Simethicone đã được sử dụng ở nhiều nước để chuẩn bị nội soi tiêu hoá dưới nhờ thuốc giúp giảm ứ đọng bọt. Tuy nhiên cho đến hiện tại ở Việt Nam chưa có báo cáo nào về sử dụng thuốc Simethicone để chuẩn bị nội soi tiêu hóa dưới.
Trang 1NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ TAN BỌT CỦA SIMETHICONE
TRONG CHUẨN BỊ NỘI SOI TIÊU HOÁ DƯỚI
Trần Lý Thảo Vy*, Dương Thị Ngọc Sang**, Võ Phạm Phương Uyên***, Đặng Minh Luân *** ,
Hồ Lê Minh Quốc****, Mai Viễn Phương * , Lê Đình Quang *** , Phạm Minh Hải ** , Lê Quang Nhân *
TÓM TẮT
Mở đầu: Simethicone đã được sử dụng ở nhiều nước để chuẩn bị nội soi tiêu hoá dưới nhờ thuốc giúp giảm
ứ đọng bọt Tuy nhiên cho đến hiện tại ở Việt Nam chưa có báo cáo nào về sử dụng thuốc Simethicone để chuẩn
bị nội soi tiêu hoá dưới
Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả tan bọt của Simethicone trong nội soi tiêu hóa dưới
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Đây là nghiên cứu mô tả loạt ca Tất cả bệnh nhân nội trú hoặc
ngoại trú có chỉ định nội soi tiêu hoá dưới để chẩn đoán hoặc điều trị tại Khoa Nội soi Bệnh viện Đại học Y Dược
TP Hồ Chí Minh.Trong nghiên cứu này, có 450 bệnh nhân sử dụng Simethicone
Kết quả: 100% bệnh nhân đạt mức độ sạch bọt hoàn toàn sau khi uống Simethicone
Kết luận: Chuẩn bị nội soi tiêu hoá dưới bằng Simethicone là phương pháp an toàn, đơn giản, chuẩn bị
nhanh, giúp cải thiện rõ rệt tình trạng bọt, nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị trong nội soi tiêu hóa dưới
Từ khóa: Simethicone, chuẩn bị đại tràng, nội soi đại tràng
ABSTRACT
THE EFFECTIVENESS OF SIMETHICONE BY DIMINISHING THE PRESENCE OF BUBBLES IN
COLONOSCOPY PREPARATION
Tran Ly Thao Vy, Duong Thi Ngoc Sang, Vo Pham Phuong Uyen, Dang Minh Luan,
Ho Le Minh Quoc, Huynh Cong Bang, Mai Vien Phuong, Dang Thi Bich Ngoc, Le Đinh Quang,
Pham Minh Hai, Le Quang Nhan
* Ho Chi Minh City Journal of Medicine * Supplement of Vol 23 - No 1- 2019: 148-152
Background: Simethicone has been used in many countries to improve endoscopic view in colonoscopy by
diminishing the presence of bubbles However, there have been no clinical trial in Viet Nam which mentioned about Simethicone as a drug for colonoscopy preparation
Objectives: To determine the effectiveness of simethicone by diminishing bubbles in lower gastrointestinal endoscopy Methods: This is a case series study All of the inpatients and outpatients who are performed diagnostic and
therapeutic colonoscopy at the endoscopy department, University Medical Center at Ho Chi Minh city We studied 450 inpatients and outpatients receiving Simethicone
Results: All of pantients have no bubble in the colon when using Simethicone
Conclusions: Lower gastrointestinal endoscopic preparation with Simethicone is a safe and simple method
which can improve lower gastrointestinal endoscopic visibility by diminishing the presence of bubbles
Keywords: simethicone, oral bowel preparation, colonoscopy
*Khoa Nội soi, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
**Khoa Ngoại Gan-Mật-Tụy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
***Bộ môn Nội, Khoa Y, Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
****Khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
Nội soi tiêu hóa dưới cho đến hiện nay là
một trong những phương pháp chẩn đoán có
độ tin cậy cao nhất giúp phát hiện các bệnh lý
của đại trực tràng Với ưu điểm vượt trội đó,
nội soi ngày càng phát triển một cách nhanh
chóng với mục tiêu hướng đến là phát hiện
những tổn thương nhỏ hơn, ở giai đoạn sớm
hơn có khả năng chữa lành hoàn toàn Bên
cạnh việc phát triển không ngừng các phương
pháp kỹ thuật nội soi có tính năng ưu việt, việc
nghiên cứu phương pháp chuẩn bị làm sạch
đường tiêu hóa dưới luôn đóng một vai trò
thiết yếu để cuộc soi được tiến hành nhanh và
không bỏ sót các tổn thương nhỏ đại trực
tràng Bọt ở đường tiêu hóa dưới là một trong
những nguyên nhân chính làm trở ngại khi
quan sát các tổn thương nhỏ này ngay cả khi
bệnh nhân đã tuân thủ việc nhịn ăn uống
trước cuộc soi Simethicone đã được sử dụng ở
nhiều nước để chuẩn bị nội soi tiêu hóa dưới
Tuy nhiên cho đến hiện tại ở Việt Nam chưa có
báo cáo nào ứng dụng phương pháp chuẩn bị
nội soi này Chúng tôi tiến hành nghiên cứu
với mục tiêu đánh giá hiệu quả tan bọt của
Simethicone (Air-X®) trong chuẩn bị nội soi
tiêu hóa dưới, nhằm hỗ trợ chẩn đoán và điều
trị sớm, chính xác, hạn chế tối đa việc bỏ sót
sang thương trong nội soi tiêu hóa dưới
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
Tiêu chuẩn chọn bệnh
Tất cả những bệnh nhân ngoại trú được nội
soi tiêu hóa dưới để chẩn đoán hoặc điều trị tại
Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
Bệnh nhân uống Fortrans và Simethicone
theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế
Bệnh nhân được chuẩn bị ruột không sạch ở
các đoạn đại tràng được đánh giá (Theo thang
điểm Boston 0 đến 1 điểm ở mỗi đoạn đại tràng)
Tiêu chuẩn loại trừ
Bệnh nhân từ chối tham gia nhiên cứu Bệnh nhân được chuẩn bị ruột không sạch ở các đoạn đại tràng được đánh giá (Boston 2 đến
3 điểm ở mỗi đoạn đại tràng)
Suy tim sung huyết không được kiểm soát (NYHA III-IV)
Dịch ổ bụng lượng nhiều
Đang xuất huyết tiêu hoá dưới
Chụp thực đại tràng cản quang dưới 24 giờ Nhồi máu cơ tim cấp trong vòng 6 tháng Tiền sử phẫu thuật đại tràng
Tắc ruột hoặc bán tắc ruột
Đang mang thai
Rối loạn đông máu
Bệnh nhân không uống Fortrans hoặc Simethicone theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu mô tả loạt ca
Sau khi uống thuốc chuẩn bị ruột với Fortrans (PEG), bệnh nhân được uống thêm 1 lọ Simethicone (Air-X®) (1000mg Simethicone) pha với 500ml nước lọc Bệnh nhân sẽ được nội soi tiêu hóa dưới 1 giờ tính từ lúc uống dung dịch Simethicone
Đánh giá kết quả: tất cả cuộc soi đều được thực hiện bằng máy nội soi tiêu hóa dưới Video Olympus GIF-160 Đánh giá mức độ bọt dưới nội soi ở 3 vùng (manh tràng – đại tràng lên, đại tràng ngang, đại tràng xuống – đại tràng chậu hông – trực tràng) và do bác sĩ thực hiện cuộc soi trực tiếp ghi nhận dựa theo thang phân độ hình
ảnh với 4 mức độ như sau, theo hình 1, 2, 3, 4
Nếu mức độ bọt từ 0 đến 1 sẽ được đánh giá là Simethicone có hiệu quả sạch bọt, nếu mức độ từ
2 đến 3 sẽ được đánh giá là không hiệu quả
Phân tích kết quả
Số liệu được thu thập và xử lí bằng phần mềm SPSS 20.0
Trang 3Hình 1: Mức độ 0, sạch bọt hoàn toàn
Hình 2: Mức độ 1, vùng khảo sát còn ít bọt, chiếm ít
hơn một nửa khẩu kính đại tràng
Hình 3 Mức độ 2, vùng khảo sát còn nhiều bọt,
chiếm hơn ½ khẩu kính đại tràng nhưng ít hơn toàn
bộ khẩu kính đại tràng
Hình 4 Mức độ 3, vùng khảo sát còn rất nhiều bọt,
chiếm hết khẩu kính đại tràng
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Từ tháng 03/2016 đến tháng 12/2016, có 450 bệnh nhân đến nội soi tiêu hóa dưới tại Khoa Nội soi, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh đáp ứng tiêu chuẩn tham gia nghiên cứu Tuổi trung bình là 38,5 (18- 82 tuổi), tỉ lệ nam: nữ
là 1:1,2
Tất cả các bệnh nhân đều đạt mức độ sạch bọt là 100%
Mức độ bọt ở manh tràng – đại tràng
Bảng 1 Mức độ bọt ở manh tràng – đại tràng lên
Tỉ lệ bệnh nhân đạt mức độ sạch bọt để khảo sát vùng đại tràng ngang là 100% (99% đạt mức
độ 0 và 1 % đạt mức độ 1)
Mức độ bọt ở đại tràng ngang
Bảng 2 Mức độ bọt ở đại tràng ngang
Trang 4Tỉ lệ bệnh nhân đạt mức độ sạch bọt để khảo
sát vùng đại tràng ngang là 100% (99% đạt mức
độ 0 và 1 % đạt mức độ 1)
Bảng 3 Mức độ bọt ở vùng đại tràng xuống – đại
tràng chậu hông – trực tràng
Tỉ lệ bệnh nhân đạt mức độ sạch bọt để khảo
sát vùng đại tràng xuống – đại tràng chậu hông
– trực trành là 100% (99% đạt mức độ 0 và 1 %
đạt mức độ 1)
BÀN LUẬN
Nội soi đại tràng là một trong những
phương pháp chính xác để tầm soát ung thư đại
