Xây dựng giáo trình điện tử trực quan dạng Video với Camtasia Studio 4.0

Ví dụ với cùng một bài giảng “Cài đặt Hệ điều hành” thay vì một giáo án khá khô khan với việc chỉ chụp lại các hình ảnh thao tác và trình diễn bằng PowerPoint, người giáo viên hướng dẫn

XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH ĐIỆN TỬ TRỰC QUAN DẠNG VIDEO VỚI

CAMTASIA STUDIO 4.0

Ngày gửi bài: 06/11/2007

Số lượt đọc: 1937

Có nhiều người cho rằng để tạo được những đoạn Video Multemedia sẽ tốn rất nhiều công sức (có khi phải dựng lên

cả một phim trường), tuy nhiên thật sự nó lại hết sức đơn giản với công cụ Camtasia Studio 4 của TechSmith

Khi xây dựng một giáo án hay giáo trình điện tử các công cụ như PowerPoint hay Violet tỏ ra chiếm ưu thế trong lĩnh vực trình diễn, tuy nhiên đối với một số bộ môn đặc thù như Tin Học thì việc chỉ trình chiếu hay trình diễn các Slides sẽ

dễ tạo tính nhàm chán khó gây ra cảm nhận “trực quan” được từ phía người học Ví dụ với cùng một bài giảng “Cài đặt Hệ điều hành” thay vì một giáo án khá khô khan với việc chỉ chụp lại các hình ảnh thao tác và trình diễn bằng PowerPoint, người giáo viên hướng dẫn thay vào đó là một giáo trình dạng Video Clip chi tiết các thao tác thực hành thì lúc này sự cảm nhận của người học sẽ tăng lên rất nhiều vì tính trực quan của bài giảng, ngoài ra người giáo viên có thể sẽ giảm tải đi rất nhiều thời gian và công sức với việc biên soạn giáo trình bằng PowerPoint, giáo trình Video có thể sao chép ra CD để

dễ dàng đọc trên các đầu VCD thông dụng

Với công cụ Camtasia Studio 4 để tạo những đoạn Video Multemedia của TechSmith: chỉ cần một máy tính tương đối mạnh (khoảng P4, Ram 256MB) được trang bị tai nghe

có Microphone, nếu hay nữa thì gắn thêm một webcam để quay Video, kèm một tí kiến thức IT là người giáo viên đã có thể trở thành một đạo diễn chuyên nghiệp được rồi Tải bản dùng thử 30 ngày tại địa chỉ http://www.techsmith.com/download/trials.asp (phiên bản mới nhất là phiên bản 4.0), tương thích tốt nhất với Windows Xp trở lên với dung lượng khoảng 33.49 MB

Gợi ý khai thát:

Đầu tiên để có thể khai thát tốt Camtasia Studio 4 (CS4) bạn hãy kết nối tai nghe – microphone hay webcam đúng cách vào hệ thống

Khởi động CS4 trên máy tính, trên hộp thoại Welcome bạn chọn tính năng Start a new project by recording the screen > OK để bắt đầu một dự án mới (thao tác quay phim trên màn hình), ngoài ra còn các tính năng khác như: quay theo tác trình diễn của

Powerpoint, tạo dự án quay mới có chèn thêm vào các Video clip phụ, mở lại một dự án

cũ (xem hình 1)

Hình 1

Ở cửa sổ New recording Wizard bạn chọn một trong ba tuỳ chọn mà chương trình gợi ý

về vùng làm việc của CS4 (vùng mà CS4 sẽ tiến hành thao tác bắt hình quay Video trên đó)

Region of the screen: Thu hình trong phạm vi một vùng mà bạn tuỳ chọn.

Specific Window: Thu hình trong cửa sổ chỉ định.

Entire Screen: Thu hình màn hình hiện tại (xem hình 2).

Hình 2

Lưu ý: nên chọn chức năng Region of the screen – thu hình theo vùng chọn tuỳ ý để dễ

xử lý các thao tác nhất, xong nhấp Next

Ở hộp thoại kế bạn có thể nhập vào kích thước cho vùng làm việc của CS4 vào mục

Dimensions hay nhấp nút Select Region rồi dùng chuột trái Drag và vẽ ra vùng chọn có

kích thước tuỳ biến, xong nhấp Next (xem hình 3).

Hình 3

Ở hộp thoại tiếp theo nếu có sử dụng chức năng lồng tiếng cho đoạn giáo trình Video, bạn nhấp chọn mục Record Audio (nếu có kết nối với webcam để ghi hình thêm, nh6áp

chọn thêm tính năng Record Camera), xong nhấp Next (xem hình 4).

