Luận văn Thạc sĩ Khoa học: Đánh giá hiện trạng tồn dư các hợp chất clo hữu cơ và photpho hữu cơ trong môi trường đất ở 1 số kho chứa hóa chất bảo vệ thực vật tại địa bàn huyện Diễn Châu

Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm đánh giá hiện trạng tồn dư các hợp chất clo hữu cơ và photpho hữu cơ trong môi trường đất ở một số kho chứa hóa chất bảo vệ thực vật tại địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An và đề xuất biện pháp xử lý.

Trang 1

L I CAM ĐOANỜ

Tôi xin cam đoan lu n văn: “Đánh giá hi n tr ng t n d các h p ch tậ ệ ạ ồ ư ợ ấ clo h u c và photpho h u c trong môi trữ ơ ữ ơ ường đ t 1 s kho ch a hóa ch tấ ở ố ứ ấ

b o v th c v t t i đ a bàn huy n Di n Châu t nh Ngh An và đ xu t bi nả ệ ự ậ ạ ị ệ ễ ỉ ệ ề ấ ệ pháp x lý” là công trình nghiên c u c a b n thân v i s hử ứ ủ ả ớ ự ướng d n c aẫ ủ PGS.TS. Lê Văn Thi n. N i dung, k t qu trình bày trong lu n văn là trungệ ộ ế ả ậ

th c và ch a t ng đự ư ừ ược ai công b trong b t k lu n văn nào trố ấ ỳ ậ ước đây. Tôi xin ch u trách nhi m v nghiên c u c a mình.ị ệ ề ứ ủ

Tác giả

Tr n Th Vinh ầ ị

Trang 2

L I C M NỜ Ả Ơ

Trong quá trình h c t p và hoàn thành lu n văn này, tôi đã nh n đ ọ ậ ậ ậ ượ ự c s

d y b o t n tình c a các th y cô, s giúp đ c a các b n đ ng nghi p, s đ ng ạ ả ậ ủ ầ ự ỡ ủ ạ ồ ệ ự ộ viên to l n c a gia đình và nh ng ng ớ ủ ữ ườ i thân.

V i lòng kính tr ng và bi t n sâu s c, tôi xin chân thành c m n ớ ọ ế ơ ắ ả ơ PGS.TS. Lê Văn Thi n ệ cùng nh ng ng ữ ườ i th y t n tâm đã tr c ti p h ầ ậ ự ế ướ ng

d n, giúp đ đ ng viên tôi h c t p, nghiên c u khoa h c và th c hi n lu n ẫ ỡ ộ ọ ậ ứ ọ ự ệ ậ văn, đã dìu d t tôi t ng b ắ ừ ướ c tr ưở ng thành trong chuyên môn cũng nh trong ư

cu c s ng ộ ố

Tôi xin trân tr ng c m n Ban lãnh đ o Chi c c B o v Môi tr ng Ngh An, ọ ả ơ ạ ụ ả ệ ườ ệ phòng Ki m soát ô nhi m cùng t p th anh ch em đ ng nghi p đã t o m i đi u ki n ể ễ ậ ể ị ồ ệ ạ ọ ề ệ thu n l i đ giúp tôi hoàn thành lu n văn này. ậ ợ ể ậ

Hà N i, tháng 12 năm 2014 ộ

Tác giả

Tr n Th Vinh ầ ị

Trang 4

ng ườ i

14 1.1.5. Đ c tính c a m t s hoá ch t hoá ch t b o v th c v t đi n hình ộ ủ ộ ố ấ ấ ả ệ ự ậ ể

17

1.2. Tình hình chung v ô nhi m môi trề ễ ường do hóa ch t b o v th c v t t n l u t i Vi t Nam và ấ ả ệ ự ậ ồ ư ạ ệ

trên đ a bàn t nh Ngh Anị ỉ ệ

31 2.3. Phương pháp nghiên c u ứ

32

2.3.1. Ph ươ ng pháp thu th p, t ng h p và phân tích tài li u, s li u ậ ổ ợ ệ ố ệ

32 2.3.2. Ph ươ ng pháp phát phi u đi u tra, ph ng v n tr c ti p lãnh đ o và ng ế ề ỏ ấ ự ế ạ ườ i dân

32 2.3.3. Ph ươ ng pháp kh o sát th c đ a, l y m u và phân tích m u đ t ả ự ị ấ ẫ ẫ ấ

33

K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU NẾ Ả Ứ Ả Ậ

42

Trang 5

3.1. Đ c đi m đi u ki n t nhiên, kinh t , xã h i huy n Di n Châu, t nh Ngh Anặ ể ề ệ ự ế ộ ệ ễ ỉ ệ

42

3.1.1. Đ c đi m t nhiên ặ ể ự

42 3.1.2. Tình hình kinh t xã h i ế ộ

45 3.1.3. Các v n đ môi tr ấ ề ườ ng

48

3.2. Đ c đi m hi n tr ng m t s khu v c kho ch a hóa ch t BVTV t i huy n Di n Châu, t nh ặ ể ệ ạ ộ ố ự ứ ấ ạ ệ ễ ỉ

Ngh Anệ

50

Đ đánh giá c th hi n tr ng và m c đ ô nhi m môi trể ụ ể ệ ạ ứ ộ ễ ường đ i v i các kho ch a hóa ch t ố ớ ứ ấ

BVTV t i huy n Di n Châu, tác gi l a ch n 03 đi m tiêu bi u, c th nh sau:ạ ệ ễ ả ự ọ ể ể ụ ể ư

3.3. Đánh giá hi n tr ng t n l u nhóm Clo h u c và nhóm Photpho h u c trong môi trệ ạ ồ ư ữ ơ ữ ơ ường đ t ấ

m t s khu v c kho ch a hóa ch t b o v th c v t t i huy n Di n Châuộ ố ự ứ ấ ả ệ ự ậ ạ ệ ễ

55

3.3.1. Đánh giá hi n tr ng t n l u nhóm clo h u c và nhóm photpho h u c ệ ạ ồ ư ữ ơ ữ ơ trong môi tr ườ ng đ t t i kho thu c b o v th c v t tai xom 6 xa Diên Thanh, ấ ạ ố ả ệ ự ậ ̣ ́ ̃ ̃ ̀ huy n Di n Châu ệ ễ

55

3.4. Đ xu t gi i pháp x lý đ i v i kho thu c b o v th c v t t i xóm 6, xã Di n Thành, huy n ề ấ ả ử ố ớ ố ả ệ ự ậ ạ ễ ệ

Di n Châu (khu v c có n ng đ ô nhi m cao nh t c n ph i x lý)ễ ự ồ ộ ễ ấ ầ ả ử

66

3.4.1 Đ a đi m th c hi n ị ể ự ệ

66 3.4.2. Xác đ nh kh i l ị ố ượ ng hoá ch t t n l u ấ ồ ư

66 3.4.3. L a ch n ph ự ọ ươ ng pháp x lý ử

Trang 6

BNN&PTNN (BNN): B Nông nghi p và Phát tri n nông thônộ ệ ể

BKHCN&MT: B Khoa h c Công ngh và Môi trộ ọ ệ ường

BVMT: B o v môi trả ệ ường

FAO: T ch c Nông lổ ứ ương th gi iế ớ

GEF : Qu môi trỹ ường toàn c uầ

QCVN: Quy chu n Vi t Namẩ ệ

POP: Ch t h u c khó phân huấ ữ ơ ỷ

Trang 7

VSV: Vi sinh v tậ

WHO: T ch c y t th gi iổ ứ ế ế ớ

Trang 8

ng ườ i

17

32

33

42 3.1. Đ c đi m đi u ki n t nhiên, kinh t , xã h i huy n Di n Châu, t nh Ngh Anặ ể ề ệ ự ế ộ ệ ễ ỉ ệ

42

Trang 9

3.1.2. Tình hình kinh t xã h i ế ộ

48

Ngh Anệ

50

55

66

Trang 10

TÀI LI U THAM KH OỆ Ả

86

PH L CỤ Ụ

89

Trang 11

ng ườ i

17

32

33

42 3.1. Đ c đi m đi u ki n t nhiên, kinh t , xã h i huy n Di n Châu, t nh Ngh Anặ ể ề ệ ự ế ộ ệ ễ ỉ ệ

42

Trang 12

3.1.2. Tình hình kinh t xã h i ế ộ

48

Ngh Anệ

50

55

66

Trang 13

TÀI LI U THAM KH OỆ Ả

86

PH L CỤ Ụ

89

Trang 14

M Đ UỞ Ầ

Vi t Nam đang trong th i k đ y m nh s nghi p công nghi p hóa ệ ở ờ ỳ ẩ ạ ự ệ ệ

hi n đ i hóa đ t nệ ạ ấ ước v i m c tiêu ph n đ u đ n năm 2020 nớ ụ ấ ấ ế ước ta c b n trơ ả ở thành nước công nghi p theo hệ ướng hi n đ i. Tuy nhiên cùng v i quá trình tăngệ ạ ớ

trưởng kinh t , Vi t Nam cũng đang ph i đ i m t v i nhi u thách th c l n nhế ệ ả ố ặ ớ ề ứ ớ ư suy thoái đ t, ô nhi m không khí, ô nhi m ngu n nấ ễ ễ ồ ước, suy gi m di n tích r ngả ệ ừ

và đa d ng sinh h c. Trong đó, ô nhi m môi trạ ọ ễ ường do hóa ch t b o v th c v tấ ả ệ ự ậ

t n l u (hóa ch t BVTV t n l u ho c thu c BVTV t n l u) gây ra đang tr nênồ ư ấ ồ ư ặ ố ồ ư ở nghiêm tr ng. ọ

