê vai tro cua quan ly, lam c s cho viêc hiêuứ ̀ ̉ ̀ ́ ơ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ̀ ơ ở ̣ ̉ biêt vê quan ly va th c hanh quan ly, va nâng cao trinh đô quan ly. ́ ̀ ̉ ́ ̀ ự ̀ ̉ ́ ̀ ̀ ̣ ̉ ́(Q. 1, tr. 197)

Qua phân tich vê nh ng nguyên nhân thât bai trong hoat đông kinh́ ̀ ữ ́ ̣ ̣ ̣ doanh cua ca nhân va cua cac doanh nghiêp, cung nh thât bai trong hoat̉ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ̃ ư ́ ̣ ̣ đông cua cac tô ch c kinh têchinh trixa hôi nhiêu năm qua cho thâỵ ̉ ́ ̉ ứ ́ ́ ̣ ̃ ̣ ̀ ́ nguyên nhân c ban vân la do quan ly kem hoăc thiêu kinh nghiêm trongơ ̉ ̃ ̀ ̉ ́ ́ ̣ ́ ̣ quan ly. T tap chi điêu tra nôi tiêng ̉ ́ ơ ̣̀ ́ ̀ ̉ ́ Forbes qua nghiên c u cac công tyứ ́ kinh doanh cua My trong nhiêu năm, đa phat hiên ra răng cac công ty luôn̉ ̃ ̀ ̃ ́ ̣ ̀ ́ thanh đat ch ng nao chung đ̀ ̣ ừ ̀ ́ ược quan ly tôt. Ngân hang châu My đa phat̉ ́ ́ ̀ ̃ ̃ ́ biêu, trong ban công bô ́̉ ̉ Bao cao vê kinh doanh nhó ́ ̀ ̉ cua ho la ̀̉ ̣ "Theo sự phân tich cuôi cung thi h n 90% cac thât bai trong kinh doanh la do thiêú ́ ̀ ̀ ơ ́ ́ ̣ ̀ ́ năng l c va thiêu kinh nghiêm quan ly" ự ̀ ́ ̣ ̉ ́ (Q. 2, tr.20).

Vê tâm quan trong cua quan ly thi không đâu co thê thê hiên ro h ǹ ̀ ̣ ̉ ̉ ́ ̀ ́ ̉ ̉ ̣ ̃ ơ

so v i trơ ướ ng h p cua cac ǹ ợ ̉ ́ ươc đang phat triên. Qua bao cao tông quan vế ́ ̉ ́ ́ ̉ ̀ vân đê nay trong nh ng năm gân đây cua cac chuyên gia vê phat triên kinh́ ̀ ̀ ữ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̉

tê đa cho thây răng chi co ́ ̃ ́ ̀ ̉ ́cung câp tiên bac hoăc ky thuât công nghê khônǵ ̀ ̣ ̣ ̃ ̣ ̣ đem lai s phat triên.̣ ự ́ ̉ Yêu tô han chê trong hâu hêt moi tŕ ́ ̣ ́ ̀ ́ ̣ ương h p chinh là ợ ́ ̀

s thiêu thôn vê chât lự ́ ́ ̀ ́ ượng va s c manh cua cac nha quan ly.̀ ́ư ̣ ̉ ́ ̀ ̉ ́

Trong khi nên văn minh cua chung ta đ̀ ̉ ́ ược đăc tr ng b i nh ng̣ ư ở ư ̃cai tiên co tinh chât cach mang trong khoa hoc vât ly, sinh hoc, năng l̉ ́ ́ ́ ́ ́ ̣ ̣ ̣ ́ ̣ ượng, điên t , viên thông, tin hoc, t đông hoa, thi cac nganh khoa hoc xa hôị ử ̃ ̣ ự ̣ ́ ̀ ́ ̀ ̣ ̃ ̣

bi châm trê xa phia sau. Tuy nhiên nêu chung ta không biêt cach khai thac̣ ̣ ̃ ở ́ ́ ́ ́ ́ ́ cac nguôn nhân l c va phôi h p s hoat đông cua con nǵ ̀ ự ̀ ́ ợ ự ̣ ̣ ̉ ươi, thi s phì ̀ ự hiêu qua va lang phi trong khi ap dung nh ng phat minh ky thuât vân sẹ ̉ ̀ ̃ ́ ́ ̣ ữ ́ ̃ ̣ ̃ ̃ tiêp tuc. Chung ta chi cân nhin vao s lang phi không thê t́ ̣ ́ ̉ ̀ ̀ ̀ ự ̃ ́ ̉ ưởng tượ ng

Trang 12

được vê cac nguôn nhân l c va vât l c la co thê thây răng cac nganh khoà ́ ̀ ự ̀ ̣ ự ̀ ́ ̉ ́ ̀ ́ ̀ hoc xa hôi con qua xa v i viêc th c hiên ch c năng ḥ ̃ ̣ ̀ ́ ớ ̣ ự ̣ ứ ương dân chinh sach́ ̃ ́ ́

va hoat đông xa hôi cua chung.̀ ̣ ̣ ̃ ̣ ̉ ́

S cân thiêt khach quan va vai tro cua quan ly dân xuât t nh ngự ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ̃ ́ ừ ư ̃nguyên nhân sau đây:

Tăng c ươ ng xa hôi hoa lao đông va san xuâtmôt qua trinh mang̀ ̃ ̣ ́ ̣ ̀ ̉ ́ ̣ ́ ̀ tinh qui luât cua s phat triên kinh tê va xa hôi ́ ̣ ̉ ự ́ ̉ ́ ̀ ̃ ̣

Ta biêt răng: đê tao ra san phâm, đap ng nhu câu cua đ i sông vá ̀ ̉ ̣ ̉ ̉ ́ ứ ̀ ̉ ờ ́ ̀ phat triên kinh tê, nhât thiêt phai tiên hanh ́ ̉ ́ ́ ́ ̉ ́ ̀ phân công lao đông va h p tac̣ ̀ ợ ́ san xuât́̉ S xuât hiên cua quan ly nh la kêt qua tât nhiên cua viêc chuyênự ́ ̣ ̉ ̉ ́ ư ̀ ́ ̉ ́ ̉ ̣ ̉ cac qua trinh lao đông ca biêt, tan man, đôc lâp v i nhau thanh cac qua trinh́ ́ ̀ ̣ ́ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ớ ̀ ́ ́ ̀ lao đông phai co s phôi h p. ̣ ̉ ́ ự ́ ợ San xuât va tiêu thu mang tinh t câp, t̉ ́ ̀ ̣ ́ ự ́ ự tuc do 1 ca nhân th c hiên thi không đoi hoi quan lý ́ ự ̣ ̀ ̀ ̉ ̉ ́. môt trinh đô caoỞ ̣ ̀ ̣

h n, khi san xuât va kinh tê mang tinh xa hôi ro net va ngay cang sâu rôngơ ̉ ́ ̀ ́ ́ ̃ ̣ ̃ ́ ̀ ̀ ̀ ̣

h n thi quan ly la điêu không thê thiêu đơ ̀ ̉ ́ ̀ ̀ ̉ ́ ược.

Theo Mac thi: "Bât c lao đông xa hôi hay lao đông chung nao má ̀ ́ ứ ̣ ̃ ̣ ̣ ̀ ̀ tiên hanh trên môt qui mô kha l n đêu yêu câu phai co môt s chi đao đế ̀ ̣ ́ ́ơ ̀ ̀ ̉ ́ ̣ ự ̉ ̣ ̉ điêu hoa nh ng hoat đông ca nhân. S chi đao đo phai lam ch c năng̀ ̀ ữ ̣ ̣ ́ ự ̉ ̣ ́ ̉ ̀ ứ chung, t c la ch c năng phat sinh t s khac nhau gi a s vân đông chungứ ̀ ứ ́ ư ự̀ ́ ư ự̃ ̣ ̣ cua c thê san xuât v i s vân đông ca nhân cua nh ng khi quan đôc lâp̉ ơ ̉ ̉ ́ ơ ự́ ̣ ̣ ́ ̉ ữ ́ ̣ ̣

h p thanh c s san xuât đo. ợ ̀ ơ ở ̉ ́ ́Môt nhac si đôc tâu thi t điêu khiên lâỵ ̣ ̃ ̣ ́ ̀ ự ̀ ̉ ́ minh nh ng môt dan nhac thi cân phai co nhac tr̀ ư ̣ ̀ ̣ ̀ ̀ ̉ ́ ̣ ưở " (Q. 3, tr 2830) ng

 Do đo, ́quan ly la thuôc tinh t nhiên, tât yêu khach quan cua moi ̉ ́ ̀ ̣ ́ ự ́ ́ ́ ̉ ̣ qua trinh lao đông xa hôi, bât kê trong hinh thai kinh tê xa hôi naó ̀ ̣ ̃ ̣ ́ ̉ ̀ ́ ́ ̃ ̣ ̀, nêú không th c hiên cac ch c năng va nhiêm vu cua quan ly thi không thê th cự ̣ ́ ứ ̀ ̣ ̣ ̉ ̉ ́ ̀ ̉ ự hiên đ̣ ược cac qua trinh h p tac lao đông, san xuât, không khai thac ś ́ ̀ ợ ́ ̣ ̉ ́ ́ ử dung đ̣ ược cac yêu tô cua lao đông san xuât co hiêu qua.́ ́ ́ ̉ ̣ ̉ ́ ́ ̣ ̉

Tiêm năng sang tao to l n cua quan lỳ ́ ̣ ớ ̉ ̉ ́

Quan ly co kha năng sang tao to l n. Điêu đo co nghia la cung v ỉ ́ ́ ̉ ́ ̣ ớ ̀ ́ ́ ̃ ̀ ̀ ơ ́cac điêu kiên vê con nǵ ̀ ̣ ̀ ươi va vê vât chât ky thuât nh nhau nh ng tô ch c̀ ̀ ̀ ̣ ́ ̃ ̣ ư ư ̉ ư ́quan ly lai co thê khai thac khac nhau, đem lai hiêu qua kinh tê khac nhau.̉ ́ ̣ ́ ̉ ́ ́ ̣ ̣ ̉ ́ ́ Noi cach khac cung v i nh ng điêu kiên vê nguôn l c nh nhau, quan lý ́ ́ ̀ ớ ữ ̀ ̣ ̀ ̀ ự ư ̉ ́ tôt se phat huy co hiêu qua nh ng yêu tô nguôn l c đo, đ a lai nh ng kêt́ ̃ ́ ́ ̣ ̉ ữ ́ ́ ̀ ự ́ ư ̣ ữ ́ qua kinh têxa hôi mong muôn, con quan ly tôi tê se không khai thac đ̉ ́ ̃ ̣ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ̣ ̃ ́ ượ c,

Trang 13

thâm chi lam tiêu tan môt cach vô ich nh ng nguôn l c co đ̣ ́ ̀ ̣ ́ ́ ữ ̀ ự ́ ược, đem laị

nh ng tôn thât. ữ ̉ ́

Co thê noi: Quan ly tôt suy cho cung la do biêt s dung co hiêu quá ̉ ́ ̉ ́ ́ ̀ ̀ ́ ử ̣ ́ ̣ ̉

nh ng cai đa co đê tao nên nh ng cai ch a co trong xa hôi. Vi vây ữ ́ ̃ ́ ̉ ̣ ữ ́ ư ́ ̃ ̣ ̀ ̣ quan lý ̉ chinh la yêu tô quyêt đinh nhât cho s phat triên cua môi quôc gia va cać ̀ ́ ́ ́ ̣ ́ ự ́ ̉ ̉ ̃ ́ ̀ ́

tô ch c ̉ ư trong đo. ́́ (Q. 4, tr. 7)

Th c tê đa co nh ng nự ́ ̃ ́ ữ ươc rât khan hiêm vê tai nguyên thiên nhiêń ́ ́ ̀ ̀

nh ng v i nh ng chinh sach kinh tê va quan ly phu h p nên đa găt haiư ớ ữ ́ ́ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ợ ̃ ̣ ́

được thanh công l n trong phat triên kinh tê, vi du nh : Nhât Ban, Đ c,̀ ớ ́ ̉ ́ ́ ̣ ư ̣ ̉ ư ́Han Quôc. ̀ ́ Quan ly ngay nay đa tr thanh yêu tô c ban hang đâu cua môt ̉ ́ ̀ ̃ ở ̀ ́ ́ ơ ̉ ̀ ̀ ̉ ̣ nên san xuât va kinh tê hiên đaì ̉ ́ ̀ ́ ̣ ̣ Đôi v i cac ń ớ ́ ươc ngheo, châm phat triêń ̀ ̣ ́ ̉ hay la đang phat triên tim kiêm s hô tr va h p tac quôc tê trên coǹ ́ ̉ ̀ ́ ự ̃ ợ ̀ ợ ́ ́ ́

đương đi lên cua minh thi s viên tr vê vât châtky thuât va tai chinh t̀ ̉ ̀ ̀ ự ̣ ợ ̀ ̣ ́ ̃ ̣ ̀ ̀ ́ ư ̀bên ngoai co thê co y nghia nhât đinh. Tuy nhiên điêu quan trong ̀ ́ ̉ ́ ́ ̃ ́ ̣ ̀ ̣ co ý ́ nghia quyêt đinh nhât cho s phat triêñ ́ ̣ ́ ự ́ ̉ thi cac ǹ ́ ươc nay phai tim toi,́ ̀ ̉ ̀ ̀ nghiên c u, hoc hoi kinh nghiêm quan ly cua cac nứ ̣ ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ́ ươc phat triên. ́ ́ ̉

Nh ng yêu tô lam tăng vai tro cua quan ly trong nên san xuât va ữ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ̀ ̉ ́ ̀ kinh tê hiên đai.́ ̣ ̣

Đôi v i san xuât va kinh tê hiên đai thi quan ly co vai tro ngay canǵ ớ ̉ ́ ̀ ́ ̣ ̣ ̀ ̉ ́ ́ ̀ ̀ ̀ tăng. Co nh ng yêu tô sau đây lam tăng vai tro cua quan ly, đoi hoi quan lý ữ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ̀ ̉ ̉ ́ phai thich ng trong cac nên san xuât va kinh tê hiên đai, đo la:̉ ́ ứ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̣ ́ ̀

Đăc điêm va qui mô san xuât hiên đai đoi hoi quan ly phai đ̣ ̉ ̀ ̉ ́ ̣ ̣ ̀ ̉ ̉ ́ ̉ ượ cnâng cao tương ng v i nên kinh tê.ứ ớ ̀ ́

Cuôc cach mang khoa hoc va công nghê đang diên ra v i tôc đô caọ ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ̃ ớ ́ ̣

va qui mô rông l n trên pham vi toan câu lam cho quan ly cang co vai trò ̣ ớ ̣ ̀ ̀ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̀ hêt s c quan trong, quyêt đinh s phat huy tac dung cua khoa hoc va cônǵ ứ ̣ ́ ̣ ự ́ ́ ̣ ̉ ̣ ̀ nghê đôi v i san xuât va đ i sông xa hôi. B i le khoa hoc va công nghệ ́ ớ ̉ ́ ̀ ờ ́ ̃ ̣ ở ̃ ̣ ̀ ̣ không thê t nhiên hay t đông xâm nhâp vao san xuât v i hiêu qua mong̉ ự ự ̣ ̣ ̀ ̉ ́ ớ ̣ ̉ muôn ma phai thông qua quan ly. Muôn phat triên khoa hoc va công nghê,́ ̀ ̉ ̉ ́ ́ ́ ̉ ̣ ̀ ̣

kê ca viêc tiêp nhân, chuyên giao t n̉ ̉ ̣ ́ ̣ ̉ ư ườ c ngoai vao va ng dung cac thanh́ ̀ ̀ ̀ ́ư ̣ ́ ̀

t u khoa hoc va công nghê vao san xuât va đ i sông thi môi quôc gia vaự ̣ ̀ ̣ ̀ ̉ ́ ̀ ờ ́ ̀ ̃ ́ ̀ công đông quôc tê phai xây d ng va th c thi cac chinh sach, c chê, tộ ̀ ́ ́ ̉ ự ̀ ự ́ ́ ́ ơ ́ ̉

ch c cung cac biên phap quan ly phu h p. Nêu không thi y muôn phat triênứ ̀ ́ ̣ ́ ̉ ́ ̀ ợ ́ ̀ ́ ́ ́ ̉

va ap dung khoa hoccông nghê chi la nh ng d đinh, k ho ch. ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ̉ ̀ ữ ự ̣ ế ạ

S qua đô t phat triên kinh tê theo chiêu rông la chu yêu sang phatự ́ ̣ ừ ́ ̉ ́ ̀ ̣ ̀ ̉ ́ ́ triên theo chiêu sâu đoi hoi quan ly phai đ̉ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ̉ ược nâng cao tương ng. Trongứ

nh ng th i ky đâu cua qua trinh phat triên kinh tê tât ca cac nữ ờ ̀ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̉ ́ở ́ ̉ ́ ươc thi ś ̀ ự phat triên theo chiêu rông la net đăc tr ng chu yêu. Tăng tŕ ̉ ̀ ̣ ̀ ́ ̣ ư ̉ ́ ưởng kinh tê luć ́ nay chu yêu d a trên s gia tăng s dung thêm vê măt sô l̀ ̉ ́ ự ự ử ̣ ̀ ̣ ́ượng cac yêu tố ́ ́ đâu vao vê vât châtky thuât nh tăng vôn đâu t , nh p kh u công ngh ,̀ ̀ ̀ ̣ ́ ̃ ̣ ư ́ ̀ ư ậ ẩ ệ

xu t kh u tai nguyên, nguyên nhiên vât liêu va lao đông. V i s phat triênấ ẩ ̀ ̣ ̣ ̀ ̣ ơ ự́ ́ ̉ thi cac kha năng đam bao cho tăng tr̀ ́ ̉ ̉ ̉ ưởng theo chiêu rông ngay cang caǹ ̣ ̀ ̀ ̣

