Trả lương cho người lao động của công ty TNHH maxxus việt nam

Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài “ Trả lương cho người lao động của Công ty TNHH Maxxus Việt Nam” Nhận thấy tầm quan trọng của công tác trả lương và để tiền lương thực sự trởthàn

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ TRẢ LƯƠNG TẠI

CÔNG TY TNHH MAXXUS VIỆT NAM

1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài “Trả lương tại Công ty TNHH Maxxus Việt Nam”

Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động, là giá cả yếu tố sức laođộng mà người bán sức lao động nhận được từ người sử dụng lao động Do vậy tiềnlương luôn là đề tài mang tính thời sự và được mọi người và toàn xã hội quan tâm.Trong thực tế, nhiều lần Nhà nước đã điều chỉnh mức lương tối thiểu đã dẫn đến sựthay đổi về tiền lương, thu nhập và đời sống của người lao động

Tiền lương có vai trò giống như nhịp cầu nối giữa người lao động và người sửdụng lao động Nếu tiền lương được trả không hợp lý sẽ làm cho người lao độngkhông đảm bảo ngày công và kỷ luật lao động cũng như chất lượng lao động Lúc đódoanh nghiệp sẽ không đạt được mức chi phí lao động cũng như lợi nhuận cần có đểdoanh nghiệp tồn tại, lúc này cho cả hai bên đều không có lợi Vì vậy việc trả lươngcho người lao động phải tính toán một cách hợp lý để cả hai bên cùng có lợi ích đồngthời kích thích người lao động tự giác hăng say lao động Do đó, việc tính toán chi phítiền lương sao cho phù hợp để vừa kích thích NLĐ vừa đảm bảo hiệu quả sản xuấtkinh doanh đang trở thành một vấn đề vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp.Thực tế cho thấy việc tính toán xác định hình thức trả lương trong các doanhnghiệp hiện nay còn nhiều thiếu sót Các hệ thống định mức lao động còn lạc hậukhông còn phù hợp, việc tính toán xác định đơn giá tiền lương còn thiếu chính xác Cónhững khâu đoạn có thể xây dựng định mức để tiến hành trả lương theo sản phẩmnhưng lại tiến hành trả lương theo thời gian Từ những nguyên nhân trên tạo nên sự bấthợp lý trên công tác trả lương trong các doanh nghiệp hiện nay, chỗ thì trả cao hơnthực tế chỗ thì trả lương thấp hơn thực tế gây ra tâm lý xáo trộn cho người lao động vàkhông những không tăng được năng suất lao động mà còn đội giá thành sản phẩm củadoanh nghiệp tạo ra sự lãng phí không hiệu quả

Nhận thức được tầm quan trọng của tiền lương đối với sự phát triền của doanhnghiệp kết hợp với những kiến thức cơ bản đã được học tại trường Đại học Thương

Nam em tiến hành nghiên cứu về trả lương tại Công ty nhằm thực hiện tốt hơn việc trảlương để NLĐ thực sự yên tâm làm việc đồng thời vẫn đảm bảo doanh thu, lợi nhuậncho Công ty

1.2 Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài “ Trả lương cho người lao động của Công ty TNHH Maxxus Việt Nam”

Nhận thấy tầm quan trọng của công tác trả lương và để tiền lương thực sự trởthành một công cụ thúc đẩy NLĐ của Công ty thì cần có những biện pháp để hoànthiện trả lương, đây là vấn đề mà Maxxus Việt Nam cần dành nhiều sự quan tâm nếumuốn công ty phát triển bền vững và mạnh mẽ hơn Thêm vào đó, vấn đề trả lươngphù hợp với chuyên ngành cũng như chương trình đào tạo em được học tại Đại HọcThương Mại Vì vậy, qua đề tài “Trả lương cho người lao động của Công ty TNHHMaxxus Việt Nam”, em muốn làm rõ hơn về trả lương tại công ty, những vấn đề đangcòn tồn tại như bảng lương, cách thức thực hiện Từ đó đưa ra giải pháp và kiến nghịnhằm hoàn thiện trả lương tại Công ty TNHH Maxxus Việt Nam sao cho phù hợp vớitình hình công ty, giúp thúc đẩy đội ngũ NLĐ gắn bó và cống hiến cho mục tiêu chungcủa tổ chức

