Bài giảng Phân tích huyết đồ - ThS.BS Ngô Thị Hồng Đào

Bài giảng trình bày ý nghĩa các chỉ số huyết học; trị số bình thường công thức máu trẻ em theo tuổi; phân tích kết quả huyết đồ; các yếu điểm của máy đếm tự động; các yêu cầu khi phân tích 1 huyết đồ... Mời các bạn cùng tham khảo bài giảng để nắm chi tiết nội dung kiến thức.

PHÂN TÍCH HUYẾT ĐỒ

Ths Bs Ngô Thị Hồng Đào

MỤC TIÊU

1 Hiểu ý nghĩa các chỉ số huyết học

2 Biết trị số bình thường công thức máu

trẻ em theo tuổi

3 Phân tích và biện luận được kết quả

huyết đồ̀

HUYẾT ĐỒ

 Xét nghiệm thường quy cho các thông tin

về các tế bào máu : Hồng cầu,Bạch cầu và Tiểu cầu

•Lợi điểm thống kê:

• Đồ biểu phân phối kích thước HC ( RDW )

•Tính nhanh các chỉ số Huyết học : Hct , MCH , MCHC

•Kết quả in rtrên giấy ( tránh sai sót sao chép )

•Lưu trữ và truy xuất nhanh kết quả

 Năng xuất cao  dễ bị sai số hàng loạt

( chuẩn máy , kiểm tra chất lượng )

 Hệ thống nhận dạng chưa phản ảnh chính xác

bệnh lý  Các thông báo chỉ có tính cách hướng

Lưu ý

 Thiết bị phân tích phải được hiệu chuẩn định kỳ

và kiểm tra hàng ngày

 Một số chỉ số do máy đếm trực tiếp bằng kỹ

thuật điện trở kháng hay laser,các chỉ số còn lại

là do thuật toán suy ra

 Hiệu chỉnh số Bạch cầu khi có lẫn HC nhân

 Biện luận kết quả luôn dựa vào trị số bình

thường trẻ em theo lứa tuổi

 Vai trò không thay thế được của nhà tế bào học

– Số lượng hồng cầu (RBC)

– Nồng độ hemoglobin (Hb)

– Dung tích hồng cầu ( Hct)

– Thể tích trung bình của hồng cầu (MCV)