Theo k t qu đi u tra, th ng kê c a B Tài nguyên và Môi trế ả ề ố ủ ộ ường và báo cáo c a UBND, thành ph tr c thu c Trung ủ ố ự ộ ương v các khu v c b ô nhi m môiề ự ị ễ

trường do thu c BVTV tôn l u t th i k bao c p, chi n tranh, không rõ ngu nố ̀ ư ừ ờ ỳ ấ ế ồ

g c ho c nh p l u tính đ n ngày 31 tháng 12 năm 2009 trên đ a bàn toàn qu c cóố ặ ậ ậ ế ị ố 1.153 đi m ô nhi m môi trể ễ ường do hóa ch t BVTV t n l u, bao g m 289 khoấ ồ ư ồ

l u gi và 864 khu v c ô nhi m môi trư ữ ự ễ ường do hóa ch t BVTV t n l u trên đ aấ ồ ư ị bàn 38 t nh, thành ph tr c thu c Trung ỉ ố ự ộ ương

Viêc quan ly, s dung hóa ch t BVTV không h p ly đang gây nh ng tac̣ ̉ ́ ử ̣ ấ ợ ́ ữ ́ đông không nho va anh ḥ ̉ ̀ ̉ ưởng keo dai đên môi tŕ ̀ ́ ương va s c khoe công đông.̀ ̀ ứ ̉ ̣ ̀ Đăc biêt trong th i ky kinh t k ho ch hóa t p trung, môt ḷ ̣ ờ ̀ ế ế ạ ậ ̣ ượng l n hoa châtớ ́ ́ BVTV co đôc tinh cao, có tính bên v ng trong môi tŕ ̣ ́ ̀ ữ ương, rât kho phân huy, cò ́ ́ ̉ ́ kha năng phat tan rông va tich lũy sinh hoc cao trong cac mô cua sinh vât nh̉ ́ ́ ̣ ̀ ́ ̣ ́ ̉ ̣ ư DDT, Lindan, Hexaclobenzen (thuôc 666), Aldrin, Heptaclo, Endrin, Wofatox, đá ̃

đượ ửc s dung tai Viêt Nam. Đây la nh ng chât năm trong nhom 9 hoa chât BVTṾ ̣ ̣ ̀ ữ ́ ̀ ́ ́ ́ trên tông sô 12 chât h u c kho phân huy (POP) đa bi câm s dung tai Viêt Nam̉ ́ ́ ữ ơ ́ ̉ ̃ ̣ ́ ử ̣ ̣ ̣ theo yêu câu cua Công ̀ ̉ ươc Stockholm, 2002.́

Nhân th c đ̣ ứ ược nh ng hiêm h a do hóa ch t BVTV t n l u gây ra đênữ ̉ ọ ấ ồ ư ́ môi trương va s c khoe con ng̀ ̀ ứ ̉ ươi, Đang va Nha ǹ ̉ ̀ ̀ ươc đa ban hanh nhiêu ch́ ̃ ̀ ̀ ủ

Trang 15

trương, chinh sach nhăm ngăn chăn va giam thiêu tac đông cua hoa chât BVTV tôń ́ ̀ ̣ ̀ ̉ ̉ ́ ̣ ̉ ́ ́ ̀

l u noi riêng va cac chât h u c kho phân huy (POP) noi chung. Cu thê, ư ́ ̀ ́ ́ ữ ơ ́ ̉ ́ ̣ ̉ ngày 22 tháng 7 năm 2002, Ch t ch nủ ị ước đã ký phê chu n tham gia Công ẩ ước Stockholm

v lo i b các ch t gây ô nhi m h u c khó phân hu , trong đó ch y u là cácề ạ ỏ ấ ễ ữ ơ ỷ ủ ế

lo i hóa ch t BVTV. Trong đo, Viêt Nam la thanh viên th 14/182 nạ ấ ́ ̣ ̀ ̀ ứ ươc tham giá Công ươc; ngay 10 thang 8 năm 2006, Thu t́ ̀ ́ ̉ ương Chinh phu đa ban hanh Quyêt́ ́ ̉ ̃ ̀ ́ đinh sô 184/2006/QĐTTg vê viêc phê duyêt kê hoach quôc gia th c hiên Công̣ ́ ̀ ̣ ̣ ́ ̣ ́ ự ̣

c Stockhom vê cac chât h u c kho phân huy. Đăc biêt riêng đôi v i hoa chât

BVTV t n l u, Thu tồ ư ̉ ương Chinh phu đa ký ban hanh Quyêt đinh sô 1946/QĐTTǵ ́ ̉ ̃ ̀ ́ ̣ ́ ngay 21/10/2010 v vi c phê duy t Kê hoach x ly, phong ng a ô nhiêm môì ề ệ ệ ́ ̣ ử ́ ̀ ừ ̃

trương do hoa chât BVTV tôn l u trên pham vi ca ǹ ́ ́ ̀ ư ̣ ̉ ươc.́

Ngh An là m t trong nh ng t nh có s lệ ộ ữ ỉ ố ượng các kho hóa ch t BVTV t nấ ồ

l u l n nh t trên c nư ớ ấ ả ước v i 913 đi m t th i k chi n tranh và th i k baoớ ể ừ ờ ỳ ế ờ ỳ

c p đ l i. Năm 2008, S Tài nguyên và Môi trấ ể ạ ở ường t nh Ngh An đã ti n hànhỉ ệ ế

l y m u phân tích 277/913 đi m kho thu c t n l u, k t qu phân tích đã xác đ nhấ ẫ ể ố ồ ư ế ả ị

được 265/277 đi m có d lể ư ượng hóa ch t BVTV trong đ t l n h n quy chu nấ ấ ớ ơ ẩ cho phép (chi m 96%). ế Huy n Di n Châu là m t trong nh ng huy n ch u nhi uệ ễ ộ ữ ệ ị ề

nh h ng do ch t BVTV t n l u c n ph i đ c quan tâm đ có bi n pháp

qu n lý thích h p.ả ợ

Qua ki m tra, kh o sát s b các đi m hóa ch t BVTV t n d trên đ a bànể ả ơ ộ ể ấ ồ ư ị toàn t nh Ngh An do S Tài nguyên và Môi trỉ ệ ở ường Ngh An th c hi n năm 2008ệ ự ệ cho th y trên đ a bàn huy n Di n Châu có hàm lấ ị ệ ễ ượng DDT, Lindane cao h nơ QCVN cho phép trong đ t nhi u l n. Ngoài ra các đi m khác ch a có s li uấ ề ầ ể ư ố ệ

kh o sát c th nh ng các khu v c đó đã và đang là m i đe d a đ i v i môiả ụ ể ư ự ố ọ ố ớ

trường và s c kho c a ngứ ẻ ủ ười dân. Nh v y, v n đ ô nhi m hóa ch t BVTVư ậ ấ ề ễ ấ đang m c đ r t cao và có kh năng đ l i nh ng h u qu nghiêm tr ng đ nở ứ ộ ấ ả ể ạ ữ ậ ả ọ ế

s c kh e ngứ ỏ ười dân và môi trường. Tuy nhiên, đ n nay v n ch a có m t ho tế ẫ ư ộ ạ

đ ng nghiên c u đ y đ đ ti n hành rà soát m t cách t ng th và đánh giá m cộ ứ ầ ủ ể ế ộ ổ ể ứ

Trang 16

đ t n d hóa ch t BVTV nói chung và nhóm clo h u c , photpho h u c trongộ ồ ư ấ ữ ơ ữ ơ môi trường đ t trên ph m vi huy n Di n Châu. ấ ạ ệ ễ

Chính vì v y, vi c th c hi n đ tài: ậ ệ ự ệ ề “Đánh giá hi n tr ng t n d các ệ ạ ồ ư

h p ch t clo h u c và photpho h u c trong môi tr ợ ấ ữ ơ ữ ơ ườ ng đ t 1 s kho ấ ở ố

ch a hóa ch t b o v th c v t t i đ a bàn huy n Di n Châu t nh Ngh An ứ ấ ả ệ ự ậ ạ ị ệ ễ ỉ ệ

và đ xu t bi n pháp x lý” ề ấ ệ ử la môt nôi dung h t s c c n thi t, nh m nghiêǹ ̣ ̣ ế ứ ầ ế ằ

c u, góp ph n vào vi c đi u tra, đánh giá hi n tr ng và đ xu t các gi i pháp xứ ầ ệ ề ệ ạ ề ấ ả ử

lý ô nhi m do t n l u hóa ch t BVTV trên đ a bàn huy n Di n Châu nói riêng vàễ ồ ư ấ ị ệ ễ trên đ a bàn t nh Ngh An nói chung.ị ỉ ệ

M c tiêu và n i dung nghiên c u c a đ tài:ụ ộ ứ ủ ề

M c tiêu c a nghiên c u này nh m đánh giá hi n tr ng t n d các h pụ ủ ứ ằ ệ ạ ồ ư ợ

ch t clo h u c và photpho h u c trong môi trấ ữ ơ ữ ơ ường đ t m t s kho ch a hóaấ ở ộ ố ứ

ch t b o v th c v t t i đ a bàn huy n Di n Châu, t nh Ngh An và đ xu tấ ả ệ ự ậ ạ ị ệ ễ ỉ ệ ề ấ

bi n pháp x lý. Các n i dung nghiên c u c th bao g m:ệ ử ộ ứ ụ ể ồ

Nghiên c u đi u ki n t nhiên, kinh t , xã h i huy n Di n Châu, t nhứ ề ệ ự ế ộ ệ ễ ỉ Ngh Anệ

Đi u tra, thu th p thông tin đ i v i các đ a phề ậ ố ớ ị ương nh m xác đ nh cácằ ị

đi m ô nhi m do hóa ch t BVTV t i 03 kho thu c BVTV trên đ a bàn huy nể ễ ấ ạ ố ị ệ

Di n Châu.ễ

L y m u đ t, phân tích các ch tiêu hóa ch t BVTV nhóm Clo h u c vàấ ẫ ấ ỉ ấ ữ ơ photpho h u c t i khu v c nghiên c u.ữ ơ ạ ự ứ

