Tranh chấp đất đai có tính chất phức tạp, việc khiếu kiện kéo dài bắt nguồn từ những xung đột gay gắt về lợi ích kinh tế, từ hệ quả của sự quản lý thiếu hiệu quả của cơ quan công quyền,
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
BÙI THỊ THUẬN ÁNH
GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI - THỰC TRẠNG
TẠI TỈNH THỪA THIÊN - HUẾ
Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số: 60.38.01
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2012
Trang 2Công trình được hoàn thành tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội
Cán bộ hướng dẫn khoa học: GS.TSKH ĐÀO TRÍ ÚC
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, họp
tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội
Vào hồi giờ , ngày tháng năm 2012
Có thể tìm hiểu luận văn tại
Trung tâm tư liệu Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội
Trung tâm tư liệu – Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT
A MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu 3
3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài 5
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 5
6 Tính mới và những đóng góp của đề tài 5
7 Kết cấu của đề tài 6
B PHẦN NỘI DUNG 7
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHIẾU NẠI VÀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI 7
1.1 KHÁI NIỆM KHIẾU NẠI VÀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 7
1.1.1 Khái niệm khiếu nại 7
1.1.2 Sơ lược lịch sử về giải quyết khiếu nại ở nước ta qua các thời kỳ 13
1.2 CƠ SỞ PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI 19
1.2.1 Vai trò và những nguyên tắc cơ bản của việc giải quyết khiếu nại về đất đai 19
1.2.2 Điều kiện và thẩm quyền thụ lý, giải quyết đơn thư khiếu nại về đất đai 23
1.2.3 Trình tự, thủ tục khiếu nại về đất đai 30
1.2.4 Quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại và người bị khiếu nại 32
Chương 2: THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI TẠI TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 38
Trang 42.1 KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH KHIẾU NẠI TẠI TỈNH THỪA
THIÊN HUẾ 38 2.1.1 Một số tình hình bức xúc về khiếu nại trong lĩnh vực đất đai ở
Thừa Thiên Huế 43 2.1.2 Nguyên nhân khiếu nại về đất đai ở Thừa Thiên Huế 45 2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ
ĐẤT ĐAI Ở THỪA THIÊN HUẾ GIAI ĐOẠN 2009-2011 47 2.2.1 Những kết quả đạt được trong công tác giải quyết khiếu nại về
đất đai 48 2.2.2 Những tồn tại, vướng mắc trong công tác giải quyết khiếu nại
về đất đai ở Thừa Thiên Huế trong thời gian qua 52 2.2.3 Nguyên nhân của những tồn tại, vướng mắc trong công tác giải
quyết khiếu nại về đất đai 63
Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC
GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI TẠI TỈNH THỪA THIÊN HUẾ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 67
3.1 GIẢI PHÁP CHUNG 67 3.1.1 Giải pháp trong công tác chỉ đạo hoạt động giải quyết khiếu nại
về đất đai 67 3.1.2 Giải pháp về mặt chính sách, pháp luật 70 3.1.3 Giải pháp trong công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại trong
quản lý đất đai 70 3.1.4 Một số giải pháp khác 72 3.2 NHỮNG GIẢI PHÁP CỤ THỂ ĐỐI VỚI TỈNH THỪA
THIÊN HUẾ 73
C KẾT LUẬN 79 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 82
Trang 5A MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
“Nước ta là một nước dân chủ Mọi công việc đều vì lợi ích của dân
mà làm Khắp nơi có đoàn thể nhân dân như Hội đồng nhân dân, Mặt trận, Công đoàn,vv… Những đoàn thể ấy là tổ chức của dân, phấn đấu cho dân, bênh vực quyền của dân, liên lạc mật thiết với nhân dân với Chính phủ Khi ai có điều gì oan ức thì có thể do các đoàn thể tố cáo lên cấp trên Đó là quyền dân chủ của tất cả công dân Việt Nam Đồng bào biết rõ
và khéo dùng quyền ấy”[10]
Cùng với quyền tố cáo thì quyền khiếu nại cũng là một trong những quyền cơ bản của công dân đã được Hiến pháp nước ta ghi nhận nó là một trong những quyền dân chủ không thể thiếu được trong chế độ xã hội chủ nghĩa Chủ Tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời đã luôn coi trọng công tác giải quyết khiếu nại tố cáo người xem đây là một hình thức thể hiện trực tiếp mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng với Nhà nước Thực hiện chủ trương
