Quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan qua thực tiễn hải quan tỉnh thừa thiên huế

6 Chương 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QLNN TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ VÀ CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QLNN BẰNG PHÁP LUẬT... Thực trạng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

LÊ XUÂN VŨ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN - QUA THỰC TIỄN HẢI QUAN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

MÃ SỐ: 60 38 01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2012

Công trình được hoàn thành

tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN HOÀNG ANH

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, họp tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Vào hồi giờ , ngày tháng năm 2012

Có thể tìm hiểu luận văn Tại Trung tâm tư liệu - Thư viện Đại học Quốc Gia Hà Nội Trung Tâm Tư liệu - Đại học Quốc Gia Hà Nội

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 3

3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài 4

4 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài 4

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4

6 Đóng góp mới của luận văn 5

7 Kết cấu của luận văn 5

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN 6

1.1 Các khái niệm liên quan đến quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan 6

1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật 6

1.1.2 Khái niệm hải quan 8

1.1.3 Khái niệm hoạt động hải quan 10

1.1.4 Khái quát về sự hình thành phát triển của hải quan 19

1.2 Đặc điểm, nội dung của quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan 22

1.2.1 Đặc điểm của quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan 22

1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan 30

Kết luận chương 1 35

Chương 2: MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT VỀ QLNN TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN 37

2.1 Pháp luật về kiểm tra thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 39

2.2 Pháp luật về thủ tục hải quan 41

2.3 Pháp luật về kiểm tra, giám sát hải quan 43

2.4 Pháp luật về phòng, chống buôn lậu và xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan 4

Kết luận chương 2 6 Chương 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QLNN

TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN TẠI CỤC HẢI QUAN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ VÀ CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QLNN BẰNG PHÁP LUẬT

TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN 8

3.1 Thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan tại Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 8

3.1.1 Giới thiệu sơ lược về Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 8

3.1.2 Thực trạng thực hiện pháp luật về kiểm tra thu thuế hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 2

3.1.3 Thực trạng thực hiện pháp luật về thủ tục hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 3

3.1.4 Thực trạng thực hiện pháp luật về kiểm tra, giám sát hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 6

3.1.5 Thực trạng thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu và xử lý vi phạm pháp luật hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 9

3.2 Nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan 1

3.2.1 Những tác động khách quan tiêu cực, yếu kém của cơ chế quản lý vĩ mô, những ảnh hưởng mặt trái của kinh tế thị trường và toàn cầu hóa 1

3.2.2 Những tồn tại, hạn chế của hệ thống pháp luật trong lĩnh vực hải quan 3

3.2.3 Những nguyên nhân tồn tại, hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật quản lý nhà nước lĩnh vực hải quan 7

3.3 Giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan 2

3.3.1 Giải pháp xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật quản lý nhà nước lĩnh vực hải quan 3

3.3.2 Tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy quản lý hoạt động hải quan 4

3.3.3 Tiếp tục tăng cường hoạt động, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong lĩnh vực hải quan 6

3.3.4 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện pháp luật hải quan; phòng, chống và xử lý nghiêm minh mọi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan 7

3.3.5 Tăng cường phối hợp giữa ngành Hải quan với ngành, các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng trong quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan 1

3.3.6 Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học hải quan, khoa học pháp lý để tạo cơ sở khoa học cho việc đổi mới quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan 3

Kết luận chương 3 4

KẾT LUẬN 5

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA CÁC TÁC GIẢ 7

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 8 PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Pháp luật đóng vai trò rất quan trọng trong việc Nhà nước thực hiện chức năng quản lý của mình Pháp luật là công cụ của Nhà nước để quản lý xã hội, công cụ hướng dẫn và bảo đảm, bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của cá nhân Do đó, quản lý nhà nước (QLNN) bằng pháp luật không có nghĩa là áp dụng, sử dụng pháp luật một cách cứng nhắc, bóp nghẹt tính chủ động, sáng tạo, mà phải phải xác định và điều chỉnh đúng các quy luật vận động của đời sống KTXH từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong việc thực hiện chức năng quản lý của mình, đồng thời giúp đất nước phát triển đúng định hướng và mục tiêu đã định trước

Hoạt động QLNN trong lĩnh vực hải quan không nằm ngoài ý nghĩa nêu trên, song trên thực tế vẫn còn tồn tại không ít vấn đề cần phải được nghiên cứu, bởi sự cần thiết cả về lý luận cũng như thực tiễn của vấn đề này

Hiện nay, vấn đề QLNN trong lĩnh vực hải quan là vấn đề hết

sức cấp bách, đặc biệt cần phải được quan tâm, coi trọng, đó là vì:

Thứ nhất, Đảng ta chủ trương chính sách "độc lập, tự chủ, rộng

mở, đa phương hoá, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế"; chủ động hội nhập để phát triển kinh tế, nhưng phải bảo vệ được lợi ích dân tộc, độc lập chủ quyền, an ninh quốc gia và an ninh kinh tế, trật tự an toàn

xã hội, bảo vệ môi trường; bảo vệ và phát triển, giữ gìn bản sắc văn hoá Việt Nam, giao lưu, hội nhập với các nền văn hoá thế giới Thứ hai, đời sống kinh tế, văn hoá - xã hộii… trên toàn cầu, ở từng khu vực "từng ngày, từng giờ" thay đổi phức tạp, đòi hỏi các

quốc gia phải có sự hợp tác, thống nhất tiêu chuẩn pháp lý về thủ tục hải quan, kiểm tra, kiểm soát, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu; phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới; phòng, chống các hoạt động vi phạm quyền sở hữu trí tuệ,

"rửa tiền", buôn bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia…; giảm thiểu các biện pháp kiểm soát bằng phi quan thuế, tiến tới thống nhất biểu thuế quan chung Hải quan được xem là “người gác cửa” nền kinh tế của hầu hết các quốc gia, vì thế khi lực lượng này triển khai thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình thì hàng hóa trong nước

sẽ được ổn định về số lượng và giá cả, giúp cho nền kinh tế từng bước phát triển; đặc biệt hàng hóa là chất ma túy, chất độc hại sẽ được ngăn chặn, không cho xâm nhập vào thị trường nội địa góp phần giữ gìn trật tự xã hội Cần nhấn mạnh thêm ý: vai trò của hải quan trong phát triển KT, XH

Thứ ba, tTrong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá

độ lên Chủ nghĩa xã hội tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI (2011), Đảng ta khẳng định: "Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp nông dân

và đội ngũ trí thức, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Quyền lực Nhà nước là thống nhất; có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp Nhà nước ban hànhban? pháp luật; tổ chức, quản lý xã hội bằng pháp luật và không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa " [12] Thứ tư, cải cách nền hành chính nhà nước là xu thế chung của

các quốc gia trên thế giới và ở Việt Nam, trong đó đòi hỏi phải cải cách, đổi mới cả thể chế, bộ máy, các biện pháp đảm bảo thực hiện Xây dựng một nền hành chính hiện đại, trong sạch, vững mạnh, đơn giản, giảm thiểu phiền hà, tiêu cực, tham nhũng; một nền "hành chính công" phải lấy mục tiêu, mục đích "phục vụ" là chủ yếu

Thứ năm, hệ thống pháp luật trong lĩnh vực hải quan mặc dù luôn được phát triển, củng cố, đổi mới; nhiều văn bản pháp luật đã được ban hành, bổ sung, sửa đổi.,Tuy nhiênSong, bên cạnh những

ưu điểm, vẫn còn không ít hạn chế, tồn tại, như: hệ thống pháp luật

đồ sộ, tính ổn định kém, bất cập, nhiều quy định chưa rõ ràng, ban hành chậm trễ; thiếu tính đồng bộ giữa pháp luật thủ tục và luật nội dung; hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục và rà soát, hệ thống hóa pháp luật chưa được chú trọng, quan tâm đúng mức, còn mang nặng tính tạm thời, đối phó tình thế là chủ yếu…

Thứ sáu, tình hình thực hiện pháp luật trong lĩnh vực hải quan còn nhiều bất cập: thủ tục hành chính rườm rà, nạn nhũng nhiễu của cán bộ công chức

Đặc biệt, Thứ bảy, qua thực tiễn công tác tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế, tôi nhận thấy rằng việc tổ chức thực hiện và đảm bảo thực hiện pháp luật bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn không ít khiếm khuyết, hạn chế, chưa đạt yêu cầu, mục tiêu, mục đích, hiệu quả quản lý đặt ra, như là: một số văn bản pháp luật bị chồng chéo gây ảnh hưởng rất lớn đến việc triển khai thực hiện; công cụ hỗ trợ quản

lý chưa được trang bị một cách đầy đủ, hiện đại , ví dụ

Xuất phát từ những lý do trên, việc nghiên cứu đề tài: "Quản

lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan - qua thực tiễn

Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế" là rất cấp thiết, có ý nghĩa cả về lý

luận và thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Ở Việt Nam trước đó, đã có một số công trình có đề cập đến

QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan, như: "Hải quan trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" của Nguyễn Đức Kiên, Tạp chí Lý luận chính trị, số 7-2002; "Đặc thù của công tác hải quan ở nước ta hiện nay" của ThS Chu Văn Nhân, Tạp chí Lý luận chính trị, số 8-2002; "Một số vấn đề về văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp tới hoạt động quản lý nhà nước về hải quan" của Nguyễn Hữu Xuân, Tạp chí Nghiên cứu Hải quan, số 3-2002; “Pháp luật hải quan Việt Nam trước yêu cầu thực hiện “tự do hóa thương mại” và nghĩa vụ thành viên WTO” của Phạm Thị Hải Yến, luận văn thạc sĩ Luật năm 2008; “Pháp luật về kiểm tra sau thông quan, chuẩn mực quốc tế

và thực tiễn áp dụng của Hải quan Việt Nam” của Nguyễn Thị Thu

Hường, luận văn thạc sĩ Luật năm 2009… Tuy nhiên, do mục đích nghiên cứu, những công trình này chỉ đề cập đến QLNN bằng pháp luật

ở một số góc độ, khía cạnh nhất định, chưa có tính khái quát, bao trùmtoàn bộ nội dung QLNN bằng PL trong lĩnh vực hải quan

3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Trong phạm vi một luận văn thạc sĩ luật và với khả năng cho phép, tác giả cố gắng nghiên cứu một số vấn đề lý luận về QLNN về hải quan cũng như hệ thống pháp luật thực định về hải quan; tổng quát hoạt động QLNN của Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế từ năm 2010 đến nay; tập trung nghiên cứu một số nội dung cơ bản của QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế

4 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

- Về mục đích, luận văn nhằm tìm ra những quan điểm, giải

pháp nâng cao hiệu quả QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan ở Việt Nam nói chung và tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng

- Về nhiệm vụ, luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ Phân tích cơ sở lý luận về QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan, như: phân tích một số khái niệm liên quan, đặc điểm và nội dung QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan

+ Phân tích, đánh giá khái quát thực trạng QLNN bằng pháp luật tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế trong những năm gần đây, rút ra những thành quả, tồn tại và nguyên nhân hạn chế

+ Đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật; các quan điểm có tính lý luận của Đảng trong các đường lối, chủ trương đổi mới, thực hiện "đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế", xây dựng, phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của triết học Mác -Lênin như: phương pháp kết hợp lý luận với thực tiễn, phương pháp phân tích và tổng hợp lịch sử cụ thể và một số phương pháp của các bộ môn khoa học khác như: phương pháp luật học so sánh, phương pháp thống kê, phương pháp hệ thống, phương pháp của xã hội học

6 Đóng góp mới của luận văn

- Luận văn nghiên cứu có hệ thống những khái niệm liên quan

đến vấn đề QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan; phân tích đặc điểm, nội dung của QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan

- Phân đtích, đánh giá, tổng kết thực trạng QLNN bằng pháp luật tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế trong những năm gần đây

- Đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và

phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước bằng pháp trong

luật lĩnh vực hải quan

Chương 2: Một số quy định của Ppháp luật về QLNN trong lĩnh vực hải quan

Chương 3: Thực trạng thực hiện pháp luật về QLNN trong lĩnh

vực hải quan tại Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan

1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật

QLNN bằng pháp luật được hiểu là quản lý xã hội, do Nhà nước đại diện cho giai cấp thống trị xã hội tiến hành bằng công cụ

pháp luật với việc sử dụng kết hợp với các công cụ, phương pháp và

bằng hình thức khác nhau để tác động lên các quá trình xã hội, nhằm

thiết lập, duy trì trật tự xã hội có lợi cho giai cấp thống trị

1.1.2 Khái niệm hải quan

“Hải quan là một trong những công cụ đối ngoại quan trọng

của Chính phủ , có nhiệm vụ thay mặt Nhà nước để tiến hành các

biện pháp kiểm tra nhà nước về Hải quan tại các cửa khẩu, thu thuế

XNK, thuế gián thu và các lệ phí khác có liên quan tới hoạt động đối

ngoại, chống buôn lậu qua biên giới , thực hiện Thống kê hàng hoá

thực xuất và thực nhập”

1.1.3 Khái niệm hoạt động hải quan

Hoạt động hải quan nhằm thực hiện các chính sách, chế độ, các

quy định QLNN trong lĩnh vực hải quan Hoạt động hải quan hiện nay

gồm các hoạt động kiểm tra, giám sát hàng hoá, phương tiện vận tải;

phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới;

tổ chức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập

khẩu; thống kê hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; kiến nghị chủ trương,

biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu,

nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với

hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu Như thế, hoạt động hải quan luôn