Đánh giá ph m vi, m c đ ô nhi m hóa ch t BVTV.ạ ứ ộ ễ ấ

Đ xu t phề ấ ương án x lý các đi m ô nhi m hoa chât BVTV tôn l u.ử ể ễ ́ ́ ̀ ư

Trang 18

gi i, trong đó có Vi t Nam.ớ ệ

Theo đánh giá c a FAO (1989) m i năm n n nông nghi p c a th gi iủ ỗ ề ệ ủ ế ớ thi t h i kho ng 75 t đôla M do sâu b nh và c d i. Liên Bang Nga m c đệ ạ ả ỷ ỹ ệ ỏ ạ Ở ứ ộ thi t h i mùa màng do sâu b nh và c d i ệ ạ ệ ỏ ạ ước tính kho ng 71,3 tri u t n ngũả ệ ấ

c c, trong đó thi t h i do b nh kho ng 45,1%; c d i – 31,4% và sâu h i –ố ệ ạ ệ ả ỏ ạ ạ 23,5%. Chính vì v y, v n đ b o v th c v t có v trí và vai trò r t quan tr ngậ ấ ề ả ệ ự ậ ị ấ ọ trong n n s n xu t nông nghi p, vì vi c b o v cây tr ng kh i sâu b nh và di tề ả ấ ệ ệ ả ệ ồ ỏ ệ ệ

tr c d i s t o đi u ki n đ hình thành năng su t cao cho các cây tr ng.ừ ỏ ạ ẽ ạ ề ệ ể ấ ồ

Nước ta là m t nộ ước nông nghi p nhi t đ i, ch u nh hệ ệ ớ ị ả ưởng c a gió mùa,ủ khí h u ven bi n và là nậ ể ước có n n nông nghi p r t đa d ng v c c u câyề ệ ấ ạ ề ơ ấ

tr ng, gi ng, nhi u ch đ luân canh, xen canh, g i v , nhi u mùa v , v i nh ngồ ố ề ế ộ ố ụ ề ụ ớ ữ

phương th c canh tác khác nhau. Nhi u bi n đ ng x y ra do khí h u, th i ti tứ ề ế ộ ả ậ ờ ế

d n đ n bi n đ ng trong các h sinh thái nông nghi p, đ c bi t là các qu n thẫ ế ế ộ ệ ệ ặ ệ ầ ể sinh v t h i, n m gây b nh cho cây tr ng. Vì v y, ngậ ạ ấ ệ ồ ậ ười nông dân luôn ph i ngả ứ phó v i nh ng khó khăn không nh ng v bi n đ i th i ti t, khí h u mà còn ph iớ ữ ữ ề ế ổ ờ ế ậ ả

Trang 19

b o v cây tr ng, mùa màng kh i b d ch b nh, sâu h i, c d i và chu t pháả ệ ồ ỏ ị ị ệ ạ ỏ ạ ộ

ho i. Vai trò c a công tác BVTV, trong đó hóa ch t BVTV là công c , phạ ủ ấ ụ ươ ng

ti n quan tr ng đ c l c c a nông dân nh m đ m b o đệ ọ ắ ự ủ ằ ả ả ược năng su t cao, mùaấ màng b i thu, tránh độ ược sâu h i phá ho i mùa màng [4].ạ ạ

1.1.2. Phân lo i hóa ch t b o v th c v t ạ ấ ả ệ ự ậ

Thu c BVTV hay hóa ch t BVTV là nh ng h p ch t đ c ngu n g c tố ấ ữ ợ ấ ộ ồ ố ự nhiên ho c t ng h p hóa h c đặ ổ ợ ọ ược dùng đ phòng ch ng, di t tr , xua đu i ho cể ố ệ ừ ổ ặ

gi m nh do d ch h i gây ra cho cây tr ng.ả ẹ ị ạ ồ

Có nhi u cách đ phân lo i hóa ch t BVTV, m t s cách ph bi n nhề ể ạ ấ ộ ố ổ ế ư sau:

a Theo đ i t ố ượ ng phòng tr ừ

Thu c tr sâu: là nh ng thu c phòng tr các lo i côn trùng gây h i câyố ừ ữ ố ừ ạ ạ

tr ng, nông s n, gia súc, con ngồ ả ười

Thu c tr b nh: là nh ng thu c phòng tr các loài vi sinh v t gây b nhố ừ ệ ữ ố ừ ậ ệ cho cây (n m, vi khu n, tuy n trùng).ấ ẩ ế

Thu c tr c : là nh ng thu c phòng tr các loài th c v t, rong, t o,ố ừ ỏ ữ ố ừ ự ậ ả

m c l n v i cây tr ng, làm c n tr đ n sinh trọ ẫ ớ ồ ả ở ế ưởng cây tr ng.ồ

Thu c tr chu t: là nh ng thu c dùng phòng tr chu t và các lo i g mố ừ ộ ữ ố ừ ộ ạ ậ

nh m khác.ấ

Thu c tr nh n: là nh ng thu c chuyên dùng phòng tr các loài nh nố ừ ệ ữ ố ừ ệ

h i cây tr ng.ạ ồ

Ngoài ra còn có các lo i thu c tr tuy n trùng, thu c tr c sên, thu cạ ố ừ ế ố ừ ố ố

đi u ti t sinh trề ế ưởng cây tr ng (còn g i là thu c kích thích sinh trồ ọ ố ưởng),…

b Phân lo i theo g c hóa h c ạ ố ọ

Trang 20

Nhóm Clo h u c : trong thành ph n hóa h c có ch t Clo (Cl). Nhóm nàyữ ơ ầ ọ ấ

có đ đ c c p tính th p nh ng t n l u lâu trong c th ngộ ộ ấ ấ ư ồ ư ơ ể ười, đ ng v t và môiộ ậ

trường, gây đ c mãn tính nên nhi u s n ph m đã b h n ch và c m s d ng.ộ ề ả ẩ ị ạ ế ấ ử ụ Các ch t đi n hình là DDT, Aldin, Lindan, Endrin, Chlordane, Thiordan,ấ ể Heptaclor,

Nhóm Photpho h u c : là nh ng ữ ơ ữ h p ch t h u cợ ấ ữ ơ có ch a liên k tứ ế cacbonphospho. Nhóm này có th i gian bán phân h y trong môi trờ ủ ường t nhiênự nhanh h n nhóm clo h u c Các ch t đi n hình là Parathion, Phosphamidon,ơ ữ ơ ấ ể Vôfat c, dichloro diphenyl vinyl phosphat.ố

Nhóm Carbamate: là d n xu t c a axit Carbamat, hóa ch t thu c nhómẫ ấ ủ ấ ộ này thường ít b n v ng trong môi trề ữ ường t nhiên nh ng l i có đ c tính r t caoự ư ạ ộ ấ

v i ngớ ười và đ c v t. Thu c nhóm này g m có Padan, Furadan, Bassa, ộ ậ ộ ồ

Nhóm Pyrethroide (Cúc t ng h p): là nhóm thu c t ng h p d a vào c uổ ợ ố ổ ợ ự ấ

t o ch t Pyrethrin có trong hoa c a cây Cúc sát trùng. Ho t ch t này có tác d ngạ ấ ủ ạ ấ ụ nhanh, phân h y d dàng, ít gây đ c cho ngủ ễ ộ ười và gia súc. Các ch t đi n hìnhấ ể

nh : Sherpa, Permethrin, Cypermethrin.ư

Nhóm thu c ch a các kim lo i n ng (KLN): Các h p ch t h u c đố ứ ạ ặ ợ ấ ữ ơ ượ c

g n thêm các KLN vào. Nhóm này tác đ ng tr c ti p vào h thành kinh ho cắ ộ ự ế ệ ặ

ng m vào màng t bào làm t bào ng ng ho t đ ng. Khi phân gi i, các KLN l iấ ế ế ừ ạ ộ ả ạ

được gi i phóng và l i m t l n n a gây đ c, tiêu di t ti p cô trùng v a đả ạ ộ ầ ữ ộ ệ ế ừ ượ c

Trang 21

R t b n (th i gian phân h y thành các h p ph n không đ c >2 năm); ấ ề ờ ủ ợ ầ ộ

Đ c c p tính b ng LDộ ấ ằ 50 (chu tộ

nhà) mg/kgQua mi ngệ Qua da

200 2000

100 – 1000

400

4000IIIa

500

2000

3000 1000 4000IIIb

Không

V ch màu xanhạ

lá cây

>2000 >3000

Trang 22

gây đ cộ

c p khiấ

Theo phân lo i đ đ c c a WHO (b ng 1.1), thu c BVTV đạ ộ ộ ủ ả ố ược phân lo iạ thành 5 nhóm đ c khác nhau là nhóm đ c Ia (r t đ c), Ib (đ c cao), II (đ c trungộ ộ ấ ộ ộ ộ bình), III (ít đ c) và IV (r t ít đ c).ộ ấ ộ

Trang 23

B ng 1.2. Phân chia nhóm đ c c a Vi t Nam [1] ả ộ ủ ệ

Phân nhóm và ký hi uệ Bi u tể ượng

v ch màu xanh nạ ước bi n)ể

V ch đen không liên t c ạ ụtrên n n tr ngề ắ >500 >2000

n c ta, t m th i theo cách phân nhóm đ c c a WHO và l y căn c

chính là li u LDề 50 qua mi ng (chu t), phân chia thành 3 nhóm đ c là nhóm I (r tệ ộ ộ ấ

đ c, g m c Ia và Ib), nhóm II (đ c cao), nhóm III (ít đ c). Theo quy đ nh hi nộ ồ ả ộ ộ ị ệ nay ch có 3 nhóm đ c (b ng 1.2).ỉ ộ ả

e Theo d ng thu c BVTV ạ ố

Thu c BVTV thố ường có hai d ng chính là thu c k thu t và thu cạ ố ỹ ậ ố thành ph m:ẩ

