Với việc giúp tiền tệ lưu thông tức thì, tránh được những rủi ro trong sử dụng tiềnmặt, tạo sự minh bạch trong các giao dịch, giúp tiết kiệm nhân lực, chi phí cho doanhnghiệp và mang lại
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian thực tập, dưới sự hướng dẫn của các thầy cô trong khoa cũngnhư Ban giám đốc của công ty, em đã có những cái nhìn thực tế hơn và vận dụng kiếnthức đã được học vào thực tiễn
Để có được những kiến thức như ngày hôm nay, em xin gửi lời cảm ơn chânthành tới Ban giám hiệu, các thầy cô giáo trường Đại học Thương mại, các thầy côkhoa Thương mại điện tử đã tận tình truyền đạt những kiến thức và trang bị cho emnhững hiểu biết để em có thể đạt được kết quả học tập tốt, đủ điều kiện đi thực tập vàlàm khóa luận tốt nghiệp Đại học
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Nguyễn Minh Đức, người đã trựctiếp hướng dẫn em trong suốt quá trình làm, chỉnh sửa và hoàn thiện khóa luận
Ngoài ra em cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám đốc và toàn thể nhân viênCông ty cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuật quảng cáo Việt Tiến Mạnh đặc biệt là anh
Đỗ Đăng Hùng - trưởng phòng kinh doanh đã nhiệt tình giúp đỡ, hướng dẫn, chỉ bảo
và tạo điều kiện cho em hiểu được một cách khái quát nhất về quá trình hình thành vàtình hình hoạt động của công ty, tham gia thực tập và làm việc để có cái nhìn sâu rộnghơn về hoạt động thanh toán trực tuyến của công ty
Vì thời gian thực tập và những kiến thức còn hạn chế nên em không tránh khỏinhững sai sót trong quá trình phân tích, đánh giá cũng như đưa ra các đề xuất giải phápđẩy mạnh hoạt động thanh toán trực tuyến cho công ty chưa thật sự chính xác và đầy
đủ Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô, ban lãnh đạocông ty để đề tài khóa luận này được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 30 tháng 11 năm 2018
Sinh viên thực hiện
Lê Thị Thanh Kim Huệ
i
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
MỤC LỤC ii
DANH MỤC BẢNG BIỂU iv
DANH MỤC HÌNH VẼ iv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT v
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
5 NỘI DUNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 5
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THANH TOÁN TRỰC TUYẾN 6
1.1 NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN 6
1.2 MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN 7
1.2.1 Các yếu tố cấu thành hệ thống thanh toán trực tuyến 7
1.2.2 Đặc điểm của hệ thống thanh toán trực tuyến 8
1.2.3 Lợi ích và hạn chế của thanh toán trực tuyến 9
1.2.4.Sự khác biệt giữa thanh toán trực tuyến và thanh toán truyền thống 10
1.2.5.Sự khác biệt giữa thanh toán điện tử và thanh toán trực tuyến 10
1.2.6 Phân biệt giữa các công cụ thanh toán trực tuyến 11
1.3 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 18
1.3.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 18
1.3.2 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 19
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ THANH TOÁN TRỰC TUYẾN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG KỸ THUẬT QUẢNG CÁO VIỆT TIẾN MẠNH 21
2.1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY 21
2.1.1 Giới thiệu công ty 21
2.1.2 Quá trình thành lập và phát triển công ty 21
ii
Trang 32.1.3 Cơ cấu tổ chức và nhân sự 22
2.1.4 Hoạt động kinh doanh của công ty 24
2.2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG KỸ THUẬT QUẢNG CÁO VIỆT TIẾN MẠNH 26
2.2.1 Thực trạng ứng dụng công cụ TTTT tại công ty VTM Adtech.,JSC 26
2.2.2 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đến hoạt động thanh toán trực tuyến của Công ty Cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuật quảng cáo Việt Tiến Mạnh 29
2.3 Kết quả phân tích và xử lý số liệu 33
CHƯƠNG 3 CÁC KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT PHÁT TRIỂN CÁC CÔNG CỤ THANH TOÁN TRỰC TUYẾN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG KỸ THUẬT QUẢNG CÁO VIỆT TIẾN MẠNH 42
3.1 CÁC KẾT LUẬN VÀ PHÁT HIỆN QUA NGHIÊN CỨU 42
3.1.1 Những kết quả đạt được 42
3.1.2 Những tồn tại chưa giải quyết 42
3.1.3 Nguyên nhân của những tồn tại 44
3.1.4 Những hạn chế của nghiên cứu và những vấn đề cần nghiên cứu tiếp theo 45
3.2 DỰ BÁO TRIỂN VỌNG PHÁT TRIỂN CÔNG CỤ TTTT 46
3.2.1 Dự báo xu hướng phát triển trong thời gian tới 46
3.2.2 Định hướng phát triển của Công ty cổ phần phát triển kỹ thuật quảng cáo Việt Tiến Mạnh 48
3.3 CÁC ĐỀ XUẤT VỚI CÔNG TY VỀ CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÔNG CỤ THANH TOÁN TRỰC TUYẾN 49
3.3.1 Đa dạng hóa các phương thức thanh toán, tích hợp thêm các công cụ thanh toán mới 49
3.3.2 Nhóm giải pháp thu hút khách hàng 51
3.3.3 Nhóm giải pháp cải thiện hạ tầng 52
3.3.4 Chú trọng đầu tư nguồn nhân lực R&D 53
KẾT LUẬN 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
iii
Trang 4DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty 2015 – 2017 25
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức của công ty VTM – Adtech,.JSC 22Hình 2.2 Giao diện trang chủ của website Civi.vn 26Hình 2.3 Các hình thức thanh toán của VTM Adtech.,JSC 26Hình 2.4 Hình thức để biết website công ty của khách hàng 34Hình 2.5 Hình thức thanh toán của khách hàng khi mua hàng tại
của công ty
35
Hình 2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến thanh toán trực tuyến 36Hình 2.7 Đánh giá các phương thức TTTT trên website 37Hình 2.8 Các công cụ TTTT mà khách hàng muốn sử dụng khi
3 HCNS - KTTC Hành chính nhân sự - Kế toán tài chính
iv
Trang 54 KH Khách hàng
8 ATM Automated Teller Machine (máy rút tiền tự động)
v
Trang 6PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI
Trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế cùng với sự cạnhtranh ngày càng cao như hiện nay, thương mại điện tử ngay từ khi xuất hiện đã vàđang trở thành một xu hướng phát triển tất yếu của thế giới Lĩnh vực thương mại điện
tử là một trong những hoạt động thương mại quan trọng nhất trong việc phát triển kinh
tế Cách mạng công nghiệp 4.0 bùng nổ và phát triển mạnh mẽ đã thay đổi thói quentiêu dùng, mọi người có thể ngồi tại nhà để mua sắm bất cứ thứ gì mà mình muốn,giúp tiết kiệm được chi phí cả về thời gian, công sức lẫn tiền bạc Thực hiện các giảipháp ứng dụng công nghệ số đã giúp nhiều nước trên thế giới đạt được những kết quảmang tính đột phá về tài chính toàn diện Công nghệ số giúp xóa bỏ rào cản về khoảngcách không gian, thời gian và địa lý, từ đó cho phép các tổ chức tín dụng có thể cungcấp những sản phẩm, dịch vụ với chi phí thấp hơn và tạo điều kiện cho nhiều ngườidân dễ dàng tiếp cận hơn
