Bài giảng Siêu âm đánh dấu mô: Những ứng dụng trong lâm sàng - PGS.TS.BS Lê Minh Khôi

Nội dung bài giảng trình bày đo Strain và Strain rate; biến dạng cơ tim và tốc độ biến dạng cơ tim; siêu âm đánh dấu mô; các loại biến dạng cơ tim; ứng dụng lâm sàng của STE; giá trị của phân suất tống máu; so sánh hai dạng biểu đồ STE; ứng dụng lâm sàng của STE...

Siêu âm đánh dấu mô:

Những ứng dụng trong lâm sàng

PGS.TS.BS Lê Minh Khôi

Trưởng Đơn vị Hình ảnh Tim MạchBệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh

(Blessberger & Binder Heart 2010; 96:716-722)

Siêu âm đánh dấu mô (Speckle Tracking Echocardiography-STE) đã

được công nhận rộng rãi là thông số cung cấp những thông tin quantrọng về chức năng tâm thu và tâm trương, tình trạng thiếu máu cục

bộ cơ tim, cơ học của cơ tim và rất nhiều quá trình sinh lý bệnh xảy

ra trong tim do các nguyên nhân nội tại cũng như ngoại lai

STE có thể được xem là “cuộc cách mạng kế tiếp của siêu âm tim”

Giới thiệu

(Murtaza et al Cureus 2017; 9:6: e1372)

Giới thiệu

(Blessberger & Binder Heart 2010; 96:716-722)

Nói một cách đơn giản thì biến

(strain/deformation) đo đạcmức độ co rút và giãn nở củasợi cơ tim

Giới thiệu

Biến dạng cơ tim và tốc độ biến dạng cơ tim

Biến dạng cơ tim (strain) mô tả sự biến dạng (deformation) của một

vật so với hình dạng và kích thước ban đầu của vật đó

(Voigt et al European Heart Journal 2015;16: 1-11)

Tốc độ biến dạng cơ tim (strain

rate) mô tả tốc độ của sự biến

dạng (sự biến dạng xảy ra

nhanh tới mức nào)

Giới thiệu

Đo Strain và Strain rate

So với đánh giá bằng mắt thường: Khách quan hơn, không bị

nhiễu bởi các vùng cơ tim kế cận, tự động hóa, ít phụ thuộc ngườilàm siêu âm

(Behar et al Ultrasonics 2004;41:743e53).

So với TDI: STE chỉ phản ánh sự co cơ chủ động do vậy nó không bị

nhiễu bởi sự co thụ động của vùng cơ tim chết bởi mô cơ tim lâncận STE không bị phụ thuộc bởi góc đo và ít bị phụ thuộc tải

Ưu điểm của STE

Siêu âm đánh dấu mô

(Blessberger & Binder Heart 2010; 96:716-722)

Các loại biến dạng cơ tim

Siêu âm đánh dấu mô

1 Hình ảnh từ mỏm tim có độ phân giải tốt hơn (axial resolution >

4 Phân tích strain theo bán kính và theo chu vi chưa có độ lặp lại đủ

tin cậy để ứng dụng thường quy vào thực hành lâm sàng

(Collier et al Am Coll Cardiol 2017;69:1043–56)

Vì sao tập trung chủ yếu vào biến dạng theo chiều dọc?

Siêu âm đánh dấu mô

Trong các bệnh lý thiếu máu cơ tim cục bộ mạn tính, GLS tươngquan tốt với tổng khối lượng cơ tim bị thiếu máu và so với phân suấttống máu (LVEF) của thất trái thì GLS có giá trị cao hơn trong pháthiện nhồi máu kích thước nhỏ và vừa.

(Gjesdal et al J Am Soc Echocardiogr 2009;22: 823–30)

Vì sao tập trung chủ yếu vào biến dạng theo chiều dọc?

Siêu âm đánh dấu mô

STE: Phương pháp không xâm lấn được công nhận

Siêu âm đánh dấu mô

Ứng dụng lâm sàng của STE

Marwick J Am Coll Cardiol 2018;72:2360- 2379

Giá trị của phân suất tống máu

Ứng dụng lâm sàng của STE

Dạng STE bình thường

(Gorcsan III & Tanaka J Am Coll Cardiol 2011;58:1401–13)

Ứng dụng lâm sàng của STE

So sánh hai dạng biểu đồ STE

Ứng dụng lâm sàng của STE

STE và Nhồi máu cơ timỨng dụng lâm sàng của STE

STE và Nhồi máu cơ timỨng dụng lâm sàng của STE

STE và Nhồi máu cơ timỨng dụng lâm sàng của STE

STE và Bệnh cơ tim giãnỨng dụng lâm sàng của STE

Collier et al Am Coll Cardiol 2017;69:1043–56

Phân biệt các dạng phì đại thất tráiỨng dụng lâm sàng của STE

(Gorcsan III & Tanaka

J Am Coll Cardiol 2011;58:1401–13)

STE và mất đồng bộ co bóp thất trái Ứng dụng lâm sàng của STE

Tim bình thường

Suy tim

có block nhánh trái

STE và Suy tim cấpỨng dụng lâm sàng của STE

(Kraigher-Krainer et al J Am Coll Cardiol 2014;63:447–56)

STE và Suy tim có LVEF bảo tồn

Ứng dụng lâm sàng của STE

(Ersbøll et al J Am Coll Cardiol 2013;61:2365–73)

STE và sau NMCT cấp có LVEF bảo tồnỨng dụng lâm sàng của STE

Kim et al J Am Coll Cardiol Img 2018

STE và Dự hậu sau sửa hở hai lá

Ứng dụng lâm sàng của STE

STE và Bệnh cơ tim do hóa trị

Ứng dụng lâm sàng của STE

1 Strain theo bán kính và strain chu vi sẽ được chuẩn hóa;

2 STE trên siêu âm 3D;

3 STE ở tim bẩm sinh, tim bào thai

4 STE trong đánh giá chức năng thất phải

5 STE trong hồi sức

Tương lai của STE

J Ultrasound Med 2016; 35:1765–1781 1781

Broken Heart

Syndrome

(Takotsubo)