Thu c k thu t (thu c nguyên ch t): là thu c m i qua công nghố ỹ ậ ố ấ ố ớ ệ

ch t o ra, có hàm lế ạ ượng ch t đ c cao, dùng làm nguyên li u gia công cácấ ộ ệ

+ D ng dung d ch, thạ ị ường có các ký hi u: DD, L, SL, AS, SCệ

+ D ng nhũ d u, ký hi u là: ND, E ho c ECạ ầ ệ ặ

+ D ng huy n phù, ký hi u là: HP, AS, F ho c FL, FC, SCạ ề ệ ặ

Trang 24

+ D ng b t th m nạ ộ ấ ước, thường có các ký hi u là: BTN, BHN, WP ệ

+ D ng b t hòa tan, thạ ộ ường có ký hi u: SPệ

+ D ng thu c h t, có ký hi u: H, G ho c GR ạ ố ạ ệ ặ

Ngoài các d ng thu c ph bi n trên, còn có m t s d ng và ký hi u nh :ạ ố ổ ế ộ ố ạ ệ ưAC: Dung d ch đ cị ặ OD: Huy n phù trong d uề ầ

DF: Huy n phù khôề SD: H t tan trong nạ ước

EW: Nhũ d uầ WDG: Huy n phù h tề ạ

FS: Huy n phù đ m đ cề ậ ặ WG: H t th m nạ ấ ước

FW: Huy n phù nề ước WS: B t phân tán trong nộ ước

1.1.3. Qu n lý nhà n ả ướ c đ i v i hoá ch t b o v th c v t ố ớ ấ ả ệ ự ậ

a Các văn b n pháp lu t đ i v i thu c BVTV ả ậ ố ớ ố

Giai đo n t 19571985, th i k kinh t bao c p thu c BVTV đạ ừ ờ ỳ ế ấ ố ược Bộ Nông Nghi p và Công nghi p th c ph m giao cho Công ty v t t nông nghi pệ ệ ự ẩ ậ ư ệ

đ c quy n trong vi c nh p kh u và phân ph i. T năm 19851990 Nhà nộ ề ệ ậ ẩ ố ừ ước giao cho C c BVTV lên k ho ch nh p thu c BVTV và tr c ti p phân ph i cho cácụ ế ạ ậ ố ự ế ố

đ a phị ương qua m ng lạ ướ ậ ưi v t t nông nghi p, sau đó phân ph i cho các h p tácệ ố ợ

xã nông nghi p.ệ

Năm 1991, B Nông nghi p và Công nghi p th c ph m quy đ nh v vi cộ ệ ệ ự ẩ ị ề ệ đăng ký s d ng thu c BVTV Vi t Nam.ử ụ ố ở ệ

Năm 1993 nhà nước ban hành pháp l nh “B o v và ki m d ch đ ng th cệ ả ệ ể ị ộ ự

v t”, Chính ph ban hành Ngh đ nh s 92/CP ậ ủ ị ị ố “H ướ ng d n thi hành Pháp l nh ẫ ệ

b o v ki m d ch th c v t” ả ệ ể ị ự ậ kèm theo Đi u l v qu n lý thu c BVTV.ề ệ ề ả ố

Đ n nay tình hình phát tri n KT XH c a đ t nế ể ủ ấ ước đã bước vào giai đo nạ

m i, giai đo n h i nh p Qu c t Thì vi c quy đ nh nghiêm ng t v s d ngớ ạ ộ ậ ố ế ệ ị ặ ề ử ụ thu c BVTV trong nông nghi p càng ph i đố ệ ả ược chú ý. Th c t nông s n hayự ế ả thu s n c a ta xu t kh u ra nỷ ả ủ ấ ẩ ước ngoài đã có nhi u trề ường h p b tr l i do cóợ ị ả ạ

d lư ượng hoá ch t đ c h i cao. Chính vì v y, trong n l c h i nh p qu c t ,ấ ộ ạ ậ ỗ ự ộ ậ ố ế Nhà nước ta đã có nhi u văn b n pháp quy nh m qu n lý và s d ng thu cề ả ằ ả ử ụ ố BVTV có hi u qu ệ ả

Trang 25

Nh ng năm g n đây, h th ng văn b n quy ph m pháp lu t v thu cữ ầ ệ ố ả ạ ậ ề ố BVTV đã được xây d ng và hoàn thành trên c s hự ơ ở ướng d n c a FAO, UNEP,ẫ ủ WHO; hài hòa các nguyên t c qu n lý thu c BVTV c a các nắ ả ố ủ ước Asean; các Công ước qu c t mà Vi t Nam là thành viên. Các văn b n quy ph m pháp lu tố ế ệ ả ạ ậ quy đ nh vi c qu n lý thu c BVTV hi n nay Vi t Nam bao g m:ị ệ ả ố ệ ở ệ ồ

Pháp l nh B o v và Ki m d ch th c v t năm 2001;ệ ả ệ ể ị ự ậ

Đi u l Qu n lý thu c BVTV (Ban hành kèm theo ngh đ nh sề ệ ả ố ị ị ố 58/2002/NĐCP ngày 3/6/2002) c a Chính ph ;ủ ủ

Thông t s 38/2010/TTBNNPTNT v qu n lý thu c BVTV quy đ nh: tư ố ề ả ố ị ừ đăng ký, xu t nh p kh u, s n xu t, gia công, sang chai, đóng gói, ghi nhãn, sấ ậ ẩ ả ấ ử

d ng, v n chuy n, b o qu n, qu ng cáo, kh o nghi m, ki m đ nh ch t lụ ậ ể ả ả ả ả ệ ể ị ấ ượng và

d lư ượng thu c BVTV;ố

Thông t s 77/2009/TTBNTPTNT quy đ nh v ki m tra nhà nư ố ị ề ể ước ch tấ

lượng thu c BVTV nh p kh u; Danh m c thu c BVTV đố ậ ẩ ụ ố ược phép s d ng, h nử ụ ạ

ch s d ng và c m d d ng Vi t Nam c a B Nông nghi p và Phát tri nế ử ụ ấ ử ụ ở ệ ủ ộ ệ ể nông thôn ban hành các năm;

Quy t đ nh s 145/2002/QĐBNN ngày 18/12/2002 Ban hành quy đ nh vế ị ố ị ề

th t c đăng ký s n xu t, gia công, sang chai đóng gói, xu t kh u, nh p kh uủ ụ ả ấ ấ ẩ ậ ẩ thu c, bán buôn, b o qu n, v n chuy n, s d ng, tiêu hu , nhãn thu c, bao bì,ố ả ả ậ ể ử ụ ỷ ố

h i th o, qu ng cáo thu c BVTV;ộ ả ả ố

Quy t đ nh 50/2003/QĐBNN ngày 25/3/2003 Ban hành quy đ nh ki mế ị ị ể

d ch ch t lị ấ ượng, d lư ượng thu c BVTV và kh o nghi m thu c BVTV m i,ố ả ệ ố ớ

nh m đăng ký l u hành t i Vi t Nam;ằ ư ạ ệ

Quy t đ nh s 31/2006/QĐBNN ngày 27/4/2006 QĐBNN c a B Nôngế ị ố ủ ộ nghi p & Phát tri n nông thôn Ban hành danh m c thu c b o v th c v t đệ ể ụ ố ả ệ ự ậ ượ cphép s d ng, h n ch s d ng, c m s d ng Vi t Nam;ử ụ ạ ế ử ụ ấ ử ụ ở ệ

Trang 26

Quy t đ nh s 1946/QĐTTg ngày 21 tháng 10 năm 2010 c a Th tế ị ố ủ ủ ướ ngChính ph K ho ch x lý, phòng ng a ô nhi m môi trủ ế ạ ử ừ ễ ường do hóa ch t b oấ ả

v th c v t t n l u gây ra trên ph m vi toàn qu c;ệ ự ậ ồ ư ạ ố

Thông t s 1206/QĐTTg ngày 02/9/2012 c a Th tư ố ủ ủ ướng Chính ph Vủ ề

vi c phê duy t Chệ ệ ương trình m c tiêu qu c gia kh c ph c ô nhi m và c i thi nụ ố ắ ụ ễ ả ệ môi trường giai đo n 2012 – 2015;ạ

Ngoài ra còn có các quy chu n k thu t, tiêu chu n Vi t Nam, tiêu chu nẩ ỹ ậ ẩ ệ ẩ

ch t lấ ượng thu c BVTV v c a hàng buôn bán thu c BVTV, quy trình ki m traố ề ử ố ể

s d ng thu c BVTV trên cây tr ng và các văn b n hử ụ ố ồ ả ướng d n c a C c BVTV.ẫ ủ ụ

Nh v y đ n nay Chính ph và các B đã có đ các c s pháp lý đ qu n lýư ậ ế ủ ộ ủ ơ ở ể ả thu c BVTV t khâu s n xu t, gia công, sang chai đóng gói, kinh doanh đ n khâuố ừ ả ấ ế

s d ng. Nh ng văn b n đó có hi u l c thi hành, nh ng ch a đử ụ ữ ả ệ ự ư ư ược ph bi nổ ế

r ng rãi đ n m i đ i tộ ế ọ ố ượng có liên quan, nh t là bà con nông dân, nh ng ngấ ữ ườ i

tr c ti p s d ng thu c BVTV.ự ế ử ụ ố

b Qu n lý nh p kh u thu c BVTV ả ậ ẩ ố

Các lo i thu c BVTV đang l u thông trên th trạ ố ư ị ường, s d ng nử ụ ở ước ta

ph n l n đầ ớ ược nh p kh u t nậ ẩ ừ ước ngoài, vì v y khâu qu n lý nh p kh u thu cậ ả ậ ẩ ố

là v n đ c c k quan tr ng. Trong nh ng năm qua, vi c qu n lý nh p kh uấ ề ự ỳ ọ ữ ệ ả ậ ẩ thu c đố ược th c hi n theo hai nhóm: thu c BVTV trong danh m c đự ệ ố ụ ược phép sử

d ng và thu c BVTV trong danh m c h n ch s d ng. Theo Quy t đ nh sụ ố ụ ạ ế ử ụ ế ị ố 145/2002/QĐBNN ngày 18/12/2002 c a B NN&PTNT vi c nh p kh u thu củ ộ ệ ậ ẩ ố BVTV trong danh m c đụ ược phép s d ng, thì m i t ch c cá nhân trong vàử ụ ọ ổ ứ ngoài nước đ u có th nh p kh u thu c không c n ph i có gi y phép. Các lo iề ể ậ ẩ ố ầ ả ấ ạ thu c BVTV trong danh m c h n ch s d ng ph i đố ụ ạ ế ử ụ ả ược B NN&PTNT c pộ ấ

gi y phép nh p kh u.ấ ậ ẩ

Trước năm 1991 m i năm nỗ ước ta nh p kho ng 7.5008.000 t n thànhậ ả ấ

ph m thu c BVTV h n ch s d ng. T 1994, nhà nẩ ố ạ ế ử ụ ừ ước ch cho phép nh pỉ ậ 3.000 t n thành ph m m i năm. Đ n năm 1997, gi m xu ng còn 2.500 t n, vàấ ẩ ỗ ế ả ố ấ

