Tác gi đã ả tập trung nghiên cứu đặc điểm của lao động trong công ty cổ phần vận tải và thương mại Trường Thuận Phát, hiệu quả sử dụng lao động tại công ty cổ phần vận tải và thương mại
Trang 1TÓM LƯỢC
Nhân l c đự ược coi là v n đ quan tr ng hàng đ u vì chính sách v conấ ề ọ ầ ề
người là m t trong b n chính sách l n c a doanh nghi p: con ngộ ố ớ ủ ệ ười, tài chính, kỹthu t và công ngh Đ c đi m c a lao đ ng trong doanh nghi p sẽ giúp choậ ệ ặ ể ủ ộ ệdoanh nghi p ti t ki m đệ ế ệ ược chi phí, th i gian và công s c vì v y mà vi c th cờ ứ ậ ệ ự
hi n m c tiêu c a doanh nghi p d dàng h n Nâng cao hi u qu s d ng NNLệ ụ ủ ệ ễ ơ ệ ả ử ụ
là c s đ nâng cao ti n lơ ở ể ề ương, c i thi n đ i s ng cho công nhân, giúp choả ệ ờ ốdoanh nghi p có bệ ước ti n l n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh Nâng caoế ớ ạ ộ ả ấ
hi u qu s d ng NNL là c s đ nâng cao ti n lệ ả ử ụ ơ ở ể ề ương, c i thi n đ i s ng choả ệ ờ ốNNL, giúp cho doanh nghi p có bệ ước ti n l n trong ho t đ ng s n xu t kinhế ớ ạ ộ ả ấdoanh
Trong lu n văn tác gi đ a ra đậ ả ư ược h th ng lý thuy t v nâng cao hi uệ ố ế ề ệ
qu s d ng NNL theo chi u r ng và theo chi u sâu, nh ng nhân t nh hả ử ụ ề ộ ề ữ ố ả ưởng
đ n nâng cao hi u qu s d ng NNL Đ ng th i đi sâu vào phân tích th c tr ngế ệ ả ử ụ ồ ờ ự ạ
s d ng và nâng cao hi u qu s d ng NNL c a CTCP máy tính TMD B c Ninhử ụ ệ ả ử ụ ủ ắtrong giai đo n 2013- 2017, ch ra nh ng thành t u, h n ch cũng nh nguyênạ ỉ ữ ự ạ ế ưnhân c a h n ch trong công tác nâng cao hi u qu s d ng NNL c a CTCP máyủ ạ ế ệ ả ử ụ ủtính TMD B c Ninh T đó đ a ra nh ng gi i pháp đ gi i quy t v n đ , đ xu tắ ừ ư ữ ả ể ả ế ấ ề ề ấ
m t s ki n ngh nh m giúp công ty c i thi n v n đ ộ ố ế ị ằ ả ệ ấ ề
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên cho phép em được gửi lời cảm ơn đến trường đại học Thương Mại đã tạo điều kiện cho em là sinh viên năm cuối của trường được học tập
và cọ sát với thực tế nhằm củng cố, trau dồi kiến thức chuyên môn nghiệp vụ
và đặc biệt em còn được học hỏi rất nhiều điều thiết thực trong cuộc sống như: tác phong, tinh thần làm việc cũng như lòng say mê yêu nghề của cán bộ ngành nghề ….
Nhân đây, em xin gửi lời cảm ơn tới khoa Kinh tế- Luật, bộ môn Kinh tế thương mại – Trường Đại học Thương Mại cùng giảng viên cô Nguyễn Minh Phương hướng dẫn trong thời gian chúng em thực tập đã tận tình chỉ bảo, giúp
em hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới ban lãnh đạo Công ty cổ phần máy tính TMD Bắc Ninh cùng các anh chị phòng Tổ chức – Hành chính đã tạo điều kiện giúp em hoàn thành bài khóa luận này.
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 3MỤC LỤC
TÓM LƯỢC
MỤC LỤC
DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
L I M Đ U Ờ Ở Ầ 1
1 Tính c p thi t c a đ tài ấ ế ủ ề 1
2 T ng quan các công trình nghiên c u liên quan ổ ứ 2
3 Xác l p và tuyên b đ i t ậ ố ố ượ ng nghiên c u ứ 4
4 Đ i t ố ượ ng, m c tiêu và ph m vi nghiên c u ụ ạ ứ 4
5 Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ 5
6 K t c u c a khóa lu n ế ấ ủ ậ 6
CH ƯƠ NG 1 M T S LÝ LU N C B N V HI U QU S D NG Ộ Ố Ậ Ơ Ả Ề Ệ Ả Ử Ụ NGU N NHÂN L C Ồ Ự 7
1.1 M t s khái ni m c b n ộ ố ệ ơ ả 7
1.1.1 Khái ni m hi u qu ệ ệ ả 7
1.1.2 Hi u qu s d ng ngu n nhân l c ệ ả ử ụ ồ ự 8
1.2 M t s lý thuy t v nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c ộ ố ế ề ệ ả ử ụ ồ ự 10
1.2.1 Lý thuy t v nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c c a ế ề ệ ả ử ụ ồ ự ủ doanh nghi p ệ 10
1.2.2 M t s ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng ngu n nhân l c ộ ố ỉ ệ ả ử ụ ồ ự 11
1.2.3 Nguyên t c nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c ắ ệ ả ử ụ ồ ự 12
1.3 N i dung, nguyên t c nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c ộ ắ ệ ả ử ụ ồ ự 13
1.3.1 N i dung nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c ộ ệ ả ử ụ ồ ự 13
1.3.2 Nguyên lý gi i quy t v n đ ả ế ấ ề 14
CH ƯƠ NG 2 TH C TR NG NÂNG CAO HI U QU S D NG NGU N Ự Ạ Ệ Ả Ử Ụ Ồ NHÂN L C C A CTCP MÁY TÍNH TMD B C NINH Ự Ủ Ắ 16
2.1 T ng quan tình hình và các nhân t nh h ổ ố ả ưở ng đ n nâng cao hi u qu ế ệ ả s d ng NNL c a CTCP máy tính TMD B c Ninh ử ụ ủ ắ 16
2.1.1 Đánh giá t ng quan tình hình CTCP máy tính TMD B c Ninh ổ ắ 16
Trang 42.1.2 Các nhân t nh h ố ả ưở ng đ n nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân ế ệ ả ử ụ ồ
l c c a CTCP máy tính TMD B c Ninh ự ủ ắ 19 2.2 K t qu phân tích th c tr ng v nâng cao hi u qu s d ng ngu n ế ả ự ạ ề ệ ả ử ụ ồ nhân l c c a CTCP máy tính TMD B c Ninh ự ủ ắ 21 2.3 Các k t lu n và phát hi n qua quá trình nghiên c u ế ậ ệ ứ 27
2.3.1 Nh ng thành t u đã đ t đ ữ ự ạ ượ 27 c 2.3.2 Nh ng m t còn t n t i ữ ặ ồ ạ 28 2.3.3 Nguyên nhân 28
CH ƯƠ NG 3 M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU S D NG Ộ Ố Ả Ằ Ệ Ả Ử Ụ NGU N NHÂN L C C A CÔNG TY C PH N MÁY TÍNH TMD B C NINH Ồ Ự Ủ Ổ Ầ Ắ
30
3.1 Đ nh h ị ướ ng phát tri n c a công ty c ph n máy tính TMD B c Ninh ể ủ ổ ầ ắ 30 3.2 M t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c c a ộ ố ả ằ ệ ả ử ụ ồ ự ủ công ty c ph n máy tính TMD B c Ninh ổ ầ ắ 30 3.3 M t s đ xu t, ki n ngh nh m nâng cao hi u qu s d ng ngu n ộ ố ề ấ ế ị ằ ệ ả ử ụ ồ nhân l c c a công ty c ph n máy tính TMD B c Ninh ự ủ ổ ầ ắ 33