Trang 14

dân đăc biêt la viêc khai thac, đ a vao s dung tai nguyên thiên nhiên và ̣ ̣ ̀ ̣ ́ ư ̀ ử ̣ ̀ ̀ cung ng nguyên nhiên vât liêu ngay cang han hep va khan hiêm. H n n aứ ̣ ̣ ̀ ̀ ̣ ̣ ̀ ́ ơ ư ̃viêc khai thac tai nguyên qui mô l n tḥ ́ ̀ ở ớ ương dân đên nh ng hâu qua về ̃ ́ ữ ̣ ̉ ̀ môi trương. ̀ Đên luc nay thi nh ng yêu tô phat triên theo chiêu sâu quyêt́ ́ ̀ ̀ ữ ́ ́ ́ ̉ ̀ ́ đinh s phat triên kinh tê ̣ ự ́ ̉ ́ (Q. 4, tr. 8). S phat triên tiêp theo va cao h n n aự ́ ̉ ́ ̀ ơ ư ̃cua nên kinh tê chu yêu se d a trên viêc ng dung khoa hoc va công nghê,̉ ̀ ́ ̉ ́ ̃ ự ̣ ứ ̣ ̣ ̀ ̣ hoan thiên tô ch c quan ly, nâng cao trinh đô cua can bô, công nhân, Tât̀ ̣ ̉ ứ ̉ ́ ̀ ̣ ̉ ́ ̣ ́

ca nh ng yêu tô nay nhăm nâng cao năng suât, chât l̉ ữ ́ ́ ̀ ̀ ́ ́ ượng va hiêu qua cuà ̣ ̉ ̉ doanh nghiêp cung nh cua toan bô nên kinh tê. ̣ ̃ ư ̉ ̀ ̣ ̀ ́

Trinh đô xa hôi va cac quan hê xa hôi ngay cang cao đoi hoi quan lỳ ̣ ̃ ̣ ̀ ́ ̣ ̃ ̣ ̀ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ phai thich h p. Trinh đô xa hôi va cac quan hê xa hôi thê hiên :̉ ́ ợ ̀ ̣ ̃ ̣ ̀ ́ ̣ ̃ ̣ ̉ ̣ ở

+ Trinh đô giao duc va đao tao, hoc vân va trinh đô văn hoa noì ̣ ́ ̣ ̀ ̀ ̣ ̣ ́ ̀ ̀ ̣ ́ ́ chung cua đôi ngu can bô, ng̉ ̣ ̃ ́ ̣ ươi lao đông va cua cac tâng l p dân c ̀ ̣ ̀ ̉ ́ ̀ ớ ư

+ Nhu câu va đoi hoi cua xa hôi vê vât chât va tinh thân ngay cang̀ ̀ ̀ ̉ ̉ ̃ ̣ ̀ ̣ ́ ̀ ̀ ̀ ̀ cao, đa dang va phong phu h n.̣ ̀ ́ ơ

+ Yêu câu dân chu hoa đ i sông kinh tê va xa hôi, yêu câu đ̀ ̉ ́ ờ ́ ́ ̀ ̃ ̣ ̀ ượ ctham gia quan ly trong viêc đê ra va kiêm tra th c hiên cac quyêt đinh l n̉ ́ ̣ ̀ ̀ ̉ ự ̣ ́ ́ ̣ ơ ́trong xây d ng va phat triên đât nự ̀ ́ ̉ ́ ươc cũng nh t i t ng đ n vi, tô ch ć ư ạ ừ ơ ̣ ̉ ư ́

xa hôi.̃ ̣

+ Giao l u trong nư ươc va quôc tê ngay cang m rông.́ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ở ̣

Ngoai cac yêu tô đa nêu trên, cân phai kê t i nhiêu yêu tô khac về ́ ́ ́ ̃ ở ̀ ̉ ̉ ớ ̀ ́ ́ ́ ̀ kinh tê va xa hôi cung đăt ra nh ng yêu câu ngay cang cao đôi v i quan ly.́ ̀ ̃ ̣ ̃ ̣ ữ ̀ ̀ ̀ ́ ớ ̉ ́

Đo la s phat triên dân sô va nguôn lao đông ca vê qui mô va c câu; ś ̀ ự ́ ̉ ́ ̀ ̀ ̣ ̉ ̀ ̀ ơ ́ ự biên đông cua thi tŕ ̣ ̉ ̣ ương trong ǹ ươc va quôc tê; yêu câu bao vê va nânǵ ̀ ́ ́ ̀ ̉ ̣ ̀ cao chât ĺ ượng cua môi tr̉ ương sinh thai va môi tr̀ ́ ̀ ường xa hôi trong phat̃ ̣ ́ triên v.v ̉

bươc vao ́ ̀ th i ky đây manh công nghiêp hoa, hiên đai hoaờ ̀ ̉ ̣ ̣ ́ ̣ ̣ ́ hương t í ơ ́

nh ng muc tiêu chiên lữ ̣ ́ ược cho t i năm 2020, nhăm đ a đât nớ ̀ ư ́ ước thoat́ khoi tinh trang ngheo nan va lac hâu vê kinh tê. S nghiêp to l n va co ỷ ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ̣ ̣ ̀ ́ ự ̣ ớ ̀ ́ ́ nghia lich s đo đăt ra nh ng yêu câu rât cao đôi v i công tác quan ly. ̃ ̣ ử ́ ̣ ữ ̀ ́ ́ ớ ̉ ́

Ngoai ra, v i sô dân l n va tôc đô tăng kha cao, mât đô dân trêǹ ớ ́ ớ ̀ ́ ̣ ́ ̣ ̣ diên tich đât đai noi chung va đât canh tac noi riêng la cao, tai nguyên thiêṇ ́ ́ ́ ̀ ́ ́ ́ ̀ ̀ nhiên tương đôi phong phu nh ng so v i sô dân thi không nhiêu, tât cá ́ ư ớ ́ ̀ ̀ ́ ̉ cac vân đê đo đăt ra nh ng thach th c kha gay găt cho viêc th c hiên cać ́ ̀ ́ ̣ ữ ́ ứ ́ ́ ̣ ự ̣ ́ nhiêm vu va muc tiêu phat triên. Điêu đo cung noi lên răng đê hoan thanḥ ̣ ̀ ̣ ́ ̉ ̀ ́ ̃ ́ ̀ ̉ ̀ ̀

Trang 15

đượ ưc s mênh đăt ra thi vai tro cua công tac quan ly cang to l n va nhiêḿ ̣ ̣ ̀ ̀ ̉ ́ ̉ ́ ̀ ớ ̀ ̣

vu cua công tac quan ly cang năng nê. ̣ ̉ ́ ̉ ́ ̀ ̣ ̀

1.1.2/ Quan ly v a la khoa hoc v a la nghê thuât̉ ́ ừ ̀ ̣ ừ ̀ ̣ ̣

a) Quan ly la khoa hoc:̉ ́ ̀ ̣

Môt cach khai quat, co thê noi khoa hoc la tâp h p cac tri th c̣ ́ ́ ́ ́ ̉ ́ ̣ ̀ ̣ ợ ́ ư ́

được hê thông hoa nhăm phan anh môt cach khach quan cac s vât va hiêṇ ́ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ́ ́ ́ ự ̣ ̀ ̣

tượng trong thiên nhiên, trong xa hôi va con ng̃ ̣ ̀ ươi, giai thich cac môi liêǹ ̉ ́ ́ ́

hê gi a cac s vât va hiên ṭ ữ ́ ự ̣ ̀ ̣ ượng đo cung v i s vân đông cua chung, giaí ̀ ơ ự́ ̣ ̣ ̉ ́ ̉ thich nguyên nhân hay nguôn gôc cua cac s vân đông đo va d bao xu thế ̀ ́ ̉ ́ ự ̣ ̣ ́ ̀ ự ́ ́ vân đông va phat triên. ̣ ̣ ̀ ́ ̉

Tâp h p cac tri th c đ̣ ợ ́ ứ ược hê thông hoa nh đa noi la kêt qua cuạ ́ ́ ư ̃ ́ ̀ ́ ̉ ̉ cac công viêc nghiên c u (hoat đông khoa hoc) trên c s ap dung cać ̣ ứ ̣ ̣ ̣ ơ ở ́ ̣ ́

phương phap, cac tri th c khoa hoc đa co t tŕ ́ ứ ̣ ̃ ́ ̀ư ươc cung v i cac công cú ̀ ớ ́ ̣ (phương tiên) thich h p. Cac linh v c khoa hoc ra đ i va phat triên nhăṃ ́ ợ ́ ̃ ự ̣ ờ ̀ ́ ̉ ̀ đap ng nhu câu cua xa hôi loai nǵ ứ ̀ ̉ ̃ ̣ ̀ ươi trong qua trinh tiên hoa cua minh.̀ ́ ̀ ́ ́ ̉ ̀

B i le con ngở ̃ ươi trong khi tiêp cân v i thê gi i khach quan (t nhiên va xà ́ ̣ ớ ́ ớ ́ ự ̀ ̃ hôi) va chinh ban thân minh không muôn hanh đông môt cach tuy tiên, ngâụ ̀ ́ ̉ ̀ ́ ̀ ̣ ̣ ́ ̀ ̣ ̃ nhiên theo ban năng ma ngay cang muôn hoat đông môt cach co y th c,̉ ̀ ̀ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ́ ́ ́ ư ́đung theo qui luât va co hiêu qua h n.́ ̣ ̀ ́ ̣ ̉ ơ

Quan ly la môt linh v c hoat đông khoa hoc kinh têxa hôi ph c tap̉ ́ ̀ ̣ ̃ ự ̣ ̣ ̣ ́ ̃ ̣ ứ ̣

va co vai tro hêt s c quan trong đôi v i s phat triên kinh tê xa hôi. Nh ng̀ ́ ̀ ́ ứ ̣ ́ ơ ự́ ́ ̉ ́ ̃ ̣ ư ̃công trinh nghiên c u ban đâu co tinh khoa hoc vê quan ly con kha non trè ứ ̀ ́ ́ ̣ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̉

so v i nhiêu nganh khac, m i chi co đô tuôi gân 100 năm nay. Điêu nay noiớ ̀ ̀ ́ ớ ̉ ́ ̣ ̉ ̀ ̀ ̀ ́ lên la quan ly đa tr nên môt đôi t̀ ̉ ́ ̃ ở ̣ ́ ượng nghiên c u khoa hoc đứ ̣ ược quan tâm xem xet va chăc chăn se con tiêp tuc đ́ ̀ ́ ́ ̃ ̀ ́ ̣ ược đây manh. ̉ ̣

b) Quan ly la nghê thuât:̉ ́ ̀ ̣ ̣

Viêc tiên hanh cac hoat đông quan ly trong th c tê, trong nh ng̣ ́ ̀ ́ ̣ ̣ ̉ ́ ự ́ ư ̃điêu kiên cu thê đ̀ ̣ ̣ ̉ ược xem v a la khoa hoc v a la nghê thuât Trong bôiừ ̀ ̣ ừ ̀ ̣ ̣ ́ canh kinh tê xa hôi cua thê gi i hiên đai ngay nay, công tac quan ly trên hâủ ́ ̃ ̣ ̉ ́ ớ ̣ ̣ ̀ ́ ̉ ́ ̀ hêt cac linh v c không thê không vân dung cac nguyên tăc, ph́ ́ ̃ ự ̉ ̣ ̣ ́ ́ ương phaṕ quan ly, đoi hoi can bô quan ly phai co đ̉ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ̉ ́ ̉ ́ ược môt trinh đô đao tao nhât đinh.̣ ̀ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ Nghê thuât quan ly la viêc th c hanh quan ly trên c s vân dung cac yêụ ̣ ̉ ́ ̀ ̣ ự ̀ ̉ ́ ơ ở ̣ ̣ ́ ́

tô khoa hoc quan ly va cac yêu tô khac (năng khiêu, kinh nghiêm, tr c giac,́ ̣ ̉ ́ ̀ ́ ́ ́ ́ ́ ̣ ự ́ ) vao giai quyêt cac nhiêm vu nhăm đat muc tiêu đê ra cho toan hê thông̀ ̉ ́ ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀ ̀ ̣ ́ hay tô ch c đ̉ ứ ược xem xet.́

V i nôi dung trinh bay nh trên, co thê thây răng hai yêu tô khoaớ ̣ ̀ ̀ ư ́ ̉ ́ ̀ ́ ́ hoc va nghê thuât cua quan ly không loai tr nhau ma bô sung cho nhau vạ ̀ ̣ ̣ ̉ ̉ ́ ̣ ừ ̀ ̉ ̀

ca hai đêu cân thiêt va co y nghia quan trong. Khoa hoc vê quan ly ngaỷ ̀ ̀ ́ ̀ ́ ́ ̃ ̣ ̣ ̀ ̉ ́ ̀ cang tiên triên va hoan thiên se tao c s tôt h n cho nâng cao trinh đô và ́ ̉ ̀ ̀ ̣ ̃ ̣ ơ ở ́ ơ ̀ ̣ ̀ hiêu qua cua nghê thuât quan ly. ̣́ ̉ ̉ ̣ ̣ ̉

Trang 16

1.1.3/ Cac ch c năng quan ly ́ ứ ̉ ́

Trong khoa hoc va trong th c tê ng̣ ̀ ự ́ ươi ta th̀ ương đê câp đên ch c̀ ̀ ̣ ́ ư ́năng cua môt c câu hoăc bô phân may, cua môt thiêt bi trong hê thông̉ ̣ ơ ́ ̣ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ́ ̣ ̣ ́ thiêt bi, ch c năng cua môt doanh nghiêp va ch c năng cua môt phong bań ̣ ứ ̉ ̣ ̣ ̀ ứ ̉ ̣ ̀ trong doanh nghiêp, Môt cach khai quat nhât, chung ta co thê hiêu ̣ ̣ ́ ́ ́ ́ ́ ́ ̉ ̉ ch ćư năng la tâp h p cac hoat đông hay hanh đông cung loai cua môt hề ̣ ợ ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ̀ ̣ ̉ ̣ ̣ thông hoăc môt bô phân trong hê thônǵ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ V i khai niêm đo, không coớ ́ ̣ ́ ́

ch c năng chung chung ma chi co ch c năng găn liên v i môt hê thôngứ ̀ ̉ ́ ứ ́ ̀ ớ ̣ ̣ ́ hoăc môt bô phân cua no. Ch c năng la tâp h p cac hoat đông hay hanḥ ̣ ̣ ̣ ̉ ́ ứ ̀ ̣ ợ ́ ̣ ̣ ̀ đông cung loai. Môi ch c năng co cac nhiêm vu cu thê, hay noi cach khac̣ ̀ ̣ ̃ ứ ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̉ ́ ́ ́

ch c năng la nhiêm vu tông quatứ ̀ ̣ ̣ ̉ ́

Tinh hiêu qua cua chuyên môn hoa hoat đông đa đ́ ̣ ̉ ̉ ́ ̣ ̣ ̃ ược loai ng̀ ươ ì

th a nhân t lâu. Xuât phat t quan điêm đo ma ngừ ̣ ừ ́ ́ ừ ̉ ́ ̀ ười ta đêu cô găng̀ ́ ́ chuyên môn hoa t i m c cao nhât cho phep cac hoat đông cua moi hê thônǵ ớ ứ ́ ́ ́ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ́ cung nh chuyên môn hoa hoat đông cua cac phân t trong hê thông. Bañ ư ́ ̣ ̣ ̉ ́ ̀ ử ̣ ́ ̉ thân khai niêm ch c năng đa bao ham tinh chuyên môn hoa cua hoat đông,́ ̣ ứ ̃ ̀ ́ ́ ̉ ̣ ̣

vi môi ch c năng la tâp h p cac hoat đông cung loai.̀ ̃ ứ ̀ ̣ ợ ́ ̣ ̣ ̀ ̣

Nh vây, khi nghiên c u c câu cua bât ky hê thông nao chung taư ̣ ứ ơ ́ ̉ ́ ̀ ̣ ́ ̀ ́ không thê không đê câp đên phân loai cac ch c năng cua hê thông đo. Noỉ ̀ ̣ ́ ̣ ́ ứ ̉ ̣ ́ ́ ́ cach khac, phân loai ch c năng la điêu kiên tiên đê đê tao ra môt c câu có ́ ̣ ứ ̀ ̀ ̣ ̀ ̀ ̉ ̣ ̣ ơ ́ ́ hiêu qua cua hê thông. Viêc phân loai cac ch c năng quan ly doanh nghiêp̣ ̉ ̉ ̣ ́ ̣ ̣ ́ ứ ̉ ́ ̣

d a vao nh ng căn c sau:ự ̀ ữ ứ

a) Căn c vao cac linh v c hoat đông quan ly, ứ ̀ ́ ̃ ự ̣ ̣ ̉ ́co cac ch c năng:́ ́ ứ

tr gi a cac ch c năng v i nhau (mui tên châm châm).ợ ữ ́ ứ ớ ̃ ́ ́

Trang 17

Hinh 11: Qua trinh quan ly va môi quan hê gi a cac ch c năng quan lỳ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̣ ữ ́ ứ ̉ ́1.2. QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N C A LÝ THUY T QU N TRỂ Ủ Ế Ả Ị

1.2.1/ Các lý thuy t c đi n và khoa h c v qu n trế ổ ể ọ ề ả ị

Lý thuy t qu n tr là m t h th ng nh ng t tế ả ị ộ ệ ố ữ ư ưởng, quan ni m,ệ đúc k t, gi i thích v các ho t đ ng qu n tr đế ả ề ạ ộ ả ị ược th c hành trong thự ế

gi i th c t i. Nghiên c u s ti n tri n c a t tớ ự ạ ứ ự ế ể ủ ư ưởng qu n tr đả ị ược th cự hành trong th gi i th c t i. Nghiên c u s ti n tri n c a t tế ớ ự ạ ứ ự ế ể ủ ư ưởng qu nả

tr là c n thi t cho các nhà qu n tr trong lý lu n và th c hành, cho hi nị ầ ế ả ị ậ ự ệ

t i và c tạ ả ương lai

M c dù các ho t đ ng v qu n tr , cùng tu i v i văn minh nhânặ ạ ộ ề ả ị ổ ớ

lo i, nh ng khoa h c v qu n tr ch th c s phát tri n m nh m t m tạ ư ọ ề ả ị ỉ ự ự ể ạ ẽ ừ ộ vài th k g n đây. ế ỷ ầ

1.2.2/ Lý thuy t tâm lý xã h i trong qu n trế ộ ả ị

Lý thuy t tâm lý xã h i trong qu n tr , còn g i là lý thuy t tácế ộ ả ị ọ ế phong, là nh ng quan đi n qu n tr nh n m nh đ n vai trò c a y u tữ ể ả ị ấ ạ ế ủ ế ố tâm lý, tình c m, quan h xã h i c a con ngả ệ ộ ủ ười trong công vi c. Lýệ thuy t tâm lý xã h i cho r ng, hi u qu c a qu n tr do năng su t laoế ộ ằ ệ ả ủ ả ị ấ

đ ng quy t đ nh, nh ng năng su t lao đ ng không ch do các y u t v tộ ế ị ư ấ ộ ỉ ế ố ậ

ch t quy t đ nh mà còn do s tho mãn các nhu c u tâm lý xã h i c a conấ ế ị ự ả ầ ộ ủ

người.