Trang 27

đ n năm 1999 gi m xu ng còn 1.000 t n thành ph m. Nh v y ch trế ả ố ấ ẩ ư ậ ủ ương gi mả

d n các lo i thu c BVTV có đ c tính cao, d gây h i cho con ngầ ạ ố ộ ễ ạ ười và môi

trường đã được nhà nước th c hi n. T năm 19941997, nhà nự ệ ừ ước ch cho phépỉ

22 doanh nghi p đ đi u ki n nh p kh u thu c BVTV h n ch s d ng, nămệ ủ ề ệ ậ ẩ ố ạ ế ử ụ

2004, s đ u m i đố ầ ố ược nh p ch còn 18 doanh nghi p. M t đi u đáng chú ý n aậ ỉ ệ ộ ề ữ

là t l thu c tr sâu nh p kh u đã gi m d n t 88,3% năm 1991 xu ng cònỷ ệ ố ừ ậ ẩ ả ầ ừ ố 48,3% năm 1999; ngượ ạc l i cũng trong th i gian này s lờ ố ượng thu c tr b nh vàố ừ ệ

tr c đã tăng t 20% lên kho ng 50%. Tình hình bi n đ i từ ỏ ừ ả ế ổ ương quan t l đó đãỷ ệ phù h p v i xu th quy lu t chung c a lĩnh v c BVTV [9].ợ ớ ế ậ ủ ự

Tình hình th c t hi n nay còn cho th y thu c BVTV nh p l u, không cóự ế ệ ấ ố ậ ậ

gi y phép đ i v i lo i thu c trong danh m c c m s d ng, không rõ ngu n g cấ ố ớ ạ ố ụ ấ ử ụ ồ ố

xu t x v n ch a ki m soát đấ ứ ẫ ư ể ược, nông dân v n mua và s d ng b a bãi trên cácẫ ử ụ ừ

lo i cây tr ng khác nhau. ạ ồ

1.1.4. Tác đ ng c a hoá ch t b o v th c v t đ n môi tr ộ ủ ấ ả ệ ự ậ ế ườ ng và s c ứ kho con ng ẻ ườ i

a Tác đ ng c a hoá ch t BVTV đ n môi tr ộ ủ ấ ế ườ ng

Các đ ng c a hoá ch tộ ủ ấ BVTV lên môi tr ng là do nh ng tính ch t chườ ữ ấ ủ

y u sau: d bay h i, d hoà tan trong nế ễ ơ ễ ước và dung môi, b n v i quá trìnhề ớ

bi n đ i sinh h c. ế ổ ọ

Hoá ch t BVTV cũng đấ ược nh ng cây c i và đ ng v t h p th và theoữ ố ộ ậ ấ ụ chu i th c ăn s xâm nh p và tích lu trong c th ngỗ ứ ẽ ậ ỹ ơ ể ười. Đ c bi t, trong chu iặ ệ ỗ

th c ăn này c qua m i b c dinh dứ ứ ỗ ậ ưỡng, hoá ch t BVTV l i đấ ạ ược tích lu v i sỹ ớ ố

lượng theo c p s nhân và đấ ố ược g i là khu ch đ i sinh h c. ọ ế ạ ọ

 Tác đ ng đ n môi tr ộ ế ườ ng đ t ấ

S t n t i và v n chuy n hoá ch t BVTV trong đ t ph thu c vào nhi uự ồ ạ ậ ể ấ ấ ụ ộ ề

y u t c u trúc hóa h c c a ho t ch t, các d ng thành ph m, lo i đ t, đi u ki nế ố ấ ọ ủ ạ ấ ạ ẩ ạ ấ ề ệ

ti t th y l i, lo i cây tr ng và các vi sinh v t trong đ t.ế ủ ợ ạ ồ ậ ấ

Trang 28

Hoá ch t BVTV có th h p th t đ t vào cây tr ng, đ c bi t các lo i rấ ể ấ ụ ừ ấ ồ ặ ệ ạ ễ

c a rau nh c cà r t và c Hoá ch t BVTV đủ ư ủ ố ỏ ấ ược h p thu t đ t vào c , súc v tấ ừ ấ ỏ ậ

ăn c nh trâu bò s h p thu toàn b d lỏ ư ẽ ấ ộ ư ượng hoá ch t BVTV trong c vào th tấ ỏ ị

và s a.ữ

Nhi u hóa ch t BVTV có th t n l u lâu dài trong đ t, ví d các ch t cloề ấ ể ồ ư ấ ụ ấ

h u c sau khi đi vào môi trữ ơ ường s t n t i các d ng h p ch t liên k t trongẽ ồ ạ ở ạ ợ ấ ế môi trường, mà nh ng ch t m i thữ ấ ớ ường có đ c tính h n h n, xâm nh p vào câyộ ơ ẳ ậ

tr ng và tích lu qu , h t, c sau đó di truy n theo th c ph m đi vào gây h iồ ỹ ở ả ạ ủ ề ự ẩ ạ cho người, v t nh ung th , quái thai, đ t bi n gen ậ ư ư ộ ế

Khi hóa ch t BVTV (ch y u là nhóm photpho h u c ) xâm nh p vào môiấ ủ ế ữ ơ ậ

trường đ t làm cho tính ch t c lý c a đ t gi m sút (đ t c ng), cũng gi ng nhấ ấ ơ ủ ấ ả ấ ứ ố ư tác h i c a phân bón hoá h c d th a trong đ t. Do kh năng di t khu n cao nênạ ủ ọ ư ừ ấ ả ệ ẩ thu c b o v th c v t đ ng th i cũng di t nhi u vi sinh v t có l i trong đ t, làmố ả ệ ự ậ ồ ờ ệ ề ậ ợ ấ

ho t tính sinh h c trong đ t gi m. trong đ t hoá ch t BVTV tác đ ng vào khuạ ọ ấ ả Ở ấ ấ ộ

h VSV đ t, giun đ t và nh ng đ ng v t khác làm ho t đ ng c a chúng gi m,ệ ấ ấ ữ ộ ậ ạ ộ ủ ả

ch t h u c không đấ ữ ơ ược phân hu , đ t nghèo dinh dỷ ấ ưỡng

 Tác đ ng đ n môi tr ộ ế ườ ng n ướ c

Hoá ch t BVTV có th tr c ti p đi vào nấ ể ự ế ước do phun ho c x lý nặ ử ướ c

b m t v i hoá ch t BVTV đ tiêu di t m t s sinh v t truy n b nh choề ặ ớ ấ ể ệ ộ ố ậ ề ệ

người; th i b hoá ch t BVTV th a sau khi phun; nả ỏ ấ ừ ước dùng đ c r a thi tể ọ ử ế

b phun đị ược đ vào sông, h , ao, ngòi; cây tr ng đổ ồ ồ ược phun ngay b nở ờ ướ c;

rò r ho c đ t đỉ ặ ấ ược x lý b xói mòn.ử ị

Các nghiên c u đã ch ra r ng 25% t ng lứ ỉ ằ ổ ượng DDT đã s d ng đử ụ ượ cchuy n vào đ i dể ạ ương.

 Tác đ ng đ n môi tr ộ ế ườ ng không khí

Ô nhi m không khí do hoá ch t BVTV ch y u do phun thu c. Ngay trongễ ấ ủ ế ố quá trình phun thu c, các h t nh bay h i t o thành nh ng h t mù l ng có thố ạ ỏ ơ ạ ữ ạ ỏ ể bay r t xa theo gió. Thông thấ ường hoá ch t BVTV lo i tấ ạ ương đ i ít bay h i nhố ơ ư

Trang 29

DDT cũng bay h i trong không khí r t nhanh khi vùng khí h u nóng gây ôơ ấ ở ậ nhi m không khí và r t nguy hi m n u hít ph i hoá ch t BVTV trong không khí.ễ ấ ể ế ả ấ Tuy v y, hoá ch t BVTV cũng có th bám dính theo các h t b i và xâm nh p cậ ấ ể ạ ụ ậ ơ

th con ngể ười qua hít th ho c bám lên rau qu xâm nh p c th ngở ặ ả ậ ơ ể ười qua ăn

u ng. ố

b Tác đ ng c a thu c BVTV đ n s c kh e con ng ộ ủ ố ế ứ ỏ ườ i

Các y u t quy t đ nh m c đ đ c h i c a hóa ch t BVTV ph thu c vàoế ố ế ị ứ ộ ộ ạ ủ ấ ụ ộ

đ đ c h i c a thu c, tính m n c m c a t ng ngộ ộ ạ ủ ố ẫ ả ủ ừ ười, th i gian ti p xúc và conờ ế

đường xâm nh p vào c th ậ ơ ể Có 3 con đường xâm nh p vào c th ngậ ơ ể ười:

Đường hô h p: khi hít th thu c dấ ở ố ướ ại d ng khí, h i hay b i.ơ ụ

Các tiêu chu n an toàn lao đ ng không đ nghiêm ng t.ẩ ộ ủ ặ

Hóa ch t BVTV không đấ ược dán nhãn mác đ y đ trong khi s dân mùầ ủ ố

ch còn nhi u và nói chung ngữ ề ười dân thi u hi u bi t v nguy hi m hóa ch tế ể ế ề ể ấ BVTV

Thi u th n các đi u ki n v sinh và phòng h cá nhân [11].ế ố ề ệ ệ ộ

Các hóa ch t BVTV xâm nh p vào c th tích t lâu dài s gây b nh ungấ ậ ơ ể ụ ẽ ệ

th , t n thư ổ ương b máy di truy n, gây s vô sinh nam và n , gi m kh năngộ ề ự ở ữ ả ả

đ kháng c a c th , m c các b nh v th n kinh nh gi m trí nh , b nh tâmề ủ ơ ể ắ ệ ề ầ ư ả ớ ệ

Trang 30

(Ngu n: V Y t D phòng B Y t (2013)[10]) ồ ụ ế ự ộ ế

nh h ng c a hóa ch t BVTV đ i v i tr em đang gây ra nh ng lo ng i

ngày càng tăng. Tr em có th b nhi m BVTV vào c th qua ăn u ng, qua ti pẻ ể ị ễ ơ ể ố ế xúc v i môi trớ ường xung quanh, k c môi trể ả ường ngay trong gia đình mình.ở

Ho t đ ng sinh lý c a c th tr em khác v i ngạ ộ ủ ơ ể ẻ ớ ườ ới l n: t c đ trao đ i ch t caoố ộ ổ ấ

h n, kh năng kh đ c và lo i th i ch t đ c th p h n ngơ ả ử ộ ạ ả ấ ộ ấ ơ ườ ới l n. Ngoài ra, do

tr ng lọ ượng c th th p nên m c d lơ ể ấ ứ ư ượng hóa ch t BVTV trên m t đ n v thấ ộ ơ ị ể

tr ng tr em cũng cao h n so v i ngọ ở ẻ ơ ớ ườ ới l n. Tr em nh y c m thu c tr sâuẻ ạ ả ố ừ cao h n ngơ ườ ới l n g p 10 l n. Đ c bi t thu c tr sâu làm cho tr em thi u oxyấ ầ ặ ệ ố ừ ẻ ế trong máu, suy dinh dưỡng, gi m ch s thông minh, ch m bi t đ c, bi t vi t.ả ỉ ố ậ ế ọ ế ế

Ngoài các v n đ s c kh e con ngấ ề ứ ỏ ười, hàng năm hóa ch t BVTV còn gâyấ

ra hàng ch c ngàn v ng đ c gia súc, thú nuôi. Các s n ph m th t, tr ng,ụ ụ ộ ộ ở ả ẩ ị ứ

s a, cũng có th nhi m thu c BVTV và gây ra thi t h i kinh t r t l n. ữ ể ễ ố ệ ạ ế ấ ớ

Nh v y, do ngư ậ ười dân vì hi u bi t còn h n ch nên ch a ch p hànhể ế ạ ế ư ấ

nh ng quy đ nh v an toàn đ i v i môi trữ ị ề ố ớ ường và s c kh e c a chính mìnhứ ỏ ủ

c ng v i k thu t và phộ ớ ỹ ậ ương ti n b o h còn thi u nên đã x y ra nh ngệ ả ộ ế ả ữ

trường h p nhi m đ c do nhi u nguyên nhân mà y u là nhi m đ c do ti p xúcợ ễ ộ ề ế ễ ộ ế

tr c ti p trong quá trình phun thu c đang ngày càng đe d a s c kh e c ngự ế ố ọ ứ ỏ ộ

đ ng m i qu c gia và trên th gi i.ồ ở ỗ ố ế ớ

1.1.5. Đ c tính c a m t s hoá ch t hoá ch t b o v th c v t đi n ộ ủ ộ ố ấ ấ ả ệ ự ậ ể

hình

a.DDT

 Đ c đi m ặ ể

Trang 31

Thu c tr sâu DDT là ch vi t t t ti ng Anh c a hoá ch t Dichlo ố ừ ữ ế ắ ế ủ ấ Dibenzen Trichlothan, được phát minh năm 1872. DDT có tính năng tr sâu r từ ấ

t t, dùng đ di t các loài sâu phá ho i lố ể ệ ạ ương th c, cây ăn qu , rau xanh và cácự ả loài côn trùng gây b nh. DDT còn đệ ược bi t đ n v i các tên thế ế ớ ương m i Anfex,ạ Arkotin, Dicofol, Genitox, Ixodex, Neoxid, Pentachlorin, Peprothion, 7~erdane DDT d ng b t tr ng hay xám nh t, không tan trong nở ạ ộ ắ ạ ước, r t tan trongấ cychlorhexanon, tan ít h n trong xylen và aceton, ít tan trong d u ho ơ ầ ả

Tính ch t c a DDT khá n đ nh, có hi u qu lâu dài, h n n a DDT khôngấ ủ ổ ị ệ ả ơ ữ

d hoà tan trong nễ ước (sau khi phun thu c không b nố ị ước m a r a s ch) cho nênư ử ạ

v kinh t , nó đã th hi n tính u vi t so v i các loài thu c tr sâu khác. B t đ uề ế ể ệ ư ệ ớ ố ừ ắ ầ

t năm 1943 thu c tr sâu DDT đã đừ ố ừ ượ ử ục s d ng r ng rãi v i s lộ ớ ố ượng l n trênớ toàn th gi i. ế ớ

DDT có th gây ung th Trong các th c nghi m trên đ ng v t, DDT vàể ư ự ệ ộ ậ

ch t chuy n hoá c a nó đã đấ ể ủ ược ch ng minh gây kh i u ph i và gan đ ng v tứ ố ở ổ ộ ậ thí nghi m. DDT làm gi m s lệ ả ố ượng tinh trùng, h th p t l sinh s n ngạ ấ ỷ ệ ả ở ườ i

và đ ng v t, còn gây đ non, s y thai và tr s sinh nh cân. ộ ậ ẻ ả ẻ ơ ẹ

Trang 32

Tác h i do ph i nhi m lâu dài v i DDT là t n thạ ơ ễ ớ ổ ương gan, thoái hoá hệ

th n kinh trung ầ ương, viêm da, suy nhược Tác h i c a DDT đ c bi t nghiêmạ ủ ặ ệ

tr ng v i nh ng ngọ ớ ữ ười ti p xúc thế ường xuyên (ví d nh công nhân s n xu tụ ư ả ấ

tr c ti p).ự ế

Lan truy n và nh h ề ả ưở ng đ n môi tr ế ườ ng

V i đ c tính khó phân gi i trong môi trớ ặ ả ường DDT có th t n l u trong đ tể ồ ư ấ hàng ch c năm. T ô nhi m đ t t t y u s d n t i ô nhi m h ao, sông ngòi doụ ừ ễ ấ ấ ế ẽ ẫ ớ ễ ồ lan truy n qua nề ước m a. ư

DDT t n t i trong môi trồ ạ ường, qua sinh v t tích lu và thông qua các chu iậ ỹ ỗ

th c ăn, có th đứ ể ược phóng đ i và khu ch tán có tính nguy h i r t l n đ i v iạ ế ạ ấ ớ ố ớ con người và các loài sinh v t khác. DDT phá ho i s h p th và đào th i bìnhậ ạ ự ấ ụ ả

thường đ i v i ch t Canxi, khi n cho v tr ng m ng h n, d v và làm choố ớ ấ ế ỏ ứ ỏ ơ ễ ỡ

tr ng không n thành chim non.ứ ở

DDT phá ho i môi trạ ường và sinh thái m c đ r t l n. B t đ u tở ứ ộ ấ ớ ắ ầ ừ

nh ng năm 60 c a th k 20, r t nhi u nữ ủ ế ỷ ấ ề ước đã c m s d ng thu c tr sâuấ ử ụ ố ừ DDT

b. HCH và Lindan

Tên chung: BHC (Benzene hexachloride)

HCH (Hexachlorcychlorhexane)

Lindan: tên chung c a 99% đ ng phân gamma HCH.ủ ồ

Tên thương m i: ạ

Trang 33

phân, trong đó đ ng phân gamma, hay lindan, còn g i là gammexan, không v ,ồ ọ ị không mùi.

 Đ c tính c p ộ ấ

Theo c p phân lo i c a WHO HCH và Lindan có đ c tính v a (II).ấ ạ ủ ộ ừ

Đường h p thu ch y u c a lindan và các đ ng phân khác c a HCH làấ ủ ế ủ ồ ủ

đường hô h p, tiêu hoá và qua da. Tác đ ng ch y u do ph i nhi m v i lindan làấ ộ ủ ế ơ ễ ớ kích thích h th n kinh gây co gi t. Các d u hi u và tri u ch ng c a nhi m đ cệ ầ ậ ấ ệ ệ ứ ủ ễ ộ lindan và HCH t nh đ n v a là: chóng m t, bu n nôn, đau d dày, nôn, suyừ ẹ ế ừ ặ ồ ạ

y u, d kích thích, lo âu và d cáu gi n. th nhi m đ c n ng h n có th gâyế ễ ễ ậ ở ể ễ ộ ặ ơ ể

gi t c , có gi t, khó th ậ ơ ậ ở Ti p xúc v i da có th th y phát ban.ế ớ ể ấ

xương, gan nhi m m , thoái hoá c tim, ho i t m ch máu th n, ph i, não. ễ ỡ ơ ạ ử ạ ở ậ ổ

 Ả nh h ưở ng môi tr ườ ng

Có tính t n l u và phát tán m nh, d lồ ư ạ ư ượng HCH và lindan có th ghiể

nh n kh p th gi i, c nh ng khu v c xa n i s d ng nh Nam C c vàậ ở ắ ế ớ ả ở ữ ự ơ ử ụ ư ở ự

B c c c. Lin dan và các s n ph m phân gi i cũng đã gây ô nhi m ngu n nắ ự ả ẩ ả ễ ồ ướ c

Trang 34

Ký hi u CAS: 309002. Các ký hi u khác: NIOSH RTECS: IO2100000ệ ệ EPA ch t th i r n: P004 OHM/TADS: 7215090 DOT/UN/NA/IMCO:ấ ả ắ IMO6.1NA2762 HSDB (1992): 199 NCI: C00044 1.5.