K T LU N Ế Ậ 34 TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 35
Trang 5DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU
23
BI U Đ Ể Ồ
Bi u để ồ
2.1
Bi u đ th hi n năng su t lao đ ng c a CTCP máy ể ồ ể ệ ấ ộ ủ
Trang 7L I M Đ U Ờ Ở Ầ
1 Tính c p thi t c a đ tài ấ ế ủ ề
V i xu th phát tri n không ng ng c a n n kinh t th gi i nói chung vàớ ế ể ừ ủ ề ế ế ớ
n n kinh t Vi t Nam nói riêng Bên c nh s phát tri n m nh mẽ c a n n kinhề ế ệ ạ ự ể ạ ủ ề
t th trế ị ường th gi i thì n n kinh t th trế ớ ề ế ị ường non tr c a Vi t Nam đã hìnhẻ ủ ệthành Vì v y, các doanh nghi p mu n tr v ng, cũng nh mu n ti p t c phátậ ệ ố ụ ữ ư ố ế ụtri n thì vi c m r ng quy mô s n xu t, tăng cể ệ ở ộ ả ấ ường kh năng chi m lĩnh thả ế ị
trường đã là xu th t t y u khách quan Song trế ấ ế ước tiên các doanh nghi p ph iệ ả
hi u rõ và n m b t k p th c tr ng, di n bi n c a n n kinh t trong t ng giaiể ắ ắ ị ự ạ ễ ế ủ ề ế ừ
đo n Vi c xây d ng nh ng k ho ch ho t đ ng mang tính chi n lạ ệ ự ữ ế ạ ạ ộ ế ượ ủ ừc c a t ngdoanh nghi p đã tr nên quan tr ng h n trong vi c giành th ch đ ng v iệ ở ọ ơ ệ ế ủ ộ ớ
nh ng thay đ i th trữ ổ ị ường
Tuy nhiên xu t phát đi m c a nấ ể ủ ước ta quá th p, c s vât ch t thi t b l cấ ơ ở ấ ế ị ạ
h u, ngu n v n đ u t còn h n ch Đ có th t n t i và phát tri n b n v ng thìậ ồ ố ầ ư ạ ế ể ể ồ ạ ể ề ữ
y u t con ngế ố ười tr nên quan tr ng h n bao gi h t Vi t Nam hi n có m tở ọ ơ ờ ế Ở ệ ệ ộ
đ i ngũ nhân l c khá d i dào so v i nhi u nộ ự ồ ớ ề ước trong khu v c và trên th gi i.ự ế ớ
Hi n nay, nệ ước ta có trên 65,82 tri u ngệ ười trong đ tu i lao đ ng trên t ng sộ ổ ộ ổ ố96,02 tri u ngệ ười (chi m 68,55%), đ ng th 14 trên th gi i v quy mô dân s ế ứ ứ ế ớ ề ốTrung bình m i năm, dân s Vi t Nam tăng g n 1 tri u ngỗ ố ệ ầ ệ ười và cũng có kho ngả
1 tri u ngệ ười gia nh p l c lậ ự ượng lao đ ng C c u dân s Vi t Nam thu c nhómộ ơ ấ ố ệ ộ
“c c u dân s tr ” Trên c s ngu n nhân l c ch có s b trí, s d ng nhân l cơ ấ ố ẻ ơ ở ồ ự ỉ ự ố ử ụ ự
h p lý m i t o nên bợ ớ ạ ước đ t phá trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a t ngộ ạ ộ ả ấ ủ ừdoanh nghi p Tuy nhiên đ th c hi n đệ ể ự ệ ược đi u này cũng g p ph i nhi u khóề ặ ả ềkhan, đòi h i doanh nghi p c n ph i vỏ ệ ầ ả ượt qua
Trong ph m vi m t doanh nghi p, s d ng lao đ ng đạ ộ ệ ử ụ ộ ược coi là v n đấ ềquan tr ng hàng đ u vì chính sách v con ngọ ầ ề ười là m t trong b n chính sách l nộ ố ớ
c a doanh nghi p: con ngủ ệ ười, tài chính, kỹ thu t và công ngh Đ c đi m c a laoậ ệ ặ ể ủ
đ ng trong doanh nghi p sẽ giúp cho doanh nghi p ti t ki m độ ệ ệ ế ệ ược chi phí, th iờgian và công s c vì v y mà vi c th c hi n m c tiêu c a doanh nghi p d dàngứ ậ ệ ự ệ ụ ủ ệ ễ
h n Nâng cao hi u qu s d ng lao đ ng là c s đ nâng cao ti n lơ ệ ả ử ụ ộ ơ ở ể ề ương, c iảthi n đ i s ng cho công nhân, giúp cho doanh nghi p có bệ ờ ố ệ ước ti n l n trongế ớ
ho t đ ng s n xu t kinh doanh Nâng cao hi u qu s d ng lao đ ng là c s đạ ộ ả ấ ệ ả ử ụ ộ ơ ở ểnâng cao ti n lề ương, c i thi n đ i s ng cho NNL, giúp cho doanh nghi p có bả ệ ờ ố ệ ước
ti n l n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh Trong nh ng năm qua các doanhế ớ ạ ộ ả ấ ữ
Trang 8nghi p nói chung và đ i v i CTCP máy tính TMD B c Ninh nói riêng, công tácệ ố ớ ắ
qu n lý lao đ ng ngày càng đả ộ ược quan tâm h n, nh m đáp ng không ng ng sơ ằ ứ ừ ựđòi h i c a c ch th trỏ ủ ơ ế ị ường và h i nh p kinh t trong và ngoài nộ ậ ế ước Tuy nhiêntrong th i gian th c t p t i CTCP máy tính TMD B c Ninh tác gi nh n th y vi cờ ự ậ ạ ắ ả ậ ấ ệ
s d ng nhân l c c a doanh nghi p ch a th c s hi u qu , g p nhi u b t c pử ụ ự ủ ệ ư ự ự ệ ả ặ ề ấ ậtrong v n đ s p x p và đào t o nhân và ch a tìm th y đấ ề ắ ế ạ ư ấ ược gi i pháp thích h pả ợ
đ gi i quy t v n đ trên.ể ả ế ấ ề
2 T ng quan các công trình nghiên c u liên quan ổ ứ
Tính đ n hi n nay có r t nhi u nghiên c u khác nhau v phát tri n ngu nế ệ ấ ề ứ ề ể ồnhân l c Vi t Nam thu c các khu v c, đ n v t t c các lo i hình kinh doanhự ở ệ ộ ự ơ ị ở ấ ả ạkhác nhau Đi u này ch ng t công tác ngu n nhân l c đang ngày càng đề ứ ỏ ồ ự ượcquan tâm, tr thành đ tài luôn nóng h i trên các di n đàn thông tin Nghiên c uở ề ổ ễ ứ
v chi n lề ế ược phát tri n ngu n nhân l c nói chung và phể ồ ự ương pháp t i doanhạnghi p nào đó thì đã có m t s công trình công b các góc đ ti p c n khácệ ộ ố ố ở ộ ế ậnhau, ví d nh :ụ ư
- Tr n Th Phầ ị ương (2016) “Nâng cao hiệu quả sử dụng lao động tại Công
ty cổ phần vận tải và thương mại Trường Thuận Phát”, lu n văn t t nghi p, đ iậ ố ệ ạ
h c Thọ ương M iạ Tác gi đã ả tập trung nghiên cứu đặc điểm của lao động trong công ty cổ phần vận tải và thương mại Trường Thuận Phát, hiệu quả sử dụng lao động tại công ty cổ phần vận tải và thương mại Trường Thuận Phát từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử lao động tại công ty Trường Thuận Phát Tuy nhiên tác gi ch a ch ra đả ư ỉ ược các nhân t nh hố ả ưởng đ n nâng caoế
hi u qu s d ng NNL c a công ty, cũng nh ch a ch ra đệ ả ử ụ ủ ư ư ỉ ược h n ch vàạ ếnguyên nhân h n ch vì v y các gi i pháp đạ ế ậ ả ược đ a ra ch a th c s phù h p v iư ư ự ự ợ ớ