Với khả năng thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán trực tuyến là một trongnhững bước khởi đầu cần thiết để thúc đẩy thương mại điện tử phát triển Thanh toántrực tuyến chính là chìa khóa của thương mại điện tử Bên cạnh các dịch vụ của hệthống ngân hàng như thanh toán qua thẻ tín dụng, Mobile Banking, Internet Banking,SMS Banking thì hàng loạt ví điện tử, công cụ thanh toán trung gian như Ngân Lượng,Payoo, Bảo Kim… cũng ra đời phục vụ cho nhu cầu thanh toán của khách hàng tạiViệt Nam
Với việc giúp tiền tệ lưu thông tức thì, tránh được những rủi ro trong sử dụng tiềnmặt, tạo sự minh bạch trong các giao dịch, giúp tiết kiệm nhân lực, chi phí cho doanhnghiệp và mang lại sự tiện lợi cho người dùng, thanh toán trực tuyến được kỳ vọng sẽtrở thành công cụ thanh toán chủ lực cho các giao dịch mua sắm Thế nhưng trên thực
tế vẫn còn nhiều lý do khiến cho hình thức thanh toán này chưa được phổ biến rộng tạinước ta như: tính bảo mật chưa cao, lừa đảo qua mạng, trình độ tri thức công nghệ,tâm lý ngại tiếp cận với công nghệ mới,…
Theo Statista – một hãng nghiên cứu thị trường nổi tiếng thì tổng các giao dịchthanh toán điện tử tại Việt Nam đã tăng 22% trong năm 2017 so với năm trước đó lên
Trang 7đến 6,14 tỷ USD Con số này dự kiến sẽ còn nhân đôi lên đến 12,33 tỷ USD vào năm
2022 Việt Nam với tốc độ phát triển kinh tế nhanh trong khu vực Đông Nam Á vớiGDP thực tăng 6,8% năm 2017 đang trở thành điểm đến lý tưởng cho nhiều nhà đầu tư
ví dụ như Alipay của Trung Quốc thuộc tập đoàn Alibaba đã hợp tác với công ty tạiViệt Nam vào tháng 11/2017 để cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử
Nhận thấy rõ được sự phát triển và lợi ích của hình thức thanh toán trực tuyếnđem lại nên công ty Cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuật quảng cáo Việt Tiến Mạnhcũng đã triển khai một số hình thức như Shipcod, chuyển khoản, Internet banking,thanh toán qua ATM Tuy nhiên các hình thức, công cụ đó còn sơ sài, thiếu tínhchuyên nghiệp, chưa đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu của các đối tác và khách hàng.Qua quá trình nghiên cứu thực tập và tìm hiểu các hoạt động kinh doanh tại công ty,bản thân em nhận thấy rằng công ty chưa thật sự chú trọng vào vấn đề này, Shipcodvẫn là hình thức thanh toán chủ yếu Vấn đề này cần thiết phải được nghiên cứu để cóthể phát huy các điểm mạnh, khắc phục những tồn tại đồng thời đề xuất những biệnpháp hoàn thiện giúp công ty gặt hái được nhiều thành tựu hơn Chính vì thế em đã lựa
chọn đề tài: “Phát triển các công cụ thanh toán trực tuyến tại website Civi.vn của Công ty cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuật quảng cáo Việt Tiến Mạnh” để làm đề tài
khóa luận tốt nghiệp của mình
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan đến thanh toán trực tuyến như: Kháiniệm, đặc điểm, lợi ích, phân loại,
- Nghiên cứu thực trạng vấn đề thanh toán trực tuyến tại công ty
- Trên cơ sở thực trạng đó sẽ đưa ra các kết luận, giải pháp để có thể phát triểncác hình thức, các công cụ thanh toán trực tuyến tại website công ty
Trang 84 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
a Phân loại dữ liệu
- Dữ liệu thứ cấp là dữ liệu đã có sẵn, không phải do mình thu thập, đã công bố
nên dễ thu thập, ít tốn thời gian, tiền bạc trong quá trình thu thập nhưng là loại tài liệuquan trọng trong việc nghiên cứu tiếp thị cũng như các ngành khoa học xã hội khác.Chỉ cung cấp các thông tin mô tả tình hình, chỉ rõ quy mô của hiện tượng chứchưa thể hiện được bản chất hoặc các mối liên hệ bên trong của hiện tượng nghiêncứu Vì dữ liệu thứ cấp, dù thu thập từ bên trong hoặc bên ngoài doanh nghiệp, nócũng là những thông tin đã được công bố nên thiếu tính cập nhật, đôi khi thiếu chínhxác và không đầy đủ Tuy nhiên, dữ liệu thứ cấp cũng đóng một vai trò quan trọngtrong nghiên cứu marketing do các lý do: các dữ liệu thứ cấp có thể giúp người quyếtđịnh đưa ra giải pháp để giải quyết vấn đề trong những trường hợp thực hiện nhữngnghiên cứu mà các dữ liệu thứ cấp là phù hợp mà không cần thiết phải có các dữ liệu
sơ cấp
- Dữ liệu sơ cấp là những dữ liệu chưa có sẵn, được thu thập lần đầu, do chínhngười nghiên cứu thu thập Trong thực tế, khi dữ liệu thứ cấp không đáp ứng được yêucầu nghiên cứu, hoặc không tìm được dữ liệu thứ cấp phù hợp thì các nhà nghiên cứu
sẽ phải tiến hành thu thập dữ liệu sơ cấp Các dữ liệu sơ cấp sẽ giúp giải quyết cấpbách và kịp thời những vấn đề đặt ra
Dữ liệu sơ cấp là do trực tiếp thu thập nên độ chính xác cao hơn Tuy nhiên,dữliệu sơ cấp phải qua quá trình nghiên cứu thực tế mới có được, vì vậy việc thu thập dữliệu sơ cấp thường tốn nhiều thời gian và chi phí Vì vậy, các nhà nghiên cứu sẽ phảicân nhắc khi nào sẽ phải thu thập dữ liệu sơ cấp và lựa chọn phương pháp thu thậphiệu quả để hạn chế nhược điểm này
b Phương pháp thu thập dữ liệu
* Thu thập dữ liệu thứ cấp: qua các báo cáo kinh doanh, tài liệu thống kê, các
công trình khoa học đã thực hiện, qua Internet,
- Cách thức tiến hành: Chủ yếu sử dụng công cụ SE (Search engine) tìm kiếmnhư: Google.com Ngoài ra còn thu thập thông tin trên các báo cáo kinh doanh củacông ty, tài liệu thống kê, các công trình khoa học đã thực hiện, qua Internet,
Trang 9- Mục đích: Việc thu thập dữ liệu thứ cấp nhằm chọn lọc các thông tin, đánh giácác phản hồi từ nhân viên và đối tượng bên ngoài công ty để đưa ra những đánh giátổng quan về các công cụ thanh toán trực tuyến và thống kê số liệu.
* Thu thập dữ liệu sơ cấp:
Phương pháp sử dụng phiếu điều tra:
- Đối tượng điều tra: các nhân viên và cộng tác viên tại Công ty, một số kháchhàng mua hàng và người bên ngoài Công ty
- Nội dung: Tình hình sử dụng các công cụ, dịch vụ thanh toán trực tuyến tạicông ty
- Cách thức tiến hành: Sau khi lập, các phiếu điều tra được gửi cho bộ phận lãnhđạo, các nhân viên phòng kinh doanh, phòng marketing, bộ phận bán hàng, bộ phận kỹthuật Sau khi trả lời, các phiếu câu hỏi điều tra được thu lại và dữ liệu được xử lýthông qua phần mềm Excel
- Ưu điểm: Tiến hành nhanh chóng, tiện lợi và tính hiệu quả cao
- Nhược điểm: Câu trả lời có thể không hoàn toàn chính xác hoặc bị bỏ qua
- Mục đích áp dụng: Giúp thu thập thông tin một cách nhanh chóng, tiết kiệm và
xử lý một cách chính xác để có thể đưa ra những đánh giá và kết quả chuẩn xác
- Thời gian phát phiếu: trong quá trình thực tập tại công ty
- Số lượng phiếu điều tra phát ra: 50 phiếu (25 phiếu dành cho nhân viên củacông ty và 25 phiếu dành cho những người bên ngoài công ty như đối tác, kháchhàng)
- Dự kiến số lượng phiếu điều tra thu về: 40 phiếu
Phương pháp phỏng vấn:
- Đối tượng phỏng vấn: trưởng phòng kinh doanh – người trực tiếp hướng dẫnthực tập tại công ty
- Cách thức tiến hành: sử dụng bảng câu hỏi để hỏi trực tiếp
- Ưu điểm: dễ dàng nắm bắt và hiểu rõ hơn về vấn đề cần nghiên cứu
- Nhược điểm: tốn thời gian, tốn công sức, yêu cầu cần phải có trình độ hiểubiết nhất định về vấn đề để có thể đặt ra câu hỏi đúng trọng tâm và hiểu được câu trảlời của người được phỏng vấn
Trang 105 NỘI DUNG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu về thanh toán trực tuyến