1.2.3/ Lý thuy t h th ng và đ nh lế ệ ố ị ượng v qu n trề ả ị

Không lâu sau k t thúc chi n tranh th gi i th hai m t lý thuy tế ế ế ớ ứ ộ ế

n a v qu n tr ra đ i. Lý thuy t qu n tr m i này đữ ề ả ị ờ ế ả ị ớ ược g i b ng nhi uọ ằ ề tên khác nhau: Lý thuy t h th ng, lý thuy t đ nh lế ệ ố ế ị ượng v qu n tr , lýề ả ị thuy t khoa h c qu n tr Trế ọ ả ị ường phái này d a trên suy đoán là t t c cácự ấ ả

v n đ đ u có th gi i quy t đấ ề ề ể ả ế ược b ng các mô hình toán.ằ

Trang 18

1.2.4/ Trường phái tích h p trong qu n trợ ả ị

Trong nh ng năm g n đây ngữ ầ ười ta đã có nhi u c g ng t ng h pề ố ắ ổ ợ các lý thuy t c đi n, lý thuy t hành vi, lý thuy t đ nh lế ổ ể ế ế ị ượng đ s d ngể ử ụ

nh ng t tữ ư ưởng t t nh t c a m i trố ấ ủ ỗ ường phái. Nh ng t tữ ư ưởng này t oạ thành trường phái tích h p hay còn g i là trợ ọ ường phái h i nh p. Nh ngộ ậ ữ

trường phái chính c a xu hủ ướng này là phương pháp qu n tr quá trình,ả ị

phương pháp tình hu ng ng u nhiên.ố ẫ

1.2.5/ Các phương pháp qu n trả ị

a) Phương pháp qu n tr quá trình: V th c ch t đã đả ị ề ự ấ ược đ c p tề ậ ừ

đ u th k 20 qua t tầ ế ỷ ư ưởng c a Henry Fayol, nh ng th c s ch phátủ ư ự ự ỉ tri n m nh t năm 1960 do công c a Harold Koontz và các đ ng s Tể ạ ừ ủ ồ ự ư

tưởng này cho r ng qu n tr là m t quá trình liên t c c a các ch c năngằ ả ị ộ ụ ủ ứ

qu n tr đó là ho ch đ nh, t ch c, nhân s , lãnh đ o và ki m tra.ả ị ạ ị ổ ứ ự ạ ể

b) Phương pháp tình hu ng ng u nhiên: Ch trố ẫ ủ ương cho r ng qu nằ ả

tr h u hi u là căn c vào tình hu ng c th đ v n d ng ph i h p các lýị ữ ệ ứ ố ụ ể ể ậ ụ ố ợ thuy t đã có t trế ừ ước. Fiedler là tác gi đ i di n cho phả ạ ệ ương pháp tình

hu ng qu n tr , còn g i là phố ả ị ọ ương pháp theo đi u ki n ng u nhiên, choề ệ ẫ

r ng c n ph i k t h p gi a các lý thuy t qu n tr trên đây v i v n d ngằ ầ ả ế ợ ữ ế ả ị ớ ậ ụ

th c ti n, c th là các tình hu ng qu n tr ự ễ ụ ể ố ả ị

1.3. MÔI TRƯỜNG QU N TRẢ Ị

1.3.1/ Khái ni mệ

Môi trường có nh hả ưởng h t s c l n lao và sâu s c t i m i ho tế ứ ớ ắ ớ ọ ạ

đ ng c a các nhà qu n tr Theo quan ni m ph bi n, thì môi trộ ủ ả ị ệ ổ ế ườ ng

qu n tr là t p h p các l c lả ị ậ ợ ự ượng và y u t n m bên ngoài h th ngế ố ằ ở ệ ố

qu n tr nh ng l i có nh hả ị ư ạ ả ưởng tr c ti p, ho c giám ti p đ n các ho tự ế ặ ế ế ạ

đ ng v qu n tr trong m i t ch c.ộ ề ả ị ỗ ổ ứ

1.3.2/ Phân lo iạ

Tu theo các góc đ ti p c n khác nhau, ngỳ ộ ế ậ ười ta có th phân môiể

trường qu n tr ra thành nhi u lo i. Thông thả ị ề ạ ường các y u t môi trế ố ườ ng

được phân lo i theo 2 nhóm vi mô và vĩ môạ

Nhóm y u t môi trế ố ường vĩ mô là nhóm các y u t có tác đ ngế ố ộ trên bình di n r ng và lâu dài đ i v i các ho t đ ng v qu n tr trong m tệ ộ ố ớ ạ ộ ề ả ị ộ

t ch c. Đ i v i m t doanh nghi p nhóm này bao g m: các y u t kinhổ ứ ố ớ ộ ệ ồ ế ố

t vĩ mô; các y u t xã h i; các y u t văn h a; các y u t v nhân kh u;ế ế ố ộ ế ố ố ế ố ề ẩ dân s ; các y u t thu c v h th ng chính tr , v s lãnh đ o và qu n lýố ế ố ộ ề ệ ố ị ề ự ạ ả

c a Nhà nủ ước; các y u t công ngh và ti n b KHKT; các y u t qu cế ố ệ ế ộ ế ố ố

t ; các y u t thiên nhiên. ế ế ố

Nhóm y u t môi trế ố ường vi mô là nhóm các y u t tác đ ngế ố ộ trên bình di n g n gũi và tr c ti p đ n ho t đ ng qu n tr c a m t tệ ầ ự ế ế ạ ộ ả ị ủ ộ ổ

Trang 19

ch c. Đ i v i doanh nghi p là nhóm các y u t sau: Nhóm đ i th c nhứ ố ớ ệ ế ố ố ủ ạ tranh tr c di n; nhóm các nhà cung ng; nhóm khách hàng; nhóm nh ngự ệ ứ ữ

người môi gi i trung gian; nhóm các đ i th ti m n; nhóm các gi i ch cớ ố ủ ề ẩ ớ ứ

đ a phị ương cùng công chúng và nhóm các y u t môi trế ố ường n i b ộ ộ

1.3.3/ nh hẢ ưởng c a môi trủ ường đ i v i t ch cố ớ ổ ứ

Nghiêm c u nh hứ ả ưởng c a môi trủ ường kinh t vĩ mô ngế ười ta

th y r ng chúng bao g m t các y u t không ch đ nh hấ ằ ồ ừ ế ố ỉ ị ướng và có nhả

hưởng tr c ti p đ n các ho t đ ng qu n tr , mà còn nh hự ế ế ạ ộ ả ị ả ưởng c đ nả ế môi trường vi mô c a các doanh nghi p. Các y u t này cũng là nh ngủ ệ ế ố ữ nguyên nhân chính t o ra c h i cũng nh nguy c cho các ho t đ ng c aạ ơ ộ ư ơ ạ ộ ủ

nó. Nh ng y u t kinh t vĩ mô có nh hữ ế ố ế ả ưởng r t to l n đ n các ho tấ ớ ế ạ

đ ng v qu n tr c a m t doanh nghi p, đó là các y u t : t ng s n ph mộ ề ả ị ủ ộ ệ ế ố ổ ả ẩ

qu c n i (GDP); y u t l m phát; ti n lố ộ ế ố ạ ề ương và thu nh p. Nh ng y u tậ ữ ế ố thu c v môi trộ ề ường xã h i độ ược xem là có tác đ ng r t m nh đ n t t cộ ấ ạ ế ấ ả các ho t đ ng v qu n tr ạ ộ ề ả ị

Nh ng y u t ch y u c a nhóm môi trữ ế ố ủ ế ủ ường này là: dân s ; vănố hoá; nhánh văn hoá; ngh nghi p; tâm lý dân t c; phong cách, l i s ng;ề ệ ộ ố ố hôn nhân, gia đình và tôn giáo

Các y u t thu c v h th ng chính tr , pháp lu t, v s lãnh đ oế ố ộ ề ệ ố ị ậ ề ự ạ

và qu n lý c a Nhà nả ủ ước cũng là nh ng y u t vĩ mô có m t nh hữ ế ố ộ ả ưở ng

r t l n đ n h u nh m i m t ho t đ ng v qu n tr trong các doanhấ ớ ế ầ ư ọ ặ ạ ộ ề ả ị nghi p. Các nhà qu n tr các doanh nghi p c n ph i ch p hành đ y đệ ả ị ở ệ ầ ả ấ ầ ủ các ch trủ ương chính sách c a Đ ng và Nhà nủ ả ước

nh hẢ ưởng c a ti n b khoa h c k thu t và công ngh là vôủ ế ộ ọ ỹ ậ ệ cùng phong phú và đa d ng, đi u quan tr ng c n ph i nh n th c đạ ề ọ ầ ả ậ ứ ược là các nhà qu n tr thu c m i t ch c nói chung và trong t ng doanh nghi pả ị ộ ọ ổ ứ ừ ệ nói riêng đ u c n ph i tính t i nh hề ầ ả ớ ả ưởng c a các y u t này trong cácủ ế ố

m t ho t đ ng c a mình. Th c t đang ch ng t r ng, nhà doanh nghi pặ ạ ộ ủ ự ế ứ ỏ ằ ệ nào n m b t nhanh nh y và áp d ng k p th i nh ng thành t u ti n bắ ắ ạ ụ ị ờ ữ ự ế ộ

nh vũ bão c a khoa h ck thu t thì ngư ủ ọ ỹ ậ ười đó s thành công.ẽ

Thiên nhiên là th gi i xung quanh cu c s ng c a chúng ta. Chúngế ớ ộ ố ủ không ph i là l c lả ự ượng ch gây ra tai ho cho con ngỉ ạ ười, thiên nhiên còn

là cái nôi c a cu c s ng. Đ i v i nhi u ngành công nghi p thì tài nguyênủ ộ ố ố ớ ề ệ thiên nhiên nh các lo i khoáng s n, nư ạ ả ước ng m, lâm s n, h i s n, … làầ ả ả ả

“th c ăn ch y u” đ nuôi s ng chúng. B o v , phát tri n và khai thácứ ủ ế ể ố ả ệ ể

h p lý các ngu n tài nguyên thiên nhiên đang là m t yêu c u c p bách,ợ ồ ộ ầ ấ

b c xúc t t y u khách quan trong nhi u ho t đ ng c a t t c m i nhàứ ấ ế ề ạ ộ ủ ấ ả ọ

qu n tr ả ị

Nghiên c u nh ng nh hứ ữ ả ưởng c a môi trủ ường vi mô người ta

th y các l c lấ ự ượng này có nh hả ưởng r t l n và sâu s c t i các ho tấ ớ ắ ớ ạ

đ ng v qu n tr các doanh nghi p. Trong s các l c lộ ề ả ị ở ệ ố ự ượng và y u tế ố

Trang 20

vi mô có nh hả ưởng tr c ti p đ n các ho t đ ng v qu n tr chúng taự ế ế ạ ộ ề ả ị

ph i k đ n các nhà cung ng. Các nhà cung ng có liên quan ch t chả ể ế ứ ứ ặ ẽ

đ n vi c cung c p các ngu n tài nguyên c n thi t cho quá trình s n xu tế ệ ấ ồ ầ ế ả ấkinh doanh. Các nhà qu n tr c n ph i c g ng đ có đả ị ầ ả ố ắ ể ược ngu n cungồ

ng n đ nh. N u nh các nhà cung ng nh h ng đ n “đ u vào” thì

đ i th c nh tranh trố ủ ạ ước m t; đ i th c nh tranh lâu dài, … nghiên c uắ ố ủ ạ ứ

k lỹ ưỡng và v ch ra các đ i sách c nh tranh phù h p luôn là m t đòi h iạ ố ạ ợ ộ ỏ khách quan cho các ho t đ ng qu n tr m i doanh nghi p.ạ ộ ả ị ở ọ ệ

Trong các ho t đ ng v qu n tr các nhà doanh nghi p không thạ ộ ề ả ị ệ ể không có các quan h v i các nhà môi gi i. Nh ng nhà môi gi i thệ ớ ớ ữ ớ ường là

nh ng công ty h tr cho công ty chuyên ch , v n chuy n, tuy n ch nữ ỗ ợ ở ậ ể ể ọ nhân s , giúp đ v k thu t, tài chính, tiêu th và ph bi n hàng hoá c aự ỡ ề ỹ ậ ụ ổ ế ủ công ty trong gi i khách hàng. Trong quá trình l a ch n nh ng nhà môiớ ự ọ ữ

gi i các đ n v c n ph i h t s c th n tr ng và ph i xây d ng quan hớ ơ ị ầ ả ế ứ ậ ọ ả ự ệ

h p tác t t đ p v i các nhà môi gi i này.ợ ố ẹ ớ ớ

Trong thành ph n c a môi trầ ủ ường qu n tr vi mô còn có nhi uả ị ề

gi i có quan h tr c ti p khác nhau v i m i t ch c. Các nhà qu n trớ ệ ự ế ớ ỗ ổ ứ ả ị

c n và có th xây d ng k ho ch ho t đ ng thích h p cho b y gi i cóầ ể ự ế ạ ạ ộ ợ ả ớ quan h tr c ti p c b n sau: gi i tài chính; các gi i có quan h tr c ti pệ ự ế ơ ả ớ ớ ệ ự ế thu c các phộ ương ti n thông tin; các gi i có quan h tr c ti p thu c cácệ ớ ệ ự ế ộ

c quan Nhà nơ ước; các nhóm công dân hành đ ng; các gi i có quan hộ ớ ệ

tr c ti p đ a phự ế ở ị ương; qu n chúng đông đ o và công chúng tr c ti p n iầ ả ự ế ộ

đ nh ho c đ gi i quy t m t v n đ nào đó trong ho t đ ng qu n tr ị ặ ể ả ế ộ ấ ề ạ ộ ả ị ở

m t t ch c nào đó. Thông tin có vai trò h t s c quan tr ng trong vi c raộ ổ ứ ế ứ ọ ệ quy t đ nh, ho ch đ nh, t ch c, lãnh đ o, đi u hành, ki m soát, phânế ị ạ ị ổ ứ ạ ề ể

Trang 21

tích, d báo và phòng ng a r i ro. Đ i v i m t doanh nghi p nh ng đ iự ừ ủ ố ớ ộ ệ ữ ố

tượng chính c a thông tin thủ ường là: s li u, t li u x y ra trong quáố ệ ư ệ ả trình kinh doanh và trong môi trường kinh doanh; các nhà qu n tr , kháchả ị hàng, đ i th c nh tranh, các c đông, các c quan và b ph n tham m uố ủ ạ ổ ơ ộ ậ ư giúp vi c; các văn b n và tài li u, v.v ngệ ả ệ ười ta có th phân lo i thôngể ạ tin trong qu n tr theo các cách sau: theo ngu n g c, theo v t mang, theoả ị ồ ố ậ

t m quan tr ng, theo ph m vi, theo đ i tầ ọ ạ ố ượng s d ng, theo giá tr , v.v ử ụ ị

1.4.1.2. Vai trò và m c tiêu c a thông tin qu n trụ ủ ả ị

Có r t nhi u ngu n thông tin, tuy nhiên đ khai thác và s d ngấ ề ồ ể ử ụ các ngu n tin có hi u qu ngồ ệ ả ười ta thường t p trung khai thác và s d ngậ ử ụ

nh ng ngu n có s n, kinh t r ti n k t h p b sung, tham kh o, khaiữ ồ ẵ ế ẻ ề ế ợ ổ ả thác v tính th i s , tính khách quan, tính toàn di n, tính k p th i, v.v ề ờ ự ệ ị ờ