hưởng đ n nâng cao hi u qu s d ng NNL, các gi i pháp đ a ra ch mang tính lýế ệ ả ử ụ ả ư ỉthuy t ch a bám sát vào th c tr ng c a công ty.ế ư ự ạ ủ
- Ph m Th Th m (2016) ạ ị ắ “Nâng cao hiệu quả sử dụng lao động tại Công ty
Cổ phần Thương mại Dịch vụ và Truyền thông LC Việt Nam”, lu n văn t t nghi pậ ố ệ
đ i h c Thạ ọ ương m i Tác gi đã h th ng đạ ả ệ ố ược m t s lý thuy t c b n, ộ ố ế ơ ả phân
Trang 9tích, đánh giá thực trạng về tình hình quản trị nhân lực, các yếu tố ảnh hưởng đến hiệuquả sử dụng lao động và các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng lao động của Công ty
Cổ phần Thương mại Dịch vụ và Truyền thông LC Việt Nam, đưa ra một số giải pháp
cụ thể nhằm giải quyết vấn đề về NNL. Tuy nhiên, đề tài vẫn chưa đi sâu nghiên cứu về các nguyên tắc, chính sách nâng cao hiệu quả sử dụng NNL của Công ty đồng thời các giải pháp chưa được cụ thể và chưa bám sát vào thực trạng công
ty. D a trên c s bài vi t còn ch a đ a ra đự ơ ở ế ư ư ược gi i pháp c th phù h p là m tả ụ ể ợ ộkho ng tr ng đ nghiên c u ả ố ể ứ
- Ph m Th Ngân H ng ( 2016) “ ạ ị ằ Nâng cao hiệu quả sử dụng lao động tại Công
ty cổ phần Dệt Vĩnh Phú”, lu n văn t t nghi p, đ i h c Thậ ố ệ ạ ọ ương M i Bên c nh vi cạ ạ ệ
h th ng m t s lý thuy t liên quan, tác gi phân tích tình hình s d ng NNL t iệ ố ộ ố ế ả ử ụ ạCTCP D t Vĩnh Phú, và đ a ra m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu s d ngệ ư ộ ố ả ằ ệ ả ử ụNNL t i CTCP D t Vĩnh Phú ạ ệ Tuy nhiên, khóa luận chưa thực sự đi sâu phân tích thực trạng NNL của Công ty cũng như chưa chỉ rõ được các nguyên nhân của những hạn chế trong nâng cao hiệu quả sử dụng NNL mà công ty gặp phải.
- Vũ Thanh Nhàn ( 2016) “Nâng cao hi u qu s d ng lao đ ng t i Công tyệ ả ử ụ ộ ạ
CP Sao Á”, lu n văn t t nghi p, đ i h c Thậ ố ệ ạ ọ ương M i Tác gi đã n m b t đạ ả ắ ắ ược vềtình hình đ i ngũ lao đ ng c a công ty c ph n Sao Á và đ a ra độ ộ ủ ổ ầ ư ược m t sộ ố
phương hướng nâng cao ch t lấ ượng lao đ ng c a công ty Tuy nhiên nh ng gi iộ ủ ữ ảpháp mà tác gi đ a ra ch a th c t và ch a gi i quy t đả ư ư ự ế ư ả ế ược v n đ c a công ty.ấ ề ủ
- Nguy n Bích Nhâm ( 2016) “Nâng cao hi u qu s d ng lao đ ng t iễ ệ ả ử ụ ộ ạCông ty Trách Nhi m H u H n Thệ ữ ạ ương m i và D u khí Minh Th nh”, lu n văn t tạ ầ ị ậ ốnghi p, đ i h c Thệ ạ ọ ương M i ạ Luận văn đã đưa ra những lý luận cơ bản về nâng cao hiệu quả sử dụng NNL của doanh nghiệp Dựa vào đó đi sâu phân tích thực trạng nâng cao hiệu quả sử dụng NNL của Công ty Từ đó đề xuất những giải pháp kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng NNL của Công ty Tuy nhiên,
đề tài còn gặp một số hạn chế như chưa chỉ rõ được các nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao hiệu quả sử dụng NNL của Công ty.
Qua các công trình nghiên c u trên đ a ra đứ ư ược nh ng k t lu n nh sau:ữ ế ậ ư
- Nh ng bài vi t trên đã h th ng đữ ế ệ ố ược m t s lý thuy t c b n v nângộ ố ế ơ ả ềcao hi u qu s d ng NNL, đ ng th i ch ra đệ ả ử ụ ồ ờ ỉ ược th c tr ng s d ng NNL c aự ạ ử ụ ủcông ty
- H u h t các bài vi t đ u ch đ a ra đầ ế ế ề ỉ ư ược nhân t nh hố ả ưởng đ n nângếcao hi u qu s d ng NNL mà ch a ch ra đệ ả ử ụ ư ỉ ượ ự ảc s nh hưởng c a các nhân tủ ố
Trang 10đó đ n nâng cao hi u qu s d ng NNL trong công ty Các gi i pháp đế ệ ả ử ụ ả ược đ a raư
v n mang tính lý thuy t ch a bám sát vào th c tr ng c a doanh nghi p.ẫ ế ư ự ạ ủ ệ
- T các k t lu n trên có th th y các bài vi t đ u đ l i kho ng tr ng vừ ế ậ ể ấ ế ề ể ạ ả ố ề
s nh hự ả ưởng c a các nhân t đ n nâng cao hi u qu s d ng NNL và các gi iủ ố ế ệ ả ử ụ ảpháp th c t nh m gi i quy t v n đ ự ế ằ ả ế ấ ề
- Căn c vào kho ng tr ng c a các bài vi t trong bài lu n tác gi sẽ cứ ả ố ủ ế ậ ả ố
g ng kh c ph c nh ng h n ch nêu trên, đ a ra các gi i pháp th c t nh t.ắ ắ ụ ữ ạ ế ư ả ự ế ấ
3 Xác l p và tuyên b đ i t ậ ố ố ượ ng nghiên c u ứ
Vi c nâng cao hi u qu s d ng lao đ ng là vi c làm h t s c quan tr ng vàệ ệ ả ử ụ ộ ệ ế ứ ọ
c n thi t đ i v i t t c các doanh nghi p B i vì v y s d ng lao đ ng có hi uầ ế ố ớ ấ ả ệ ở ậ ử ụ ộ ệ
qu sẽ giúp doanh nghi p làm ăn kinh doanh t t, gi m chi phí s n xu t, kh uả ệ ố ả ả ấ ấhao nhanh tài s n c đ nh Đi u đó sẽ giúp doanh nghi p đ ng v ng trên thả ố ị ề ệ ứ ữ ị
trường và m r ng th ph n làm tăng kh năng c nh tranh v i các đ i th c nhở ộ ị ầ ả ạ ớ ố ủ ạtranh khác Giúp doanh nghi p tìm ra c c u s n ph m t i u, xác đ nh đệ ơ ấ ả ẩ ố ư ị ược giábán h p lý đ m b o v a t n d ng đợ ả ả ừ ậ ụ ược ngu n l c hi n có, v a mang l i l iồ ự ệ ừ ạ ợnhu n cao Vì v y có nh ng v n đ đậ ậ ữ ấ ề ược đ t ra nh m gi i quy t nh ng v n đặ ằ ả ế ữ ấ ềsau:
- H th ng l i nh ng lý thuy t v nâng cao hi u qu s d ng NNL.ệ ố ạ ữ ế ề ệ ả ử ụ
- Đ a ra n i dung nâng cao hi u qu s d ng NNL theo chi u sâu và theoư ộ ệ ả ử ụ ề
4 Đ i t ố ượ ng, m c tiêu và ph m vi nghiên c u ụ ạ ứ
V i đ tài "Nâng cao hi u qu s d ng NNL c a CTCP máy tính TMD B cớ ề ệ ả ử ụ ủ ắNinh" xác đ nh đị ược đ i tố ượng, m c tiêu, ph m vi nghiên c u nh sau:ụ ạ ứ ư
Đ i tố ượng nghiên c u: Ngu n nhân l c c a công ty c ph n máy tínhứ ồ ự ủ ổ ầTMD B c Ninh.ắ
M c tiêu nghiên c u:ụ ứ
Trang 11- H th ng c s lý lu n v nâng cao s d ng NNL.ệ ố ơ ở ậ ề ử ụ