1.3 Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình năm trước

Trong quá trình làm khóa luận, tác giả có nghiên cứu một số sách, giáo trình,khóa luận nhằm mục đích tham khảo, kế thừa các kiến thức về trả lương Các côngtrình cụ thể là:

(1) Giáo trình Quản trị nhân lực: TS Hoàng Văn Hải, NXB Thống kê (2008)(2) Giáo trình tiền lương – tiền công: PGS.TS Nguyễn Tiệp (2006)

(3) Giáo trình kinh tế doanh nghiệp Thương Mại: PGS.TS Phạm CôngĐoàn, TS Nguyễn Cảnh Lịch (2012)

(4) Bộ lao động – Thương binh và xã hội Các văn bản quy định về chế độ tiền lương (2010) Nhà xuất bản Hà Nội.

Các cuốn sách này cung cấp rất nhiều kiến thức liên quan đến công tác trả lươngtrong các doanh nghiệp, tuy nhiên các cuốn sách này chỉ đề cập đến công tác trả lươngtrong các doanh nghiệp nói chung mà không đề cập đến công tác trả lương trong cácdoanh nghiệp cụ thể vì mỗi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có nhiều điểm khác

nhau và mang đặc thù của ngành nghề kinh doanh, điều này cần phải linh hoạt khi ápdụng vào tình hình thực tế của Công ty TNHH Maxxus Việt Nam.

(5) Nguyễn Thị Loan, sinh viên trường Đại học Thương mại (2014), “Hoàn thiện trả lương tại công ty Công ty cổ phần dịch vụ Việt Nam Không Gian Xanh” Qua

nghiên cứu tác giả đã chỉ ra được những thiếu sót còn tồn tại trong công ty, nhưng đềtài chưa đi sâu nghiên cứu các vấn đề về sự khác nhau giữa mức lương trong ngành vàcông ty

Bên cạnh những cuốn sách, giáo trình được xuất bản và dùng trong giảng dạy,hay những bài luận văn tốt nghiệp thì vấn đề tiền cũng được đưa ra luận bàn, có thể kểđến một số bài báo trên các trang mạng uy tín như: Trên trang gov.vn (Bộ nội vụ) cũng

có bài viết “Một số đề xuất về cải cách chính sách tiền lương cán bộ, công chức trong giai đoạn 2012 – 2020”, tác giả Nguyễn Đình Nghĩa - Viện Khoa học tổ chức nhà

nước, Bộ nội vụ đã đưa ra một số kiến nghị về đổi mới tư duy trong cải cách chínhsách tiền lương, đổi mới quản lý nhà nước về tiền lương

Từ tất cả các nghiên cứu, báo cáo trên là đủ để thấy mức độ quan tâm của toàn xãhội tới công tác trả lương Với những kiến thức thu nhận được trong quá trình thực tập

tại công ty, em quyết định lựa chọn đề tài “Trả lương cho người lao động của Công

ty trách nhiệm hữu hạn Maxxus Việt Nam”.

1.4 Các mục tiêu nghiên cứu

1.4.1 Mục tiêu chung

Dựa trên cơ sở hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về công tác trả lương

và phân tích thực trạng trả lương nhân viên nhằm đề xuất một số giải pháp tối ưu hóatrả lương của Công ty TNHH Maxxus Việt Nam

1.4.2 Mục tiêu cụ thể

Mục đích nghiên cứu đề tài là nhằm đánh giá thực trạng trả công tại Công tyTNHH Maxxus Việt Nam và qua đó đề xuất một số giải pháp giúp công ty hoàn thiệntrả công lao động Để triển khai được mục đích nêu trên đề tài xác định có 4 nhiệm vụ

cơ bản:

- Một là, Nghiên cứu một số lý luận cơ bản về trả lương tại Công ty TNHH

Maxxus Việt Nam để thấy được tầm quan trọng của trả lương trong doanh nghiệp

- Hai là, Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến trả lương tại Công ty TNHH

- Ba là, Phân tích thực trạng trả lương tại Công ty TNHH Maxxus Việt Nam.