đó Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm và không ngừng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về khiếu nại tố cáo nói chung
Để việc khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo đúng pháp luật, Quốc hội đã ban hành Luật khiếu nại, tố cáo (02/12/1998) đã đươc sửa đổi, bổ sung vào các năm 2004 và 2005 Nay được thay thế bằng Luật khiếu nại 2011 và Luật tố cáo 2011 hai luật này đều có hiệu lực kể từ ngày
1 tháng 7 năm 2012 Theo đó công dân, cơ quan, tổ chức có quyền khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính Nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính Nhà nước khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình
Đất đai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của quốc gia, là tư liệu sản xuất quan trọng của con người Xung quanh tài sản quý giá này lại đang nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp nhất là vấn đề khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai Hiện nay khiếu nại trong lĩnh vực đất đai đang là một hiện tượng xảy ra phổ biến trong xã hội; đặc biệt khi nước ta chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, Nhà nước thực hiện cơ chế quản lý mới bằng việc trả lại đất đai những giá trị vốn có thì tranh chấp đất đai phát
Trang 6sinh có xu hướng ngày càng tăng cả về số lượng cũng như tính chất phức tạp về mặt nội dung Tranh chấp đất đai có tính chất phức tạp, việc khiếu kiện kéo dài bắt nguồn từ những xung đột gay gắt về lợi ích kinh tế, từ hệ quả của sự quản lý thiếu hiệu quả của cơ quan công quyền, sự bất hợp lý
và thiếu đồng bộ của hệ thống chính sách, pháp luật đất đai…Vấn đề giải quyết khiếu nại nói chung, giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai nói riêng đã và đang trở thành chủ đề nóng bỏng của nhiều độc giả, nhiêu nhà nghiên cứu
Khác với một số tỉnh, thành phố như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Thái Bình, Bình Dương…tỉnh Thừa Thiên Huế không phải là điểm nóng về khiếu nại trong lĩnh vực đất đai, trong thời gian qua Thủ trưởng các sở, ban, ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND thành phố Huế, các huyện, Chủ tịch UBND các xã, phường, thị trấn đã quan tâm chỉ đạo
và tổ chức thực hiện công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp có nhiều tiến bộ; đã giải quyết, xử lý kịp thời những đơn thư khiếu
kiện của công dân, không để xảy ra "điểm nóng", góp phần ổn định tình
hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Tuy nhiên,
có một thực tế là từ năm 2007 đến nay số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo liên tục tăng , khiếu nại vượt cấp, đông người vẫn còn nhiều; công tác giải quyết đơn thư khiếu nại đặc biệt là các vụ tranh chấp về đất đai của Chủ tịch UBND các xã, phường, thị trấn còn nhiều bất cập, chưa đúng theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo; công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố Huế và các huyện vẫn còn tồn đọng, kéo dài, chưa thực hiện nghiêm túc việc đối thoại với công dân khi giải quyết khiếu nại lần đầu; nhiều trường hợp đã thụ lý giải quyết nhưng không ra quyết định mà trả lời bằng hình thức công văn, thông báo dẫn đến việc người khiếu kiện liên tục gửi đơn lên cấp trên để can thiệp giải quyết Một số vụ việc khiếu nại, tranh chấp về đất đai đã được Thủ trưởng các cấp, các ngành giải quyết và quyết định đã
có hiệu lực pháp luật nhưng vẫn chưa được thực hiện dứt điểm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các công trình, dự án, gây bức xúc trong cộng đồng
xã hội, nhân dân
Vậy vấn đề giải quyết về khiếu nại về đất đai nói chung và ở tỉnh
Trang 7Thừa Thiên Huế nói riêng có điều gì còn vướng mắc? Những nguyên nhân nào làm cho việc khiếu kiện về đất đai kéo dài và khiếu nại vượt cấp? Tại sao việc giải quyết khiếu nại về tranh chấp đất đai của chủ tịch UBND các
xã, phường, thị trấn còn nhiều bất cập chưa đúng theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo…?