Chương 2: Phân tích, đánh giá thực trạng thanh toán trực tuyến tại websiteCivi.vn của Công ty Cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuật quảng cáo Việt Tiến Mạnh.Chương 3: Các kết luận và đề xuất vấn đề liên quan đến việc phát triển các công
cụ thanh toán trực tuyến tại website công ty
Trang 11CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THANH TOÁN TRỰC TUYẾN
1.1 NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
- Theo Wikipedia Tiếng việt thì thanh toán là sự chuyển giao tài sản của một bên(cá nhân hoặc công ty, tổ chức) cho bên kia, thường được sử dụng khi trao đổi sảnphẩm hoặc dịch vụ trong một giao dịch có ràng buộc pháp lý
- Theo Ủy ban Châu Âu (EC), thanh toán điện tử (TTĐT) được hiểu là việc thựchiện các hoạt động thanh toán thông qua các phương tiện điện tử dựa trên việc xử lýtruyền dữ liệu điện tử
Theo giáo trình Thanh Toán trong thương mại điện tử - Trường Đại học Thương
mại (2011) thì TTĐT là khái niệm được tiếp cận dưới nhiều góc độ:
Nguyên nghĩa E – payment: TTĐT là việc sử dụng, chuyển giao và thanh toántiền thông qua các phương tiện điện tử thay cho việc trao tay tiền mặt
Tài chính: TTĐT là việc chuyển giao các phương tiện tài chính từ một bênsang một bên khác thông qua việc sử dụng các phương tiện điện tử
Viễn thông: TTĐT là việc truyền tải các thông tin về phương tiện thanh toánqua các mạng viễn thông và các phương tiện điện tử
Công nghệ thông tin: TTĐT là việc thanh toán dựa trên nền tảng CNTT để xử
lý các chứng từ điện tử, các thông điệp điện tử giúp cho quá trình thanh toán được diễn
ra một cách nhanh chóng và hiệu quả, an toàn
Trực tuyến: TTĐT được hiểu là việc chi tiêu cho các hàng hóa và dịch vụ, cácthông tin trao đổi trực tiếp trên Internet cùng nhiều loại dịch vụ trực tuyến khác
Phương tiện sử dụng: TTĐT là việc sử dụng các phương tiện điện tử để tiếnhành các hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ, các phương tiện bao gồm ATM, POS,các website,
Tự động hóa: TTĐT được hiểu là việc ứng dụng công nghệ, chủ yếu là CNTT
để tự động hóa các hoạt động tài chính và các kênh thông tin, thanh toán
- Thanh toán trực tuyến (TTTT):
Theo NetBuilder – một công ty cung cấp các dịch vụ trực tuyến thì “TTTT làgiao dịch trao đổi giữa hàng và tiền theo những chuẩn nhất định thông qua các phươngtiện truyền thông trực tuyến”
Trang 12Theo báo cáo quốc gia về kỹ thuật TMĐT của Bộ Thương mại (cũ) thì
“TTTT là việc trả tiền và nhận tiền hàng cho các hàng hóa, dịch vụ và được mua bántrên Internet thông qua các thông điệp điện tử thay cho việc trao tay tiền mặt”
Thanh toán trực tuyến là tập con của TTĐT, có đầy đủ các đặc điểm của TTĐT,được hiểu là việc trả tiền và nhận tiền hàng cho các giao dịch hàng hóa, dịch vụ đượcbán trên mạng Internet thông qua các thông điệp điện tử thay cho việc trao tay tiền mặtcủa phương thức truyền thống Nói một cách dễ hiểu thì thanh toán trực tuyến là hìnhthức giao dịch không sử dụng tiền mặt mà sử dụng tiền ở trong tài khoản ngân hànghoặc tài khoản trực tuyến (ví điện tử) để giao dịch
- Hệ thống thanh toán trực tuyến là hệ thống thanh toán được xây dựng trên nềntảng kỹ thuật số, có đối tượng là người dùng Internet, hướng tới mục tiêu hoàn thiện hệthống kinh doanh TMĐT với phương thức thanh toán thay thế hoàn toàn tiền mặt traotay bằng thẻ hoặc tiền điện tử
- Công cụ thanh toán trực tuyến: là những phương tiện sử dụng trong các hoạtđộng, giao dịch thanh toán qua mạng Internet
1.2 MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.2.1 Các yếu tố cấu thành hệ thống thanh toán trực tuyến
- Các bên tham gia trong TTTT: Người bán hàng (Merchant), Người mua(Buyer), Các ngân hàng của người mua và người bán (Bank), Các tổ chức, trung giancung cấp dịch vụ thanh toán (PSP), Tổ chức phát hành phương tiện thanh toán (Visa,Master Card)
- Công cụ, thiết bị được sử dụng trong TTTT:
+ ATM (Automated Teller Machine) có nghĩa là máy rút tiền tự động Chức năngchính của máy ATM là dùng để rút tiền mặt được các ngân hàng đựng sẵn trong máy.Ngày nay máy ATM còn thực hiện được nhiều chức năng khác như chuyển khoản,truy vấn số dư,… rất tiện lợi Điều đó giúp giảm thiểu lượng khách hàng đến giao dịchtại ngân hàng và giúp họ linh hoạt hơn trong việc sử dụng dịch vụ ngân hàng
+ POS là tên viết tắt tiếng Anh của từ Point of Sale Là loại máy chấp nhận thanhtoán bằng thẻ, được các trung tâm thương mại, nhà hàng, khách sạn, siêu thị, cửahàng… sử dụng để khách hàng thanh toán các khoản phí dịch vụ như mua hàng, điệnnước, điện thoại, bảo hiểm hay kiểm tra số dư… bằng thẻ quốc tế hoặc thẻ nội địa
Trang 13Máy POS có ưu điểm tiện lợi bởi gọn nhẹ, chiếm diện tích rất nhỏ, dễ dàng lắp đặtnhiều nơi giúp cho việc thanh toán trở nên đơn giản và nhanh chóng hơn rất nhiều Đặc biệt, máy cà thẻ POS và máy rút tiền tự động ATM đều có một điểm chung
là giao dịch được qua thẻ ATM Do vậy mà hiện nay, tại các thành phố lớn, việc sửdụng thẻ thanh toán qua máy POS đã trở thành thói quen phổ biến của nhiều người + Website : Theo Topweb.vn thì website là tập hợp của rất nhiều trang web - mộtloại siêu văn bản (tập tin dạng HTML hoặc XHTML) trình bày thông tin trên mạngInternet- tại một địa chỉ nhất định để người xem có thể truy cập Trang web đầu tiênngười xem truy cập từ tên miền thường được gọi là trang chủ (homepage), người xem
có thể xem các trang khác thông qua các siêu liên kết (hyperlinks) Tiện lợi khibạn thiết kế website chuẩn SEO bán hàng: thông tin dễ dàng cập nhật, thay đổi, kháchhàng có thể xem thông tin ngay tức khắc, ở bất kỳ nơi nào, tiết kiệm chi phí in ấn, gửibưu điện fax, thông tin không giới hạn (muốn đăng bao nhiêu thông tin cũng được,không giới hạn số lượng thông tin, hình ảnh ) và không giới hạn phạm vi khu vực sửdụng
- Phương tiện thanh toán điện tử
1.2.2 Đặc điểm của hệ thống thanh toán trực tuyến
- Khả năng có thể chấp nhận được: Người Việt thường có thói quen chi trả bằngtiền mặt nên để hệ thống có thể thành công thì cơ sở hạ tầng của việc thanh toán cầnphải được công nhận rộng hơn, môi trường pháp lý đầy đủ hơn, đảm bảo được quyềnlợi của cả khách hàng và doanh nghiệp, áp dụng công nghệ đồng bộ để dễ dàng quản
lý hơn
- An toàn và bảo mật: các giao dịch đều được thực hiện thông qua mạng Internetnên cần phải đảm bảo các thông tin không bị đánh cắp, sao chép và sử dụng cho mụcđích xấu
- Khả năng có thể hoán đổi: Tiền điện tử có thể dễ dàng chuyển thành tiền mặtcũng như chuyển từ quỹ tiền điện tử về tài khoản cá nhân hoặc từ tiền số, tiền điện tử
có thể phát hành séc điện tử, séc thật Ngoài ra hệ thống cũng giúp ta có thể chuyển đổingoại tệ theo tỷ lệ tốt nhất
- Hiệu quả, tiện lợi, dễ sử dụng: chi phí giao dịch nhỏ giúp tiết kiệm chi phí chocác bên
Trang 14- Tính linh hoạt, hợp nhất và tin cậy: có nhiều phương thức thanh toán đáp ứngđược nhu cầu đa dạng của nhiều khách hàng khác nhau.