- Phân tích, đánh giá hi u qu s d ng NNL c a CTCP máy tính TMD B cệ ả ử ụ ủ ắNinh t đó đ a ra nh ng v n đ c n gi i quy t v nâng cao hi u qu s d ngừ ư ữ ấ ề ầ ả ế ề ệ ả ử ụNNL c a CTCP máy tính TMD B c Ninh.ủ ắ
- Đ xu t các phề ấ ương hướng gi i quy t nh m nâng cao hi u qu s d ngả ế ằ ệ ả ử ụNNL CTCP máy tính TMD B c Ninh.ắ
5 Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ
Trong bài nghiên c u tác gi s d ng các phứ ả ử ụ ương pháp nghiên c u nh sau:ứ ư
Ph ươ ng pháp duy v t bi n ch ng ậ ệ ứ
Phương pháp duy v t bi n ch ng là m t b ph n c a h c thuy t tri t h cậ ệ ứ ộ ộ ậ ủ ọ ế ế ọ
do Karl Marx đ xề ướng Đ c tr ng c a phặ ư ủ ương pháp duy v t bi n ch ng là coiậ ệ ứ
m t s v t hay m t hi n tộ ự ậ ộ ệ ượng trong tr ng thái luôn phát tri n và xem xét nóạ ểtrong m i quan h v i các s v t và hi n tố ệ ớ ự ậ ệ ượng khác C t lõi c a ch nghĩa duyố ủ ủ
v t bi n ch ng là ch nghĩa duy v t k t h p v i phép bi n ch ng.ậ ệ ứ ủ ậ ế ợ ớ ệ ứ
Trong bài nghiên c u phứ ương pháp duy v t bi n ch ng đậ ệ ứ ược s d ngử ụxuyên su t các ph n.ố ầ
Ph ươ ng pháp thu th p s li u ậ ố ệ
Thông tin thứ cấp được thu thập từ các kênh:
+ Các đề tài nghiên cứu liên quan của sinh viên khóa trước khối ngành kinh tế.+ Các tài liệu, giáo trình có liên quan tới vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng NNL.Các kiến thức từ các bài giảng, giáo trình liên quan đến vẩn đề nâng cao hiệu quả
sử dụng NNL của doanh nghiêp sẽ là tiền đề, nền tảng phục vụ lý thuyết của đề tài.Thêm vào đó, những công trình luận văn, đề tài nghiên cứu của các khóa trước cũnggóp phần định hướng tốt hơn cho đề tài, và thừa hưởng những kết luận, nghiên cứuđúng đắn Các kênh thông tin về CTCP máy tính TMD Bắc Ninh là cơ sở để tiến hànhcác hoạt động phân tích, nhận xét về thực trạng của công ty Tất cả các thông tin thuthập được từ dữ liệu thứ cấp là nguồn dữ liệu cho quá trình xử lý và phân tích dữ liệu
Trang 12Phương pháp phân tích đượ ử ục s d ng nhi u trong chề ương 2 và chương 3
c a bài nghiên c u.ủ ứ
Ph ươ ng pháp bi u đ ể ồ
Phương pháp bi u đ là s d ng nh ng s li u thu th p để ồ ử ụ ữ ố ệ ậ ượ ừc t đó l p cácậ
b ng bi u, bi u đ h tr cho quá trình nghiên c u đánh giá tình hình ho t đ ngả ể ể ồ ỗ ợ ứ ạ ộ
c a doanh nghi p.ủ ệ
Phương pháp bi u đ để ồ ượ ử ục s d ng ch y u trong chủ ế ương 2 c a bài nghiênủ
c u V i m c đích so sánh các s li u qua các năm c a công ty.ứ ớ ụ ố ệ ủ
Trang 131.1 M t s khái ni m c b n ộ ố ệ ơ ả
Trong khuôn kh đ tài nghiên c u "Nâng cao hi u qu s d ng NNL c aổ ề ứ ệ ả ử ụ ủCTCP máy tính TMD B c Ninh" c n tìm hi u v các khái ni m sau đây:ắ ầ ề ề ệ
1.1.1Khái ni m hi u qu ệ ệ ả
V n đ hi u qu luôn là v n đ nh n đấ ề ệ ả ấ ề ậ ượ ực s quan tâm c a nhi u ngủ ề ười,
vì v y có r t nhi u công trình nghiên c u v hi u qu , c th :ậ ấ ề ứ ề ệ ả ụ ể
Thứ nhất, theo PGS TS Phạm Công Đoàn trong Giáo trình kinh tế Doanh
nghiệp thương mại đã khái niệm “hiệu quả là tương quan so sánh giữa kết quả đạtđược theo mục tiêu đã được xác định với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó”
Thứ hai, theo quan điểm khác cho rằng: Hiệu quả là một phạm trù kinh tế, nó
xuất hiện và tồn tại từ xã hội chiếm hữu nô lệ đến xã hội xã hội chủ nghĩa Hiệu quảkinh doanh thể hiện trình độ sử dụng các yếu tố cần thiết tham gia vào hoạt động sảnxuất kinh doanh theo mục đích nhất định Để hoạt động, doanh nghiệp thương mạiphải có các mục tiêu hành động của mình trong từng thời kỳ, đó có thể là các mục tiêu
xã hội cũng có thể là các mục tiêu kinh tế của chủ doanh nghiệp và doanh nghiệp luôn
Trang 14tìm cách để đạt được mục tiêu đó với chi phí thấp nhất Đó là hiệu quả của doanhnghiệp bao gồm hai bộ phận: hiệu quả xã hội và hiệu quả kinh tế.
- Hiệu quả xã hội: là đại lượng phản ánh mức độ thực hiện các mục tiêu xã hội
của doanh nghiệp hoặc mức độ ảnh hưởng của các kết quả đạt được của doanh nghiệpđến xã hội và môi trường Hiệu quả xã hội của các doanh nghiệp thương mại đượcbiểu hiện qua mức độ thỏa mãn nhu cầu vật chất và tinh thần của xã hội, giải quyếtviệc làm, cải thiện điều kiện lao động, cải thiện và bảo vệ môi trường v.v…
- Hiệu quả kinh tế: là hiệu quả chỉ xét trên phương diện kinh tế của hoạt động
kinh doanh Nó mô tả mối tương quan giữa lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp đạt đượcvới chi phí đã bỏ ra để đạt được lợi ích đó Thực chất của hiệu quả kinh tế là thực hiệnyêu cầu của quy luật tiết kiệm thời gian, nó biểu hiện trình độ sử dụng các nguồn lựccủa doanh nghiệp để thực hiện các mục tiêu đã xác định
Hiệu quả xã hội và hiệu quả kinh tế có mối quan hệ hữu cơ với nhau, là hai mặtcủa một vấn đề Bởi vậy khi tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng nhưkhi đánh giá hiệu quả của các hoạt động này cần xem xét cả hai mặt này một cáchđồng bộ Hiệu quả kinh tế không đơn thuần chỉ là các thành phần kinh tế, vì trong kếtquả và chi phí kinh tế có các yếu tố nhằm đạt hiệu quả xã hội Tương tự hiệu quả xãhội tồn tại phụ thuộc vào kết quả và chi phí nảy sinh trong hoạt động kinh tế Khôngthể có hiệu quả kinh tế mà không có hiệu quả xã hội, ngược lại hiệu quả kinh tế là cơ
sở, là nền tảng của hiệu quả xã hội
Như vậy, “Hiệu quả là tương quan so sánh giữa kết quả đạt được theo mục tiêu
đã được xác định với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.”