- Bốn là, Đề xuất các giải pháp hoàn thiện trả lương tại Công ty TNHH Maxxus

1.5.1 Phạm vi về nội dung

Khóa luận tập trung thu thập và phân tích số liệu về công tác trả lương tại Công

ty TNHH Maxxus Việt Nam, nghiên cứu một số lý luận cơ bản về trả lương tại Công

ty TNHH Maxxus Việt Nam để thấy được tầm quan trọng của trả lương trong doanhnghiệp, phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến trả lương tại Công ty TNHH MaxxusViệt Nam, phân tích thực trạng trả lương tại Công ty TNHH Maxxus Việt Nam và đềxuất các giải pháp hoàn thiện trả lương tại Công ty TNHH Maxxus Việt Nam

2018, các giải pháp đề xuất định hướng đến năm 2020

1.6 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp duy vật biện chứng

Vận dụng phương pháp duy vật biện chứng khi nghiên cứu công tác trả lương:cần đặt nó trong mối quan hệ tác động qua lại với các nội dung khác của công tác quảntrị nhân lực trong công ty như: Phân tích công việc, tuyển dụng, bố trí và sử dụng laođộng, đào tạo và phát triển nhân lực, đánh giá thực hiện công việc Vì vậy khi nghiêncứu trả lương cần xem xét toàn diện các khía cạnh vấn đề để thấy rõ bản chất kinh tế

và xã hội của nó

Phương pháp duy vật lịch sử

Chủ nghĩa duy vật lịch sử nghiên cứu toàn bộ xã hội với tất cả các mặt, các mốiquan hệ xã hội, các quá trình có quan hệ nội tại và tác động lẫn nhau của xã hội Vậndụng phương pháp duy vật lịch sử nghiên cứu trả lương tại một DN sẽ giúp ta thấynhững gì DN đó đã làm được trong hoạt động trả lương của DN

Bên cạnh đó là sách, báo, tạp chí chuyên ngành, các khoá luận, luận văn, luận ántrên thư viện trường Đại học Thương mại

Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Đề tài khóa luận sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp Dữ liệu thứu cấp là dữ liệu đaqua sử lý, sẵn có mà người tìm kiếm không phải mất thời gian để thu thập Các dữ liệuthứ cấp sử dụng trong đề tài được tìm kiếm từ hai nguồn sau:

Nguồn bên trong doanh nghiệp: Quy chế trả lương của công ty, hệ thống thangbảng lương, báo cáo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, cơ cấu lao động của doanhnghiệp và các tài liệu liên quan khác

Từ các nguồn bên ngoài doanh nghiệp: Tham khảo từ các tài liệu cũng nhưwebsite bên ngoài liên quan đến đề tài như: sách báo, tạp chí kinh doanh, các khóaluận của khóa trước, mạng internet,… nhằm tìm hiểu các vấn đề về trả lương cho NLĐtrong các công ty khác

Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Ngoài phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp, đề tài nghiên cứu còn sử dụngnguồn dữ liệu sơ cấp Đó là những dữ liệu chưa qua xử lý, được thu thập lần đầu vàthu thập trực tiếp từ các đơn vị của tổng thể nghiên cứu thông qua các cuộc điều trathống kê Các dữ liệu sơ cấp sử dụng trong đề tài được tìm kiếm bởi các phương phápsau:

Phương pháp quan sát trực tiếp: Tác giả quan sát trực tiếp cách thức làm việc

của CBNV, từ đó có những kiểm chứng xác thực cũng như những nhận xét đánh giáchính xác hơn Nắm bắt nhanh được tình hình thực tế và cảm nhận được những vấn đềcòn tiềm ẩn Vì chính những kỹ năng xử lý công việc, ứng xử, cử chỉ, thái độ khi làmviệc của CBNV cho ta những thông tin và cảm nhận mà khi thu thập thông tin qua cácphương pháp khác không có

Phương pháp điều tra thông qua phiếu trắc nghiệm: Tác giả thiết kế mẫu phiếu

điều tra nghiên cứu mức độ thỏa mãn nhu cầu của CBNV về trả lương để đánh giá thực