1.2.3 Lợi ích và hạn chế của thanh toán trực tuyến
Lợi ích:
- Không bị hạn chế bởi không gian và thời gian: Các đối tác và khách hàng có thểthực hiện các giao dịch thanh toán tại bất cứ đâu cả ở trong và ngoài nước, từ thành thịđến nông thôn, tại bất cứ thời điểm nào trong ngày từ sáng sớm cho đến tận đêmkhuya, hệ thống phục vụ người dùng 24/24 miễn là ở đó có kết nối mạng Internet
- Tiết kiệm thời gian, đơn giản quá trình thanh toán: Như đã nói ở trên, thanhtoán trực tuyến dựa trên mạng máy tính và viễn thông đã đạt được tốc độ thanh toánvới thời gian thực nên thời gian được rút ngắn, giảm các chi phí về giấy tờ, thủ tục, chiphí đi lại, làm cho quá trình được thu gọn hơn rất nhiều
- Tính an toàn cao, đảm bảo khi mua sắm các sản phẩm có giá trị lớn: thanh toántrực tuyến là hình thức không dùng tiền mặt nên có thể tránh được các rủi ro trên quátrình vận chuyển, đi lại như trộm cắp, cướp giật, tiền giả, sẽ giảm bớt được việc thiếuminh bạch so với giao dịch bằng tiền mặt
- Mất phương tiện thanh toán nhưng vẫn giữ được tiền trong tài khoản: phươngtiện thanh toán ở đây có thể hiểu là thẻ thanh toán, ví điện tử, séc điện tử, Tiền củabạn đang được lưu trữ dưới dạng số hóa chứ không phải là tiền thật nên trong trườnghợp bạn bị mất thì vẫn có thể lấy lại được
- Tránh được sự chú ý của người khác: Hiện nay các tệ nạn xã hội đang có xuhướng gia tăng, trộm cắp xảy ra rất nhiều Khi khách hàng có nhu cầu giao dịch vớigiá trị lớn, nếu được chi trả bằng tiền mặt thì việc đi lại, vận chuyển sẽ có thể gặpnhiều rủi ro, tâm lý của họ khi đó là phải giữ chặt túi xách, nhìn trước ngó sau, luôn lolắng, sợ hãi tạo điều kiện cho kẻ xấu lợi dụng Khi bạn thanh toán trực tuyến thì sẽkhông cần phải lo sợ như vậy nữa, người khác sẽ ít chú ý đến bạn hơn
Hạn chế:
- Nguy cơ bị tiết lộ thông tin tài chính cá nhân: Trên các công cụ TTTT như thẻthanh toán, ví điện tử, cổng thanh toán yêu cầu phải có thông tin đăng ký của ngườidùng mà trong cách mạng công nghệ hiện đại 4.0 như hiện nay có rất nhiều các hacker
đã lợi dụng kiến thức, kỹ năng của mình để đánh cắp thông tin người khác với mục
Trang 15đích xấu Ngoài ra thì vấn nạn làm giả, mạo danh tài khoản, thẻ thanh toán, đangngày càng tinh vi khiến cho người dùng phải cẩn thận hơn trong quá trình sử dụng,không nên để lộ thông tin cá nhân của mình cho người khác biết.
- Khó kiểm soát trong chi tiêu: Đối với thẻ tín dụng là hình thức chi tiêu trước trảtiền sau nên khi bạn đã bị lôi cuốn, hấp dẫn bởi các sản phẩm dịch vụ đa dạng trên thịtrường, bạn sẽ có xu hướng mua và sử dụng mà không quan tâm đến giá trị của mặthàng đó, bạn nghĩ trong tài khoản của mình lúc nào cũng có tiền miễn là giá trị khôngquá cao thì có thể tiêu bất cứ lúc nào Việc mua sắm như vậy dẫn đến việc chi tiêu củabạn không hợp lý, mất cân đối
1.2.4 Sự khác biệt giữa thanh toán trực tuyến và thanh toán truyền thống
Điếm khác biệt lớn nhất giữa thanh toán điện tử và truyền thống là thanh toánthông qua các phương tiện điện tử, loại bỏ hầu hết việc giao nhận giấy tờ và việc kýtruyền thống thay vào đó là các phương pháp xác thực mới; không cần tiếp xúc trựctiếp mà vẫn có thể xác nhận đúng người có quyền ra lệnh thanh toán
Thời gian giao dịch, xử lý bằng phương tiện điện tử nhanh hơn so với phươngpháp truyền thống TTTT là thanh toán theo thời gian thực 24/24 kể cả các ngày lễ tếttrong khi thanh toán truyền thống còn hạn chế về mặt thời gian, chỉ làm việc theo giờhành chính gây ra nhiều bất cập cho người dùng Với TTTT bạn có thể mua và thựchiện thanh toán ở bất cứ địa điểm nào trên thế giới miễn là ở đó được kết nối mạng.Hai loại hình này cũng có sự khác nhau về cơ sở hạ tầng CNTT, cơ sở pháp lý, trình
- Về phương tiện, công cụ thanh toán: Cả hai đều không sử dụng tiền mặt, sécgiấy, chứng từ có giá trị khác mà sử dụng các thiết bị, các phương tiện điện tử để thanhtoán như thẻ thanh toán, ví điện tử, cổng thanh toán, hóa đơn điện tử, chuyển khaornđiện tử,
Trang 16Khác nhau:
Bảng 1.1: Sự khác nhau giữa TTĐT và TTTT Tiêu chí Thanh toán điện tử Thanh toán trực tuyến
Quy mô thanh toán TTĐT bao hàm TTTT TTTT là tập con của TTĐTXác thực giao dịch TTĐT thông thường luôn có
yêu cầu xuất trình phươngtiện thanh toán một cách vật
lý, thông tin về phương tiệnthanh toán sẽ được truyền tinqua thiết bị POS/EDC rồimới tới ngân hàng để xácthực
TTTT yêu cầu khai báo thôngtin về phương tiện thanh toán,các thông tin này về sẽ đượcnhà cung cấp dịch vụ thanhtoán trung gian truyền tới ngânhàng để xác thực
Thời gian thực TTĐT là thanh toán đơn
thuần diễn ra triên thiết bịđiện tử và chịu rào cản vật lý
TTTT là thanh toán với thờigian thực
(Nguồn: Slide bài giảng Thanh toán điện tử - Trường Đại học Thương mại)
1.2.6 Phân biệt giữa các công cụ thanh toán trực tuyến
- Phân loại: có 3 loại thẻ thường được sử dụng trong thanh toán trực tuyến là thẻtín dụng, thẻ ghi nợ, thẻ thông minh
Trang 17+ Chi tiêu trước trả tiền sau, mất phí cao khi rút tiền mặt, chi tiêu bằng tất cả cácloại tiền.
+ Chủ thẻ không phải trả bất cứ một khoản lãi nào nếu việc thanh toán khoản tiền
Thẻ thông minh:
- Khái niệm: là loại thẻ điện tử có gắn một mạch vi xử lý Mạch tích hợp trongthẻ gồm các thành phần được sử dụng cho truyền, lưu trữ và xử lý dữ liệu
- Phân loại: Thẻ tiếp xúc vật lý, thẻ phi tiếp xúc, thẻ lai ghép
- Ứng dụng: Sử dụng để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ; thanh toán cước phígiao thông công cộng; xác thực điện tử; chăm sóc sức khỏe cộng đồng
b, Ví điện tử
- Khái niệm: Ví điện tử được hiểu là một tài khoản điện tử được kết nối với một
hệ thống thanh toán trực tuyến và hệ thống tài khoản ngân hàng, được sử dụng trongthanh toán trực tuyến Ví dụ như: Paypal, Nganluong.vn, Onepay,
Trang 18+ Dịch vụ tích hợp ví điện tử bảo vệ an toàn cho khách hàng khỏi các rủi ro vànguy cơ lừa đảo trên Internet vì vậy thanh toán tạm giữu là phương thức chủ đạo.+ Chưa có sự liên thông giữa các tài khoản ví điện tử khác hệ thống như tàikhoản thẻ.
- Quy trình thanh toán bằng ví điện tử ( Ví dụ: Nganluong.vn)
Bước 1: Khách hàng truy cập vào website Nganluong.vn tiến hành đăng ký vàtạo tài khoản trên ví điện tử
Bước 2: Khách hàng nạp tiền vào tài khoản ví
Bước 3: Trên các website bán hàng, khách hàng lựa chọn sản phẩm và lựa chọnNgân lượng để thanh toán
Bước 4: Khi lựa chọn Ngân lượng để thanh toán, KH sẽ được điều hướng ngay
về website Nganluong.vn, trên website KH có quyền lựa chọn hình thức chuyển tiềncho người bán KH có thể tực hiện 2 cách thức để tiến hành thanh toán:
+ C1: Thanh toán ngay, tiền sẽ được chuyển từ tài khoản Ngân lượng của người muasang tài khoản Ngân lượng của người bán, người bán có thể thực hiện rút tiền mặthoặc chuyển đổi sang tài khoản ngân hàng nếu muốn
+ C2: Thanh toán tạm giữ, tiền thanh toán của KH nguời mua sẽ được Ngân lượng tạmgiữ , Ngân lượng sẽ phát ra yêu cầu chuyển hàng hóa tới địa chỉ của người mua hàng
và thông báo với người bán về sự thanh toán của KH mua
Bước 5: Sau khi điền đầy đủ thông tin trên trang thanh toán và lựa chọn hìnhthức chuyển tiền cho nguời bán, KH sẽ nhận được mã xác minh giao dịch được Ngânlượng nhắn tin vào điện thoại di động KH sẽ điền nốt mã xác minh và mã bảo mật đểhoàn thiện đơn hàng
Bước 6: KH được thông báo là đã mua hàng thành công trên website của người bán
Bước 7: Website chuyển hàng cho KH
c, Cổng thanh toán trực tuyến
- Khái niệm: Cổng thanh toán điện tử có thể hiểu là một hệ thống phần mềmđược phát triển bởi các đơn vị, nhà cung cấp nhất định với mục đích hỗ trợ các websitebán hàng, website thương mại điện tử liên kết được với các ngân hàng, giúp cho cácgiao dịch của người mua và người bán trên các kênh này trở nên thuận tiện và nhanh
Trang 19chóng hơn khi họ có thể thực hiện các giao dịch chuyển tiền trực tuyến ngay trênwebsite.