Hình 4

Lưu ý: Có thể xây dựng đoạn Video giáo trình mà không cần hai tính năng này

Tiếp theo bạn hãy tiến hành thử giọng mình trên Microphone, nếu thấy cột âm lượng Rear Mic dao động lên xuống là chức năng lồng tiếng đã sẵn sàng hoạt động, nhấp Next qua bước kế (xem hình 5)

Hình 5

Tiếp tục nhấp Next ở hộp thoại kế và Finish để bắt đầu phiên quay hình

Lúc này trên hộp thoại Camtasia Recorder, bạn nhấp vào mũi tên ở mục Fixed Region > Region > Drag chuột trái ra vùng có kích thước tuỳ biến để đoạn Video tiến hành bắt hình trên đó, rồi nhấp nút Record (xem hình 6)

Hình 6

Khi tiến hành thao tác bắt hình: bạn tiến hành tuần tự các thao tác hướng dẫn của bài giáo trình trong khuôn khổ vùng chọn ban đầu đồng thời chú ý tiến hành thao tác diễn giải bằng giọng nói thông qua công cụ Microphone sao cho thật ăn khớp với thao tác đang thực hiện Bạn cần chú ý thanh công cụ của CS4 ở phía đáy màn hình lúc này: nếu trong đoạn phim hướng dẫn có những quá trình cài đặt tốn nhiều thời gian ví dụ như quá trình setup của Window chẳng hạn, bạn nên nhấp nút Pause để thao tác bắt hình của đoạn phim ngưng lại – sau đó chờ đến lúc thao tác gần kết thúc ta nhấp nút Start để tiếp tục quá trình (với thủ thuật này bạn sẽ tránh được nhiều khoảng thời gian chết trong đoạn phim), xem hình 7

Hình 7

Khi cần kết thúc đoạn phim bạn nhấp nút Stop trên thanh công cụ của CS4 để ngưng thao tác bắt hình Lúc này CS4 sẽ trình chiếu lại đoạn Video vừa thực hiện cho bạn kiểm duyệt, bạn nhấp nút Save để lưu lại dự án với đoạn Video vừa dựng (tập tin dự án

sẽ có phần mở rộng camrec)

Sau khi lưu ở cửa sổ Post- Save Options của CS4 bạn nhấp chọn mục Edit my

Recording để biên tập lại đoạn phim vừa dựng (xem hình 8)

Hình 8

Lúc này trở về cửa sổ làm việc chính của CS4 bạn tiến hành các thao tác xử lý hiệu ứng

và kỹ xão, sau đây là một số gợi ý minh hoạ:

Viết chú thích lên đoạn phim:

Trên cửa số giao diện chính trong mục Edit bạn nhấp chọn chức năng Caption

Trong khung thoại Open Captions, bạn nhập đoạn chú thích cần hiển thị trên đoạn phim vào cửa sổ nơi con trỏ chuột nhấp nháy phía bên dưới

Nếu quan sát ở cửa sổ Preview bân phải thấy đoạn chú thích hiển thị chưa được đẹp, bạn nhấp chọn nút công cụ Overlay ở mục Options (để đưa đoạn chú thích lồng hẳn

vào biên dưới của phim, chứ không chừa khoảng đen phía biên dưới như mặc định), xem hình 9

Hình 9

Nhấp Finished để kết thúc quá trình chèn ghi chú

Tạo một Logo giới thiệu: đây là chức năng khá cần thiết khi cần giới thiệu về tác giả của đoạn phim

Trên giao diện xử lý chính của CS4 ở khung thoại Add bạn nhấp chọn chức năng Title Clips (xem hình 10)

Hình 10

Đặt tên cho đaọn Video ở mục Title Name

Tiến hành đưa vào tập tin ảnh và chọn màu nền cho logo tuỳ biến ở khung Background Viết thêm chú thích cho Logo ở khung Text

Nhấp Ok để đồng ý các xác lập, xem hình 11.