Phương pháp thống kê tổng hợp số liệu: Các dữ liệu thứ cấp và sơ cấp đã thu

thập được trong quá trình điều tra mới chỉ là những dữ liệu rời rạc, tác giả sử dụnphương pháp thống kê tổng hợp số liệu vào các bảng thống kê sau đó đi so sánh vàphân tích số liệu để có cái nhìn chính xác và tổng quan nhất về tình hình hoạt độngcũng như tình hình trả lương tại công ty

Phương pháp so sánh: Tác giả dung phương pháp này để so sánh, đối chiếu số

liệu giữa các năm và đưa ra nhận xét chung, đánh giá về vấn đề đó Dựa vào tài liệu đã thuthập được, lập bảng số liệu phản ánh các chỉ tiêu qua từng năm, so sánh số liệu về nhữngchỉ tiêu đó giữa các năm với nhau về số tương đối (biểu hiện bằng số lượng chênh lệchgiữa các năm) và số tuyệt đối (biểu hiện bằng tỷ lệ giữa phần chênh lệch số liệu chọn làmgốc so sánh)

Phương pháp tổng hợp dữ liệu: Dựa trên các dữ liệu đã thu thập được, tiến

hành tổng hợp và rút ra nhận xét, đánh giá Qua việc tổng hợp để có những nhận xét,đánh giá tổng quan, toàn diện về vấn đề nghiên cứu

Phương pháp phân tích: Các dữ liệu thứ cấp và sơ cấp thu thập được cần đượctiến hành phân tích để làm nổi bật ý nghĩa các con số từ đó đánh giá được chất lượng,tình hình công tác trả lương trong công ty

1.7 Kết cấu khóa luận tốt nghiệp

Ngoài lời cảm ơn, mục lục, tài liệu tham khảo, danh mục bảng biểu, danh mục từviết tắt, phần mở đầu, khóa luận bao gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài “Trả lương cho người lao động của

Công ty TNHH Việt Nam”

Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về trả lương trong doanh nghiệp

Chương 3: Thực trạng trả lương tại Công ty TNHH Maxxus Việt Nam.

Chương 4: Đề xuất giải pháp hoàn thiện trả lương tại Công ty TNHH Maxxus

Việt Nam

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TRẢ LƯƠNG TRONG

DOANH NGHIỆP 2.1 Một số khái niệm cơ bản

2.1.1 Khái niệm tiền lương

Theo quan điểm của Các Mác: Tiền lương là biểu hiện sống bằng tiền của giá trị

sức lao động

Theo quan điểm của các nhà kinh tê học hiện đại: Tiền lương là giá cả của lao

động, được xác định bởi quan hệ cun cầu trên thị trường

Theo Tổ chức lao động quốc tế (ILO): Tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập;

bất luận dùng danh nghĩa như thế nào, mà có thể biểu hiện bằng tiền và được ấn địnhbằng thoả thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động cho một công việc đãthực hiện hay sẽ phải thực hiện Các khái niệm trên đều mang một nội dung tiền lương

là yếu tố chi phí đối với người sử dụng lao động và là thu nhập đối với người lao động

Hiện nay theo Khoản 1, Điều 90 – Bộ Luật Lao Động Việt Nam quy định:

“Tiền Lương là khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động đểthực hiện công việc theo thỏa thuận

Tiền lương bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương

và các khoản bổ sung khác

Mức lương của người lao động không được thấp hơn mức lương tối thiểu dochính phủ quy định”

Tóm lại, có rất nhiều các quan điểm về tiền lương với các cách diễn đạt khác

nhau nhưng trong bài khóa luận tác giả sử dụng khái niệm: “Tiền lương là giá cả sức lao động, được hình thành thông qua sự thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả lao động mà người lao động tạo ra tính đến quan hệ cung cầu về lao động trên thị trường và tuân thủ pháp luật của nhà nước” [Tập bài giảng Trả công lao động, năm 2014 của Bộ môn Kinh Tế

Doanh Nghiệp, Trường Đại học Thương Mại]

2.1.2 Khái niệm trả lương

Trả lương là toàn bộ các hoạt động liên quan đến việc hình thành quỹ, phân phốiquỹ lương, thưởng và các hình thức trả lương trong doanh nghiệp Các yếu tố này chịu

sự chi phối của các chính sách tiền lương ” [Tập bài giảng Trả công lao động, năm 2014của Bộ môn Kinh Tế Doanh Nghiệp, Trường Đại học Thương Mại]