Tôi cho rằng việc nghiên cứu, tìm hiểu về cơ chế giải quyết khiếu nại nói chung, trong lĩnh vực đất đai nói riêng là điều cần thiết để tìm ra những nguyên nhân và đề ra các biện pháp giải quyết phù hợp có hiệu quả góp phần vào việc bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay
Xuất phát từ thực trạng nói trên tôi chọn đề tài “Giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai - thực trạng tại tỉnh Thừa Thiên - Huế”
2 Tình hình nghiên cứu
Khiếu nại trong lĩnh vực đất đai không phải là đề tài mới, chủ đề này
đã được rất nhiều độc giả trong và ngoài nước quan tâm Như bài viết về
“những vướng mắc trong giải quyết khiếu nại về đất đai” của tác giả
Nguyễn Trí Phước thanh tra huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu,
bài viết “Giải quyết khiếu nại về đất đai: Luật “đối đầu”…Luật” của tác giả Tuấn Khôi; Về thực trạng chính sách đất đai ở Việt Nam của Phạm Hữu Nghị, Tạp chí Nhà nước và pháp luật; Một số vấn đề quản lý nhà
nước về đất đai trong giai đoạn hiện nay của tiến sĩ Nguyễn Đình Bồng,
Tạp chí Quản lý nhà nước; Luận văn “Thanh tra giải quyết khiếu nại
trong quản lý đất đai tại Sở Địa Chính Hà Tây”; Luận văn thạc sĩ “Vi phạm hành chính về đất đai ở Thái Bình - thực trạng và giải pháp khắc phục” của tác giả không rõ tên; luận văn “khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo ở Quảng bình” của tác giả Nguyễn Khánh Na, khoa luật -
Huế; “Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của Tòa án” tác giải Đoàn Trường Hải; Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm Anh Tuấn “Cơ chế
giải quyết khiếu nại hành chính hiện nay và vấn đề hoàn thiện”; Luận án
tiến sĩ luật học của tác giả Trần Văn Sơn “Tăng cường pháp chế xã hội
chủ nghĩa trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay”…
Trang 8Nhìn chung, các công trình trên mới chỉ đề cập đến vấn đề về khiếu nại, những vướng mắc trong việc giải quyết khiếu nại một cách chung chung Trong luận văn tốt nghiệp củ nhân luật tác giả, Nguyễn Thị Thảo, Trần Thị Diệu Hương sinh viên khoa Luật – Đại học Huế có nghiên cứu về vấn đề khiếu nại, tố cáo trong bài viết tác giải có nói về tình trạng khiếu nại ở Thừa Thiên Huế, khiếu nại về đất đai trên cả nước nhưng chỉ dừng lại ở mức độ chung chung chưa nghiên cứu về cơ chế giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai Một số bài viết khác có viết về vấn đề khiếu nại nói chung nhưng chưa đi sâu nghiên cứu trong lĩnh vực đất đai Chính vì vậy,
đề tài “ Khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai qua thực tiễn tại tỉnh Thừa Thiên Huế” được xem là công trình đầu tiên nghiên cứu vấn đề khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai ở một địa phương cụ thể là tỉnh Thừa Thiên Huế
3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
* Mục đích:
Nghiên cứu cơ chế giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai hiện nay qua thực tiễn tại tỉnh Thừa Thiên Huế Đề ra một số giải pháp để góp phần nâng cao hiệu quả việc giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai nói chung ở tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng
+ Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc giải quyết khiếu nại về đất đai ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu cơ chế giải quyết khiếu nại
trong lĩnh vực đất đai tại tỉnh Thừa Thiên Huế
- Phạm vi nghiên cứu: Tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2009 – 2011
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở chủ nghĩa Mác – Lê Nin, tư
Trang 9tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm của Đảng về quản lý đất đai
Đề tài sử dụng các phương pháp cụ thể như phương pháp thống kê, phương pháp so sánh đối chiếu số liệu khiếu nại và giải quyết khiếu nại giữa các năm; Phương pháp phân tích, tổng hợp, chứng minh… để đánh giá tình hình giải quyết khiếu nại và xâu chuỗi các vấn đề
6 Tính mới và những đóng góp của đề tài
- Nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn trong cơ chế giải quyết khiếu nại liên quan đến đất đai ở tỉnh Thừa Thiên Huế
- Tìm ra những vướng mắc trong cơ chế giải quyết khiếu nại về đất đai ở Tỉnh Thừa Thiên Huế từ đó mạnh dạn đề ra các biện pháp giải quyết phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai nói chung ở tỉnh Thừ Thiên Huế nói riêng
7 Kết cấu của đề tài