Hi u qu đệ ả ược chia thành hai nhóm là hi u qu t ng h p và hi u qu bệ ả ổ ợ ệ ả ộ
g m hi u qu s d ng lao đ ng, hi u qu s d ng v n, hi u qu s d ng c sồ ệ ả ử ụ ộ ệ ả ử ụ ố ệ ả ử ụ ơ ở
v t ch t kỹ thu t,…ậ ấ ậ
1.1.2Hi u qu s d ng ngu n nhân l c ệ ả ử ụ ồ ự
Con người là m t trong nh ng y u t khách quan không th thi u độ ữ ế ố ể ế ượctrong quá trình s n xu t kinh doanh Dả ấ ưới góc đ kinh t , quan ni m v conộ ế ệ ề
ngườ ắi g n li n v i lao đ ng (lao đ ng là ho t đ ng gi a con ngề ớ ộ ộ ạ ộ ữ ườ ới v i gi i tớ ựnhiên) là đi u ki n t t y u đ t n t i và phát tri n Quá trình lao đ ng đ ng th iề ệ ấ ế ể ồ ạ ể ộ ồ ờ
Trang 15là quá trình s d ng s c lao đ ng S c lao đ ng là năng l c lao đ ng c a conử ụ ứ ộ ứ ộ ự ộ ủ
người, là toàn b th l c và trí tu c a con ngộ ể ự ệ ủ ười S d ng lao đ ng chính là quáử ụ ộtrình v n d ng s c lao đ ng đ t o ra s n ph m theo các m c tiêu s n xu t kinhậ ụ ứ ộ ể ạ ả ẩ ụ ả ấdoanh Làm th nào đ s d ng lao đ ng có hi u qu là câu h i thế ể ử ụ ộ ệ ả ỏ ường tr c c aự ủ
nh ng nhà qu n lý và s d ng lao đ ng Cho đ n ngày nay có nhi u quan đi mữ ả ử ụ ộ ế ề ểkhác nhau v hi u qu s d ng lao đ ng:ề ệ ả ử ụ ộ
Th nh t ứ ấ , theo quan đi m c a Mác- Lênin b t kỳ m t phể ủ ấ ộ ương th c s n xu tứ ả ấliên hi p nào cũng c n ph i có hi u qu , đó là nguyên t c c a liên hi p s n xu t.ệ ầ ả ệ ả ắ ủ ệ ả ấMác vi t: “Lao đ ng có hi u qu nó c n có m t phế ộ ệ ả ầ ộ ương th c s n xu t , và nh nứ ả ấ ấ
m nh r ng “hi u qu lao đ ng gi vai trò quy t đ nh, phát tri n s n xu t là đạ ằ ệ ả ộ ữ ế ị ể ả ấ ể
gi m chi phí c a con ngả ủ ườ ấ ải, t t c các ti n b khoa h c đ u nh m đ t đế ộ ọ ề ằ ạ ược m cụtiêu đó Xu t phát t quan đi m đó theo Các Mác thì hi u qu s d ng ngu nấ ừ ể ệ ả ử ụ ồnhân l c là s so sánh gi a k t qu đ t đự ự ữ ế ả ạ ược v i cùng m t m c chi phí b ra màớ ộ ứ ỏ
c n m t s nhân l c ít h n đ đ t đầ ộ ố ự ơ ể ạ ược cùng m t k t qu Mác ch ra b n ch tộ ế ả ỉ ả ấ
c a hi u qu s d ng ngu n nhân l c là ti t ki m th i gian và h n th n a ti tủ ệ ả ử ụ ồ ự ế ệ ờ ơ ế ữ ế
ki m th i gian không ch khâu riêng bi t mà còn ti t ki m th i gian cho toànệ ờ ỉ ở ệ ế ệ ờ
xã h i Theo đó chúng ta luôn đ ng trộ ứ ước nhi u phề ương án, tình hu ng khácốnhau và ta c n ph i l a ch n phầ ả ự ọ ương án t t nh t v i k t qu đem l i hi u quố ấ ớ ế ả ạ ệ ả
t t nh t.ố ấ
Th hai, ứ theo quan đi m c a F.W.Taylor thì “ con ngể ủ ười là m t công c laoộ ụ
đ ng” V b n ch t con ngộ ề ả ấ ười không làm vi c, h quan tâm nhi u đ n cái hệ ọ ề ế ọ
ki m đế ược ch không ph i công vi c mà h làm Vì v y, đ s d ng lao đ ngứ ả ệ ọ ậ ể ử ụ ộ
m t cách có hi u qu thì ph i đánh giá chính xác th c tr ng lao đ ng t i doanhộ ệ ả ả ự ạ ộ ạnghi p, ph i giám sát và ki m ra ch t chẽ nh ng ngệ ả ể ặ ữ ười làm vi c, ph i phân chiaệ ảcông vi c ra t ng b ph n đ n gi n l p đi l p l i, d dàng h c đệ ừ ộ ậ ơ ả ặ ặ ạ ễ ọ ược Ông cho
r ng con ngằ ười có th ch u đ ng để ị ự ược công vi c r t n ng nh c, v t v khi hệ ấ ặ ọ ấ ả ọ
được tr lả ương cao h n và có th tuân theo m c s n xu t n đ nh K t qu nhơ ể ứ ả ấ ấ ị ế ả ư
ta đã bi t , nh có phế ờ ương pháp khoa h c ng d ng trong đ nh m c và t ch cọ ứ ụ ị ứ ổ ứlao đ ng mà năng su t lao đ ng đã tăng lên, nh ng s bóc l t công nhân cũngộ ấ ộ ư ự ộ
đ ng th i v i ch đ tên g i là “ch đ v t ki t m hôi” Đ ng th i ông ng hồ ờ ớ ế ộ ọ ế ộ ắ ệ ồ ồ ờ ủ ộ
vi c khuy n khích lao đ ng b ng ti n là c n thi t đ h s n sàng làm vi c có kệ ế ộ ằ ề ầ ế ể ọ ẵ ệ ỷ
lu t.ậ
Th ba ứ , theo quan đi m c a MayO ông cho r ng: “ con ngể ủ ằ ười mu n đố ượ ưc c
x nh nh ng con ngử ư ữ ười” Hi u qu s d ng chi phí ti n lệ ả ử ụ ề ương V b n ch t conề ả ấ
người là thành viên trong m t t p th , v trí và thành t u c a t p th có ý nghĩaộ ậ ể ị ự ủ ậ ể
Trang 16vô cùng quan tr ng đ i v i con ngọ ố ớ ườ ơi h n là l i ích cá nhân, h mu n c m th yợ ọ ố ả ấ
b n thân quan tr ng Vì v y, mu n s d ng ngu n nhân l c hi u qu c n ph iả ọ ậ ố ử ụ ồ ự ệ ả ầ ả
t o ra b u không khí t t h n, dân ch h n và l ng nghe ý ki n c a h ạ ầ ố ơ ủ ơ ắ ế ủ ọ
T đó ta có th nhìn nh n hi u qu s d ng lao đ ng nh sau:ừ ể ậ ệ ả ử ụ ộ ư
- Theo nghĩa hẹp : hiệu quả sử dụng lao động là kết quả mang lại từ các mô
hình, các chính sách quản lý và sử dụng lao động.Kết quả lao động đạt được là doanhthu lợi nhuận mà doanh nghiệp có thể đạt được từ kinh doanh và việc tổ chức, quản lýlao động, có thể là khả năng tạo việc làm của mỗi doanh nghiệp
- Theo nghĩa rộng: Hiệu quả sử dụng lao động còn bao hàm thêm khả năng sử
dụng lao động đúng ngành, đúng nghề đảm bảo sức khỏe, đảm bảo an toàn cho ngườilao động, là mức độ chấp hành nghiêm chỉnh kỷ luật lao động, khả năng sáng kiến cảitiến kỹ thuật ở mỗi người lao động, đó là khả năng đảm bảo công bằng cho người laođộng
Tóm lại, hiệu quả sử dụng lao động được hiểu là chỉ tiêu biểu hiện trình độ sử
dụng lao động thông qua quan hệ so sánh giữa kết quả hoạt động kinh doanh với chiphí lao động để đạt được kết quả đó Vì vậy, muốn sử dụng lao động có hiệu quả thìngười quản lý phải tự biết đánh giá chính xác thực trạng tại doanh nghiệp mình, từ đó