Với mỗi doanh nghiệp, công tác trả lương có thể khác nhau tùy thuộc vào loạihình kinh doanh, mục tiêu, cơ cấu của tổ chức Doanh nghiệp có thể lựa chọn hìnhthức trả lương theo sản phẩm, thời gian…phù hợp với doanh nghiệp đó

Tuy nhiên, việc đưa ra các chính sách về tiền lương hay phương thức thực hiệnđều phải tuân thủ theo đúng quy định của nhà nước, pháp luật về công tác trả lương để

đảm bảo được tính công bằng, tạo điều kiện cho người lao động làm việc và cống hiếncho tổ chức.

2.1.3 Khái niệm qũy lương

Thành phần quỹ lương bao gồm các khoản chủ yếu là tiền lương trả cho ngườilao động trong thời gian thực tế làm việc ( theo thời gian, theo sản phẩm ) Trong quan

hệ với quá trình sản xuất kinh doanh, kế toán phân loại thành phần quỹ lương của doanhnghiệp thành các khoản chủ yếu sau:

- Tiền lương trả cho NLĐ trong thời gian làm việc thực tế

- Tiền lương trả cho NLĐ sản xuất ra sản phẩm hỏng trong phạm vi chế độ quyđịnh

- Tiền lương trả cho NLĐ trong thời gian ngừng sản xuất do nguyên nhân kháchquan, trong thời gian được điều động đi công tác làm nghĩa vụ theo chế độ quy định,thời gian nghỉ phép, thời gian đi học

- Tiền ăn trưa, ăn ca

- Các loại phụ cấp thường xuyên (phụ cấp làm thêm giờ, phụ cấp dạy nghề, phụcấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên…)

- Các khoản tiền thưởng có tính chất thường xuyên Để phục vụ cho công táchoạch toán tiền lương trong doanh nghiệp có thể chia thành hai loại: Tiền lương chính

và tiền lương phụ

Tiền lương chính: Là tiền Lương trả cho người lao động trong thời gian lam

nhiệm vụ chính đã được quy định, bao gồm: tiền lương cấp bậc, các khoản phụ cấpthường xuyên và tiền thưởng trong sản xuất

Tiền lương phụ: Là tiền lương phải trả cho người lao động trong thời gian không

làm nhiệm vụ chính nhưng vẫn được hưởng lương theo chế độ quy định như tiền lươngtrả cho người lao động trong thời gian nghỉ phép, thời gian đi làm nghĩa vụ xã hội, hộihọp, đi học, tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng sản xuất

Vì vậy, “Quỹ lương của một doanh nghiệp là tổng số tiền mà doanh nghiệp sử dụng

để trả lương cho người lao động làm việc trong doanh nghiệp trong một thời kì nhất định”[Tập bài giảng Trả công lao động, năm 2014 của Bộ môn Kinh Tế Doanh Nghiệp, TrườngĐại học Thương Mại]

2.1.4 Đơn giá tiền lương

Theo Bài giảng Trả công lao động, Trường Đại học Thương mại thì: “Đơn giátiền lương được xác định trên cơ sở định mức lao động trung bình Đơn giá tiền lươngcó thể lớn hơn hoặc bằng mức lương tối thiểu của DN và có thể được thay đổi theonăm kinh doanh phụ thuộc vào tổng quỹ lương của năm; kết quả hoạt động kinh doanh

và được điều chỉnh cho phù hợp với từng DN”

Hiểu theo cách khác: “Đơn giá tiền lương là giá trị lao động phải trả trên mộtđơn vị sản phẩm hay một đơn vị thời gian (ngày/giờ)”

2.2 Nội dung chính của trả lương trong doanh nghiệp

2.2.1 Xây dựng kế hoạch trả lương

2.2.1.1 Nguyên tắc căn cứ, và yêu cầu của chính sách trả lương trong doanh nghiệp

a Căn cứ xây dựng chính sách tiền lương

- Căn cứ xây dựng chính sách tiền lương trong doanh nghijep cụ thể, chúng tacần phải xác định rõ số lượng và chất lượng lao động nào