Cổng TTTT cho phép mua bán sản phẩm trực tuyến không bị cản trở bởikhoảng cách vật lý, thanh toán nhanh gọn, bảo mật thông tin và có chứng cứ hợp pháp
để giải quyết khiếu nại về sau
- Phân biệt cổng thanh toán với ví điện tử: Vì những dịch vụ TTTT thường cungcấp luôn một ví điện tử nên rất nhiều người nhầm lẫn 2 thứ này lại với nhau
Dịch vụ thanh toán trung gian như các cổng TTTT không có chức năng lưu trữtiền nhưng ví điện tử thì có Nếu tài khoản ngân hàng bạn còn đủ tiền, nhưng khôngtruy cập được, bạn sẽ không thể mua hàng với cổng TTTT Nhưng khi bạn có tiềntrong ví điện tử, không cần thông qua tài khoản ngân hàng, bạn vẫn có thể giao dịchđược Ví điện tử giúp thanh toán tiện lợi hơn, thanh toán ở bất cứ đâu, và giảm thiểurủi ro khi không phải thực hiện các giao dịch rút tiền mặt từ ngân hàng
Như đã đề cập, nhiều cổng TTTT có tích hợp sẵn ví điện tử để tối ưu hóa trảinghiệm thanh toán cho người dùng Ví dụ: VTCPay, VNPAY, MOMO Một vài dịch
vụ khác thì chỉ có ví điện tử nhưng không có cổng TTTT, điển hình là Airpay của công
ty Cổ phần Phát triển Thể thao Điện tử Việt Nam (Vietnam Esports)
Khi làm website bán hàng, bạn cần tích hợp cổng TTTT thì người mua mới cóthể giao dịch được Vì vậy, khi nói về tính năng và độ phù hợp của một cổng TTTT, tacần phải xét trên yêu cầu của cả 2 phía: với người mua – sự tiện lợi và bảo mật đượcđặt lên hàng đầu, với người bán – quy trình, thủ tục đăng ký, hoa hồng thấp và nhiều
ưu đãi là những điều ưu tiên
Nhận xét: Cổng thanh toán luôn đi kèm với nhà cung cấp dịch vụ thanh toán để
cung cấp, xử lý, kết nối giao dịch giữa người mua và người bán
d, Sec điện tử
- Khái niệm: Sec điện tử là phiên bản điện tử có giá trị pháp lý cho một tấm secgiấy Là cơ chế thanh toán điện tử được kho bạc Mỹ lựa chọn để tiến hành thanh toáncác giao dịch lớn trên mạng Internet Séc điện tử chỉ có giá trị tiền tệ hoặc giá trị thanhtoán trong một khoảng thời gian nhất định được ghi rõ trên séc Nếu quá thời hạn thìséc không còn ý nghĩa thanh toán
- Đặc điểm:
Trang 20+ Sec điện tử cũng có tính chất thời hạn như séc giấy: Giống hệt sec giấy, secđiện tử chỉ có giá trị trong khoảng thời gian nhất định, được ghi rõ trên sec, quá thờigian này thì sec hoàn toàn mất giá trị hiệu lực Thời hạn đó tùy thuộc vào loại sec,phạm vi không gian mà sec lưu hành và luật pháp các nước quy định.
+ Chứa đựng thông tin giống như sec giấy và dựa trên cùng một khung pháp lýnhư sec giấy Thông tin trên sec điện tử bao gồm: Số tài khoản (Account), Số hiệu tấmsec (Cheque number), Ngày tháng tạo lập sec (Date), Nguời nhận sec (Payee), Số tiền(Amount), Tên chủ tài khoản (Name on account), Tên ngân hàng (Name of bank),Loại tài khoản (Type of Account), Số sec (Check Number), Số hiệu ngân hàng(Routing Number),
Số tiền ghi trên sec phải rõ ràng, phải vừa ghi bằng số vừa ghi bằng chữ khớpđúng nhau, có ký hiệu tiền tệ
Trên sec phải ghi rõ địa điểm và ngày tháng lập sec, tên địa chỉ của người yêucầu trích tài khoản, tài khoản được trích trả, ngân hàng trả tiền, tên địa chỉ của ngườihưởng số tiền trên séc, chữ ký của người phát hành séc Nếu là tổ chức thì phải có chữ
ký của chủ tài khoản, kế toán trưởng và dấu của tổ chức đó
+ Có thể kết nối thông tin không giới hạn và trao đổi trực tiếp giữa các bên.+ Sec được viết (khai báo) và chuyển giao cho người nhận bằng cách sử dụng cácphương tiện điện tử (chủ yếu là qua mạng máy tính có kết nối Internet)
- Một số tổ chức thanh toán sec điện tử:
Hệ thống của FSTC
Hệ thống của NACHA
Hệ thống của AUTHORIZE.NET
- Một số loại hình của thanh toán sec điện tử:
ARC - chuyển đổi tài khoản phải thu
BOC - chuyển đổi trở lại văn phòng
CCD - tiền mặt tập trung hoặc giải ngân
PPD - tiền thanh toán được sắp đặt trước
WEB - người khởi xướng Internet/ truy cập di động
TEL - mục nhập bằng điện thoại
- Quy trình thanh toán bằng séc điện tử:
Trang 21Bước 1: Trên internet khách hàng lên website bán hàng chọn mua sản phẩm và bắt đầu tiến hành thanh toán
Bước 2: Thông qua một kết nối an toàn khách hàng sẽ truy cập vào website của nhà cung cấp dịch vụ thanh toán séc điện tử (Authorize.net) mà tiến hành khai báo tấmséc khách hàng cần thanh toán trên website này
Bước 3: thông tin về tấm séc mà khách hàng khai báo se được máy chủ của Authorize.net truyền thông tin mà tấm séc khách hàng khai báo tới ngân hàng trực tuyến của Authorize.net
Bước 4: Ngân hàng trực tuyến của Authorize.net sẽ truyền tiếp thông tin về tấmséc tới ngân hàng của khách hàng thông qua trung tâm thanh toán bù trừ tự dộng
Bước 5: Ngân hàng của khách hàng sẽ kiểm tra và xác thực việc thanh toán với
số tiền được ghi rõ trên séc sang tài khoản ngân hàng của Authorize.net thông qua trung tâm thanh toán bù trừ tự động
Bước 6: Ngân hàng của Authorize.net sẽ gửi thông báo phản hồi tới máy chủ của Authorize.net thông báo việc phát sinh có trong tài khoản ngân hàng của
Authorize.net
Bước 7: Authorize.net sẽ thông báo về phát sinh có trong tài khoản điện tử của người bán hàng được thiết lập bởi Authorize.net
e, Chuyển khoản điện tử
- Khái niệm: Chuyển khoản điện tử (CKĐT) là nghiệp vụ chuyển tiền từ tàikhoản này sang tài khoản khác trong cùng một hệ thống hoặc giữa các hệ thống vớinhau thông qua mạng máy tính và các phương tiện điện tử khác
- Phân loại:
+ CKĐT cùng hệ thống ( thanh toán điện tử nội bộ) là nghiệp vụ chuyển tiềnthanh toán giữa 2 hoặc nhiều chi nhánh của cùng một ngân hàng Việc thanh toánkhông có sự chuyển dịch của dòng tiền vật lý và tổng nguồn vốn ngân hàng trước vàsau khi thanh toán là không đổi
Bước 1: KH (người chuyển tiền) tại chi nhánh A muốn chuyển khoản tiền thanhtoán sang chi nhánh B của ngân hàng X khi KH thực hiện yêu cầu chuyển khoản, KHphải điền vào mẫu đơn được cung cấp trên web của NH trực tuyến X
Trang 22Bước 2: máy chủ xử lý giao dịch của NH trực tuyến X sẽ kiểm tra tính đúng đắncủa các thông tin trên mẫu đơn mà KH người chuyển khai báo, sau đó xác thực việcthanh toán chuyển khoản cụ thể là chuyển khoản 1 khoản tiền bằng đúng số tiền trênđơn chuyển tiền của KH Từ tài khoản NH của KH tại chi nhánh A sang tài khoản NHcủa người thụ hưởng ở chi nhánh B.