Tên hãng/tên thương m i: Aldrex; Altox; Drinox; Octalene; Toxadrin 1.6.ạ Nhà s n xu t, nh p kh u 19481974: J Hyman & Co., Denver, CO, USA 1954ả ấ ậ ẩ1990: Shell Chemical Corporation, Pernis, The Netherlands

Aldrin tinh khi t có d ng tinh th r n màu tr ng. Thang màu k thu t c aế ạ ể ắ ắ ỹ ậ ủ aldrin là màu nâu.

Aldrin có mùi nh , r t d tan trong các dung môi h u c (aromatics, esters,ẹ ấ ễ ữ ơ ketones, paraffins, halogenated dung môi)

 Đ c tính c p tính ộ ấ

Đ ườ ng tiêu hóa

Các báo cáo mô t các tri u ch ng kh i phát trong vòng 15 phút sau khiả ệ ứ ở

đ a vào qua đư ường mi ng. Đáp ng quá m c c a h th n kinh trung ệ ứ ứ ủ ệ ầ ương là tri u ch ng thệ ứ ường g p gây ra do aldrin. Các tri u ch ng có th có nh đau đ u,ặ ệ ứ ể ư ầ hoa m t, kích thích, bu n nôn và nôn, lo l ng, gi t c , và chuy n nhanh sang coắ ồ ắ ậ ơ ể

gi t. Co gi t có th kéo dài và d u hi u c a kích thích có th kéo dài vài ngày.ậ ậ ể ấ ệ ủ ể Sau nhi m đ c aldrin c p thễ ộ ấ ường có r i lo n ch c năng th n. Nó làm tăng n ngố ạ ứ ậ ồ

đ ure trong máu, có h ng c u và albumin ni u. ộ ồ ầ ệ

Đ ườ ng hô h p ấ

Đường này thường x y ra khi công nhân đang s n xu t hay đang phunả ả ấ thu c tr sâu. Dù sao, không có trố ừ ương h p nhi m đ c c p nào x y ra v i đợ ễ ộ ấ ả ớ ườ ng

ti p xúc này. Đa s các ca b nh đ u là bán c p và không có tri u ch ng nhi mế ố ệ ề ấ ệ ứ ễ

đ c, tri u ch ng lâm sàng đ u tiên thộ ệ ứ ầ ường là c n đ ng kinh co gi t (xem nhi mơ ộ ậ ễ

đ c mãn bên dộ ở ưới)

Đ ườ ng qua da

Đường ti p xúc này r t khó phân bi t v i đế ấ ệ ớ ường hô h p, và có l cấ ẽ ả hai cùng tác đ ng. Gi ng nh ph i nhi m qua độ ố ư ơ ễ ường hô h p, h p th qua daấ ấ ụ

Trang 35

thường x y ra đ u tiên v i các công nhân. N u ph i nhi m c p n ng, tri uả ầ ớ ế ơ ễ ấ ặ ệ

ch ng ti n tri n gi ng nh v i nhi m qua đứ ế ể ố ư ớ ễ ường mi ng. Dù sao, r t nhi uệ ấ ề

trường h p nhi m đ c bán c p không có tri u ch ng và tri u ch ng đ u tiênợ ễ ộ ấ ệ ứ ệ ứ ầ

Co gi t có th xu t hi n đ t ng t không có tri u ch ng báo trậ ể ấ ệ ộ ộ ệ ứ ước có thể

do s tích lũy aldrin (và ch t chuy n hóa c a nó là dieldrin) sau nhi uự ấ ể ủ ề ngày (Jager, 1970). Thi u máu và ch m ph c h i v t thế ậ ụ ồ ế ương có th x y ra sauể ả

th i gian dài ti p xúc.ờ ế

1.2. Tình hình chung v ô nhi m môi trề ễ ường do hóa ch t b o v th c ấ ả ệ ự

v t t n l u t i Vi t Nam và trên đ a bàn t nh Ngh Anậ ồ ư ạ ệ ị ỉ ệ

1.2.1. Tình hình v ô nhi m do hóa ch t b o v th c v t t n l u ề ễ ấ ả ệ ự ậ ồ ư

t i Vi t Nam ạ ệ

K t qu đi u tra, th ng kê c a B Tài nguyên và Môi trế ả ề ố ủ ộ ường và báo cáo

c a UBND các t nh, thành ph tr c thu c Trung ủ ỉ ố ự ộ ương v các khu v c b ô nhi mề ự ị ễ môi trường do hoa chât BVTV tôn l u t th i k bao c p, chi n tranh, không rṍ ́ ̀ ư ừ ờ ỳ ấ ế ngu n g c ho c nh p l u tính đ n ngày 31 tháng 12 năm 2009 trên đ a bàn toànồ ố ặ ậ ậ ế ị

qu c có 1.153 đi m ô nhi m môi trố ể ễ ường do hóa ch t BVTV t n l u, bao g mấ ồ ư ồ

289 kho l u gi và 864 khu v c ô nhi m môi trư ữ ự ễ ường do hóa ch t BVTV t n l uấ ồ ư trên đ a bàn 38 t nh, thành ph tr c thu c Trung ị ỉ ố ự ộ ương, bao g m: Cao B ng, H iồ ằ ả

Dương, Hà Nam, Nam Đ nh, Thái Bình, Hà Giang, Lai Châu, L ng S n, Tuyênị ạ ơ Quang, Thái Nguyên, Phú Th , B c Ninh, B c Giang, Qu ng Ninh, Đi n Biên,ọ ắ ắ ả ệ Thanh Hóa, Ngh An, Hà Tĩnh, Qu ng Bình, Qu ng Tr , Đà N ng, Qu ng Ngãi,ệ ả ả ị ẵ ả

Trang 36

t n hóa ch t BVTV d ng b t; 37.000 lit hoa chât BVTV và 29 t n v bao bìấ ấ ạ ộ ́ ́ ́ ấ ỏ (trong đó có nhi u lo i bao bì, v chai, thùng phuy ch a đ ng hóa ch t BVTVề ạ ỏ ứ ự ấ không có nhãn mác, ngu n g c xu t x ) ch y u g m các lo i hóa ch t: DDT,ồ ố ấ ứ ủ ế ồ ạ ấ Basal, Lindan, thu c di t chu t, gián mu i c a Trung Qu c, VinizebEcho,ố ệ ộ ố ủ ố Xibuta, Kayazinno, Hinossan, t p trung ch y u các kho thu c c a ngành y tậ ủ ế ở ố ủ ế trong chi n tranh; kho b o qu n vũ khí c a Quân đ i; kho cũ c a các xã, HTX,ế ả ả ủ ộ ủ các c s kinh doanh; t i kho c a Chi c c BVTV, các tr m BVTV ph c v nôngơ ở ạ ủ ụ ạ ụ ụ nghi p, Nông trệ ường. Các kho hóa ch t ch y u là các kho t m, không đ m b oấ ủ ế ạ ả ả

v sinh môi trệ ường và h u h t đầ ế ược xây d ng t nh ng năm 1980 tr v trự ừ ữ ở ề ướ c,khi xây d ng ch a quan tâm đ n vi c x lý, k t c u, n n móng đ ngăn ng aự ư ế ệ ử ế ấ ề ể ừ

được chôn l p t n t i nhi u d ng khác nhau nh ng ch y u dấ ồ ạ ở ề ạ ư ủ ế ướ ại d ng b t,ộ

d ng ng, th m chí nhi u thùng phuy ch a hóa ch t BVTV d ng dung d ch cũngạ ố ậ ề ứ ấ ạ ị

được đem đi chôn l p. Các khu v c ô nhi m môi trấ ự ễ ường do hóa ch t BVTV t nấ ồ

l u hi n đ u n m sát nhà dân. Vi c xác đ nh chính xác kh i lư ệ ề ằ ệ ị ố ượng thu c BVTVố

đã được chôn l p trấ ước đây, di n tích đ t b ô nhi m do hóa ch t BVTV là r tệ ấ ị ễ ấ ấ

Trang 37

khó vì các khu v c này trự ước đây là n n kho thu c BVTV cũ, đã s d ng lâu nămề ố ử ụ trong th i k chi n tranh và bao c p, sau đó kho đờ ỳ ế ấ ược phá b và thu c BVTV đãỏ ố

được đem đi chôn l p không an toàn. Đi u đáng lo ng i h n, nhi u khu v c t nấ ề ạ ơ ề ự ồ

l u hóa ch t BVTV trư ấ ước đây nay đã được chuy n đ i sang m c đích s d ngể ổ ụ ử ụ khác, c th : 251/864 khu v c hi n đã đụ ể ự ệ ược c i t o đ xây d ng nhà ; 14/864ả ạ ể ự ở khu v c đã đự ược xây d ng và c i t o thành trự ả ạ ường m m non, trầ ường h c trênọ

n n khu v c có t n l u hóa ch t BVTV; 26/864 khu v c đã xây d ng tr s yề ự ồ ư ấ ự ự ụ ở Ủ ban nhân dân xã, nhà văn hóa, đường đi, đào ao th cá, nghĩa trang, nhà đ xe, sânả ể

ch i th thao Tuy nhiên, môi trơ ể ường t i các khu v c này v n b ô nhi m, đ cạ ự ẫ ị ễ ặ

bi t khi th i ti t thay đ i ngệ ờ ế ổ ười dân s ng xung quanh khu v c v n ng i th y mùiố ự ẫ ử ấ hóa ch t BVTV b c lên.ấ ố