- Căn cứ xây dựng chính sách tiền lương trong quy định về tiền lương tới hoạtđộng, thành phần kinh tế

Tạo động lực cho người lao động nâng cao năng suất, chất lương, hiệu quả côngviệc

Đảm bảo công bằng bên trong doanh nghiệp và với thị trường lao động Trảlương ngang nhau cho công việc có giá trị như nhau trong doanh nghiệp

b Những nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lương

- Trả lương ngang nhau cho những lao động như nhau trong doanh nghiệp: Đây

là nguyên tắc đảm bảo sự công bằng, tránh sự bất bình đẳng trong công tác trả lương.Nguyên tắc này phải được thể hiện trong các thang lương, bảng lương và các hình thứctrả lương trong doanh nghiệp

- Đảm bảo năng suất lao động tăng nhanh hơn tiền lương bình quân: Trong

doanh nghiệp tiền lương là yếu tố chi phí sản xuất kinh doanh; nguyên tắc này đảmbảo cho doanh nghiệp có hiệu quả trong công tác sử dụng tiền lương làm đòn bẩy, thểhiện lên hiệu quả trong sử dụng chi phí của doanh nghiệp

- Phân phối theo số lượng và chất lượng lao động:

- Nguyên tắc này đòi hỏi doanh nghiệp tránh tình trạng xây dựng các hình thức

lương phân phối bình quân, vì như thế sẽ tạo ra sự ỷ lại và sức ỳ của ngưòi lao độngtrong doanh nghiệp

- Đảm bảo mối quan hệ hợp lý về tiền lương giữa những người lao động trong

các điều kiện khác nhau.Nguyên tắc này làm căn cứ cho doanh nghiệp xây dựng tổchức thực hiện công tác tiền lương công bằng hợp lý trong doanh nghiệp Nhằm đảmbảo cho công nhân yên tâm trong sản xuất trong những điều kiện làm việc khó khăn,môi trường độc hại

c Yêu cầu xây dựng chính sách tiền lương troang doanh nghiệp

- Đảm bảo thỏa mãn yêu cầu cơ bản, thiết yếu của người lao động để tái sản

xuất và tái sản xuất mở rộng sức lao động

- Tạo động lực cho người lao động nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả

công việc

- Đảm bảo công bằng bên trong doanh nghiệp và với thị trường lao động Trả

lương ngang nhau cho công việc có giá trị như nhau trong doanh nghiệp

2.2.1.2 Nội dung chính sách tiền lương trong doanh nghiệp

a Tiền lương tối thiểu

Tiền lương tối thiểu: là tiền lương nhất định trả cho người lao động làm các côngviệc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường, đảm bảo nhu cầu đủ sốngcho người lao động

Phương pháp xác định tiền lương tối thiểu:

Về nguyên tắc có thể xây dựng tiền lương tối thiểu cho vùng mức sống chuẩn(vùng quy ước, vùng giả định, vùng trung bình, vùng bình quân) hoặc vùng có mứcsống thấp nhất Vùng có mức sống thấp nhất là vùng có cơ cấu chi dùng cơ bản củangười lao động đơn giản nhất; thị trường lao động kém phát triển, tiền công trả cho laođộng tự do và khả năng chi trả của các đơn vị kinh tế thấp; mức sống, thu nhập bìnhquân của hộ gia đình thấp so với bình quân chung của cả nước Như vậy, mức tiềnlương tối thiểu chung được xây dựng thông thường theo các phương pháp sau:

Phương pháp 1: Xác định tiền lương tối thiểu trên cơ sở nhu cầu tiêu dùng tốithiểu cho bản thân người lao động và có phần nuôi con

Phương pháp 2: Xác định tiền lương tối thiểu trên cơ sở tiền công trung bình trảcho lao động trên thị trường lao động

Phương pháp 3: Xác định mức tiền lương tối thiểu trên cơ sở khả năng chi trả củadoanh nghiệp.