M c tiêu c a h th ng thông tin trong qu n tr r t ph c t p, đaụ ủ ệ ố ả ị ấ ứ ạ

d ng và phong phú. Các nhà qu n tr c n bi t cách phân lo i và quy trìnhạ ả ị ầ ế ạ xác đ nh m c tiêu. Nh ng ch c năng c b n ch y u c a h th ng thôngị ụ ữ ứ ơ ả ủ ế ủ ệ ố tin trong qu n tr là: thu th p thông tin; x lý thông tin; ph bi n thông tin;ả ị ậ ử ổ ế

ph c v thông tin; ki m soát và đánh giá các ho t đ ng v qu n tr ; làmụ ụ ể ạ ộ ề ả ị

c s cho vi c ra quy t đ nh. ơ ở ệ ế ị

N i dung thông tin là m t trong nh ng khâu c b n và quan tr ngộ ộ ữ ơ ả ọ

nh t c a quá trình th c hi n thông tin trong qu n tr Nh ng n i dungấ ủ ự ệ ả ị ữ ộ thông tin ch y u trong qu n tr kinh doanh thủ ế ả ị ường là v các v n đ :ề ấ ề thông tin đ u vào; thông tin đ u ra; thông tin ph n h i; thông tin v môiầ ầ ả ồ ề

trường qu n tr ; thông tin v các đ i tả ị ề ố ượng qu n tr ; thông tin v k t quả ị ề ế ả

qu n tr ; thông tin v ho t đ ng qu n tr ả ị ề ạ ộ ả ị

Quy trình xây d ng n i dung thông tin trong qu n tr thự ộ ả ị ường đượ c

th c hi n theo nh ng bự ệ ữ ước sau: xác đ nh m c tiêu; xác đ nh nh ng yêuị ụ ị ữ

c u c b n v n i dung; chu n b t li u; phác th o s b n i dung; xemầ ơ ả ề ộ ẩ ị ư ệ ả ơ ộ ộ xét đánh giá; s a ch a và hoàn ch nh.ử ữ ỉ

1.4.2/ Ch t lấ ượng thông tin

Ch t lấ ượng thông tin th hi n các m t sau: m c đ th i s ,ể ệ ở ặ ứ ộ ờ ự

m c đ k p th i, m c đ chính xác, m c đ quan tr ng, v.v đ đánh giáứ ộ ị ờ ứ ộ ứ ộ ọ ể

ch t lấ ượng thông tin người ta thường d a vào các tiêu chu n là nhanh,ự ẩ chính xác, k p th i, bí m t, đ y đ , v.v ị ờ ậ ầ ủ

Phương pháp nâng cao ch t lấ ượng thông tin là: đ u t công nghầ ư ệ

k thu t m i, đào t o và s d ng con ngỹ ậ ớ ạ ử ụ ườ ổi, t ch c h th ng khoa h c,ứ ệ ố ọ

có c ch quy n l i và trách nhi m thích h p, v.v ơ ế ề ợ ệ ợ

Nh ng hình th c thông tin ch y u trong qu n tr thữ ứ ủ ế ả ị ường là b ngằ

l i nói, ch vi t, ký ám hi u, văn b n, đi n thoai, th tín, v.v Trên th cờ ữ ế ệ ả ệ ư ự

t các nhà qu n tr ph i l a ch n đế ả ị ả ự ọ ược các hình th c thông tin có hi uứ ệ

qu nh t trong các ho t đ ng c a mình.ả ấ ạ ộ ủ

1.4.3/ Phương pháp thông tin

Trang 22

Người ta thường s d ng các phử ụ ương pháp thu th p thông tin sau:ậ

phương pháp quan sát, phương pháp th c nghi m; phự ệ ương pháp thăm dò

d lu n; phư ậ ương pháp thu th p thông tin t i bàn; phậ ạ ương pháp thu th pậ thông tin t i hi n trạ ệ ường, v.v

Nh ng phữ ương pháp x lý thông tin ph bi n là: phử ổ ế ương pháp thủ công; phương pháp dùng máy tính đi n t ; phệ ử ương pháp so sánh; phươ ngpháp t ng h p; phổ ợ ương pháp toán xác su t thông kê; phấ ương pháp giám

đ nh, v.v ị

Các phương pháp x lý thông tin đử ượ ực l a ch n c n tho mãnọ ầ ả

nh ng yêu c u sau: khoa h c, kinh t , hi u qu , phù h p v i đi u ki nữ ầ ọ ế ệ ả ợ ớ ề ệ

th c t m i đ n v , v.v ự ế ở ỗ ơ ị

Các phương pháp ph bi n thông tin thổ ế ường được s d ng là:ử ụ

b ng văn b n, b ng báo cáo, b ng đ án, b ng truy n mi ng, b ng thôngằ ả ằ ằ ề ằ ề ệ ằ báo, b ng các cu c h i h p, v.v đ ch n đằ ộ ộ ọ ể ọ ược nh ng phữ ương pháp phổ

bi n thông tin nhanh và có hi u qu nh t ngế ệ ả ấ ười ta thường ph i đánh giáả

u, nh c đi m c a t ng ph ng pháp có nhi u u đi m và thích h p

nh t v i đ n v mình.ấ ớ ơ ị

Quá trình thông tin được xét t phừ ương di n t ng th có d ngệ ổ ể ạ

nh sau: thông đi p b t đ u đư ệ ắ ầ ược g i đi t ngử ừ ườ ử ướ ại g i d i d ng mã hoá. Kênh thông tin là phương di n qua thông đi p di chuy n t ngệ ệ ể ừ ười g iử

đ n ngế ười nh n. Ngậ ười nh n thông tin có trách nhi m gi i mã. Sau khiậ ệ ả

nh n và gi i mã đậ ả ược thông tin người nh n s có s ph n h i. Trongậ ẽ ự ả ồ

vi c truy n thông đi p và nh n ph n h i, thông đi p có th b phá ho iệ ề ệ ậ ả ồ ệ ể ị ạ

b i nhi u. Căn c vào thông tin ph n h i ngở ễ ứ ả ồ ườ ửi g i có th đánh giá để ượ c

m c đ hi u qu trong các ho t đ ng thông tin c a h ứ ộ ệ ả ạ ộ ủ ọ

Có hai phương pháp đánh giá hi u qu thông tin c b n sau: đánhệ ả ơ ả giá theo k t qu thế ả ương m i cu i cùng; đánh giá theo quá trình truy nạ ố ề thông. Đ nâng cao hi u qu c a thông tin trong qu n tr ngày nay ngể ệ ả ủ ả ị ườ i

ta thường t p trung th c hi n các bi n pháp nh m: hi n đ i hoá côngậ ự ệ ệ ằ ệ ạ ngh thông tin; s d ng t t các trang thi t b c s v t ch t ph c vệ ử ụ ố ế ị ơ ở ậ ấ ụ ụ thông tin; nâng cao tay ngh , trình đ c a cán b công nhân viên trong lĩnhề ộ ủ ộ

v c thông tin; t ch c các ho t đ ng thông tin m t cách có khoa h c,ự ổ ứ ạ ộ ộ ọ v.v

1.4.4/ T ch c h th ng thông tinổ ứ ệ ố

Có nhi u cách t ch c h th ng thông tin. C s khoa h c c aề ổ ứ ệ ố ơ ở ọ ủ

vi c t ch c h th ng thông tin trong qu n tr là các quy lu t v t ch cệ ổ ứ ệ ố ả ị ậ ề ổ ứ nói chung và t ch c h th ng thông tin nói riêng cùng hoàn c nh c thổ ứ ệ ố ả ụ ể

Trang 23

mô hình t p trung, mô hình phân tán, mô hình k t h p, mô hình theo ch cậ ế ợ ứ năng, mô hình theo nguyên t c th trắ ị ường, c n căn c vào hoàn c nhầ ứ ả

th c ti n ngự ễ ười ta ph i l a ch n nh ng mô hình t ch c h th ng thôngả ự ọ ữ ổ ứ ệ ố tin thích h p nh t cho đ n v c a mình.ợ ấ ơ ị ủ

Nh ng n i dung chính c a quá trình qu n lý và đi u hành hữ ộ ủ ả ề ệ

th ng thông tin là: qu n lý n i dung, qu n lý phố ả ộ ả ương pháp, qu n lý hìnhả

th c, qu n lý các bứ ả ướ ủc c a quy trình thông tin, v.v

Nh ng hình th c qu n lý và đi u hành h th ng thông tin là: qu nữ ứ ả ề ệ ố ả

lý theo công vi c, qu n lý theo ch c năng, qu n lý theo th i gian, v.v xétệ ả ứ ả ờ

v b n ch t thì đây chính là vi c đ m b o duy trì các ho t đ ng thông tinề ả ấ ệ ả ả ạ ộ

đ ph c v kinh doanh có hi u qu ể ụ ụ ệ ả

Nh ng phữ ương pháp ch y u đ qu n lý và đi u hành h th ngủ ế ể ả ề ệ ố thông tin là: hành chính, kinh t , xã h i, t đ ng hoá, phế ộ ự ộ ương pháp t pậ trung, phương pháp phi t p trung, phậ ương pháp gián ti p, phế ương pháp

tr c ti p, v.v ự ế

1.5. RA QUY T Đ NHẾ Ị

1.5.1/ Khái ni m, b n ch t và vai trò c a quy t đ nh trongệ ả ấ ủ ế ị

qu n trả ị

Quy t đ nh qu n tr là hành vi sáng t o c a nhà qu n tr nh m đ nhế ị ả ị ạ ủ ả ị ằ ị

ra chương trình và tính ch t ho t đ ng c a t ch c nh m đ gi i quy tấ ạ ộ ủ ổ ứ ằ ể ả ế

m t v n đ đã chín mu i, trên c s s hi u bi t các quy lu t v n đ ngộ ấ ề ồ ơ ở ự ể ế ậ ậ ộ khách quan c a h th ng b qu n tr và vi c phân tích các thông tin vủ ệ ố ị ả ị ệ ề

hi n tệ ượng c a h th ng đó.ủ ệ ố

1.5.2/ Ch c năng c a các quy t đ nhứ ủ ế ị

M i quy t đ nh v qu n tr là m t m t xích trong toàn b hỗ ế ị ề ả ị ộ ắ ộ ệ

th ng các quy t đ nh c a m t t ch c, nên m c đ tố ế ị ủ ộ ổ ứ ứ ộ ương tác nh hả ưở ng

gi a chúng v i nhau là c c k ph c t p và h t s c quan tr ng. ữ ớ ự ỳ ứ ạ ế ứ ọ

Nh ng ch c năng ch y u c a các quy t đ nh là: l a ch nữ ứ ủ ế ủ ế ị ự ọ

phương án t i u; đ nh hố ư ị ướng; b o đ m các y u t th c hi n; ph i h pả ả ế ố ự ệ ố ợ hành đ ng; ch c năng đ ng viên, cộ ứ ộ ưỡng b c; b o đ m tính th ng nh tứ ả ả ố ẩ trong th c hi n; b o đ m tính hi u qu trong kinh doanh; b o đ m tínhự ệ ả ả ệ ả ả ả

hi u l c và b o m t.ệ ự ả ậ

1.5.3/ Nguyên t c, m c tiêu, hình th c c a các quy t đ nhắ ụ ứ ủ ế ị

Các nguyên t c ra quy t đ nh ch y u là: quy t đoán; khoa h c;ắ ế ị ủ ế ế ọ khách quan; th ng nh t; g n ch t quy n l i, quy n h n và trách nhi m;ố ấ ắ ặ ề ợ ề ạ ệ

t o ra s năng đ ng sáng t o trong t ch c; không ch ng chéo; k p th i;ạ ự ộ ạ ổ ứ ồ ị ờ

hi u qu ệ ả

Trang 24

Xác đ nh m c tiêu, phân tích nh hị ụ ả ưởng môi trường và xác đ nhị

nh ng c s khoa h c c a vi c ra quy t đ nh là nh ng công vi c h t s cữ ơ ở ọ ủ ệ ế ị ữ ệ ế ứ quan tr ng trong quá trình đ a ra các quy t đ nh qu n tr ọ ư ế ị ả ị

N i dung c a các quy t đ nh ph i th hi n độ ủ ế ị ả ể ệ ược nh ng vi c c nữ ệ ầ làm, ai làm, làm nh th nào, làm trong bao lâu, k t qu gì c n đ t đư ế ế ả ầ ạ ượ c,v.v h n th n a n i dung các quy t đ nh không đơ ế ữ ộ ế ị ược ch ng chéo, b tồ ấ

nh t, ph i rõ ràng, kh thi, th c t và h p lý đ làm đấ ả ả ự ế ợ ể ược đi u này c nề ầ

ph i xác đ nh rõ trong n i dung c a m t quy t đ nh: m c tiêu và căn c raả ị ộ ủ ộ ế ị ụ ứ quy t đ nh; quy t đ nh v v n đ gì; hi u l c c a quy t đ nh đ i v i ai,ế ị ế ị ề ấ ề ệ ự ủ ế ị ố ớ

đ i v i cái gì, đâu và trong kho ng th i gian nào; trách nhi m, quy nố ớ ở ả ờ ệ ề

h n, quy n l i, khen thạ ề ợ ưởng, x phát (n u th y c n thi t ph i quy đ nhử ế ấ ầ ế ả ị rõ).

Ngoài ra, trong khi xây d ng n i dung c a quy t đ nh cũng c nự ộ ủ ế ị ầ tính t i nh hớ ả ưởng c a các y u t nh trình đ c a ngủ ế ố ư ộ ủ ười ra quy t đ nh,ế ị môi trường ra quy t đ nh, hoàn c nh và đi u ki n ra quy t đ nh, v.v ế ị ả ề ệ ế ị

Nh ng hình th c ra quy t đ nh ch y u là: b ng mi ng, b ng vănữ ứ ế ị ủ ế ằ ệ ằ

b n, thông báo, ngh quy t, quy t đ nh chính th c, v.v hình th c c a cácả ị ế ế ị ứ ứ ủ quy t đ nh ph i đ n gi n d hi u, gây n tế ị ả ơ ả ễ ể ấ ượng, phù h p v i n i dung,ợ ớ ộ phù h p v i đ i tợ ớ ố ượng th c hi n. Các nhà qu n tr c n l a ch n nh ngự ệ ả ị ầ ự ọ ữ hình th c ra quy t đ nh phù h p và có hi u qu nh t.ứ ế ị ợ ệ ả ấ

1.5.4/ Phương pháp ra quy t đ nhế ị

Mu n đố ược các quy t đ nh đúng đ n các nhà qu n tr cũng c nế ị ắ ả ị ầ

ph i bi t cách s d ng các phả ế ử ụ ương pháp và quy trình ra quy t đ nh chế ị ủ

y u thế ường là: phương pháp cá nhân ra quy t đ nh, phế ị ương pháp quy tế

đ nh t p th ; phị ậ ể ương pháp so sánh; phương pháp kinh nghi m; phệ ươ ngpháp toán h c; phọ ương pháp th nghi mth t b i; phử ệ ấ ạ ương pháp cây quy t đ nh; phế ị ương pháp cây m c tiêu và nhi m v ụ ệ ụ

1.5.5/ Kh năng t duy, sáng t o, ph m ch t c a ngả ư ạ ẩ ấ ủ ười ra quy t đ nhế ị

Ra quy t đ nh là m t công vi c không ch đòi h i nh ng n i dungế ị ộ ệ ỉ ỏ ữ ộ

và s hi u bi t m t cách khoa h c, mà cũng c n ph i bi t cách sáng t oự ể ế ộ ọ ầ ả ế ạ

và có tính ngh thu t. Ngh thu t ra quy t đ nh th hi n nh ng m tệ ậ ệ ậ ế ị ể ệ ở ữ ặ sau: tính sáng t o; tính cân đ i; tính hài hoà; tính hi u qu Nh ng y u tạ ố ệ ả ữ ế ố

ch y u có nh hủ ế ả ưởng đ n tính ngh thu t trong vi c ra các quy t đ nhế ệ ậ ệ ế ị là: ph m ch t cá nhân; môi trẩ ấ ường làm vi c; c s v t ch t k thuât; chệ ơ ở ấ ấ ỹ ế

đ đãi ng , v.v ộ ộ

Mu n nâng cao kh năng sáng t o và tính ngh thu t trong vi c raố ả ạ ệ ậ ệ quy t đ nh các nhà qu n tr c n: nâng cao trình đ nh n th c, kinhế ị ả ị ầ ộ ậ ứ nghi m và hi u bi t c a ngệ ể ế ủ ười ra quy t đ nh; h c t p kinh nghi m vàế ị ọ ậ ệ

hi u bi t c a ngể ế ủ ười ra quy t đ nh; h c t p kinh nghi m tiên ti n; c iế ị ọ ậ ệ ế ả thi n môi trệ ường làm vi c; hoàn thi n h th ng đãi ng , v.v ệ ệ ệ ố ộ

Trang 25

Thông thường quy trình ra quy t đ nh đế ị ược th c hi n theo sáuự ệ

bước sau : xác đ nh v n đ ; xem xét các y u t nh hị ấ ề ế ố ả ưởng; thu th p vàậ

ch n l c thông tin có liên quan; ki m tra và đánh giá k t qu th c hi n.ọ ọ ể ế ả ự ệ

Nh ng y u t và ph m ch t cá nhân c n thi t cho vi c ra quy tữ ế ố ẩ ấ ầ ế ệ ế

đ nh là: thông tin; tri t lý kinh doanh và chi n lị ế ế ược công ty; ki n th c;ế ứ

kh năng t duy; ph m ch t c a nhà doanh nghi p; đ o đ c; đ ng c ; ýả ư ẩ ấ ủ ệ ạ ứ ộ ơ

th c trách nhi m; kinh nghi m; s c kho ; và kh năng đ nh lứ ệ ệ ứ ẻ ả ị ượng

Ra quy t đ nh là m t vi c đã khó, nh ng t ch c th c hi n cácế ị ộ ệ ư ổ ứ ự ệ quy t đ nh còn l i còn khó h n nhi u. Các nhà qu n tr c n ph i bi tế ị ạ ơ ề ả ị ầ ả ế cách t ch c th c hi n và ki m soát các quy t đ nh m t cách có hi uổ ứ ự ệ ể ế ị ộ ệ

qu ả

1.6. HO CH Đ NHẠ Ị

1.6.1/ Khái ni m và vai trò c a ho ch đ nhệ ủ ạ ị

Ho ch đ nh là m t vi c làm c n thi t và r t đ c tr ng trong cácạ ị ộ ệ ầ ế ấ ặ ư

ho t đ ng v qu n tr Trên phạ ộ ề ả ị ương di n khoa h c, k ho ch đệ ọ ế ạ ược xem

là m t chộ ương trình hành đ ng c th , còn ho ch đ nh là quá trình tộ ụ ể ạ ị ổ

ch c so n th o và th c hi n các k ho ch c th đã đứ ạ ả ự ệ ế ạ ụ ể ược đ ra. Ho chề ạ

đ nh là quy t đ nh trị ế ị ước xem ph i làm cái gì, làm nh th nào, khi nàoả ư ế làm và ai làm cái đó.