Đề tài được chuyển tải trong 03 phần chính sau:
A Phần mở đầu
B Phần nội dung
Chương 1 Cơ sở lý luận về khiếu nại và giải quyết khiếu nại
Chương 2 Thực trạng việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong
lĩnh vực đất đai ở Thừa Thiên Huế giai đoạn từ năm 2009 – 2011
Chương 3 Các giải pháp nâng cao hiệu quả việc giải quyết khiếu nại
về đất đai ở Thừa Thiên Huế trong giai đoạn hiện nay
1.1 KHÁI NIỆM KHIẾU NẠI VÀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI
1.1.1 Khái niệm khiếu nại
Có nhiều định nghĩa khác nhau về thuật ngữ khiếu nai, theo cuốn Thuật
ngữ pháp lý thì khiếu nại là: “đưa ra những thắc mắc, đề nghị xem xét lại
những kết luận, quyết định do cấp có thẩm quyền đã làm, đã chuẩn y” [19]
Trang 10Luật Khiếu nại năm 2011: “Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục Luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật của cán
bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền lợi ích hợp pháp của mình” [15, tr.1]
Khiếu nại chính là tấm gương phản ánh mức độ đúng của việc áp dụng pháp luật, phản ánh sự đồng thuận của xã hội và thái độ của công dân đối với cơ quan nhà nước và sâu xa hơn là thái độ của công dân đối với chế độ chính trị [9, tr 28]
- Khái niệm khiếu nại về đất đai
Khiếu nại về đất đai là việc công dân, tổ chức, cơ quan đề nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính hoăc hành vi hành chính trong quá trình quản lý đất đai khi có căn cứ cho rằng các quyết định, hành vi đó là xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình
Khiếu nại cũng là quyền dân chủ cơ bản của người sử dụng đất vì nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân Ở nước ta đất đai thuộc
sở hữu toàn dân do nhà nước đại diện chủ sở hữu, thay mặt nhân dân thực hiện hoạt động quản lý đất đai đảm bảo cho đất đai được sử dụng hợp lý, phục vụ lợi ích của chủ sở hữu cũng như quyền và lợi ích của hợp pháp của người sử dụng đất Chính vì vậy bất kỳ cá nhân, cơ quan, tổ chức nào khi có đủ căn cứ đều có quyền khiếu nại và được đảm bảo bằng nghĩa vụ giải quyết khiếu nại của cơ quan có thẩm quyền
- Các loại khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
Các loại khiếu nại trong lĩnh vực đất đai thường gặp là các quyết định hành chính và hành vi hành chính liên quan đến đất đai
+ Các quyết định hành chính như: Quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, trưng dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; Các quyết định bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, tái định cư; Cấp hoặc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Quyết định gia hạn thời hạn
sử dụng đất và một số khiếu nại khác
Trang 11+ Hành vi hành chính bị khiếu nại là hành vi của cán bộ, công chức nhà nước khi thực hiện các công việc liên quan đến hoạt động nói trên
- Giải quyết khiếu nại
Có quan điểm cho rằng việc giải quyết khiếu nại chính là toàn bộ phuơng thức hoạt động, những quy định về thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan có chức năng giải quyết các khiếu nại và mối quan hệ giữa các cơ quan với nhau trong quá trình giải quyết các khiếu nại hành chính với mục đích bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức được pháp luật ghi nhận và bảo đảm thực hiện
Để hiểu rõ hơn vấn đề giải quyết khiếu nại nói chung, giải quyết khiếu nại về đất đai nói riêng chúng ta cần tìm hiểu quá trình hình thành cơ chế giải quyết khiếu nại ở nước ta qua một số giai đoạn lịch sử cụ thể
1.1.2 Sơ lược lịch sử về giải quyết khiếu nại ở nước ta qua các thời kỳ
- Thời kỳ phong kiến
- Giai đoạn từ năm 1945 đến trước năm 1998
1.2.1 Vai trò và những nguyên tắc cơ bản của việc giải quyết khiếu nại về đất đai
a Vai trò của việc giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
Thông qua việc giải quyết khiếu nại về đất đai đã tạo điều kiện cho chính quyền từ Trung ương đến địa phương nâng cao được vai trò của mình góp phần phát huy tính chủ động của cơ sở và quyền dân chủ của nhân dân trong quản lý và sử dụng đất cũng như trong việc giải quyết khiếu nại liên quan đến vấn đề đất đai, đảm bảo công bằng xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước, giữ vững ổn định chính trị, tăng cường khối đại
Trang 12đoàn kết toàn dân Đây là vấn đề quan trọng nhất trong giai đoạn hiện nay