Bước 3: máy chủ xử lý giao dịch gửi thông báo về phát sinh nợ có trong tàikhoản của KH ng chuyển tiền vào trong tài khoản của ng thụ hưởng
+ CKĐT khác hệ thống: là nghiệp vụ chuyển tiền thanh toán giữa hai hoặc nhiềungân hàng khác hệ thống trong cùng địa bàn và khác địa bàn
Bước 1: Người gửi thực hiện lệnh chuyển khoản bằng cách truy cập vào ngânhàng trực tuyến của người gửi và điền các thông tin cần thiết trên mẫu đơn chuyểnkhoản
Bước 2: Trung tâm gửi tin sẽ truyền đi lệnh chuyển khoản tới máy chủ xử lý giaodịch của ngân hàng trực tuyến của người gửi
Bước 3: Ngân hàng trực tuyến của người gửi nhận được lệnh chuyển khoản sẽgửi tin nhắn yêu cầu chuyển khoản lên tổng đài mạng chuyển khoản
Bước 4: Tổng đài mạng chuyển khoản sẽ yêu cầu Ngân hàng thứ 3 (Ngân hàngNhà Nước) đứng ra chịu trách nhiệm thanh toán bù trừ cụ thể đó là trích từ tài khoảntiền gửi của ngân hàng người gửi chuyển sang tài khoản tiền gửi của ngân hàng ngườinhận với số tiền được ghi rõ trong lệnh chuyển khoản
Bước 5: Ngân hàng Nhà nước sẽ gửi tin nhắn thông báo đã chuyển khoản tớingân hàng của người nhận thông qua tổng đài mạng chuyển khoản
Bước 6: Ngân hàng của người nhận sẽ ghi có trong tài khoản của người nhậnđồng thời gửi tin nhắn phát sinh có tới người nhận
f, Thanh toán hóa đơn điện tử
Hóa đơn điện tử là tập hợp các thông điệp dữ liệu điện tử về bán hàng hóa,cung ứng dịch vụ, được khởi tạo, lập, gửi, nhận, lưu trữ và quản lý bằng phươngtiện điện tử
Thanh toán hóa đơn điện tử là giải pháp cho phép nhà cung cấp và người muatrao đổi dữ liệu hóa đơn điện tử, để cho họ được trình bày và xử lý thanh toán
- Đặc điểm:
Trang 23+ Thanh toán hóa đơn điện tử không phải là hệ thống thanh toán độc lập, quátrình thanh toán vẫn phải sử dụng 1 trong 5 hệ thống thanh toán thẻ, ví điện tử, vithanh toán, séc điện tử, CKĐT.
+ Các thành phần tham gia trong hệ thống thanh toán hóa đơn điện tử bao gồmcác thành phần: Khách hàng, Nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử, Ngân hàng, Tổchức tự lập hóa đơn, Người lập hóa đơn,
+ Mang lại lợi ích cho nhà cung cấp và sự thuận tiện cho khách hàng
- Phương thức thanh toán: Thanh toán thông qua ngân hàng trực tuyến, Thanhtoán trực tiếp tại website của người lập hóa đơn, Thanh toán thông qua nhà cung cấpdịch vụ thanh toán hóa đơn điện tử
1.3 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
1.3.1 Tình hình nghiên cứu trong nước
- Giáo trình Thương mại điện tử căn bản – Khoa Thương mại điện tử - Trường
Đại học Thương mại (2011) Giáo trình giúp chúng ta hiểu một cách khái quát nhấtnhững kiến thức cơ bản về thương mại điện tử
- Giáo trình Thanh Toán trong thương mại điện tử - Trường Đại học Thương
mại (2011) cung cấp các kiến thức tổng quan về Thanh toán điện tử, trình bày các loạihình thanh toán chủ yếu trên Internet Phân tích chi tiết các quy trình thanh toán, cáchthức áp dụng và các hình thức bảo mật của thanh toán trong TMĐT
- Slide bài giảng Thanh toán điện tử đã khái quát được những nội dung chính về
thanh toán điện tử, thanh toán trực tuyến
- Luận văn: “Xây dựng hệ thống thanh toán trực tuyến” của sinh viên Đậu Đức
Tân năm 2014 khoa Thương mại điện tử - trường Đại học Thương mại Luận văn đã
đề cập đến các vấn đề liên quan của hệ thống thanh toán trực tuyến nhưng chưa đi sâuvào các biện pháp xây dựng và phát triển hệ thống đó
- Luận văn: “Hoàn thiện và phát triển hệ thống thanh toán trực tuyến tại website
www.nology.vn của Công ty TNHH Nology Việt Nam” của Bùi Thị Phượng (2010)trường Đại học Thương Mại Luận văn đã tập trung phản ánh được thanh toán trựctuyến đã và đang phát triển như thế nào tại Việt Nam trong thời kỳ đó, website củaNology tuy đã có các hình thức và công cụ thanh toán trực tuyến nhưng chưa thật sự
Trang 24phổ biến vì nhiều nguyên nhân, luận văn chưa thật sự đề cập sâu đến các giải pháp đểhoàn thiện hệ thống.
- Luận văn: “Giải pháp hoàn thiện hệ thống thanh toán trực tuyến tại website
188epay.com của Nguyễn Thị Lan năm 2013 Luận văn này đã giúp chúng ta khái quátđược 188epay triển khai hệ thống thanh toán trực tuyến như thế nào
1.3.2 Tình hình nghiên cứu trên thế giới
Thương mại điện tử ra đời và phát triển từ những năm của thập niên 70, cho đếnnay lĩnh vực này đã và đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu của thế giới Thanhtoán điện tử, thanh toán trực tuyến là một phần không thể thiếu để giúp cho TMĐTphát triển mạnh mẽ và phổ biến như ngày nay, chính vì thế mà có rất nhiều nhà khoahọc đã tìm hiểu và nghiên cứu về vấn đề này Tiêu biểu như:
Cuốn Electronic Payment System for E-Commerce, O’Mahony.D & Peirce M &
Tewari H (2010) Cuốn sách này giúp chúng ta hiểu được những kiến thức cơ bảnnhất về hệ thống thanh toán trực tuyến trên thế giới, các ứng dụng khác nhau của hệthống này trong đời sống
E – commerce, Electronic Payments – A.Koponen – Helsinki University of
Technology, Telecommunications Software and Multimedia Laboratory – 2009
(Thương mại điện tử, Thanh toán điện tử của tác giả A.Koponen – Trường Đại học
Công nghệ, phần mềm viễn thông và thí nghiệm đa phương tiện Helsinki, xuất bảnnăm 2009) Chủ đề của báo cáo này là giới thiệu một số vấn đề có liên quan đếnTMĐT như công nghệ, xã hội và các vấn đề kinh tế Về công nghệ, tác giả trình bày vềgiải pháp mạng, tiêu chuẩn dữ liệu và bảo mật, công nghệ đa phương tiện, bảo mật dữliệu trong TTTT và ngân hàng, sự phát triển của điện thoại di động, công nghệ chuyểnvùng của thiết bị kỹ thuật số cá nhân Tất cả các vấn đề này đều phát triển theo hướnggiúp cho việc sử dụng dịch vụ TMĐT mọi nơi một cách dễ dàng, thuận lợi
Report Online Payment 2012 – Authors: Jip de Lange, Alessandro Longoni,
Adriana Screpnic – The Executive Committee of E Commerce Europe (Báo cáo thanhtoán trực tuyến 2012 của các tác giả Jip de Lange, Alessandro Longoni, AdrianaScrepnic – Ủy ban điều hành TMĐT châu Âu, xuất bản năm 2012) Báo cáo này cungcấp một cái nhìn tổng thể về các phương pháp và thói quen thanh toán trong TMĐTtrên toàn cầu Nó cũng cho thấy một thế giới đầy hấp dẫn và luôn phát triển không
Trang 25ngừng, có nhiều sự đổi mới cho phép các nhà bán lẻ thông qua các website có thể cungcấp các dịch vụ của họ xuyên biên giới, duy trì sự tăng trưởng và phát triển.