Cũng có th xem ho ch đ nh nh m t quá trình xác đ nh m c tiêu,ể ạ ị ư ộ ị ụ xây d ng chi n lự ế ượ ổc t ng th đ th c hi n m c tiêu và phát tri n m t hể ể ự ệ ụ ể ộ ệ

th ng k ho ch toàn di n đ ph i h p và th ng nh t các ho t đ ng v iố ế ạ ệ ể ố ợ ố ấ ạ ộ ớ nhau

Đ i tố ượng c a ho ch đ nh chính là nh ng ho t đ ng, nh ng hi nủ ạ ị ữ ạ ộ ữ ệ

tượng, nh ng l c lữ ự ượng, v.v có nh hả ưởng tr c ti p đ n vi c xác đ nhự ế ế ệ ị

và t ch c th c hi n cho đổ ứ ự ệ ược các m c tiêu c a ho ch đ nh. Công tácụ ủ ạ ị

ho ch đ nh mu n đ t đạ ị ố ạ ược k t qu mong mu n thì nó ph i đáp ngế ả ố ả ứ

được nh ng đòi h i sau: khoa h c, khách quan, h th ng, nh t quán, khữ ỏ ọ ệ ố ấ ả thi, c th , linh ho t, phù h p v i hoàn c nh th c ti n.ụ ể ạ ợ ớ ả ự ễ

1.6.2/ Ch c năng, nguyên t c, n i dung và phứ ắ ộ ương hướng c aủ

ho ch đ nhạ ị

Ho ch đ nh có nhi u lo i khác nhau, nh ng trong m i lo i hìnhạ ị ề ạ ư ọ ạ

ho ch đ nh thì khâu xác đ nh m c tiêu là khâu kh i đ u và h t s c quanạ ị ị ụ ở ầ ế ứ

tr ng. Mu n xác đ nh m c tiêu ho ch đ nh m t cách đúng đ n và có hi uọ ố ị ụ ạ ị ộ ắ ệ

qu thì c n ph i căn c vào nh ng c s khoa h c, s d ng đúng đ n cácả ầ ả ứ ữ ơ ở ọ ử ụ ắ

phương pháp và quy trình h p lý. Quá trình ho ch đ nh cũng nh nhi uợ ạ ị ư ề quá trình khác c n đ xu t phát t nh ng căn c , các nguyên t c khoaầ ề ấ ừ ữ ứ ắ

h c và các ch c năng c b n c a nó. Nh n th c và xác đ nh cho đúng cácọ ứ ơ ả ủ ậ ứ ị

c s , các nguyên t c khoa h c và các ch c năng c a ho ch đ nh luôn làơ ở ắ ọ ứ ủ ạ ị

Trang 26

m t yêu c u mang tính t t y u khách quan và c n thi t m i doanhộ ầ ấ ế ầ ế ở ọ nghi p.ệ

Đ xây d ng n i dung ho ch đ nh m t cách đúng đ n ngể ự ộ ạ ị ộ ắ ười ta

c n th c hi n theo yêu c u, nguyên t c, phầ ự ệ ầ ắ ương pháp và m t quy trìnhộ khoa h c. ọ

Nh ng hình th c ho ch đ nh ch y u hi n nay hay đữ ứ ạ ị ủ ế ệ ược áp d ngụ là: ho ch đ nh ng n h n, ho ch đ nh trung h n, ho ch đ nh dài h n,ạ ị ắ ạ ạ ị ạ ạ ị ạ

ho ch đ nh chi n lạ ị ế ược, ho ch đ nh tác nghi p, ho ch đ nh đ nh hạ ị ệ ạ ị ị ướng, v.v… M c dù có nhi u hình th c ho ch đ nh, song trên th c t ngặ ề ứ ạ ị ự ế ười ta

h t s c chú tr ng t i hình th c ho ch đ nh chi n lế ứ ọ ớ ứ ạ ị ế ược. B i vì ho ch đ nhở ạ ị chi n lế ược gi vai trò ch đ o và đ nh hữ ủ ạ ị ướng trong ti n trình ho ch đ nh.ế ạ ị

Các k ho ch chi n lế ạ ế ược thường được tri n khai th c hi n b ngể ự ệ ằ các k ho ch chi n thu t và k ho ch tác nghi p. Khác v i n i dung c aế ạ ế ậ ế ạ ệ ớ ộ ủ

k ho ch chi n lế ạ ế ược, n i dung c a các k ho ch chi n thu t và kộ ủ ế ạ ế ậ ế

ho ch tác nghi p là nh ng bi n pháp tri n khai c th chi ti t thông quaạ ệ ữ ệ ể ụ ể ế các ch tiêu đỉ ược đ nh lị ượng rõ ràng. So n th o m t h th ng các kạ ả ộ ệ ố ế

ho ch liên hoàn, hoàn ch nh t c p chi n lạ ỉ ừ ấ ế ược đ n c p chi n thu t và tácế ấ ế ậ nghi p, t c p cao đ n c p đ n v c s luôn là m t đòi h i c n thi t vàệ ừ ấ ế ấ ơ ị ơ ở ộ ỏ ầ ế khách quan nh m b o đ m cho công tác t ch c th c hi n các k ho chằ ả ả ổ ứ ự ệ ế ạ thành công

1.6.3/ Quy trình ho ch đ nhạ ị

Quy trình ho ch đ nh thạ ị ường được th c hi n qua các bự ệ ước sau: tìm hi u và nh n th c v n đ ; thi t l p các m c tiêu; xem xét các tiêu để ậ ứ ấ ề ế ậ ụ ề

và c s khách quan c a ho ch đ nh; xác đ nh các phơ ở ủ ạ ị ị ương án có kh năngả

th c hi n; đánh giá và so sánh các phự ệ ương án; l a ch n phự ọ ương án t i u;ố ư

l p k ho ch h tr ; l p ngân qu và các chi phí th c hi n.ậ ế ạ ỗ ợ ậ ỹ ự ệ

Sau khi các k ho ch đã đế ạ ượ ậc l p xong thì v n đ t ch c th cấ ề ổ ứ ự

hi n và ki m soát quá trình th c hi n là m t v n đ không kém ph nệ ể ự ệ ộ ấ ề ầ quan tr ng và trong các doanh nghi p đây là m t khâu luôn dành đọ ệ ộ ượ ự c squan tâm hàng đ u c a các nhà qu n tr ầ ủ ả ị

1.7. T CH C TRONG QU N TRỔ Ứ Ả Ị

1.7.1/ S cân thiêt va nôi dung cua ch c năng tô ch c ự ̀ ́ ̀ ̣ ̉ ứ ̉ ứ

Tô ch c co nghia la qua trinh săp xêp va bô tri cac công viêc, giaỏ ứ ́ ̃ ̀ ́ ̀ ́ ́ ̀ ́ ́ ́ ̣ quyên han va phân phôi cac nguôn l c cua tô ch c sao cho chung đong gop̀ ̣ ̀ ́ ́ ̀ ự ̉ ̉ ứ ́ ́ ́ môt cach tich c c va co hiêu qua vao muc tiêu chung cua doanh nghiêp.̣ ́ ́ ự ̀ ́ ̣ ̉ ̀ ̣ ̉ ̣

Công tac tô ch c gôm co 2 nôi dung c ban:́ ̉ ứ ̀ ́ ̣ ơ ̉

+ Tô ch c c câu: tô ch c c câu quan ly (chu thê quan ly) va tổ ứ ơ ́ ̉ ứ ơ ́ ̉ ́ ̉ ̉ ̉ ́ ̀ ̉

ch c c câu san xuâtkinh doanh (đôi tư ớ ́ ̉ ́ ́ ượng bi quan ly);̣ ̉ ́

+ Tô ch c qua trinh: tô ch c qua trinh quan ly va tô ch c qua trinh̉ ứ ́ ̀ ̉ ứ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ̉ ứ ́ ̀ san xuâtkinh doanh;̉ ́

Trang 27

Tô ch c co nôi dung rât rông l n liên quan đên công tac xây d ng̉ ứ ́ ̣ ́ ̣ ớ ́ ́ ự môt doanh nghiêp nh xây d ng va tô ch c bô may quan ly doanh nghiêp̣ ̣ ư ự ̀ ̉ ứ ̣ ́ ̉ ́ ̣ (co bao nhiêu câp quan ly, tô ch c cac phong ban ch c năng, phân cônǵ ́ ̉ ́ ̉ ứ ́ ̀ ứ trach nhiêm va quyên han cua phong ban cung nh cua môi ca nhân, ),́ ̣ ̀ ̀ ̣ ̉ ̀ ̃ ư ̉ ̃ ́ xây d ng hê thông san xuât va kinh doanh (co nh ng bô phân san xuât kinhự ̣ ́ ̉ ́ ̀ ́ ữ ̣ ̣ ̉ ́ doanh nao, phân công ch c năng va nhiêm vu cua t ng bô phân, ). ̀ ứ ̀ ̣ ̣ ̉ ừ ̣ ̣

Tô ch c vê c câu bô may la viêc phân chia hê thông quan ly thanh̉ ứ ̀ ơ ́ ̣ ́ ̀ ̣ ̣ ́ ̉ ́ ̀ cac bô phân thanh phân va xac đinh cac môi quan hê gi a chung v i nhau,́ ̣ ̣ ̀ ̀ ̀ ́ ̣ ́ ́ ̣ ữ ́ ớ

t c la chung ta xac đinh ch c năng, quyên han, nhiêm vu cua cac bô phânứ ̀ ́ ́ ̣ ứ ̀ ̣ ̣ ̣ ̉ ́ ̣ ̣ trong bô may va l a chon, bô tri can bô vao cac c̣ ́ ̀ự ̣ ́ ́ ́ ̣ ̀ ́ ương vi phu trach cac bộ ̣ ́ ́ ̣ phân đo.̣́

Tô ch c c câu bô may gôm co cac nôi dung sau:̉ ư ớ ́ ̣ ́ ̀ ́ ́ ̣

+ Xac đinh nh ng hoat đông cân thiêt đê đat đ́ ̣ ữ ̣ ̣ ̀ ́ ̉ ̣ ược cac muc tiêú ̣ chung cua tô ch c;̉ ̉ ứ

+ Nhom gôp cac hoat đông nay thanh cac phong ban hoăc cac bố ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ̀ ́ ̀ ̣ ́ ̣ phân khác;̣

+ Giao cho môt ng̣ ươi quan ly môt phong ban hoăc môt bô phân;̀ ̉ ́ ̣ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣+ Giao quyên han, trach nhiêm đê th c cac hoat đông;̀ ̣ ́ ̣ ̉ ự ́ ̣ ̣

+ Qui đinh cac môi quan hê theo chiêu doc va ngang bên trong tộ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ̀ ̉

ch c.ứ

Công tac tô ch c đoi hoi đôi ngu can bô co đu trinh đô, kinh nghiêḿ ̉ ứ ̀ ̉ ̣ ̃ ́ ̣ ́ ̉ ̀ ̣ ̣

va nh ng phâm chât cân thiêt đê hoan thanh tôt nhiêm vu đ̀ ữ ̉ ́ ̀ ́ ̉ ̀ ̀ ́ ̣ ̣ ược giao.

Môt trong nh ng nhiêm vu cua công tac tô ch c la xac đinh biêṇ ữ ̣ ̣ ̉ ́ ̉ ứ ̀ ́ ̣ chê. Xac đinh biên chê bao gôm viêc bô nhiêm va duy tri cac ch c vu đa bố ́ ̣ ́ ̀ ̣ ̉ ̣ ̀ ̀ ́ ứ ̣ ̃ ̉ nhiêm theo yêu câu đăt ra b i c câu tô ch c, no găn liên v i viêc đăt rạ ̀ ̣ ở ơ ́ ̉ ứ ́ ́ ̀ ớ ̣ ̣

nh ng yêu câu cân lam cho môt công viêc hoăc nghê nghiêp, va no baoữ ̀ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ̀ ̣ ̀ ́ gôm ca viêc tuyên chon nh ng ng̀ ̉ ̣ ̉ ̣ ữ ươi đam nhân cac ch c vu.̀ ̉ ̣ ́ ứ ̣

1.7.2/ Môt sô c câu tô ch c bô may quan ly doanh nghiêp chụ ́ ơ ́ ̉ ứ ̣ ́ ̉ ́ ̣ ̉ yêú

C câu tô ch c bô may quan ly doanh nghiêp la tông h p cac bôơ ́ ̉ ứ ̣ ́ ̉ ́ ̣ ̀ ̉ ợ ́ ̣ phân câu thanh nên bô may quan ly va môi quan hê qua lai gi a cac bộ ́ ̀ ̣ ́ ̉ ́ ̀ ́ ̣ ̣ ữ ́ ̣ phân đo. ̣́

Bô may quan ly doanh nghiêp đ̣ ́ ̉ ́ ̣ ược thiêt lâp ra không phai do muć ̣ ̉ ̣ đich t thân ma đê th c hiên co hiêu qua cac hoat đông san xuât kinh doanh́ ự ̀ ̉ ự ̣ ́ ̣ ̉ ́ ̣ ̣ ̉ ́ cua doanh nghiêp. ̉ ̣

Khi xây d ng c câu tô ch c bô may quan ly doanh nghiêp cân tinhự ơ ́ ̉ ứ ̣ ́ ̉ ́ ̣ ̀ ́ đên nh ng nhân tô anh h́ ữ ́ ̉ ưởng sau:

+ Môi trương hoat đông san xuât kinh doanh;̀ ̣ ̣ ̉ ́

+ Muc đich, ch c năng hoat đông cua doanh nghiêp;̣ ́ ứ ̣ ̣ ̉ ̣

+ Qui mô cua doanh nghiêp; ̉ ̣

Trang 28

+ Cac yêu tô vê ky thuât, công nghê san xuât; ́ ́ ́ ̀ ̃ ̣ ̣ ̉ ́

+ Trinh đô cua ng̀ ̣ ̉ ươi quan ly va trang thiêt bi quan ly; ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̣ ̉ ́

+ Môt sô yêu tô khac: Cac qui đinh cua phap luât, pham vi hoat đông̣ ́ ́ ́ ́ ́ ̣ ̉ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ cua doanh nghiêp, thi tr̉ ̣ ̣ ương cua doanh nghiêp, ̀ ̉ ̣

Sau đây, trong pham vi gi i han cua b n lu n văn chi trinh bay môṭ ớ ̣ ̉ ả ậ ̉ ̀ ̀ ̣

sô kiêu c câu quan ly chu yêu nh : c câu tr c tuyên, c câu ch c năng,́ ̉ ơ ́ ̉ ́ ̉ ́ ư ơ ́ ự ́ ơ ́ ứ

c câu tr c tuyênch c năng, c câu ma trân.ơ ́ ự ́ ứ ơ ́ ̣

1. C câu quan ly theo tr c tuyênơ ́ ̉ ́ ự ́

C câu quan ly theo tr c tuyên la môt kiêu tô ch c bô may ma môtơ ́ ̉ ́ ự ́ ̀ ̣ ̉ ̉ ứ ̣ ́ ̀ ̣ câp quan ly chi nhân mênh lênh t môt câp trên tr c tiêp. Hê thông tr ć ̉ ́ ̉ ̣ ̣ ̣ ừ ̣ ́ ự ́ ̣ ́ ự tuyên hinh thanh môt đ́ ̀ ̀ ̣ ương thăng ro rang vê quyên ra lênh va trach nhiêm̀ ̉ ̃ ̀ ̀ ̀ ̣ ̀ ́ ̣

t lanh đao câp cao đên câp cuôi cung. C câu kiêu nay đoi hoi ngừ ̃ ̣ ́ ́ ́ ́ ̀ ơ ́ ̉ ̀ ̀ ̉ ươi quaǹ ̉

ly môi câp phai co nh ng hiêu biêt t́ở ̃ ́ ̉ ́ ữ ̉ ́ ương đôi toan diên vê cac linh v c.́ ̀ ̣ ̀ ́ ̃ ự