có những biện pháp chính sách đối với người lao động thì mới nâng cao được năngsuất lao động, việc sử dụng lao động thực sự có hiệu quả
1.2 M t s lý thuy t v nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c ộ ố ế ề ệ ả ử ụ ồ ự
1.2.1 Lý thuy t v nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c c a ế ề ệ ả ử ụ ồ ự ủ doanh nghi p ệ
D a trên các quan đi m v hi u qu s d ng ngu n nhân l c thì nângự ể ề ệ ả ử ụ ồ ựcao hi u qu s d ng ngu n nhân l c có hai hệ ả ử ụ ồ ự ướng chính là phát tri n theoể
m r ng và chuyên sâu.ở ộ
- Nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theo hệ ả ử ụ ồ ự ướng m r ngở ộ :
Trong m t doanh nghi p mu n m r ng quy mô kinh doanh may m r ngộ ệ ố ở ộ ở ộ
th trị ường thì vi c c n thi t đ u tiên ph i làm là m r ng quy mô nhân l c ho cệ ầ ế ầ ả ở ộ ự ặ
s p x p đi u đ ng ngu n nhân l c m t cách h p lý Vì v y có th kh ng đ nhắ ế ề ộ ồ ự ộ ợ ậ ể ẳ ịnâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theo chi u r ng là s thay đ i v sệ ả ử ụ ồ ự ề ộ ự ổ ề ố
lượng và c c u ngu n nhân l c c a doanh nghi p M t doanh nghi p có sơ ấ ồ ự ủ ệ ộ ệ ố
lượng nhân viên phù h p, nhân viên đợ ược s p x p đúng ngắ ế ười đúng vi c thìệnăng su t lao đ ng sẽ tăng lên t đó có th nâng cao hi u qu s d ng ngu nấ ộ ừ ể ệ ả ử ụ ồnhân l c c a doanh nghi p.ự ủ ệ
Trang 17Căn c vào nh ng c s trên có th kh ng đ nh nâng cao hi u qu s d ngứ ữ ơ ở ể ẳ ị ệ ả ử ụngu n nhân l c theo hồ ự ướng m r ng bao g mở ộ ồ :
+ Quy mô nhân l c phù h p v i quy mô ho t đ ng c a doanh nghi p.ự ợ ớ ạ ộ ủ ệ
+ Nhân viên đượ ắc s p x p m t cách h p lý.ế ộ ợ
- Nâng cao hi u qu s d ng nhân l c theo hệ ả ử ụ ự ướng chuyên sâu :
M t doanh nghi p có quy mô h p lý, nhân l c s p x p đúng v trí tuy nhiênộ ệ ợ ự ắ ế ịcông vi c v n không đệ ẫ ược gi i quy t trong th i gian h p lí v y câu h i đ t ra làả ế ờ ợ ậ ỏ ặgì? Câu tr l i là trình đ chuyên môn c a ngu n nhân l c không đáp ng đả ờ ộ ủ ồ ự ứ ược
đi u ki n c a công vi c Nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c không ch làề ệ ủ ệ ệ ả ử ụ ồ ự ỉnâng cao theo chi u r ng mà còn ph i theo chi u sâu Trong th i đ i hi n nay,ề ộ ả ề ờ ạ ệkhoa h c công ngh ngày càng phát tri n, đ có th áp d ng đọ ệ ể ể ể ụ ược nh ng côngữngh đó đòi h i ngu n nhân l c ph i đệ ỏ ồ ự ả ược đào t o chuyên sâu và liên t c c pạ ụ ậ
nh t nh ng ki n th c m i đ đáp ng nhu c u c a công vi c T đó doanhậ ữ ế ứ ớ ể ứ ầ ủ ệ ừnghi p sẽ nâng cao đệ ược hi u qu ngu n nhân l c Bên c nh đó viêc t o đ ngệ ả ồ ự ạ ạ ộ
l c làm vi c cho nhân viên cũng là m t trong nh ng y u t giúp nhân viên hăngự ệ ộ ữ ế ốhái làm vi c t đó nâng cao năng su t lao đ ng.ệ ừ ấ ộ
T đó có th kh ng đ nh nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theoừ ể ẳ ị ệ ả ử ụ ồ ự
hướng chuyên sâu bao g mồ :
+ Nâng cao ch t lấ ượng ngu n nhân l cồ ự
+ T o đ ng l c làm vi c cho nhân viênạ ộ ự ệ
Trang 181.2.2M t s ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng ngu n nhân l c ộ ố ỉ ệ ả ử ụ ồ ự
a Yêu c u c a h th ng ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng ngu n ầ ủ ệ ố ỉ ệ ả ử ụ ồ nhân l c ự
Đánh giá hi u qu s d ng ngu n nhân l c trong m i doanh nghi p là r tệ ả ử ụ ồ ự ỗ ệ ấ
c n thi t, thông qua đó doanh nghi p có th đánh giá đầ ế ệ ể ược hi u qu kinh doanh,ệ ả
so sánh v i các doanh nghi p khác, so sánh v i kỳ trớ ệ ớ ước … Đi u này cho bi tề ếdoanh nghi p đã s d ng lao đ ng h p lý ch a T đó kh c ph c đi m y u phátệ ử ụ ộ ợ ư ừ ắ ụ ể ếhuy đi m m nh trong công tác t ch c và qu n lý lao đ ng Đ đánh giá để ạ ổ ứ ả ộ ể ược
hi u qu s d ng lao đ ng trong các doanh nghi p ph i thông qua các ch tiêuệ ả ử ụ ộ ệ ả ỉđáp ng đứ ược nh ng yêu c u sau:ữ ầ
- M t là ộ , các ch tiêu ph i đỉ ả ược hình thành trên c s nguyên t c chung c aơ ở ắ ủ
ph m trù hi u qu kinh t Nó ph i ph n ánh đạ ệ ả ế ả ả ược tình hình s d ng lao đ ngử ụ ộthông qua quan h so sánh v k t qu kinh doanh và chi phí v lao đ ng ệ ề ế ả ề ộ
- Hai là, các ch tiêu ph i cho phép đánh giá m t cách chung nh t, toànỉ ả ộ ấ
di n nh t, bao quát nh t hi u qu s d ng lao đ ng trong doanh nghi p Vì v yệ ấ ấ ệ ả ử ụ ộ ệ ậ
ph i có ch tiêu t ng h p trong h th ng M t khác nh m đánh giá m t cách cả ỉ ổ ợ ệ ố ặ ằ ộ ụ
th , sâu s c h n đòi h i trong h th ng ch tiêu ph i có các ch tiêu b ph n, quaể ắ ơ ỏ ệ ố ỉ ả ỉ ộ ậ
nh ng ch tiêu này có th đánh gí hi u qu s d ng lao đ ng trên t ng b ph n.ư ỉ ể ệ ả ử ụ ộ ừ ộ ậ
T đó rút ra đừ ược nh ng bi n pháp đúng đ n đ nâng cao hi u qu s d ng laoữ ệ ắ ể ệ ả ử ụ
đ ng trong doanh nghi p.ộ ệ
- Ba là, h th ng ch tiêu ph i có m i quan h khăng khít đ thông qua hệ ố ỉ ả ố ệ ể ệ
th ng ch tiêu đó, doanh nghi p có th rút ra nh ng k t lu n đúng đ n v tìnhố ỉ ệ ể ữ ế ậ ắ ềhình s d ng lao đ ng.ử ụ ộ
- B n là ố , h th ng các ch tiêu ph i th ng nh t v i nhau đ đ m b o tínhệ ố ỉ ả ố ấ ớ ể ả ả
ch t so sánh đấ ược hi u qu s d ng lao đ ng gi a các b ph n trong m t doanhệ ả ử ụ ộ ữ ộ ậ ộnghi p ho c gi a các doanh nghi p trong ngành v i nhau.ệ ặ ữ ệ ớ
b Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng ngu n nhân l c ỉ ệ ả ử ụ ồ ự
D a trên nh ng yêu c u v các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng ngu nự ữ ầ ề ỉ ệ ả ử ụ ồnhân l c đự ược đ a ra trên đ a ra đư ở ư ược các ch tiêu đánh giá nh sau:ỉ ư
- Năng su t lao đ ng bình quân là ph m trù kinh t ph n ánh s c s n xu tấ ộ ạ ế ả ứ ả ấ
c a lao đ ng và đủ ộ ược đo lường b ng s lằ ố ượng s n ph m đả ẩ ượ ảc s n xu t ra trongấ
m t đ n v th i gian ho c là lộ ơ ị ờ ặ ượng th i gian c n thi t đ s n xu t ra m t đ n vờ ầ ế ể ả ấ ộ ơ ị
s n ph m Năng su t lao đ ng là m t ch tiêu hi u qu kinh t , ph n ánh m iả ẩ ấ ộ ộ ỉ ệ ả ế ả ố
tương quan gi a k t qu đ t đữ ế ả ạ ược v i chi phí b ra đ đ t đớ ỏ ể ạ ược k t qu đó.ế ảCông th c tính:ứ
Trang 19Năng su t lao đ ng = ấ ộ
Ý nghĩa: Năng su t lao đ ng là m t ch tiêu t ng h p, cho phép đánh giá m tấ ộ ộ ỉ ổ ợ ộcách chung nh t hi u qu s d ng lao đ ng cu toàn doanh nghi p Ch tiêuấ ệ ả ử ụ ộ ả ệ ỉnăng su t lao đ ng bình quân cho ta th y, trong m t th i gian nh t đ nh thì trungấ ộ ấ ộ ờ ấ ịbình m t lao đ ng t o ra bao nhiêu s n ph m.ộ ộ ạ ả ẩ
- T su t l i nhu n lao đ ng là thỷ ấ ợ ậ ộ ước đo hi u qu b ng ti n, là k t quệ ả ằ ề ế ả
c a vi c s d ng t p h p các tài s n v t ch t và tài s n tài chính, t c là v n kinhủ ệ ử ụ ậ ợ ả ậ ấ ả ứ ố
t mà doanh nghi p n m gi ế ệ ắ ữ
T su t l i nhu n lao đ ng = ỷ ấ ợ ậ ộ
Ý nghĩa: Ch tiêu này ph n ánh m t lao đ ng t o ra bao nhiêu đ ng l iỉ ả ộ ộ ạ ồ ợnhu n trong m t th i kỳ nh t đ nh Ch tiêu này càng cao thì hi u qu s d ngậ ộ ờ ấ ị ỉ ệ ả ử ụlao đ ng càng cao và ngộ ượ ạc l i
- Hi u qu s d ng chi phí ti n lệ ả ử ụ ề ương trong đó ti n lề ương là giá c c a s cả ủ ứlao đ ng, độ ược hình thành trên c s th a thu n gi a ngơ ở ỏ ậ ữ ười lao đ ng và ngộ ười
s d ng lao đ ng d a trên năng su t, ch t lử ụ ộ ự ấ ấ ượng, hi u qu lao đ ng mà ngệ ả ộ ườilao đ ng t o ra tính đ n quan h cung c u v lao đ ng trên th trộ ạ ế ệ ầ ề ộ ị ường và tuân
1.2.3Nguyên t c nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c ắ ệ ả ử ụ ồ ự
Đ doanh nghi p tìm để ệ ược ch đ ng v ng ch c trên th trỗ ứ ữ ắ ị ường thì doanhnghi p c n phát tri n b n v ng và lâu dài và đ làm đệ ầ ể ề ữ ể ược đi u đó vi c nâng caoề ệ
hi u qu s d ng ngu n nhân l c là h t s c c n thi t.Vi c nâng cao hi u qu sệ ả ử ụ ồ ự ế ứ ầ ế ệ ệ ả ử
d ng c n ph i tuân theo nh ng nguyên t c dụ ầ ả ữ ắ ưới đây:
Th nh t ứ ấ , d a trên các chính sách phát tri n nhân l c c a nhà nự ể ự ủ ước
Các chính sách c a nhà nủ ước là c s đ doanh nghi p đ ra các chính sách.ơ ở ể ệ ể
M i chính sách c a doanh nghi p ph i n m trong khuôn kh quy đ nh c a nhàọ ủ ệ ả ằ ổ ị ủ
nước
Th hai ứ , d a trên lo i hình c a doanh nghi pự ạ ủ ệ
Trang 20Vi c xác đ nh chính xác lo i hình doanh nghi p là c s đ tuy n d ng, xâyệ ị ạ ệ ơ ở ể ể ụ
d ng c u trúc ngu n nhân l c và t đó xác đ nh đự ấ ồ ự ừ ị ược các chính sách, k ho chế ạphù h p.ợ
Th ba ứ , d a trên năng l c c a doanh ngi pự ự ủ ệ
Năng l c ho t đ ng c a doanh nghi p th hi n qua các ch tiêu quy mô v n,ự ạ ộ ủ ệ ể ệ ỉ ố
c s v t ch t kĩ thu t, ch t lơ ở ậ ấ ậ ấ ượng ngu n nhân l c và ti m năng phát tri n c aồ ự ề ể ủdoanh nghi p trong tệ ương lai, đ có th đ a ra gi i pháp phù h p v chínhể ể ư ả ợ ềsách, quy ho ch, k ho ch cho doanh nghi p theo đi u ki n th c t c a doanhạ ế ạ ệ ề ệ ự ế ủnghi p.ệ
Trang 211.3 N i dung, nguyên t c nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c ộ ắ ệ ả ử ụ ồ ự
1.3.1N i dung nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c ộ ệ ả ử ụ ồ ự
Trên c s các lý thuy t đơ ở ế ược nêu trên ta đi sâu vào phân tích các n i dungở ộ
c th v nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c c a doanh nghi p:ụ ể ề ệ ả ử ụ ồ ự ủ ệ
- Nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theo hệ ả ử ụ ồ ự ướng m r ngở ộ
Nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theo hệ ả ử ụ ồ ự ướng m r ng đâyở ộ ở
ph n án là s thay đ i v s lả ự ổ ề ố ượng ngu n nhân l c C th h n là s thay đ i vồ ự ụ ể ơ ự ổ ềquy mô (hay s lố ượng) nhân viên và s p x p ngu n nhân l c gi a các phòng ban.ắ ế ồ ự ữ+ Thay đ i v quy mô nhân viên là thay đ i v s lổ ề ổ ề ố ượng nhân viên trong
m t doanh nghi p Đ i v i m t doanh nghi p thay đ i quy mô nhân viên v i sộ ệ ố ớ ộ ệ ổ ớ ố
lượng nh sẽ giúp các nhân viên gi m áp l c công vi c cho các nhân viên Ngoàiỏ ả ự ệ
ra s thay đ i quy mô nhân viên v i s lự ổ ớ ố ượng l n có th làm thay đ i quy môớ ể ổ
ho t đ ng c a doanh nghi p Đ thay đ i quy mô nhân viên c a m t doanhạ ộ ủ ệ ể ổ ủ ộnghi p thì doanh nghi p c n ph i đ a ra nh ng tiêu chí, chính sách tuy n d ngệ ệ ầ ả ư ữ ể ụphù h p thông qua vi c nghiên c u tình hình ho t đ ng và nhu c u nhân l c c aợ ệ ứ ạ ộ ầ ự ủdoanh nghi p ệ
+ S p x p nhân l c h p lý là vi c s p x p nhân viên vào đúng v trí mà hắ ế ự ợ ệ ắ ế ị ọ
có th phát huy để ượ ốc t i đa kh năng c a b n thân Khi nhân viên đả ủ ả ược làm công