Behzad Pouralinazar (2013), Master Thesis in Information and CommunicationSystems Security, The System for Secure Mobile Payment Transactions: Luận văn caohọc này đề cập các vấn đề an toàn của hệ thống truyền thông và thông tin trong cácgiao dịch thanh toán điện tử
Hiệp hội Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng thế giới (2012), Mobile Payments Three winning strategies for banks - Belgium, báo cáo đã tập trung một số điểm nổi
bật: vai trò quan trọng và khả năng cạnh tranh của các tổ chức phi ngân hàng, phântích câu hỏi tại sao việc áp dụng thanh toán điện tử mang các ngân hàng đến gần hơnvới khách hàng, sự cần thiết hợp tác, liên kết phát triển các dịch vụ toàn cầu của thanhtoán điện tử…
Từ tình hình nghiên cứu trên, có thể thấy rằng một số đề tài đã tập trung giảiquyết các vấn đề liên quan đến thanh toán trực tuyến trên website nên có thể kế thừa
và phát huy Tuy nhiên những đề tài này vẫn chưa đi sâu vào phân tích, đánh giá, phản
ánh sâu vào thực trạng hoạt động và triển khai các công cụ thanh toán trực tuyến Qua
tổng quan nghiên cứu các tài liệu trong và ngoài nước cho thấy đề tài khóa luận khôngtrùng lặp với các công trình đã công bố Đây chính là khoảng trống mà chúng ta có thể
thực hiện nghiên cứu Chính vì vậy đề tài “Phát triển công cụ thanh toán trực tuyến
tại website Civi.vn của Công ty Cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuật quảng cáo Việt Tiến Mạnh” đã được tác giả sử dụng để phục vụ cho việc làm khóa luận tốt nghiệp với
mục đích giúp cho công ty phát triển hơn
Trang 26
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ THANH TOÁN TRỰC TUYẾN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG
KỸ THUẬT QUẢNG CÁO VIỆT TIẾN MẠNH
2.1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY
2.1.1 Giới thiệu công ty
- Tên đầy đủ: Công ty Cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuật Quảng cáo Việt
Tiến Mạnh
- Tên giao dịch: VTM-ADTECH.,JSC
- Ngành nghề kinh doanh chính: quảng cáo, dịch vụ giáo dục
- Địa chỉ: Phòng 702, số 35 phố Chùa Láng, Phường Láng Thượng, Quận Đống
- Slogan: VTM Group luôn trung thành với triết lý kinh doanh “Sát cánh cùng
thương hiệu của doanh nghiệp – Thành công của doanh nghiệp là thành công của VTM Group”
2.1.2 Quá trình thành lập và phát triển công ty
Với sự góp sức của 3 cổ đông và nguồn vốn 5 tỷ, công ty Cổ phần phát triển hệthống kỹ thuật Quảng cáo Việt Tiến Mạnh đã được thành lập vào ngày 17 tháng 4 năm2015
Năm 2014, VTM Group có một bước tiến nhảy vọt khi trở thành Hội viên chínhthức của Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam (VAA) rồi sau đó VTM - IT là đối tác chínhthức của Google Đây là bước tiến quan trọng trong hoạt động kinh doanh và địnhhướng phát triển của cả tập đoàn Việt Tiến Mạnh trong đó có cả VTM – Adtech.,JSC.Việt Tiến Mạnh Group cùng với Công ty cổ phần Value Commerce (là doanhnghiệp hàng đầu về lĩnh vực Tiếp thị liên kết tại Nhật bản – Công ty con của Yahoo
Trang 27Japan) hợp tác phát triển lĩnh vực mới Tiếp thị liên kết Civi.vn (Affiliate Marketing)ngày 22 tháng 7 năm 2016 thông qua Công ty Cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuậtQuảng cáo Việt Tiến Mạnh.
Từ khi thành lập cho đến nay đã trải qua hơn 3 năm – thời gian không quá dàinhưng VTM – Adtech.,JSC đã chứng minh được chỗ đứng của mình trong tập đoàncũng như vị thế trên thị trường
2.1.3 Cơ cấu tổ chức và nhân sự
Cơ cấu tổ chức:
Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức của công ty VTM – Adtech,.JSC
(Nguồn: Phòng hành chính- nhân sự)
Trong đó nhiệm vụ, chức năng của từng phòng ban cụ thể như sau:
- Ban giám đốc: Là người quản lý, điều hành, đưa ra các chiến lược cụ thể chomọi hoạt động kinh doanh; giải quyết các vấn đề hằng ngày xảy ra trong công ty; Quản
lý nhân viên để đảm bảo đạt được kết quả tốt nhất; Đánh giá tình hình hoạt động củacác phòng ban để có những kế hoạch phù hợp hơn
- Phòng HCNS - KTTC:
+ Phòng HCNS: Thực hiện công tác tuyển dụng , đào tạo nhân sự , giải quyếtkhiếu nại đảm bảo theo yêu cầu, chiến lược của công ty; quản lý hồ sơ, lý lịch của toàn
bộ công nhân viên trong công ty; là cầu nối giữa ban lãnh đạo với nhân viên
+ Phòng KTTC: trả lương cho nhân viên; hạch toán các nghiệp vụ kinh tế; phốihợp với các phòng có liên quan để lập kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tài chính,
Ban giám đốc
Phòngmarketing
Trungtâmchămsóckháchhàng
Phòngkỹthuật
Phòngkinhdoanh
Phòng
HCNS
&
KTTC
Trang 28- Phòng kinh doanh: Xây dựng và triển khai các kế hoạch phát triển; đưa ra ýkiến trong việc quản lý, Tìm kiếm các đối tác, cơ hội ký kết hợp đồng, mở rộng thị trường.
- Phòng kỹ thuật: thiết kế, quản lý website, quản lý hệ thống mạng nội bộ, xử lýcác vấn đề trên website, hỗ trợ các bộ phận khác về các yêu cầu kỹ thuật trên máy tính
- Trung tâm chăm sóc khách hàng: Gọi điện xác nhận các đơn hàng; hướng dẫn
và giải đáp các thắc mắc của khách hàng trong quá trình đặt hàng, thanh toán; tư vấn
về sản phẩm, dịch vụ của công ty cho khách hàng
- Phòng Marketing: Lập kế hoạch và triển khai các chiến dịch Marketing,chiến dịch quảng cáo trên google, mạng xã hội như facebook, zalo ; tối ưu hóawebsite, tối ưu hóa nội dung để đưa website của công ty lên vị trí cao trên Top tìmkiếm của Google
Cơ cấu nhân sự:
Chủ tịch Hội đồng quản trị Hoàng Việt – anh đã từng đi du học tại Nhật Bản nênanh có thể thấy rõ được quảng cáo ở nước bạn phát triển mạnh như thế nào Chính vìnhận thấy được tầm quan trọng và lợi ích của kênh tiếp thị Affiliate Marketing, công ty
đã hợp tác với doanh nghiệp hàng đầu nước Nhật về lĩnh vực này để cho ra mắt hệthống Tiếp thị liên kết Civi.vn tạo ra tiền đề phát triển vững chắc sau này cho công tycũng như cả tập đoàn
Bên cạnh đó là sự góp sức của giám đốc Phạm Thị Ngọc Bảo Từ tháng 6 năm
2017 anh Nguyễn Hữu Hoàn đang là giám đốc Việt Tiến Mạnh chi nhánh Sài Gònđược bổ nhiệm là giám đốc mới của VTM Adtech,.JSC
Tính đến thời điểm hiện tại thì Công ty Cổ phần phát triển hệ thống kỹ thuậtQuảng cáo Việt Tiến Mạnh có tổng cộng 64 nhân viên trong đó số nhân sự cho thươngmại điện tử chiếm gần 1/3, được tập trung chủ yếu ở phòng kinh doanh và phòng kỹthuật Điều đó đã chứng minh cho chúng ta thấy vai trò và tầm quan trọng của thươngmại điện tử với doanh nghiệp, thương mại điện tử hiện đang là xu hướng của thế giới
Trang 29Bảng 2.1: Cơ cấu nhân sự tại VTM-ADTECH.,JSC
5 Hành chính nhân sự 6 Đại học (88%) và Cao đẳng (12%)
6 Chăm sóc khách hàng 10 Đại học (43%), Cao đẳng (57%)
7 Kế toán – Tài chính 5 Đại học
9 Khác (bảo vệ, lễ
Đại học (17%), Cao đẳng (17%), Trung cấp (8%) và PTTH (58%)
(Nguồn: Phòng nhân sự VTM-ADTECH.,JSC)
2.1.4 Hoạt động kinh doanh của công ty
Lĩnh vực, sản phẩm chính của VTM Adtech.,JSC:
- Các sản phẩm chức năng về sức khỏe (chiếm tỉ trọng lớn): các sản phẩm về tóc, tiểu đường, gan, thận, rối loạn mỡ máu; mỹ phẩm làm đẹp da,
- Các dịch vụ cho vay, thế chấp
- Tư vấn về lĩnh vực giáo dục: các khóa học tiếng anh cho trẻ em, du học,
- Bán lẻ các thiết bị điện tử: laptop, điện thoại di động,
Civi hiện có rất nhiều chiến dịch nhưng phần lớn là hợp tác với những công tymới với quy mô nhỏ tuy nhiên hệ thống cam kết mức hoa hồng, tỉ lệ chia sẻ cao nhấtthị trường cho từng mặt hàng, ngành hàng của mỗi nhà cung cấp ( từ 20-50%) Đây có
lẽ là mức hoa hồng cao nhất so với các mạng tiếp thị liên kết khác tại thời điểm này
Đó cũng là một chiến lược riêng khi mà họ tập trung thu hút các doanh nghiệp mới,các Publisher và tạo sự khác biệt với các hệ thống khác trên thị trường
Trang 30Kết quả hoạt động kinh doanh trong 3 năm gần đây của công ty:
Bảng 2.2: Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty 2015 – 2017
Đơn vị: (1.000 VNĐ)
4.Thuế thu nhập doanh nghiệp 230.158 792.717 1.174.961
(Nguồn: Phòng HCNS và KTTC của VTM Adtech)
Nhận xét: Từ bảng số liệu trên có thể thấy được công ty có tốc độ tăng trưởng
nhanh, lợi nhuận tăng qua các năm Năm 2017 có lẽ do đã làm quen được với cáchthức làm việc mới nên tổng doanh thu so với năm 2016 cao gấp khoảng 1,2 lần, lợinhuận năm 2017 so với năm trước cũng cao hơn gấp 1,48 lần
2.1.5 Giới thiệu website
Tên website: Civi.vn
Thời điểm ra đời và ý nghĩa tên miền: Civi system được thành lập, phát triển
và đi vào vận hành từ năm 2015 bởi Công ty Cổ phần Việt Tiến Mạnh, đến năm 2016được tích hợp hệ thống tiếp thị liên kết hàng đầu của Nhật Bản
Slogan: Civi.vn – điểm chạm của các Publisher chuyên nghiệp nhất
Các tính năng chính trên website:
- Cung cấp các thông tin cơ bản: tên, địa chỉ, hotline, email, của công ty đểkhách hàng hoặc các đối tác hiểu hơn
- Giới thiệu các sản phẩm, dịch vụ có trên hệ thống
- Hướng dẫn cách đăng ký, các thủ tục, quy định để trở thành các Publisher,Affiliator, Advertiser
- Thông báo các chiến dịch với mức hoa hồng như thế nào
- Tổng hợp, thông báo các tin tức, sự kiện và hội thảo của công ty
- Hỗ trợ, giải đáp các thắc mắc của người dùng, chăm sóc khách hàng
Trang 31Hình 2.2: Giao diện trang chủ của website Civi.vn
(Nguồn: website Civi.vn)
2.2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG KỸ THUẬT QUẢNG CÁO VIỆT TIẾN MẠNH
2.2.1 Thực trạng ứng dụng công cụ TTTT tại công ty VTM Adtech.,JSC
Tính từ khi thành lập đến thời điểm hiện tại thì công ty đã và đang sử dụng cáchình thức thanh toán sau: Thanh toán trực tiếp ShipCod, Chuyển khoản, Internetbanking, Thanh toán qua ATM
Hình 2.3: Các hình thức thanh toán của VTM Adtech.,JSC
(Nguồn: website Civi.vn)
Trang 32Thanh toán trực tiếp SipCod:
Ship hàng thu tiền hộ COD là hình thức đã rất phổ biến ở Việt Nam, hầu hếtnhững khách hàng kinh doanh trong lĩnh vực thương mại điện tử, hoặc mua hàngonline đều ưa chuộng hình thức này
COD là từ viết tắt của Cash on Delivery, có nghĩa là thanh toán khi nhận hàng
hay còn gọi là giao hàng thu tiền hộ, người mua hàng sẽ thanh toán cho người giaohàng sau khi nhận được hàng hóa của mình, sau đó đơn vị vận chuyển sẽ chuyển lạitiền thu hộ cho người gửi hàng
Lợi ích của hình thức này đối với khách hàng là rất lớn: Khách hàng sẽ được xemhàng, nếu ưng ý mới phải trả tiền cho món đồ mình chọn mua Còn không người mua
sẽ có quyền từ chối nhận hàng và chuyển hàng trả lại người bán Tuy nhiên khi sửdụng dịch vụ COD sẽ mất thêm một khoản phí, nếu khách trả lại hàng công ty sẽ phảichịu phí giao hàng 2 chiều
Với triết lý kinh doanh của mình, Việt Tiến Mạnh cung cấp cho khách hàngnhững dịch vụ tốt nhất, luôn nghĩ đến lợi ích của khách hàng nên ShipCod vẫn là hìnhthức được công ty sử dụng chủ yếu
Chuyển khoản: Tuy hình thức này được khách hàng sử dụng không quánhiều nhưng lại được nhân viên trong công ty dùng và ưa thích VTM Adtech., JSCđược biết đến là một công ty có lĩnh vực kinh doanh chủ yếu là quảng cáo trựctuyến, phải sử dụng rất nhiều thẻ thanh toán, yêu cầu phải chuyển tiền vào thẻ để cóthể chạy quảng cáo, sét chiến dịch giới thiệu và bán hàng sản phẩm Ngoài ra tiềnlương cho nhân viên, tiền hoa hồng của các Publisher cũng được chi trả theo hình thứcnày là chính
Internet banking:
Dịch vụ Internet Banking là dịch vụ ngân hàng trực tuyến, ngân hàng điện tử củacác ngân hàng Thiết bị được sử dụng cho dịch vụ này là điện thoại, laptop, máy tínhbàn có kết nối internet Với dịch vụ Internet Banking khách hàng có thể thực hiện hầuhết các giao dịch ngân hàng mà không cần phải đến phòng giao dịch ngân hàng đểthực hiện Việc kết nối với ngân hàng được thực hiện mọi lúc mọi nơi không còn quáphụ thuộc vào ngân hàng nữa Giao dịch ngân hàng thông qua dịch vụ Internet
Trang 33Banking được bảo mật xác thực bởi mã OTP được hệ thống tạo và gửi đến số điệnthoại đã đăng ký của khách hàng.
Dịch vụ này có thể thực hiện các giao dịch ngân hàng như:
Chuyển tiền trong và ngoài hệ thống
Truy vấn tài khoản
Thanh toán hóa đơn, thanh toán thuê bao điện thoại trả sau, nạp tiền điện thoạitrả trước, tạo và gửi tiền tiết kiệm…
Về phí dịch dịch vụ Internet Banking có ngân hàng thu nhưng cũng có ngân hàngmiễn phí Tùy vào chính sách của từng ngân hàng Phí dịch vụ Internet Banking trungbình khoảng 10.000đ/tháng
Thanh toán qua ATM:
Trên thế giới và cả Việt Nam, việc thanh toán bằng thẻ đã trở nên phổ biến vàđược người dân sử dụng rất linh hoạt trong đời sống hằng ngày Thẻ thanh toán nhưthẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, không chỉ có tính năng giao dịch trên máy ATM thuần túy
mà nó còn có thể dùng để thanh toán khi đi mua hàng thông qua thiết bị POS đặt tạicác điểm thanh toán như khách sạn, nhà hàng, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, các shippercũng có thể được trang bị thiết bị POS này để thanh toán
Ở Việt Nam, ATM được xem là một ví tiền điện tử nhưng chưa phát huy đượchết công dụng mà bản thân nó mang lại Khi muốn chi tiêu gì thì người dân thườngvẫn phải ra máy ATM để rút tiền và thanh toán bẳng tiền mặt chứ khó có thể thanhtoán bằng thẻ
POS gắn liền với ngành công nghiệp bán lẻ và dịch vụ, khi sử dụng máy POSchủ thẻ chỉ cần “quẹt” thẻ lên máy được đặt tại quầy tính tiền tại mỗi siêu thị hoặc củanhân viên giao nhận sau đó khách nhập số PIN, nhập số tiền cần thanh toán, sau đó kýtên xác nhận lên biên lai, hoàn tất quá trình thanh toán Tuy tiện dụng như thế nhưngPOS lại không được phổ biến tại nước ta
Như vậy, có thể thấy các phương thức thanh toán mà website www.civi.vn cungcấp còn khá sơ sài, hướng dẫn quy trình thanh toán còn khá chung chung, chưa thể đápứng được đầy đủ các yêu cầu từ phía khách hàng nếu so với các website khác trên thịtrường Công ty đang ngày một cố gắng khắc phục và hoàn thiện hệ thống thanh toán,hướng tới mục tiêu hoàn thiện quy trình trong kinh doanh TMĐT, nâng cao hiệu quả