Hê thông quan ly theo tr c tuyên phu h p v i cac doanh nghiêp̣ ́ ̉ ́ ự ́ ̀ ợ ớ ́ ̣ nho vi môt ng̉ ̀ ̣ ươi quan ly câp trên co thê hiêu ro đ̀ ̉ ́ ́ ́ ̉ ̉ ̃ ược nh ng hoat đôngữ ̣ ̣ cua câp d̉ ́ ươi va ra nh ng mênh lênh tr c tiêp môt cach đung đăn cho câṕ ̀ ữ ̣ ̣ ự ́ ̣ ́ ́ ́ ́

dươi không cân thông qua môt c quan giup viêc theo ch c năng nao. Đôí ̀ ̣ ơ ́ ̣ ứ ̀ ́

v i nh ng doanh nghiêp hoăc tô ch c l n ngớ ữ ̣ ̣ ̉ ư ớ ́ ươ ưi đ ng đâu tô ch c tr̀ ́ ̀ ̉ ứ ươ ćkhi ra mênh lênh cân tham khao y kiên cua cac bô phân ch c năng.̣ ̣ ̀ ̉ ́ ́ ̉ ́ ̣ ̣ ứ

Hinh 12: C câu quan ly theo tr c tuyên cua môt tông công ty ̀ ơ ́ ̉ ́ ự ́ ̉ ̣ ̉

Tông ̉gia m đô c ́ ́

Gia m đô c ́ ́

công ty I

Gia m đô c ́ ́ công ty II

Quan đô c ̉ ́ phân xưởng A

Quan đô c ̉ ́ phân xưởng B

Quan đô c ̉ ́ phân xưởng C

Trang 29

2. C câu tô ch c quan ly theo ch c năngơ ́ ̉ ứ ̉ ́ ứ

Hinh 13: C câu quan ly theo ch c năng cua môt tông công ty ̀ ơ ́ ̉ ́ ứ ̉ ̣ ̉

Trong c câu tô ch c quan ly theo ch c năng, cac bô phân quan lyơ ́ ̉ ứ ̉ ́ ứ ́ ̣ ̣ ̉ ́ câp d́ ươi nhân mênh lênh t nhiêu phong ban ch c năng khac nhau. Đôí ̣ ̣ ̣ ừ ̀ ̀ ứ ́ khi cac mênh lênh nay co thê trai nǵ ̣ ̣ ̀ ́ ̉ ́ ược nhau hoăc mâu thuân v i nhau,̣ ̃ ớ gây kho khăn cho câp th a hanh. Co thê phân chia cac bô phân theo cać ́ ừ ̀ ́ ̉ ́ ̣ ̣ ́

ch c năng (hinh 13) c ban nh :ứ ̀ ơ ̉ ư

+ Ch c năng san xuât; ứ ̉ ́+ Ch c năng ky thuât;ứ ̃ ̣+ Ch c năng marketing; ứ+ Ch c năng tai chinh;ứ ̀ ́+ Ch c năng nhân s ứ ự

u điêm cua c câu theo ch c năng:Ư ̉ ̉ ơ ́ ứ

+ Phan anh lôgic cac ch c năng;̉ ́ ́ ứ+ Nhiêm vu đ̣ ̣ ược phân đinh ro rang;̣ ̃ ̀+ Tuân theo nguyên tăc chuyên môn hoa nganh nghê;́ ́ ̀ ̀+ Phat huy đ́ ược s c manh va kha năng cua đôi ngu can bôứ ̣ ̀ ̉ ̉ ̣ ̃ ́ ̣ theo t ng ch c năng;ừ ứ

+ Giam chi phi va rut ngăn th i gian đao tao;̉ ́ ̀ ́ ́ ờ ̀ ̣+ Tao ra cac biên phap kiêm tra chăt che cua câp cao nhât.̣ ́ ̣ ́ ̉ ̣ ̃ ̉ ́ ́

Tông gia m ̉ ́

đô ć

Nhân sựMarketing Ky thuât̃ ̣

Công ty B Công ty C

Ta i chi nh̀ ́San xuâ t ̉ ́

Công ty A

Trang 30

Nhược điêm cua c câu quan ly theo ch c năng:̉ ̉ ơ ́ ̉ ́ ứ

+ Chi co câp quan ly cao nhât co trach nhiêm vê hiêu qua cuôỉ ́ ́ ̉ ́ ́ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ̉ ́ cung cua toan thê công ty; ̀ ̉ ̀ ̉

+ Qua chuyên môn hoa va tao ra cach nhin qua hep v i cac cań ́ ̀ ̣ ́ ̀ ́ ̣ ớ ́ ́

bô chu chôt;̣́ ̉

+ Han chê s phat triên cua ng̣ ́ ự ́ ̉ ̉ ươi quan ly chung;̀ ̉ ́+ Găp nhiêu kho khăn khi cân co s phôi h p gi a cac ch c̣ ̀ ́ ̀ ́ ự ́ ợ ữ ́ ư ́năng.

3. C câu tô ch c quan ly theo tr c tuyênch c năngơ ́ ̉ ứ ̉ ́ ự ́ ứ

Hinh 14: C câu quan ly theo tr c tuyênch c năng cua môt tông̀ ơ ́ ̉ ́ ự ́ ứ ̉ ̣ ̉ công ty

Do c câu tô ch c quan ly theo tr c tuyên va c câu quan ly theoơ ́ ̉ ứ ̉ ́ ự ́ ̀ ơ ́ ̉ ́

ch c năng co nh ng u nhứ ́ ữ ư ược điêm riêng nên hiên nay nhiêu doanh̉ ̣ ̀ nghiêp va tô ch c l a chon kiêu c câu quan ly theo tr c tuyênch c năng,̣ ̀ ̉ ư ự́ ̣ ̉ ơ ́ ̉ ́ ự ́ ứ

t c la môt c câu quan ly kêt h p. ứ ̀ ̣ ơ ́ ̉ ́ ́ ợ

Vê nguyên tăc, trong hê thông tr c tuyênch c năng quan hê quaǹ ́ ̣ ́ ự ́ ứ ̣ ̉

ly tr c tuyên t trên xuông d́ ự ́ ừ ́ ươi vân tôn tai, nh ng đê giup cho nǵ ̃ ̀ ̣ ư ̉ ́ ươ ìquan ly ra cac quyêt đinh đung đăn co cac bô phân ch c năng giup viêc̉ ́ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ́ ̣ ̣ ứ ́ ̣ trong cac linh v c nh xây d ng kê hoach, quan ly nhân s , marketing, taí ̃ ự ư ự ́ ̣ ̉ ́ ự ̀ chinhkê toan, quan ly ky thuâtcông nghê san xuât, ́ ́ ́ ̉ ́ ̃ ̣ ̣ ̉ ́

Tông gia m ̉ ́

đô ć

Nhân sựMarketing Ky thuât̃ ̣ San xuât ́̉ Tai chinh̀ ́

Công ty A Công ty B Công ty C

Trang 31

u điêm cua c câu tô ch c kiêu ma trân:Ư ̉ ̉ ơ ́ ̉ ứ ̉ ̣

+ Đinh ḥ ương theo kêt qua cuôi cung ro rang;́ ́ ̉ ́ ̀ ̃ ̀

+ Phat huy đ́ ượ ưc s c manh cua cac chuyên gia trong cac linh v ć ̣ ̉ ́ ở ́ ̃ ự chuyên môn;

Tông ̉ gia m đô c ́ ́

Nhân sự Mua să m ́ Ta i chi nh̀ ́

Trang 32

+ Xac đinh ro rang quyên han, trach nhiêm va l i ich.́ ̣ ̃ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̀ợ ́

Nhược điêm cua c câu tô ch c kiêu ma trân:̉ ̉ ơ ́ ̉ ứ ̉ ̣

+ Co s mâu thuân vê quyên han trong tô ch c;́ ự ̃ ̀ ̀ ̣ ̉ ứ

+ Co kha năng co s không thông nhât vê mênh lênh theo chiêu doć ̉ ́ ự ́ ́ ̀ ̣ ̣ ̀ ̣

l c nên tâp trung hay phân tan trong môt tô ch c? tâp trung hay phân tan ự ̣ ́ ̣ ̉ ứ ̣ ́ ở

m c nao?ứ ̀

Phân quyêǹ la xu h ng phân tan cac quyên ra quyêt đinh trong môt̀ ướ ́ ́ ̀ ́ ̣ ̣

tô ch c. Trong môi tô ch c đêu co môt s phân quyên nao đo. Nh ng cung̉ ứ ̃ ̉ ứ ̀ ́ ̣ ự ̀ ̀ ́ ư ̃

Tông ̉ gia m đô c ́ ́

Marketing Nhân sự Mua să m ́ Ta i chi nh̀ ́

Gia m đô c ́ ́

d a n Aự ́

Gia m đô c ́ ́

d a n Bự ́

Trang 33

không thê co s phân quyên tuyêt đôi, vi nêu nh ng ng̉ ́ ự ̀ ̣ ́ ̀ ́ ữ ươi quan ly phaì ̉ ́ ̉ giao pho hêt quyên l c cua minh thi ć ́ ̀ ự ̉ ̀ ̀ ương vi quan ly cua ho se mât đi, vị ̉ ́ ̉ ̣ ̃ ́ ̣ tri cua ho phai loai bo, va nh vây cung lai không co c câu tô ch c.́ ̉ ̣ ̉ ̣ ̉ ̀ ư ̣ ̃ ̣ ́ ơ ́ ̉ ư ́

Ngược lai cung co thê co s ̣ ̃ ́ ̉ ́ ự tâp trung quyên han (tâp quyên) ̣ ̀ ̣ ̣ ̀ vao môt̀ ̣

ngươi trong tô ch c. ̀ ̉ ứ

M c đô phân quyên ứ ̣ ̀ cang l n khi:̀ ớ

Sô ĺ ượng cac quyêt đinh đ́ ́ ̣ ược đê ra cac câp tô ch c thâp h ǹ ở ́ ́ ̉ ứ ́ ơ cang nhiêu.̀ ̀

Cac quyêt đinh đ́ ́ ̣ ược đê ra cac câp cang thâp trong tô ch c cang̀ ở ́ ́ ̀ ́ ̉ ứ ̀

co nh ng anh h́ ữ ̉ ưởng quan trong.̣

Cang co nhiêu ch c năng chiu tac đông b i cac quyêt đinh đ̀ ́ ̀ ứ ̣ ́ ̣ ở ́ ́ ̣ ượ c

đ a ra cac câp thâp h n trong tô ch c.ư ở ́ ́ ́ ơ ̉ ứ

S phân quyên cang l n nêu cac quyêt đinh cua câp dự ̀ ̀ ớ ́ ́ ́ ̣ ̉ ́ ươi khônǵ cân phai tham khao y kiên cua câp trên. Cang phai xin y kiên it ng̀ ̉ ̉ ́ ́ ̉ ́ ̀ ̉ ́ ́ ́ ươi khi rà quyêt đinh câp bâc quan ly cang thâp thi s phân quyên cang l n.́ ̣ ở ́ ̣ ̉ ́ ̀ ́ ̀ ự ̀ ̀ ớ

Viêc giao pho quyên han co ve đ ̣ ́ ̀ ̣ ́ ̉ ượ c th c hiên đ n gian, thê nh ng ự ̣ ơ ̉ ́ ư cac công trinh nghiên c u đa chi ra răng nǵ ̀ ứ ̃ ̉ ̀ ươ i quan ly bi thât bai la do s̀ ̉ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ự giao quyên qua d , ch không phai la do bât ky nguyên nhân nao khac.̀ ́ ở ứ ̉ ̀ ́ ̀ ̀ ́ Đôi v i nh ng ai đang săp b́ ớ ữ ́ ươ c vao bât ky loai hinh tô ch c nao, điêu rât́ ̀ ́ ̀ ̣ ̀ ̉ ứ ̀ ̀ ́

bô ich la phai nghiên c u khoa hoc va nghê thuât giao quyên ̉ ́ ̀ ̉ ứ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀ (Q. 2, tr. 308).

Nh ng nguyên tăc giao quyên:ữ ́ ̀

1. Nguyên tăc giao quyên theo kêt qua mong muôn:́ ̀ ́ ̉ ́ Quyên đ̀ ược giao cho t ng ngừ ươi quan ly cân phai t̀ ̉ ́ ̀ ̉ ương x ng, nhăm bao đam răng ho coứ ̀ ̉ ̉ ̀ ̣ ́ kha năng hoan thanh cac kêt qua mong muôn va nhăm đat đ̉ ̀ ̀ ́ ́ ̉ ́ ̀ ̀ ̣ ược muc tiêụ quan ly đa đê ra.̉ ́ ̃ ̀

2. Nguyên tăc xac đinh theo ch c năng:́ ́ ̣ ứ Môi đ n vi đ̃ ơ ̣ ược trao nh ngư ̃quyên han trong pham vi ch c năng quan ly cua minh.̀ ̣ ̣ ứ ̉ ́ ̉ ̀

3. Nguyên tăc bâc thang:́ ̣ Nguyên tăc bâc thang noi vê môt chuôi cać ̣ ́ ̀ ̣ ̃ ́ quan hê quyên han tr c tiêp t câp trên xuông câp ḍ ̀ ̣ ự ́ ừ ́ ́ ́ ươi xuyên suôt toan bố ́ ̀ ̣

tô ch c. Quyên han t ng̉ ứ ̀ ̣ ừ ươi quan ly cao nhât đên môi vi tri bên d̀ ̉ ́ ́ ́ ̃ ̣ ́ ươi canǵ ̀

ro rang, thi cac vi tri chiu trach nhiêm vê viêc ra cac quyêt đinh se cang rõ ̀ ̀ ́ ̣ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ̣ ́ ́ ̣ ̃ ̀ ̃ rang va viêc thông tin trong tô ch c se cang co hiêu qua.̀ ̀ ̣ ̉ ứ ̃ ̀ ́ ̣ ̉

4. Nguyên tăc quyên han theo câp bâc:́ ̀ ̣ ́ ̣ Cac quyêt đinh trong pham ví ́ ̣ ̣ ̣ quyên han cua t ng ng̀ ̣ ̉ ừ ươi phai đ̀ ̉ ược chinh ho đ a ra ch không đ́ ̣ ư ứ ược đâỷ lên trên theo c câu tô ch c.ơ ́ ̉ ứ

5. Nguyên tăc thông nhât trong mênh lênh:́ ́ ́ ̣ ̣ Thông nhât t trên xuônǵ ́ ừ ́

dươi nhăm th c hiên muc tiêu chung đa đê ra.́ ̀ ự ̣ ̣ ̃ ̀

6. Nguyên tăc vê tinh tuyêt đôi trong trach nhiêm:́ ̀ ́ ̣ ́ ́ ̣ Do trach nhiêm,́ ̣ nên chăng co môt câp trên nao co thê trôn tranh trach nhiêm vê hanh đông̉ ́ ̣ ́ ̀ ́ ̉ ́ ́ ́ ̣ ̀ ̀ ̣ cua cac câp d̉ ́ ́ ươi băng cach uy quyên. ́ ̀ ́ ̉ ̀

Trang 34

7. Nguyên tăc t́ ươ ng x ng gi a quyên han va trach nhiêm: ứ ữ ̀ ̣ ̀ ́ ̣ Trach́ nhiêm vê cac hanh đông không thê l n h n trach nhiêm năm trong quyêṇ ̀ ́ ̀ ̣ ̉ ớ ơ ́ ̣ ̀ ̀ han đ̣ ược giao pho, cung nh không thê nho h n. Quyên han va trach́ ̃ ư ̉ ̉ ơ ̀ ̣ ̀ ́ nhiêm phai ṭ ̉ ương x ng v i nhau.ứ ớ

Binh th̀ ương ng̀ ươi quan ly không thê chông lai s phân quyên. Hò ̉ ́ ̉ ́ ̣ ự ̀ ̣

co thê thich s phân quyên hay ho co thê thich tâp trung quyên l c, t c lá ̉ ́ ự ̀ ̣ ́ ̉ ́ ̣ ̀ ự ứ ̀ thich ra tât ca cac quyêt đinh. ́ ́ ̉ ́ ́ ̣ Môt ke chuyên quyên môt doanh nghiêp l n ̣ ̉ ̀ ở ̣ ̣ ơ ́

nao đo trên đât ǹ ́ ́ ươ c nay, ke muôn t ra moi quyêt đinh, se nhân ngay rá ̀ ̉ ́ ự ̣ ́ ̣ ̃ ̣

đ ượ c răng điêu đo la không thê đ̀ ̀ ́ ̀ ̉ ượ c. Thâm chi môt ke chuyên quyên ̣ ́ ̣ ̉ ̀ ở môt doanh nghiêp nho cung luôn buôc phai giao b t môt phân quyên l c ̣ ̣ ̉ ̃ ̣ ̉ ớ ̣ ̀ ̀ ự (Q.