b Những nguyên tắc cơ bản trong việc giải quyết khiếu nại về đất đai
- Giải quyết khiếu nại về đất đai theo đúng quy định của pháp luật:
- Nguyên tắc dân chủ và công khai:
- Tôn trọng sự thật khách quan, thận trọng và vô tư:
- Kết hợp giải quyết khiếu nại về đất đai với việc giáo dục, thuyết phục, tuyên truyền phổ biến kiến thức pháp luật về đất đai:
- Giải quyết kịp thời, nhanh chóng, ngăn chặn và loại trừ các hành vi
vi phạm pháp luật đất đai
1.2.2 Điều kiện và thẩm quyền thụ lý, giải quyết đơn thư khiếu nại về đất đai
a Điều kiện khiếu nại
b Đối tượng khiếu nại về đất đai
c Thẩm quyền thụ lý và giải quyết đơn thư khiếu nại về đất đai
1.2.3 Trình tự, thủ tục khiếu nại về đất đai
* Trình tự khiếu nại
Theo điều 7 Luật Khiếu nại 2011 quy định
* Thời hiệu khiếu nại
* Rút khiếu nại
1.2.4 Quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại và người bị khiếu nại
a Quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại
Theo điều 12 Luật Khiếu nại 2011
Ta thấy việc quy định về quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại, người
bị khiếu nại và của luật sư, trợ giúp viên pháp lý: Luật Khiếu nại quy định
cụ thể hơn quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại, người bị khiếu nại, người giải quyết khiếu nại và luật sư, trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Khiếu nại, tố cáo và bổ sung các quyền, nghĩa vụ này Cụ thể, người khiếu nại có quyền được uỷ quyền cho luật sư, trợ giúp viên pháp lý khiếu nại để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình và có quyền được biết, đọc, sao chụp, sao chép và xem các tài liệu, chứng cứ do người giải quyết khiếu nại thu thập; yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan đang lưu giữ, quản lý thông tin, tài liệu liên quan tới nội dung khiếu nại, cung cấp cho mình để giao nộp cho người giải quyết khiếu nại Đồng
Trang 13thời phải chấp hành nghiêm chỉnh quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật; bồi thường hoặc bồi hoàn thiệt hại, khắc phục hậu quả
do quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật của mình gây
ra Luật sư, trợ giúp viên pháp lý có quyền tham gia vào quá trình giải quyết khiếu nại; thực hiện các quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại khi được uỷ quyền; xác minh, thu thập chứng cứ có liên quan đến nội dung khiếu nại và cung cấp chứng cứ cho người giải quyết khiếu nại; được nghiên cứu hồ sơ vụ việc, ghi chép, sao chụp những tài liệu cần thiết có trong hồ sơ vụ việc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại Hơn nữa quy định việc nhiều người khiếu nại cùng một nội dung thì
cơ quan có thẩm quyền tổ chức tiếp và hướng dẫn người khiếu nại cử đại diện để trình bày nội dung khiếu nại; người tiếp nhận khiếu nại ghi nhận nội dung khiếu nại Nếu nhiều người khiếu nại bằng đơn thì đơn phải có chữ ký của những người khiếu nại và phải cử đại diện để trình bày khi có yêu cầu của người giải quyết khiếu nại Đồng thời luật cũng bổ sung quy định về việc ra quyết định giải quyết khiếu nại trong trường hợp này
Như vậy thông qua các quy định của pháp luật ta thấy Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, coi trọng công tác gải quyết khiếu nại nói chung, giải quuyết khiếu nại vầ đất đai nói riêng coi đó là điều kiện cần thiết để nhân dân phát huy quyền làm chủ của mình và tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội Bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân cũng là một nội dung quan trọng trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của dân, do dân, vì dân Nhà nước tồn tại là vì dân, phát triển được là nhờ có dân, vì thế “cần không ngừng hoàn thiện, đổi mới pháp luật để nó thực sự là nền tảng của pháp chế XHCN” [22, tr 21] Luật khiếu nại 2011, Luật đất đai 2003 và nhiều văn bản pháp luật có liên quan
đã được ban hành để điều chỉnh vấn đề khiếu nại nói chung, khiếu nại về đất đai nói riêng Tuy nhiên trên thực tế vẫn có nhiều văn bản còn mâu thuẫn, chồng chéo và Nhà nước ta đã không ngừng bổ sung, hoàn thiện nhằm tạo ra một chính sách pháp luật đầy đủ phù hợp đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại Thông qua việc khiếu nại của công dân để hiểu rõ hơn về những tồn tại, hạn chế của các cấp, các ngành, của
cán bộ, công chức để từ đó có những giải pháp khắc phục hiệu quả hơn