Danh m c chi ti t các t nh và s lụ ế ỉ ố ượng các kho/khu v c ô nhi m đự ễ ược chỉ

ra b ng dở ả ưới đây

B ng 1.4: Danh sách các t nh có kho ô nhi m hóa ch t BVTV ả ỉ ễ ấ

t n l u trên toàn qu c ồ ư ố

Kho hóa ch tấ BVTV t nồ

l u gây ôư nhi mễ nghiêm tr ngọ

Kho hóa ch tấ BVTV t n l uồ ư gây ô nhi mễ

Kho hóa ch tấ BVTV t n l uồ ư

Trang 38

K t qu kh o sát s b năm 2009 t i các đi m nghi ng ô nhi m t n l uế ả ả ơ ộ ạ ể ờ ễ ồ ư

t i các t nh thu c 4 vùng kinh t tr ng đi m Vi t Nam ạ ỉ ộ ế ọ ể ở ệ c a C c Qu n lý ch tủ ụ ả ấ

th i và C i thi n môi trả ả ệ ường, T ng c c Môi trổ ụ ườ g cho th y r ng:n ấ ằ

T ng s kho thu c BVTV đổ ố ố ược kh o sát là 260, trong đó có 32 kho thu cả ố

b o v th c v t đả ệ ự ậ ược x p lo i là ô nhi m nghiêm tr ng, ch y u t p trung Hàế ạ ễ ọ ủ ế ậ ở

N i, B c Ninh, Ti n Giang và Long An. H u h t các kho ch a đ u có di n tíchộ ắ ề ầ ế ứ ề ệ

Trang 39

l u tr và kh i lư ữ ố ượng l u tr tư ữ ương đ i nh và phố ỏ ương th c l u gi ph bi n làứ ư ữ ổ ế kho n i.ổ

Các kho ch a thu c BVTV ch y u ch ho t đ ng kho ng >10 năm, vàứ ố ủ ế ủ ạ ộ ả

đã ng ng ho t đ ng do đó không xác đ nh đừ ạ ộ ị ượ ược l ng l u tr thu c và lo iư ữ ố ạ thu c/hóa ch t c th Tuy nhiên, các thu c BVTV đã đố ấ ụ ể ố ược s d ng ph bi nử ụ ổ ế

nh t là các lo i DDT, Basal, Lindan, hóa ch t di t chu t, hóa ch t di t gián,ấ ạ ấ ệ ộ ấ ệ

mu i c a Trung Qu c, DDT, Lindan, 666, Volphatoc, ỗ ủ ố

Các kho l u gi thu c BVTV, đ c bi t là các kho nh c p thôn, xã đaư ữ ố ặ ệ ỏ ấ

ph n đ u đã đầ ề ược chuy n đ i m c đích s d ng nh bãi đ t tr ng, làm ch giể ổ ụ ử ụ ư ấ ố ỗ ữ

xe, xây d ng trự ường h c, tr s làm vi c c a chính quy n… nên không h i c uọ ụ ở ệ ủ ề ồ ứ

được thông tin l ch s Đ i v i các kho l n đang ho t đ ng, công tác l u gi anị ử ố ớ ớ ạ ộ ư ữ toàn và b o v môi trả ệ ường được th c hi n khá nghiêm túc.ự ệ

M t s kho thu c BVTV tuy đã d ng ho t đ ng trên 10 năm v n có d uộ ố ố ừ ạ ộ ẫ ấ

hi u ô nhi m các thu c b o v th c v t nh DDT, 666, Wofatox trong các m uệ ễ ố ả ệ ự ậ ư ẫ

đ t, nấ ước ng m (đ sâu <10m) t i m t s t nh phía B c nh B c Ninh. H n n a,ầ ộ ạ ộ ố ỉ ắ ư ắ ơ ữ các đi m ô nhi m hóa ch t phát quang (dioxin) để ễ ấ ượ ử ục s d ng trong chi n tranhế

t i các kho hóa ch t sân bay Biên Hòa và s phát hi n PCBs t i kho v t t đi nạ ấ ự ệ ạ ậ ư ệ

l c Ti n Giang c n đự ề ầ ược quan tâm đúng m c.ứ

Tuy các nghiên c u, đanh giá v hóa ch t BVTV là tứ ́ ề ấ ương đ i nhi u nh ngố ề ư các k t qu này v n ch a đ a vào b n đ ô nhi m, ch a đánh giá kh năng phátế ả ẫ ư ư ả ồ ễ ư ả tán ch t ô nhi m t n l u trong nấ ễ ồ ư ước và trong đ t, ch a đánh giá r i ro c a ôấ ư ủ ủ nhi m t n l u đ n s c kh e c ng đ ng.ễ ồ ư ế ứ ỏ ộ ồ

S hi u bi t và thói quen th c hành ch a đúng khi ti p xúc v i hoa châtự ể ế ự ư ế ớ ́ ́ BVTV, vi c h y b s d ng bao bì ch a hóa ch t BVTV đ u không tuân theoệ ủ ỏ ử ụ ứ ấ ề

m t quy đ nh c th nào gây nh hộ ị ụ ể ả ưởng t i môi trớ ường và s c kh e c ng đ ngứ ỏ ộ ồ

r t l n đ c bi t là đ i v i các h sinh thái trong khu v cấ ớ ặ ệ ố ớ ệ ự

Công tac quan ly ô nhiêm tôn l u hâu hêt đ́ ̉ ́ ̃ ̀ ư ̀ ́ ược th c hiên môt cach bi đông,ự ̣ ̣ ́ ̣ ̣ theo cac bao cao, cac kiên nghi cua công đông vê vân đê môi tŕ ́ ́ ́ ́ ̣ ̉ ̣ ̀ ̀ ́ ̀ ương hoăc s c khoè ̣ ứ ̉

Trang 40

công đông, h n la th c hiên môt cach chu đông theo danh muc loai hinh. Măt khac,̣ ̀ ơ ̀ ự ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̣ ̣ ̀ ̣ ́ đăc thu cua cac điêm ô nhiêm tôn l u la giai đoan ban đâu, gân nh không co cac̣ ̀ ̉ ́ ̉ ̃ ̀ ư ̀ở ̣ ̀ ̀ ư ́ ́ biêu hiên tac đông đên con ng̉ ̣ ́ ̣ ́ ươi va môi tr̀ ̀ ương nên rât kho nhân ra. Ngoai ra, coǹ ́ ́ ̣ ̀ ̀

co s chông cheo nhau trong viêc phân công quan ly va trach nhiêm v i cac điêm ố ự ̀ ́ ̣ ̉ ́ ̀ ́ ̣ ớ ́ ̉ nhiêm, vi du nh cac kho hoa chât BVTV thi do cac tram, Chi cuc BVTV thuôc S̃ ́ ̣ ư ́ ́ ́ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ở

NN va PTNT quan ly, tuy nhiên, khi xay ra cac vân đê vê măt môi tr̀ ̉ ́ ̉ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ương thi chì ̀ cuc BVMT lai phai chiu trach nhiêm quan ly va x ly.̣ ̣ ̉ ̣ ́ ̣ ̉ ́ ̀ ử ́

Khu v c và đi m ô nhi m ch y u là các n n kho cũ đự ể ễ ủ ế ề ược xây d ng tự ừ

th p niên 60 đ n 80 b phá h y ho c khu v c chôn l p hóa ch t tr sâu trậ ế ị ủ ặ ự ấ ấ ừ ước kia. Nhi u v trí chôn l p đ n gi n không có ch ng th m, vì v y nguy c phát tánề ị ấ ơ ả ố ấ ậ ơ xâm nh p vào môi trậ ường là r t l n. Đi u đáng lo ng i h n, các khu v c này l iấ ớ ề ạ ơ ự ạ

ph n l n đã đầ ớ ược c p đ t cho m c đích s d ng khác nh nhà tr , nhà văn hóaấ ấ ụ ử ụ ư ẻ hay c p đ t dãn dân… chính vì v y vi c đánh giá m c đ ô nhi m còn g p nhi uấ ấ ậ ệ ứ ộ ễ ặ ề khó khăn, trong 38 t nh đã kh o sát và đi u tra có t i 818 kho và khu v c ch a cóỉ ả ề ớ ự ư đánh giá m c đ ô nhi m chi m 70,1%. Danh sách các khu v c ô nhi m hóa ch tứ ộ ễ ế ự ễ ấ BVTV s tăng thêm trong th i gian t i vì có nh ng n n kho cũ, khu v c chôn l pẽ ờ ớ ữ ề ự ấ

ch a phát hi n đư ệ ược

1.2.2. Tình hình chung v ch t hoá ch t b o v th c v t t n l u trên ề ấ ấ ả ệ ự ậ ồ ư

đ a bàn t nh Ngh An ị ỉ ệ

V n đ ô nhi m môi trấ ề ễ ường, đ c bi t là môi trặ ệ ường nước và đ t do t nấ ồ

d hóa ch t BVTV đang là m t v n đ b c xúc hi n nay Ngh An.Vi c sư ấ ộ ấ ề ứ ệ ở ệ ệ ử

d ng, qu n lý và b o qu n hóa ch t BVTV trụ ả ả ả ấ ước đây ch a đúng quy đ nh, đã gâyư ị

nh ng nh hữ ả ưởng nghiêm tr ng đ n môi trọ ế ường và s c kh e c a ngứ ỏ ủ ười dân. Theo th ng kê ch a đ y đ hi n trên đ a bàn t nh có 913 đi m t n l u hóa ch tố ư ầ ủ ệ ị ỉ ể ồ ư ấ BVTV, ch y u các huy n Nghĩa Đàn, Nam Đàn, Yên Thành, Tân K , Đôủ ế ở ệ ỳ

Lương, Di n Châu, H ng Nguyên, Thanh Chễ ư ương, Anh S n, Nghi L c, Tpơ ộ Vinh Đi u đáng quan tâm là trên 80% các đi m t n d thu c BVTV n m về ể ồ ư ố ằ ở ị

Định dạng
Số trang	113
Dung lượng	16,1 MB