gắn liền với hoạt động XNK, quá cảnh hàng hóa, XNC, quá cảnh

phương tiện vận tải, bằng cách sử dụng các biện pháp nghiệp vụ của

các cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý

1.1.4 Khái quát về sự hình thành phát triển của hải quan

Ở Việt Nam, hải quan và hoạt động hải quan có lịch sử phát

Formatted: Justified, Indent: First

line: 1 cm, Line spacing: Multiple 1,45

li, No widow/orphan control

Formatted: Font: 11 pt, Bold, Italic Formatted: Indent: First line: 1 cm,

Line spacing: Multiple 1,45 li, No widow/orphan control

triển tương đối sớm Từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 19, các triều đại phong kiến Việt Nam đã thực hiện kiểm soát, thu thuế đối với hàng hóa XNK và lập ra các trạm hải quan, cử các chức quan chuyên trách, trong đó, các trạm nổi tiếng và quan trọng nhất là Vân Đồn còn gọi là

"Thông mậu trường" (ở Hồng Gai, Quảng Ninh ngày nay), Phố Hiến (Hưng Yên), Phố Hội An (Quảng Nam)…; Nhà hậu Lê lập ra "Đề bạc ty", "quan Sát hải sứ", "quan trấn thủ" và "An phủ ty"; Chúa Nguyễn ở Đàng trong lập ra "Tàu ty"; Nhà Nguyễn lập hẳn một bộ máy "Thuế binh", để cấp giấy phép, làm thủ tục, kiểm tra, kiểm soát, thu thuế đối với hàng hóa XNK, phòng, chống buôn lậu Các Bộ luật,

lệ của các triều đại phong kiến Việt Nam, như "Quốc triều hình luật" (Bộ Luật Hồng đức) thời hậu Lê, "Lệ tàu vụ" của Chúa Nguyễn,

"Luật lệ của Đế chế Hoàng Việt" (còn gọi là Bộ luật Gia Long hay Hoàng việt Luật lệ) của triều Nguyễn đều có các điều, khoản quy định về bộ máy QLNN, các thủ tục khai báo, kiểm tra, kiểm soát hàng hóa XNK, thu thuế và phòng, chống buôn lậu, xử lý nghiêm khắc bằng chế tài hình luật các hành vi vi phạm

Sau khi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, ngày

10-9-1945, Chủ tịch Chính phủ lâm thời ra Sắc lệnh số 26/SL giữ nguyên những luật lệ cũ về thuế quan và thuế gián thu, và cùng ngày ra Sắc lệnh số 27/SL thành lập "Sở Thuế quan và Thuế gián thu" (thuộc Bộ Tài chính) - tiền thân của Hải quan Việt Nam ngày nay Trong kháng chiến chống Pháp (1946-1954), nhiệm vụ chủ yếu của ngành Thuế quan là "bao vây kinh tế địch, kiểm soát việc trao đổi hàng hóa giữa vùng tự do và vùng tạm chiếm, chống buôn lậu xa xỉ phẩm ngoại hóa

và tích cực thu thuế nhập nội, đánh thuế gián thu vào một số hàng hóa

lưu thông ở vùng tự do" [18, tr 193] Hòa bình lập lại (1954), theo Nghị định số 136/BCT-KB-NĐ ngày 14-12-1954 của Bộ trưởng Bộ Công thương, Sở Thuế quan và Thuế gián thu được đổi thành "Sở Hải quan" thuộc Bộ Công thương Điều lệ Hải quan được ban hành kèm theo Nghị định số 3/CP của Hội đồng Chính phủ ngày 27-2-1960 Năm

1984, Tổng cục Hải quan được thành lập trực thuộc Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) theo Nghị quyết số 547-NQ/HĐNN7 ngày 30-8-1984 của Hội đồng Nhà nước Ngày 20-2-1990 Pháp lệnh Hải quan được ban hành thay thế Điều lệ Hải quan, từ đây, hoạt động hải quan bắt đầu được luật hóa Tháng 7-1993, Hải quan Việt Nam là thành viên chính thức của Tổ chức Hải quan Thế giới, và trong khuôn khổ của tổ chức này đã có nhiều hoạt động mang lại kết quả thiết thực Ngày 29-6-2001, Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ban hành Luật Hải quan thay thế Pháp lệnh Hải quan, và có hiệu lực từ ngày 01-1-2002 Chính sách hải quan từ chỗ "thực hiện chính sách độc quyền ngoại thương" của Nhà nước, chuyển sang thực hiện chính sách "tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh" phục vụ công cuộc đổi mới, cải cách hành chính, mở cửa, hội nhập, tham gia toàn cầu hóa kinh tế của đất nước ta

1.2 Đặc điểm, nội dung của quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan

1.2.1 Đặc điểm của quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực hải quan

- Đặc điểm về của công cụ quản lý;

- Đặc điểm về đối tượng quản lý;

- Đặc điểm về không gian - "lãnh thổ hải quan", nơi tổ chức