Phương pháp 4: Xác định mức tiền lương tối thiểu từ khả năng chi trả của nềnkinh tế (GDP) và quỹ tiêu dùng dân cư

b Hệ thống thang bảng lương của doanh nghiệp

Thang lương là bảng xác định quan hệ về tiền lương giữa người lao động củanhóm ngành có trình độ lành nghề khác nhau

Mỗi thang lương có một số bậc nhất định, theo NĐ 204/2004/NĐ-CP ngày14/12/2004 của chính phủ về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức viên chứccủa lực lượng vũ trang thì hệ thống tiền lương gồm có 7 bảng lương cho các loại laođộng từ chuyên gia cao cấp đến cán bộ, công chức, viên chức, nhân viên thừa hành,cán bộ chuyên trách xã phường, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân làmviệc chô các lực lượng vũ trang

Trong thang lương ghi rõ số bậc lương, áp dụng cho nhóm ngành nghề công việc,

hệ số lương của từng bậc và mức lương cụ thể từng bậc (gắn với tiền lương tối thiểutheo quy định của thời kỳ đó), bậc lương là bậc phân biệt trình độ lành nghề của ngườilao động trong một thang lương

Hệ số lương chỉ rõ lương của lao động ở bậc nào đó trả cao hơn lao động bậc tốithiểu bao nhiêu lần; là hình thức quy đổi lao động phức tạp về lao động giản đơn Mứclương trả cho lao động bậc I có hệ số lương là Ki được xác định bằng Ki nhân mứclương tối thiểu

Căn cứ xây dựng thang, bảng lương

Khi doanh nghiệp tiến hành xây dựng thang, bảng lương cần tuân thủ các nguyêntắc được quy định tại khoản 1 điều 5 Nghị định số 114/2002/NĐ-CP ngày 31 tháng 12năm 2002 của Chính phủ và theo hướng dẫn tại thông tư số 28/2007/TT-BLĐTBXH

về cách xây dựng thang, bảng lương, bội số, số bậc và mức lương đối với từng đốitượng lao động

Phương pháp xây dựng thang bảng lương

Để xây dựng một thang, bảng lương cho doanh nghiệp cần tiến hành theo 4 bướcsau:

 Xác định các công việc

Tiến hành hệ thống công việc theo từng chức danh và xác định các yêu cầu về

chuyên môn nghiệp vụ, trình độ học vấn, kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng, thể lực,điều kiện làm việc của từng công việc đó

Sau khi xác định được hệ thống các công việc, các doanh nghiệp tiến hành xây

dựng bản mô tả công việc và bản tiêu chuẩn công việc.

 Xác định giá trị các công việc

Khái niệm: Xác định giá trị các công việc là việc xác định một cách có hệ thống

trị giá tương đối hay giá trị của mỗi công việc trong một tổ chức để làm căn cứ xâydựng thang bảng lương

Có nhiều phương pháp đánh giá công việc khác nhau như phương pháp xếp hạng,phương pháp phân loại, phương pháp so sánh các yếu tố, phương pháp cho điểm…

 Xác định các ngạch lương

Ngạch tiền công (ngạch lương) là một nhóm các công việc dọc theo hệ thống thứbậc về giá trị của các công việc và được trả cùng một mức tiền công Những công việctrong một ngạch lương là những công việc có giá trị tương đối bằng nhau, chúng tươngđồng với nhau về đặc điểm, tính chất, nội dung công việc

Việc xây dựng ngạch lương giúp doanh nghiệp có thể phân loại công việc

Trên thực tế, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong số các phương án thangbảng lương sau

Phương án 1: Tiền lương theo chức danh ứng với điểm chức danh

Phương án 2: Xây dựng ngạch bậc lương

 Xác định các bậc lương

Bậc lương tạo ra sự khác biệt về tiền lương giữa các chức danh trong cùng mộtngạch

Bậc lương được xây dựng thông thường để đáp ứng ba yêu cầu cơ bản:

- Bậc lương cho phép cá nhân hóa tiền lương Các cá nhân khác nhau thường được

bổ nhiệm vào các bậc lương khác nhau dù cùng làm một công việc tùy thuộc vào năng lựccủa họ

- Bậc lương tạo ra động cơ cho NLĐ phấn đấu để được tăng lương

- Bậc lương đảm bảo công bằng cá nhân, cho phép thích ứng với nhu cầu cá nhân

thích ứng với văn hóa của từng doanh nghiệp

 Xác định hệ số lương