vi c phù h p v i năng l c thì hi u qu công vi c sẽ tăng lên, theo đó doanhệ ợ ớ ự ệ ả ệnghi p sẽ đ t đệ ạ ược hi u qu s d ng nhân l c Đ có th s p x p nhân l c m tệ ả ử ụ ự ể ể ắ ế ự ộcách h p lý doanh nghi p c n ph i đ a ra nh ng b i ki m tra đánh giá năng l cợ ệ ầ ả ư ữ ả ể ựnhân viên t đó đ a h đ n v trí phù h p v i năng l c c a h ừ ư ọ ế ị ợ ớ ự ủ ọ
- Nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theo hệ ả ử ụ ồ ự ướng chuyên sâu
Song song v i nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theo hớ ệ ả ử ụ ồ ự ướng mở
r ng thì vi c nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theo chi u sâu là đi uộ ệ ệ ả ử ụ ồ ự ề ề
h t s c c n thi t Nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c theo chi u sâu cóế ứ ầ ế ệ ả ử ụ ồ ự ề
th hi u là s thay đ i v ch t lể ể ự ổ ề ấ ượng nhân l c và t o đ ng l c làm vi c cho nhânự ạ ộ ự ệviên
+ Nâng cao ch t lấ ượng ngu n nhân l c là nâng cao v trình đ chuyên mônồ ự ề ộ
c a nhân viên Khi ch t lủ ấ ượng ngu n nhân l c tăng lên đáp ng đồ ự ứ ược yêu c uầ
c a công vi c sẽ giúp làm gi m th i gian gi i quy t công vi c, đ ng th i năngủ ệ ả ờ ả ế ệ ồ ờ
su t lao đ ng c a nhân viên cũng tăng theo đó doanh nghi p sẽ nâng cao đấ ộ ủ ệ ược
hi u qu s d ng ngu n nhân l c Do m i b ph n trong doanh nghi p có chệ ả ử ụ ồ ự ỗ ộ ậ ệ ỉtiêu đánh giá ch t lấ ượng nhân l c khác nhau nên đ nâng cao ch t lự ể ấ ượng NNLdoanh nghi p c n thông qua các nghiên c u v yêu c u trình đ NNL t đó đ aệ ầ ứ ề ầ ộ ừ ư
Trang 22ra các chính sách đào t o nhân l c cùng chính sách tuy n d ng h p lý nh m nângạ ự ể ụ ợ ằcao ch t lấ ượng NNL
+ T o đ ng l c làm vi c cho nhân viên là giúp nhân viên đ t ra m c tiêu làmạ ộ ự ệ ặ ụ
vi c Trong m t doanh nghi p vi c t o đệ ộ ệ ệ ạ ược đ ng l c làm vi c cho nhân viên sẽộ ự ệgiúp doanh nghi p đ t đệ ạ ược k t qu vế ả ượt ch tiêu M t ví d đi n hình: m tỉ ộ ụ ể ộnhân viên kinh doanh có kh năng bán đả ược m t t đ ng m t tháng, tuy nhiênộ ỷ ồ ộkhi doanh nghi p đ ra chính sách thệ ề ưởng cho nhân viên khi bán được trên m tộ
t hai trăm tri u thì nhân viên đó s n sàng ph n đ u đ đ t đỷ ệ ẵ ấ ấ ể ạ ược ph n thầ ưởngtheo đó doanh thu c a doanh nghi p cũng tăng theo Đ t o đủ ệ ể ạ ược đ ng l c làmộ ự
vi c cho nhân viên doanh nghi p c n đ a ra các chính sách lệ ệ ầ ư ương thưởng phù
h p.ợ
1.3.2Nguyên lý gi i quy t v n đ ả ế ấ ề
a Nguyên lý gi i quy t ả ế
Đ gi i quy t v n đ ta c n tìm ra nguyên nhân c a v n đ d a vào đó đ aể ả ế ấ ề ầ ủ ấ ề ự ư
ra cách gi i quy t cho v n đ g p ph i đ ng th i ph i xem xét th c tr ng c aả ế ấ ề ặ ả ồ ờ ả ự ạ ủdoanh nghi p đ đ a ra cách gi i quy t phù h p nh t M t ví d đi n hình là khiệ ể ư ả ế ợ ấ ộ ụ ểchi c đ ng h đ t nhiên ng ng ch y sẽ có m t s nguyên nhân có th là do đ ngế ồ ồ ộ ừ ạ ộ ố ể ồ
h h t pin ho c cũng có th do b đ t dây cót Trong t ng trồ ế ặ ể ị ứ ừ ường h p ta sẽ cóợcách gi i quy t khác nhau, n u đ ng h h t pin vi c ta ch c n thay pin đ đ ngả ế ế ồ ồ ế ệ ỉ ầ ể ồ
h có th ti p t c ho t đ ng; còn trong trồ ể ế ụ ạ ộ ường h p đ ng h b đ t dây cót thìợ ồ ồ ị ứ
c n ph i thay dây cót ho c th m chí mua m t chi c đ ng h m i tùy vào đi uầ ả ặ ậ ộ ế ồ ồ ớ ề
ki n tài chính.ệ
Tương t , đ i v i các v n đ mà doanh nghi p g p ph i khi nâng cao hi uự ố ớ ấ ề ệ ặ ả ệ
qu s d ng ngu n nhân l c ta cũng c n ph i tìm ra nguyên nhân c th c aả ử ụ ồ ự ầ ả ụ ể ủ
v n đ T đó bám sát v i nguyên t c, và th c tr ng c a doanh nghi p đ đ a raấ ề ừ ớ ắ ự ạ ủ ệ ể ưcách gi i quy t phù h p và t i u nh t.ả ế ợ ố ư ấ
b Chính sách nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c c a doanh ệ ả ử ụ ồ ự ủ nghi p ệ
Các chính sách c a doanh nghi p là phủ ệ ương hướng đ gi i quy t v n đ màể ả ế ấ ềdoanh nghi p g p ph i Đ i v i v n đ ngu n nhân l c thì doanh nghi p thệ ặ ả ố ớ ấ ề ồ ự ệ ường
có nh ng chính sách sau đây:ữ
- Chính sách tuy n d ng nhân l c đây là chính sách mà doanh nghi p nàoể ụ ự ệcũng có M t doanh nghi p c n có nhân l c đ ho t đ ng nh ng m i doanhộ ệ ầ ự ể ạ ộ ư ỗnghi p l i có tiêu chí tuy n ch n nhân l c khác nhau tùy vào m c tiêu ho t đ ngệ ạ ể ọ ự ụ ạ ộ
c a doanh nghi p Chính sách tuy n d ng t t sẽ giúp doanh nghi p tuy n ch nủ ệ ể ụ ố ệ ể ọ
Trang 23được nhân l c phù h p v i m c tiêu ho t đ ng c a doanh nghi p, góp ph n vàoự ợ ớ ụ ạ ộ ủ ệ ầ
vi c nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c.ệ ệ ả ử ụ ồ ự
- Chính sách đào t o ngu n nhân l c, h u h t các doanh nghi p đ u ph iạ ồ ự ầ ế ệ ề ảxây d ng chính sách đào t o nhân l c nh m nâng cao trình đ nhân viên Đ cự ạ ự ằ ộ ặ
bi t là trong th i đ i yêu c u v nhân l c ngày càng cao đ thích ng đệ ờ ạ ầ ề ự ể ứ ược v iớcông vi c nhân viên c n liên t c nâng cao trình đ nh m tăng hi u qu làm vi cệ ầ ụ ộ ằ ệ ả ệhay nói cách khác là nâng cao hi u qu s d ng ngu n nhân l c.ệ ả ử ụ ồ ự
- Chính sách ti n lề ương là m t trong nh ng chính sách nh m t o đ ng l cộ ữ ằ ạ ộ ựlàm vi c cho nhân l c M t doanh nghi p có chính sách ti n lệ ự ộ ệ ề ương n đ nh h p lýổ ị ợthì nhân viên sẽ hăng hái làm vi c th m chí hoàn thành vệ ậ ượt ch tiêu đỉ ược giao,nâng cao được hiêu qu s d ng nhân l c.ả ử ụ ự