Hình 11

Trở về giao diện chính của CS4, lúc này bạn sẽ thấy có hai đoạn Clip (Clip chính lúc nãy

đã bắt hình và Clip Logo vừa tạo), hai đoạn Clip lúc này là độc lập ta phải tiến hành xử

lý để chúng được nối vào nhau

Thao tác nối Clip Logo và Clip chính:

Từ giao diện chính của CS4 bạn Drag trái chuột vào Clip Logo sau đó kéo và thả vào vùng xử lý Video phía bên dưới (lúc kép bạn phải đặt Clip logo ở vị trí trước Clip chính), xem hình 12

Hình 12

Tiếp theo trên giao diện chính của CS4 bạn chọn chức năng Transitions ở khung Edit Lúc này bạn hãy chọn một hiệu ứng tuỳ thích ở khung phía trên và kéo thả vào khung chữ nhật “chuyển tiếp” (có hình mũi tên tới ) giữa hai Clip đã được nối ở khung phía dưới, sau đó xem thử hiệu ứng chuyển cảnh giữa hai Clip ở cửa sổ bên phải; nếu chưa hài lòng có thể thay thế bằng hiệu ứng khác, xem hình 13

Hình 13

Chú ý: với thao tác này bạn có thể tiến hành xử lý với nhiều đoạn Video Clip liên tiếp Nhấp nút Finished để trở lại giao diện chính của CS4

Trên đây là ba thao tác cơ bản nhất trong việc xử lý và biên tập lại đoạn Clip, CS4 còn cung cấp rất nhiều công cụ xử lý kỹ xão khác để bạn tự khám phá

Sau khi xử lý và hiệu chỉnh xong đoạn Video giáo trình thật vừa ý, bạn nhấp chọn tính năng Product Video as… trong khung Produce để xuất xưởng tác phẩm Trong hộp thoại Production Wizard bạn lựa chọn một hình thức xuất phù hợp trong dạng mà CS4

hổ trợ (chép gi thẳng ra CD hay DVD, xuất thành các dạng sản phẩm của Powerpoint, xuất thành định dạng Video phổ dụng), xem hình 14

Hình 14

Ở đây tôi chọn dạng 3 xuất thành file Video phổ dụng, ở cửa sổ kế bạn tiếp tục lựa chọn xuất thành một dạng file Video cụ thể trong các dạng hổ trợ (theo kinh nghiệm thì dạng Flash và wmv là 2 dạng dễ dùng và kích thước tương đổi nhỏ), xem hình 15

Hình 15

Ở các bước tiếp theo bạn có thể tuỳ chọn lại một số định dạng cụ thể hơn cho tập tin Video, tuy nhiên có thể bỏ qua và nhấp Next, đến cửa sổ sau củng nhấp Finished để chương trình bắt đầu xuất ra tập tin kết quả (xem hình 16)

Hình 16

Lưu ý: quá trình xuất file kết quả nhanh hay chậm tuỳ thuộc rất nhiều vào độ lớn của đoạn Video và cấu hình máy tính

Hướng dẫn thêm về chức năng bắt hình tích hợp của CS4 trên PowerPoint:

Khi cài đặt thành công CS4, chương trình sẽ tự động dò tìm và tích hợp Add-In “bắt hình” của mình vào công cụ PowerPoint trên hệ thống (xem hình 17)

Hình 17

Để bắt đầu quá trình ghi hình của phiên trình diễn bạn nhấp chuột vào nút công cụ Record Lúc này các Siles của PowerPoint sẽ bắt đầu trình diễn, bạn nhấp nút Click to begin recording trên hộp thoại của CS4 ở góc phải dưới cùng màn hình trình diễn (xem hình 18)

Hình 18

Tiếp đó bạn tiến hành trình diễn các Slides một cách bình thường, chú ý nên kèm thuyết trình bằng Microphone cho bài giảng thêm sinh động Khi kết thúc Slides sau cùng, trên hộp thoại thông báo CS4 sẽ hỏi bạn muốn lưu lại dự án bắt hình này hay thực hiện tiếp theo một thao tác bắt hình thứ hai ngay sau đó, bạn chọn Stop Recording để lưu lại dự

án (tập tin dự án có phần mở rộng camrec) rồi tiến hành thao tác Edit lại như các bước hướng dẫn phía trên (xem hình 19)

Hình 19

Sau khi có tập tin Video kết quả bạn có thể chép vào USB hay ghi ra CD để trình diễn được rồi (có thể ghi ra dạng trình chiếu trên các đầu VCD thông dụng) Hy vọng với bài viết chi tiết này bạn sẽ tạo được những giáo trình Video thật hay và sinh động, mọi chi tiết thắc mắc về bài viết hãy liên lạc Trần Đại Minh Trí email:

trandaiminhtri2002@yahoo.com, mobile: 0987190690

school@net (Theo Tạp chí Tin học và Nhà trường)