l a chon ngự ̣ ươi quan ly nh môt b̀ ̉ ́ ư ̣ ươc co y nghia quan trong nhât tronǵ ́ ́ ̃ ̣ ́ toan bô qua trinh quan ly. Viêc l a chon ng̀ ̣ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ự ̣ ươi quan ly la quan trong đêǹ ̉ ́ ̀ ̣ ́

nh vây, nên no la công viêc c c ky kho khăn.ư ̣ ́ ̀ ̣ ự ̀ ́

Đê chon l a co kêt qua nh ng ng̉ ̣ ự ́ ́ ̉ ữ ươi quan ly cân hiêu ro ban chât̀ ̉ ́ ̀ ̉ ̃ ̉ ́

va muc đich cua c̀ ̣ ́ ̉ ương vi cân xêp ng̣ ̀ ́ ươi vao. Cân phai tiên hanh phân tich̀ ̀ ̀ ̉ ́ ̀ ́ khach quan nh ng yêu câu đôi v i ć ữ ̀ ́ ơ ướ ng vi nay. Trong nh ng yêu tô câṇ ̀ ữ ́ ́ ̀ xem xet phai noi đên cac ky năng cân co vê ky thuâtcông nghê, cach giaí ̉ ́ ́ ́ ̃ ̀ ́ ̀ ̃ ̣ ̣ ́ ̉ quyêt cac vân đê, hiêu biêt vê tâm, sinh ly cua con nǵ ́ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̉ ươi, nh ng kiên th c̀ ữ ́ ư ́

va kinh nghiêm quan ly, trinh đô hoc vân, kha năng diên đat nh ng suy nghì ̣ ̉ ́ ̀ ̣ ̣ ́ ̉ ̃ ̣ ữ ̃ băng l i noi, thâm chi phai quan tâm ca đên hinh dang, tâm voc bê ngoai.̀ ờ ́ ̣ ́ ̉ ̉ ́ ̀ ́ ̀ ́ ̀ ̀

Ngoai ra ng̀ ươi quan ly cân đat đ̀ ̉ ́ ̀ ̣ ược môt sô yêu câu va đoi hoi khac:̣ ́ ̀ ̀ ̀ ̉ ́+ Ngươi quan ly phai la ng̀ ̉ ́ ̉ ̀ ươi co ̀ ́ươc muôn lam cac công viêc quań ́ ̀ ́ ̣ ̉ ly;́

+ Ngươi quan ly cân co cac môi quan hê v i s đông cam, co kỳ ̉ ́ ̀ ́ ́ ́ ̣ ơ ự́ ̀ ̉ ́ ̃ năng trong viêc soan thao cac bao cao, th t , cac bai phat biêu. Đo chinḥ ̣ ̉ ́ ́ ́ ư ừ ́ ̀ ́ ̉ ́ ́

la kha năng hiêu đ̀ ̉ ̉ ược tinh cam, suy nghi cua ng̀ ̉ ̃ ̉ ươi khac. Quan hê đông̀ ́ ̣ ̀ cam không phai chi trong nôi bô tô ch c ma ca v i bên ngoai nh khach̉ ̉ ̉ ̣ ̣ ̉ ứ ̀ ̉ ớ ̀ ư ́ hang, ng̀ ươi cung ng, cac c quan nha ǹ ứ ́ ơ ̀ ươc, cac tô ch c xa hôi, ́ ́ ̉ ứ ̃ ̣

Ngươi quan ly phai la ng̀ ̉ ́ ̉ ̀ ươi chinh tr c va trung th c trong cac vâǹ ́ ự ̀ ự ́ ́

đê tiên bac va vât chât, trong quan hê v i nh ng ng̀ ̀ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ ớ ữ ươi khac, cô găng cung̀ ́ ́ ́ câp đây đu thông tin cho câp trên, luôn trung thanh v i toan bô s thât,́ ̀ ̉ ́ ̀ ớ ̀ ̣ ự ̣ hanh đông phu h p v i tiêu chuân đao đ c.̀ ̣ ̀ ợ ớ ̉ ̣ ứ

Trang 35

Co le, phâm chât quan trong nhât cân đanh gia la qua kh v i t́ ̃ ̉ ́ ̣ ́ ̀ ́ ́ ̀ ́ ư ơ ư ́ ́cach la nǵ ̀ ươi quan ly. Co thê nh ng qua kh đo la d đoan đang tin câỳ ̉ ́ ́ ̉ ữ ́ ứ ́ ̀ ự ́ ́ ̣ nhât vê qua trinh th c hiên sau nay cua nǵ ̀ ́ ̀ ự ̣ ̀ ̉ ươi quan ly. Di nhiên, viêc đanh̀ ̉ ́ ̃ ̣ ́ gia kinh nghiêm quan ly không thê th c hiên đ́ ̣ ̉ ́ ̉ ự ̣ ược khi l a chon nh ngự ̣ ư ̃

ngươi quan đôc c s do ho ch a co nh ng kinh nghiêm nh vây. Nh ng̀ ̉ ́ ơ ở ̣ ư ́ ữ ̣ ư ̣ ư ̃công viêc đa hoan thanh tṛ ̃ ̀ ̀ ươc đây la nh ng dâu hiêu quan trong khi choń ̀ ữ ́ ̣ ̣ ̣

nh ng ngữ ươi quan ly bâc trung va cao câp. Khi đo qua trinh l a chon câǹ ̉ ́ở ̣ ̀ ́ ́ ́ ̀ ự ̣ ̀

được đinh ḥ ương theo kêt qua cân đat đ́ ́ ̉ ̀ ̣ ược va đ a vao ap dung cac hề ư ̀ ́ ̣ ́ ̣ thông đanh gia thât khach quan.́ ́ ́ ̣ ́

Do môi ng̃ ươi quan ly co thê không đap ng hoan toan nh ng yêù ̉ ́ ́ ̉ ́ ứ ̀ ̀ ữ câu đoi hoi va cac ky năng kê trên, nên đanh phai chon thêm nh ng ng̀ ̀ ̉ ̀ ́ ̃ ̉ ̀ ̉ ̣ ữ ươ ìkhac đê bu đăp nh ng thiêu hut đo (vi du: bên canh nǵ ̉ ̀ ́ ữ ́ ̣ ́ ́ ̣ ̣ ươi quan ly cao câp̀ ̉ ́ ́

co s hô tr tham m u cua nh ng nǵ ự ̃ ợ ư ̉ ữ ươi hiêu biêt vê ky thuât va công̀ ̉ ́ ̀ ̃ ̣ ̀ nghê, vê kinh doanh, vê phap luât, ). Ngoai ra, hiên nay tuôi đ i cung̣ ̀ ̀ ́ ̣ ̀ ̣ ̉ ờ ̃

được tinh đên khi chon l a nǵ ́ ̣ ự ươi quan ly. ̀ ̉ ́

1.8. QU N TR NGU N NHÂN L CẢ Ị Ồ Ự

1.8.1/ Ho ch đ nh ngu n nhân l cạ ị ồ ự

Làm th nào đ qu n tr ngu n nhân l c có hi u qu là v n đế ể ả ị ồ ự ệ ả ấ ề khó khăn và th thách l n nh t đ i v i các doanh nghi p trong n n kinhử ớ ấ ố ớ ệ ề

t chuy n đ i nh hi n nay. ế ể ổ ư ệ

Ho t đ ng ch y u c a qu n tr ngu n nhân l c g m 3 nhómạ ộ ủ ế ủ ả ị ồ ự ồ

ch c năng chính: thu hút; đào t o phát tri n và duy trì. ứ ạ ể

Đ hoàn thành các ch c năng c b n này các nhà qu n tr thể ứ ơ ả ả ị ườ ng

th c hi n nh ng công vi c quan tr ng sau: ho ch đ nh ngu n nhân l c;ự ệ ữ ệ ọ ạ ị ồ ự phân tích công vi c; tuy n d ng sa th i; đ nh hệ ể ụ ả ị ướng và phát tri n nghể ề nghi p; đào t o và phát tri n; đánh giá năng l c nhân viên; lệ ạ ể ự ương b ng vàổ đãi ng ộ

Ho ch đ nh ngu n nhân l c là m t quá trình qu n tr bao g mạ ị ồ ự ộ ả ị ồ

vi c phân tích các nhu c u nhân s c a m t t ch c v i nh ng đi u ki nệ ầ ự ủ ộ ổ ứ ớ ữ ề ệ thay đ i sau đó tri n khai các chính sách, bi n pháp th c hi n đ đáp ngổ ể ệ ự ệ ể ứ nhu c u đó. Ho ch đ nh ngu n nhân l c đầ ạ ị ồ ự ược th c hi n qua các bự ệ ước:

+ Phân tích môi trường kinh doanh, xác đ nh m c tiêu và chi n lị ụ ế ượ c

+ Ki m tra đánh giá tình hình th c hi n đ xác đ nh sai l nh gi aể ự ệ ể ị ệ ữ

k ho ch và th c hi n đ đi u ch nh, hế ạ ự ệ ể ề ỉ ướng đ n m c tiêu;ế ụ

Trang 36

+ Phân tích công vi c là m t công c c b n cho các nhà qu n trệ ộ ụ ơ ả ả ị

ho ch đ nh ngu n nhân l c và là tài li u c b n đ xây d ng b n mô tạ ị ồ ự ệ ơ ả ể ự ả ả công vi c và b ng tiêu chu n công vi c.ệ ả ẩ ệ

Nh ng gi i pháp t m th i v tuy n d ng là: gi ph tr i, h pữ ả ạ ờ ề ể ụ ờ ụ ộ ợ

đ ng gia công, thuê tuy n nhân công nhân t m th i. N u c n tuy n d ngồ ể ạ ờ ế ầ ể ụ lâu dài thì các ngu n tuy n d ng c b n là n i b và bên ngoài doanhồ ể ụ ơ ả ở ộ ộ ở nghi p. ệ

1.8.2.2. Sa th i:ả

Không ph i là mong mu n c a nhà qu n tr ả ố ủ ả ị

Tuy nhiên, các t ch c doanh nghi p ph i đ i đ u v i môi trổ ứ ệ ả ố ầ ớ ườ ngthay, bu c ph i thích nghi b ng cách gi m quy mô v nhân l c. ộ ả ằ ả ề ự

Bi n pháp gi m quy mô v nhân l c c b n là: cho ngh vi c t mệ ả ề ự ơ ả ỉ ệ ạ

th i; cho thôi vi c, cho thuê, gi m b t gi làm ho c làm chung vi c, nghờ ệ ả ớ ờ ặ ệ ỉ

h u s m, v.v Khi s d ng nh ng bi n pháp trên, các t ch c doanhư ớ ử ụ ữ ệ ổ ứ nghi p c n có nh ng chính sách gi m thi u nh ng tác đ ng tiêu c c vệ ầ ữ ả ể ữ ộ ự ề tâm lý xã h i, nh ng khó khăn v kinh t c a nh ng nhân viên thu c di nộ ữ ề ế ủ ữ ộ ệ nói trên

1.8.3/ Đ nh hị ướng và phát tri n ngh nghi pể ề ệ

Nghiên c u đ nh hứ ị ướng và phát tri n ngh nghi p nh m giúp choể ề ệ ằ

cá nhân phát hi n ra kh năng ngh nghi p, có quy t đ nh l a ch n đúngệ ả ề ệ ế ị ự ọ ngh Nó cũng giúp cho các nhà qu n tr tuy n d ng đề ả ị ể ụ ược nhân viên có năng khi u phù h p v i công vi c, khai thác đúng kh năng c a h ế ợ ớ ệ ả ủ ọ

Đào t o và phát tri n ngu n nhân l c là m t nhi m v h t s cạ ể ồ ự ộ ệ ụ ế ứ quan tr ng đ i v i các nhà doanh nghi p. Nó đọ ố ớ ệ ược xem là mũi nh n đ tọ ộ phá c a phát tri n kinh t xã h i nói chung và hi u qu kinh doanh trongủ ể ế ộ ệ ả

M t m t giúp nhân viên t đánh giá độ ặ ự ược mình, giúp h đi uọ ề

ch nh s a ch a, duy trì phát tri n năng l c s n có c a h , m t khác nóỉ ử ữ ể ự ẵ ủ ọ ặ

Trang 37

cung c p thông tin đ xây d ng chi n lấ ể ự ế ược đào t o, hu n luy n, lạ ấ ệ ương, khen thưởng, thuyên chuy n b trí công tác trong doanh nghi p. ể ố ệ

Đánh giá th c hi n công vi c nh ng trình t sau: xác đ nh yêu c uự ệ ệ ữ ự ị ầ đánh giá, l a ch n phự ọ ương pháp đánh giá thích h p; hu n luy n k năngợ ấ ệ ỹ đánh giá cho cán b làm công tác đánh giá; đánh giá theo tiêu chu n m u;ộ ẩ ẫ

th o lu n v i nhân viên v n i dung và ph m vi đánh giá; đánh giá theoả ậ ớ ề ộ ạ tiêu chu n m u : th o lu n v i nhân viên v k t qu đ nh giá; v ch raẩ ẫ ả ậ ớ ề ế ả ấ ạ

phương hướng c i ti n công vi c d a trên đánh giá.ả ế ệ ự

Có nhi u phề ương pháp đánh giá nh : phư ương pháp b ng đi m; soả ể sánh c p; phê bình l u gi ; quan sát hành vi; đ nh lặ ư ữ ị ượng.

Đ nâng cao hi u qu đánh giá, doanh nghi p l u ý các v n để ệ ả ệ ư ấ ề

c n tránh sau: xây d ng tiêu chu n không rõ ràng; thiên ki n; xu hầ ự ẩ ế ướ ngthái quá; xu hướng trung bình ch nghĩa và đ nh ki n.ủ ị ế

1.8.5/ Ti n lề ương

Ti n lề ương là giá c s c lao đ ng, đả ứ ộ ược hình thành qua th aỏ thu n gi a ngậ ữ ườ ử ụi s d ng lao đ ng và ngộ ười lao đ ng phù h p v i quanộ ợ ớ

h cung c u s c lao đ ng trong n n kinh t th trệ ầ ứ ộ ề ế ị ường. Ngoài ra có các

ch đ ph c p, ti n thế ộ ụ ấ ề ưởng, nâng b c lậ ương, ch đ khuy n khích khácế ộ ế

được tho thu n trong h p đ ng lao đ ng, trong tho ả ậ ợ ồ ộ ả ướ ậc t p th ho cể ặ quy đ nh trong quy ch c a doanh nghi p.ị ế ủ ệ

H th ng ti n lệ ố ề ương trong m t doanh nghi p nhìn chung đ tácộ ệ ể

đ ng t i nhân viên và nh m vào các m c tiêu sau: thu hút, duy trì, kíchộ ớ ằ ụ thích và đáp ng yêu c u c a pháp lu t, Ti n lứ ầ ủ ậ ề ương đ tr cho ngể ả ười lao

đ ng qua các hình th c: tr lộ ứ ả ương theo th i gian, tr lờ ả ương theo trình độ năng l c và tr lự ả ương theo k t qu th c hi n công vi c.ế ả ự ệ ệ

1.9. LÃNH Đ OẠ

1.9.1/ Vai tro cua ch c năng lanh đaò ̉ ứ ̃ ̣

Ch c năng lanh đao bao ham cac công tac chi huy, phôi h p vaứ ̃ ̣ ̀ ́ ́ ̉ ́ ợ ̀ điêu hanh, biêu hiên môi quan hê gi a chu thê quan ly va đôi t̀ ̀ ̉ ̣ ́ ̣ ữ ̉ ̉ ̉ ́ ̀ ́ ượng quan̉

ly, gi a nǵ ữ ươi ra mênh lênh va ng̀ ̣ ̣ ̀ ươi th c hiên mênh lênh. Muc đich cuà ự ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̉

ch c năng lanh đao la lam sao tât ca moi ngứ ̃ ̣ ̀ ̀ ́ ̉ ̣ ươi, moi thanh viên, moi tồ ̣ ̀ ̣ ̉

ch c nhân th c đây đu vê vai tro, trach nhiêm va th c hiên tôt nhiêm vuứ ̣ ứ ̀ ̉ ̀ ̀ ́ ̣ ̀ ự ̣ ́ ̣ ̣ cua minh, gop phân quan trong đê th c hiên muc tiêu chung cua tô ch c. ̉ ̀ ́ ̀ ̣ ̉ ự ̣ ̣ ̉ ̉ ứ

Ch c năng lanh đao th c chât đo la môt loai hoat đông cua chu thêứ ̃ ̣ ự ́ ́ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ ̉ quan ly, bao gôm: ̉ ́ ̀

+ Hoat đông ra quyêt đinh va mênh lênh;̣ ̣ ́ ̣ ̀ ̣ ̣

+ Hoat đông ḥ ̣ ương dân cua nǵ ̃ ̉ ươi chi huy;̀ ̉

+ Hoat đông phôi h p va điêu hanh;̣ ̣ ́ ợ ̀ ̀ ̀

Trang 38

+ Hoat đông đôn đôc nhăc nh ;̣ ̣ ́ ́ ở

+ Hoat đông đông viên va khuyên khich.̣ ̣ ̣ ̀ ́ ́

Lanh đao la qua trinh chi huy, phôi h p, điêu hanh, gây anh h̃ ̣ ̀ ́ ̀ ̉ ́ ợ ̀ ̀ ̉ ưở ng

va tac đông đên con ng̀ ́ ̣ ́ ươi đê sao cho ho se săn sang cô găng, hăng haì ̉ ̣ ̃ ̃ ̀ ́ ́ ́

hương t i đat đ́ ớ ̣ ược cac muc tiêu cua tâp thê va tô ch c. Do s lanh đaó ̣ ̉ ̣ ̉ ̀ ̉ ứ ự ̃ ̣ bao ham y nghia la s tuân thu va con ng̀ ́ ̃ ̀ ự ̉ ̀ ươi co xu h̀ ́ ương tuân theo nh nǵ ư ̃

ngươi ma ho nhin thây đo ph̀ ̀ ̣ ̀ ́ ở ́ ương tiên thoa man đ̣ ̉ ̃ ược cac nhu câu,́ ̀ mong muôn cua ban thân ho. Phôi h p la th c chât cua quan ly. Viêc phôí ̉ ̉ ̣ ́ ợ ̀ ự ́ ̉ ̉ ́ ̣ ́

h p tr thanh nhiêm vu trung tâm cua nha quan ly nhăm điêu hoa nh ng sợ ở ̀ ̣ ̣ ̉ ̀ ̉ ́ ̀ ̀ ̀ ữ ự khac biêt vê quan điêm tiêp cân, vê th i han, vê s cô găng hoăc l i ich, vá ̣ ̀ ̉ ́ ̣ ̀ ờ ̣ ̀ ự ́ ́ ̣ ợ ́ ̀ lam hai hoa cac muc tiêu ca nhân đê đat đ̀ ̀ ̀ ́ ̣ ́ ̉ ̣ ược muc tiêu cua tô ch c.̣ ̉ ̉ ứ