– Lượng hemoglobin trung bình trong một

Lưu ý

 Thiết bị phân tích phải được hiệu chuẩn định kỳ

và kiểm tra hàng ngày

 Một số chỉ số do máy đếm trực tiếp bằng kỹ

thuật điện trở kháng hay laser,các chỉ số còn lại là

do thuật toán suy ra

 Hiệu chỉnh số Bạch cầu khi có lẫn HC nhân

 Biện luận kết quả luôn dựa vào trị số bình

thường trẻ em theo lứa tuổi

 Vai trò không thay thế được của nhà tế bào học

Lưu ý

 Thiết bị phân tích phải được hiệu chuẩn định kỳ

và kiểm tra hàng ngày

 Một số chỉ số do máy đếm trực tiếp bằng kỹ

thuật điện trở kháng hay laser,các chỉ số còn lại là

do thuật toán suy ra

 Hiệu chỉnh số Bạch cầu khi có lẫn HC nhân

 Biện luận kết quả luôn dựa vào trị số bình

thường trẻ em theo lứa tuổi

 Vai trò không thay thế được của nhà tế bào học

Hemoglobin (g/dL) Hematocrit (%) SL hồng cầu (10 6 /µL) MCV (fL) MCH (pg) MCHC (g/dL) Tuổi TB -2SD TB -2SD TB -2SD TB -2SD TB 2SD TB -2SD Mới sinh 16.5 13.5 51 42 4.7 3.9 108 98 34 31 33 30 1-3N 18.5 14.5 56 45 5.3 4.0 108 95 34 31 33 29 1tuần 17.5 13.5 54 42 5.1 3.9 107 88 34 28 33 28 2tuần 16.5 12.5 51 39 4.9 3.6 105 86 34 28 33 28 1th 14.0 10.0 43 31 4.2 3.0 104 85 34 28 33 29 2th 11.5 9.0 35 28 3.8 2.7 96 77 30 26 33 29 3-6th 11.5 9.5 35 29 3.8 3.1 91 74 30 25 33 30 0.5-2T 12.0 10.5 36 33 4.5 3.7 78 70 27 23 33 30 2-6T 12.5 11.5 37 34 4.6 3.9 81 75 27 24 34 31 6-12T 13.5 11.5 40 35 4.6 4.0 86 77 29 25 34 31 12-18T

NỮ 14.0 12.0 41 36 4.6 4.1 90 78 30 25 34 31 NAM 14.5 13.0 43 37 4.9 4.5 88 78 30 25 34 31 18-49T

NỮ 14.0 12.0 41 36 4.6 4.0 90 80 30 26 34 31 NAM 15.5 13.5 47 41 5.2 4.5 90 80 30 26 34 31

TRỊ SỐ HỒNG CẦU BÌNH THƯỜNG

TRỊ SỐ BẠCH CẦU BÌNH THƯỜNG

Tuổi

SL Bạch cầu(10 3 /µl) Neutrophiles Lymphocytes Mono Eosin

TB Giới hạn TB Giới hạn % TB Giới hạn % TB % TB % Mới sinh 18.1 9.0-30.0 11.0 6.0-26.0 61 5.5 2.0-11.0 31 1.1 6 0.4 2 12Gø 22.8 13.0-38.0 15.5 6.0-28.0 68 5.5 2.0-11.0 24 1.2 5 0.5 2

24 G 18.9 9.4-34.0 11.5 5.0-21.0 61 5.8 2.0-11.5 31 1.1 6 0.5 2 1tuần 12.2 5.0-21.0 5.5 1.5-10.0 45 5.0 2.0-17.0 41 1.1 9 0.5 4 2tuần 11.4 5.0-20.0 4.5 1.0-9.5 40 5.5 2.0-17.0 48 1.0 9 0.4 3 1th 10.8 5.0-19.5 3.8 1.0-9.0 35 6.0 2.5-16.5 56 0.7 7 0.3 3 6th 11.9 6.0-17.5 3.8 1.0-8.5 32 7.3 4.0-13.5 61 0.6 5 0.3 3 1T 11.4 6.0-17.5 3.5 1.5-8.5 31 7.0 4.0-10.5 61 0.6 5 0.3 3 2T 10.6 6.0-17.0 3.5 1.5-8.5 33 6.3 3.0-9.5 59 0.5 5 0.3 3 4T 9.1 5.5-15.5 3.8 1.5-8.5 42 4.5 2.0-8.0 50 0.5 5 0.3 3 6T 8.5 5.0-14.5 4.3 1.5-8.0 51 3.5 1.5-7.0 42 0.4 5 0.2 3 8T 8.3 4.5-13.5 4.4 1.5-8.0 53 3.3 1.5-6.8 39 0.4 4 0.2 2 10T 8.1 4.5-13.5 4.4 1.8-8.0 54 3.1 1.5-6.5 38 0.4 4 0.2 2 16T 7.8 4.5-13.0 4.4 1.8-8.0 57 2.8 1.2-5.2 35 0.4 5 0.2 3 21T 7.4 4.5-11.0 4.4 1.8-7.7 59 2.5 1.0-4.8 34 0.3 4 0.2 3

NGUYÊN NHÂN THAY ĐỔI

CHỈ

SỐ NGUYÊN NHÂN TĂNG NGUYÊN NHÂN GIẢM

WBC Nhiễm vi trùng, ký

sinh trùng Tình trạng viêm Leukemia

Phản ứng tủy Thuốc

Nhiễm vi trùng, ký sinh trùng Nhiễm siêu vi (HIV, viêm gan, Dengue, CMV, …)