trực tràng và đánh giá những tổn thương ở đại
tràng Chất lượng của một trường hợp nội soi
đại tràng tùy thuốc vào nhiều yếu tố: tình trạng
ruột; sự thoải mái của bệnh nhân, loại thuốc để
chuẩn bị ruột(2) Chuẩn bị ruột không tốt sẽ dẫn
đến hạn chế sự quan sát và bỏ sót tổn thương
Simethicone (Air-X ®) là dược chất được chỉ
định khá rộng rãi trong các trường hợp bệnh
nhân bị đầy hơi, chướng bụng, ngoài ra còn có
tác dụng làm tan bọt đường tiêu hóa, là một
trong những thuốc được sử dụng để cải thiện
chất lượng nội soi đại tràng(1,4,5) Thuốc có thể
được dùng cho cả người lớn và trẻ em với độ
an toàn cao và không có tương tác thuốc với
các thành phần khác Kết quả nghiên cứu này
cho thấy ưu thế vượt trội của việc chuẩn bị nội
soi tiêu hóa dưới với Simethicone (100% đạt tỉ
lệ sạch bọt) Chúng tôi cho rằng đây là một
phương pháp chuẩn bị nội soi có hiệu quả
thiết thực và tính ứng dụng cao Thực tế trong
khi thực hiện nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy
giảm rõ rệt tình trạng bọt trong đại trực tràng,
giúp trình soi được tiến hành nhanh chóng
thuận lợi; bác sĩ nội soi rất hiếm khi phải tiến
hành bơm rửa để quan sát và ghi hình; bệnh
nhân dễ chịu hơn rõ rệt Các nghiên cứu khác
trên thế giới cũng đã chứng minh ưu điểm của Simethicone trong chuẩn bị nội soi tiêu hóa dưới(3,6,7)
Mặt khác chúng tôi nhận thấy việc cải thiện tốt hơn tình trạng bọt đường tiêu hóa dưới đã làm cho hình ảnh nội soi rõ hơn, hỗ trợ cho việc chẩn đoán qua nội soi chính xác, phát hiện các sang thương nhỏ mà trước kia do yếu tố bọt làm che khuất thương tổn, ảnh hưởng đến sự quan sát và đánh giá của các bác sĩ, nhất là tại các vùng mù, vùng khuất như sau các nếp van đại tràng, các góc đại tràng, các u dạng lan tỏa sang bên (LST)…
Ảnh hưởng của bọt đến với nội soi điều trị
Bọt còn ảnh hưởng đến thủ thuật cắt polyp
do khó đánh giá chân polyp khi đặt thòng lọng vào polyp, nhất là các polyp cuống ngắn hoặc không cuống, dễ cắt sâu vào lớp cơ, và làm sạch bọt sẽ hạn chế việc bỏ sót polyp(3) Đặc biệt, trong các trường hợp đa polyp, hạn chế việc bỏ sót polyp
KẾT LUẬN
Chuẩn bị nội soi tiêu hóa dưới bằng Simethicone làm giảm ứ đọng bọt ở đại trực tràng một cách hiệu quả Đây là phương pháp
an toàn, đơn giản, chuẩn bị nhanh nhằm giúp quan sát, phát hiện các tổn thương nhỏ rõ ràng
và chính xác hơn
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Belsey J, Epstein O, Heresbach D (2007) “Systematic review:
oral bowel preparation for colonoscopy” Aliment Pharmacol Ther, 25: 373-84
2 Burke CA, Church JM (2007) “Enhancing the quality of colonoscopy: the importance of bowel purgatives”
Gastrointest Endosc, 66: 565-73
3 Chiu H.M, Lin J.T, Wang H.P, Lee Y.C, Wu M.S (2006) “The impact of colon preparation timing on colonoscopic detection of colorectal neoplasms-a prospective
endoscopist-blinded randomized trial” Am J Gastroenterol, 101: 2719-25
4 Matro R (2012) “The Effect on Colon Visualization During Colonoscopy of the Addition of Simethicone to Polyethylene Glycol-Electrolyte Solution: A Randomized Single-Blind
Study” Clinical and Translational Gastroenterology, 26: 1038-40
5 Sasinee T, Abhasnee S, Sasivimol R (2009).” Improving quality of colonoscopy by adding simethicone to sodium
Trang 5phosphate bowel preparation” World J Gastroenterol,
15(24):3032-37
6 Toledo T.K, DiPalma J.A (2001) “Review article: colon
cleansing preparation for gastrointestinal procedures”
Aliment Pharmacol Ther, 15: 605-11
7 Wexner SD, Beck DE, Baron TH et al (2006) “A consensus
document on bowel preparation before colonoscopy:
prepared by a task force from the American Society of Colon
and Rectal Surgeons (ASCRS), the American Society for
Gastrointestinal Endoscopy (ASGE), and the Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons
(SAGES)” Gastrointest Endosc, 63: 894-909
Ngày phản biện nhận xét bài báo: 07/12/2018