Ch c năng lanh đao co vai tro quan trong. Ông cha ta co câu: "Môtứ ̃ ̣ ́ ̀ ̣ ́ ̣

ngươi lo băng môt kho ng̀ ̀ ̣ ươi lam". Nêu không th c hiên hoăc th c hiêǹ ̀ ́ ự ̣ ̣ ự ̣ không tôt ch c năng lanh đao thi se dân đên tinh trang vô chinh phu, rôí ứ ̃ ̣ ̀ ̃ ̃ ́ ̀ ̣ ́ ̉ ́ loan, du ca nhân, tâp thê co tai gioi đên đâu. Nêu coi cac ca nhân va tô ch c̣ ̀ ́ ̣ ̉ ́ ̀ ̉ ́ ́ ́ ́ ̀ ̉ ư ́

la nh ng vect , thi vect nay hoat đông không co đinh h̀ ữ ơ ̀ ơ ̀ ̣ ̣ ́ ̣ ương va khônǵ ̀ đat đ̣ ược muc tiêu. Vi vây, ch c năng lanh đao la đinh ḥ ̀ ̣ ứ ̃ ̣ ̀ ̣ ương cho cać ́ vect tâp trung vê môt hơ ̣ ̀ ̣ ương đich đê đat muc tiêu.́ ́ ̉ ̣ ̣

1.9.2/ Lanh đao la qua trinh tac đông va quan tâm đên con ng̃ ̣ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ̀ ́ ươì

 Lanh đao la môt qua trinh tac đông đên con ng̃ ̣ ̀ ̣ ́ ̀ ́ ̣ ́ ươ i sao cho ho cồ ̣ ́ găng môt cach t nguyên va nhiêt tinh phân đâu đê đat đ́ ̣ ́ ự ̣ ̀ ̣ ̀ ́ ́ ̉ ̣ ượ c cac muc tiêú ̣ cua tô ch c ̉ ̉ ư Nh vây, lanh đao ham y co nǵ ư ̣ ̃ ̣ ̀ ́ ́ ươi nghe theo. Lanh đao la chì ̃ ̣ ̀ ̉ dân, điêu khiên, ra lênh va đi tr̃ ̀ ̉ ̣ ̀ ươc. Nǵ ươi lanh đao không đ ng đăng saù ̃ ̣ ứ ̀

đê thuc đây hay thuc giuc; ho đăt minh lên tr̉ ́ ̉ ́ ̣ ̣ ̣ ̀ ươc, đông viên moi nǵ ̣ ̣ ươ ìhoan thanh cac muc tiêu đa đê ra.̀ ̀ ́ ̣ ̃ ̀

Bât kê môt nǵ ̉ ̣ ươi quan ly lâp kê hoach tô ch c, xac đinh biên chề ̉ ́ ̣ ́ ̣ ̉ ứ ́ ̣ ́

va kiêm tra co kêt qua đên đâu, ng̀ ̉ ́ ́ ̉ ́ ươi đo phai hô tr nh ng hoat đông đò ́ ̉ ̃ ợ ữ ̣ ̣ ́ băng cach đ a ra nh ng chi dân cho moi ng̀ ́ ư ữ ̉ ̃ ̣ ươi, thông tin đây đu va lanh̀ ̀ ̉ ̀ ̃ đao tôt. Viêc lanh đao phai d a trên s hiêu biêt vê ̣ ́ ̣ ̃ ̣ ̉ ự ự ̉ ́ ̀đông c cua coṇ ơ ̉

ngươ la gi va điêu gi lam cho ho thoa man khi ho gop s c vao viêc hoanì ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̣ ̉ ̃ ̣ ́ ứ ̀ ̣ ̀ thanh cac muc tiêu cua tô ch c.̀ ́ ̣ ̉ ̉ ứ

Lanh đao la môt ch c năng c ban cua cac nha quan ly, nh ng quañ ̣ ̀ ̣ ứ ơ ̉ ̉ ́ ̀ ̉ ́ ư ̉

ly bao gôm nhiêu vân đê h n lanh đao. Công tac quan ly bao gôm viêc xâý ̀ ̀ ́ ̀ ơ ̃ ̣ ́ ̉ ́ ̀ ̣

d ng kê hoach, xây d ng bô may quan ly, biên chê cho bô may quan lyự ́ ̣ ự ̣ ́ ̉ ́ ́ ̣ ́ ̉ ́

nh ng con ngữ ươi co năng l c cân thiêt, đanh gia va điêu chinh cac hoat̀ ́ ự ̀ ́ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ́ ̣ đông thông qua kiêm tra. Tuy nhiên tât ca cac ch c năng quan ly se không̣ ̉ ́ ̉ ́ ứ ̉ ́ ̃ hoan thanh tôt nêu cac nha quan ly không hiêu đ̀ ̀ ́ ́ ́ ̀ ̉ ́ ̉ ược yêu tô con nǵ ́ ươ ìtrong cac hoat đông cua ho va không biêt lanh đao con nǵ ̣ ̣ ̉ ̣ ̀ ́ ̃ ̣ ươi đê đat đ̀ ̉ ̣ ượ ckêt qua nh mong muôn.́ ̉ ư ́

Theo môt đinh nghia rât c ban, thi s lanh đao cung co nghia la ṣ ̣ ̃ ́ ơ ̉ ̀ ự ̃ ̣ ̃ ́ ̃ ̀ ự tuân theo, va chung ta phai thây đ̀ ́ ̉ ́ ược tai sao con ng̣ ươi phai tuân theo. Về ̉ ̀

Trang 39

c ban moi ngơ ̉ ̣ ươi co xu thê tuân theo ai ma ho nhin thây ng̀ ́ ́ ̀ ̣ ̀ ́ ở ươi đo cò ́ ́

nh ng phữ ương tiên đê thoa man cac nhu câu, mong muôn cua riêng ho.̣ ̉ ̉ ̃ ́ ̀ ́ ̉ ̣ Nhiêm vu cua cac nha quan ly la ̣ ̣ ̉ ́ ̀ ̉ ́ ̀khuyên khich moi nǵ ́ ̣ ươ (Khuyên khichì ́ ́

vê vât chât, vê tinh thân hoăc tôt h n la kêt h p ca khuyên khich vât chât và ̣ ́ ̀ ̀ ̣ ́ ơ ̀ ́ ợ ̉ ́ ́ ̣ ́ ̀ tinh thân) đong gop môt cach hiêu qua vao viêc hoan thanh cac muc tiêù ́ ́ ̣ ́ ̣ ̉ ̀ ̣ ̀ ̀ ́ ̣ chung, đap ng moi nguyên vong va nhu câu riêng cua ho trong qua trinh́ ứ ̣ ̣ ̣ ̀ ̀ ̉ ̣ ́ ̀

đo. ́

Ch c năng lanh đao trong quan ly đứ ̃ ̣ ̉ ́ ược xac đinh nh la môt quá ̣ ư ̀ ̣ ́ trinh tac đông đên con ng̀ ́ ̣ ́ ươi đê lam cho ho th c s săn sang va nhiêt tinh̀ ̉ ̀ ̣ ự ự ̃ ̀ ̀ ̣ ̀ phân đâu đê hoan thanh nh ng muc tiêu cua tô ch c. ́ ́ ̉ ̀ ̀ ữ ̣ ̉ ̉ ứ

Môi ng̃ ươi trong cac tô ch c đêu co nh ng nhu câu mong muôǹ ́ ̉ ứ ̀ ́ ữ ̀ ́ khac nhau, co nh ng muc tiêu riêng va quan trong đôi v i ho. Chinh thônǵ ́ ữ ̣ ̀ ̣ ́ ớ ̣ ́ qua ch c năng lanh đao, cac nha quan ly giup cho moi ngứ ̃ ̣ ́ ̀ ̉ ́ ́ ̣ ươi thây đ̀ ́ ượ crăng ho co thê thoa man đ̀ ̣ ́ ̉ ̉ ̃ ược cac nhu câu riêng, s dung tiêm năng cua hó ̀ ử ̣ ̀ ̉ ̣ trong khi đông th i ho đong gop vao viêc th c hiên cac muc tiêu cua c s ̀ ờ ̣ ́ ́ ̀ ̣ ự ̣ ́ ̣ ̉ ơ ở

Nhân cach con nǵ ươi la môt điêu quan trong cân chu y t i trong khì ̀ ̣ ̀ ̣ ̀ ́ ́ ́ơ lam lanh đao. Cac biên phap quan ly nhăm đat đ̀ ̃ ̣ ́ ̣ ́ ̉ ́ ̀ ̣ ược cac kêt qua không baó ́ ̉

gi đơ ượ̀ c xuc pham đên nhân cach cua con nǵ ̣ ́ ́ ̉ ươi. Khai niêm vê nhân cach̀ ́ ̣ ̀ ́

ca nhân co nghia la moi nǵ ́ ̃ ̀ ̣ ươi phai đ̀ ̉ ược đôi x v i long tôn trong bât kế ử ớ ̀ ̣ ́ ̉

ch c vu cua ho trong tô ch c đo.ứ ̣ ̉ ̣ ̉ ứ ́

Cân xem xet con ng̀ ́ ươi môt cach toan diên ch không phai chi xet̀ ̣ ́ ̀ ̣ ứ ̉ ̉ ́ đên nh ng đăc tr ng, tinh cach riêng nh s hiêu biêt, quan điêm, ky nănǵ ữ ̣ ư ́ ́ ư ự ̉ ́ ̉ ̃ hoăc tinh tinh riêng. Nh ng tinh cach riêng đo cua môi ng̣ ́ ̀ ữ ́ ́ ́ ̉ ̃ ươi tac đông quà ́ ̣ lai nhau, va tinh trôi cua chung trong nh ng hoan canh cu thê thay đôị ̀ ́ ̣ ̉ ́ ữ ̀ ̉ ̣ ̉ ̉ nhanh chong va không đoan tŕ ̀ ́ ươc đ́ ược. Con ngươi la môt ca thê toan diêǹ ̀ ̣ ́ ̉ ̀ ̣ chiu anh ḥ ̉ ưởng b i rât nhiêu yêu tô bên ngoai nh gia đinh, hang xom,ở ́ ̀ ́ ́ ̀ ư ̀ ̀ ́

trương hoc, tôn giao, nha th , tâp thê, công đoan, đoan thê, tô ch c chinh̀ ̣ ́ ̀ ờ ̣ ̉ ̀ ̀ ̉ ̉ ứ ́ tri va xa hôi Moi ng̣ ̀ ̃ ̣ ̣ ươi không thê t gat bo nh ng anh h̀ ̉ ự ̣ ̉ ữ ̉ ưởng cua nh ng̉ ư ̃

l c lự ượng đo khi đên c quan lam viêc. Cac nha quan ly phai nhân thâý ́ ơ ̀ ̣ ́ ̀ ̉ ́ ̉ ̣ ́

nh ng th c tê đo va chuân bi cac ng x v i chung.ữ ự ́ ́ ̀ ̉ ̣ ́ ́ư ử ớ ́

K T LU NẾ Ậ

Theo các đ m c c a lý thuy t v qu n tr doanh nghi p, đ i chi uề ụ ủ ế ề ả ị ệ ố ế

v i đ tài c a B n lu n văn, tôi xin rút ra nh ng v n đ c n quan tâm,ớ ề ủ ả ậ ữ ấ ề ầ quán tri t và xuyên su t đ nghiên c u và đ xu t mô hình s n xu t, kinhệ ố ể ứ ề ấ ả ấ doanh c a EVN hi n nay:ủ ệ

1. Trong n n kinh t th trề ế ị ường, l i nhu n thúc đ y các nhà doanhợ ậ ẩ nghi p hay các nhà qu n tr ch p nh n r i ro trong vi c s n xu t hàngệ ả ị ấ ậ ủ ệ ả ấ hóa hay d ch v đ đáp ng các nhu c u c a khách hàng. Nh ng gì nhàị ụ ể ứ ầ ủ ữ doanh nghi p th c hi n đệ ự ệ ược coi là s qu n lý. Trong quá trình này nhàự ả

Trang 40

doanh nghi p s d ng các k năng qu n tr c a b n thân đ huy đ ng cácệ ử ụ ỹ ả ị ủ ả ể ộ ngu n l c nh lao đ ng (hay ngu n nhân l c), tài nguyên (nguyên v tồ ự ư ộ ồ ự ậ

li u hay v t l c) và v n (ti n c a hay tài l c) đ s n xu t hàng hóa vàệ ậ ự ố ề ủ ự ể ả ấ

d ch v Nhà doanh nghi p ph i đ m b o cho các ngu n tài nguyên nàyị ụ ệ ả ả ả ồ

đượ ử ục s d ng m t cách hi u qu nh t, s n xu t ra nh ng s n ph m t tộ ệ ả ấ ả ấ ữ ả ẩ ố

nh t đ t o ra nhi u l i nhu n nh t.ấ ể ạ ề ợ ậ ấ

Gi a các ngu n tài nguyên này, chúng ta coi k năng qu n lý làữ ồ ỹ ả nhân t quan tr ng nh t.ố ọ ấ

2. Vai trò quan tr ng c a qu n lý doanh nghi pọ ủ ả ệ

Công tác qu n lý trong n n KTTT nh m b o đ m s t n t i vàả ề ằ ả ả ự ồ ạ phát tri n c a doanh nghi p.ể ủ ệ

Kinh nghi m cho th y th t b i trong s n xu t, kinh doanh chínhệ ấ ấ ạ ả ấ

là thi u ki n th c, kinh nghi m trong qu n lý.ế ế ứ ệ ả

Qu n lý chính là y u t quy t đ nh nh t cho s phát tri n c aả ế ố ế ị ấ ự ể ủ

m i t ch c và là y u t c b n hàng đ u c a m t n n s n xu t và kinhỗ ổ ứ ế ố ơ ả ầ ủ ộ ề ả ấ

t hi n đ i.ế ệ ạ

Nâng cao và th c hi n vai trò c a qu n lý trong quá trình đ i m iự ệ ủ ả ổ ớ chuy n sang c ch th trể ơ ế ị ường và ti n hành công nghi p hóa, hi n đ iế ệ ệ ạ hóa nước ta

3. Quan tâm đ n các ch c năng qu n lýế ứ ả

Kh ng đ nh ch c năng qu n lý là t ng h p các ho t đ ng hayẳ ị ứ ả ổ ợ ạ ộ hành đ ng cùng lo i c a m t h th ng ho c cùng m t b ph n trong hộ ạ ủ ộ ệ ố ặ ộ ộ ậ ệ

th ng, nói m t cách khác ch c năng qu n lý là nhi m v t ng quát.ố ộ ứ ả ệ ụ ổ

Hình thành và phát huy ch c năng qu n lý đ i v i mô hình s nứ ả ố ớ ả

xu t, kinh doanh đấ ược phân c p, phân quy n m nh cho c s là y u tấ ề ạ ơ ở ế ố quan tr ng trong quá trình đ i m i doanh nghi p, đ c bi t là đ i v i cácọ ổ ớ ệ ặ ệ ố ớ doanh nghi p do nhà nệ ước qu n lý, chi ph i.ả ố

4. Môi trường qu n lýả

Vĩ mô: c ch , chính sách, các khung và hành lang pháp lý đơ ế ể quy t đ nh hế ị ướng s n xu t, kinh doanh cho phù h p. Các y u t kinh tả ấ ợ ế ố ế

vĩ mô, xã h i, văn hóa, tâm lý, n n chính tr , c i cách hành chính, qu n lýộ ề ị ả ả nhà nước, ti n b khoa h c k thu t, … đ u nh hế ộ ọ ỹ ậ ề ả ưởng đ n công tácế

5. Phân tích và l a ch n mô hình t ch c m i trên c s c u hìnhự ọ ổ ứ ớ ơ ở ấ

t ch c hi n t i và tính đ c quy n c a EVN ổ ứ ệ ạ ộ ề ủ

Bên c nh nh ng bi n pháp quy ch có tính pháp lu t nêu trên,ạ ữ ệ ế ậ cũng có phương pháp s d ng th trử ụ ị ường đ ngăn ch n s đ c quy nể ặ ự ộ ề trong kinh doanh bán buôn đi n năng, đó là thành l p m t s khu v c kinhệ ậ ộ ố ự doanh c nh tranh mà các ch th th trạ ủ ể ị ường có th t do ti p c n. Khôngể ự ế ậ

Định dạng
Số trang	123
Dung lượng	1,4 MB