NGUYÊN NHÂN THAY ĐỔI

CHỈ

SỐ NGUYÊN NHÂN TĂNG NGUYÊN NHÂN GIẢM

Phỏng Bệnh tim mạch Bệnh hemoglobin Tăng sản xuất

erythropoitein Shock

Thiếu máu

Ức chế tủy Nhiễm trùng mãn tính Leukemia

Sốt rét Lupus đỏ Thiếu Vitamin Thuốc

NGUYÊN NHÂN THAY ĐỔI

Cô đặc máu

Đa hồng cầu Thuốc

Thiếu máu Xuất huyết Tán huyết Leukemia, Lymphoma Thuốc

NGUYÊN NHÂN THAY ĐỔI

CHỈ

SỐ NGUYÊN NHÂN TĂNG NGUYÊN NHÂN GIẢM

Bệnh gan Trẻ sơ sinh

Thiếu máu hồng cầu nhỏ Bệnh mãn tính

NGUYÊN NHÂN THAY ĐỔI

CHỈ

SỐ NGUYÊN NHÂN TĂNG NGUYÊN NHÂN GIẢM

PLT Thiếu máu (tán huyết,

thiếu sắt) Viêm, nhiễm trùng Chấn thương, phẫu thuật (sau cắt lách)

Cường lách, bệnh gan nặng Leukemia cấp

Ung thư di căn

Khảo sát hình thái tế bào máu ngoại biên

(Blood smear examination)

 Đơn giản

 Chủ yếu khi máy phân tích cảnh báo bất

thường

 Cung cấp nhiều thông tin:

– Đánh giá thiếu máu,

– Xác nhận giảm tiểu cầu,tăng tiểu cầu

– Chẩn đoán hình thái tế bào:tế bào blast,các thể vùi, – Phát hiện KST sốt rét

 Cần 1 nhà tế bào học kinh nghiệm

Hoàng Caàu BC Trung tính BC öa axit BC öa kieàm

Lymphocyte Monocyte Tieåu caàu

HÌNH THÁI TẾ BÀO MÁU

BẠCH CẦU

HỒNG CẦU BÌNH THƯỜNG

HỒNG CẦU NHƯỢC SẮC

POIKILOCYTES

MEGALOCYTES

HỒNG CẦU BIA

HC ĐA SẮC – HC NHÂN

HỒNG CẦU NHÂN-MÃNH VỠ HC

BASOPHILIC STIPPLING

KST SOÁT REÙT

TẾ BÀO BLAST TRONG LEUKEMIA

CÁC YÊU CẦU KHI PHÂN TÍCH 1 HUYẾT ĐỒ

 Dòng hồng cầu

có HC bia? HC nhân?,…)

Mất máu cấp

Tán huyết CML

Giai đọan sớm của : thiếu máu thiếu sắt, thiếu B12,thiếu Folate

Thalassemia dị hợp tử

Thiếu máu thiếu sắt

Thalassemia intermedia, bệnh lý HGB

CÁC YÊU CẦU KHI PHÂN TÍCH 1 HUYẾT ĐỒ

khoảng trống BC?

 Tiểu cầu: số lượng tăng ,giảm hay bình thường ? Thể

tích trung bình TC?

Cas 1

 Nhận xét:

– Không thiếu máu

– Bạch cầu và tiểu cầu đều có số lượng bình thường

 Chẩn đoán có thể:

Nhiễm siêu vi

Cas 2

 Nhận xét:

– Thiếu máu đẳng bào

– Giảm tiểu cầu

 Chẩn đoán có thể:

– Xuất huyết giảm tiểu cầu

– Suy tủy dòng mẫu tiểu cầu (hiếm gặp)

Cas 3

 Nhận xét:

– Thiếu máu HC nhỏ nhược sắc

– HC thay đổi kích thước

 Chẩn đoán có thể:

– Thiếu máu thiếu sắt

Cas 4

 Nhận xét:

– Thiếu máu đẳng bào

– Giảm bạch cầu-giảm BCĐNTT,tăng BC Lympho

– Giảm tiểu cầu

 Chẩn đoán có thể: