Mục đích nghiên cứu đề tài Công tác quản lý nhà nước về thương mại hàng hóa nội địa tại thành phố Đà Nẵng là: Chỉ ra thực trạng phát triển thương mại hàng hóa nội địa, để từ đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hơn công tác quản lý nhà nước về thương mại hàng hóa nội địa.
Trang 2M C L C Ụ Ụ
Trang 3DANH M C CÁC B NG BI UỤ Ả Ể
Trang 4L I M Đ UỜ Ở Ầ
Vi t Nam là nệ ước có đông dân s , th trố ị ường n i đ a có r t nhi u ti m năng,ộ ị ấ ề ề tuy nhiên nghiên c u, đánh giá và rút ra nh ng bài h c kinh nghi m c n thi t xâyứ ữ ọ ệ ầ ế
d ng, phát tri n th trự ể ị ường n i đ a còn r t ít. Trong khi th c ti n cho th y t cácộ ị ấ ự ễ ấ ừ
cu c kh ng ho ng kinh t th gi i x y ra t trộ ủ ả ế ế ớ ả ừ ước đ n nay, th trế ị ường n i đ a độ ị ượ ccoi là m t trong nh ng bi n pháp h u hi u ch y u c u nguy và t o đà cho giaiộ ữ ệ ữ ệ ủ ế ứ ạ
đo n ph c h i và phát tri n kinh t c a các nạ ụ ồ ể ế ủ ước sau kh ng ho ng. th trủ ả ị ường n iộ
đ a ngày càng kh ng đ nh v th c a mình trong chính sách phát tri n kinh t c aị ẳ ị ị ế ủ ể ế ủ
Đ ng và Nhà nả ước
H n 10 năm qua, khai thác l i th c a m t thành ph ven bi n đ y ti mơ ợ ế ủ ộ ố ể ầ ề năng, Đà N ng có nh ng b t phá ngo n m c không nh ng v kinh t mà c an ninhẵ ữ ứ ạ ụ ữ ề ế ả chính tr xã h i và là đi m sáng c a mi n Trung nói riêng và c nị ộ ể ủ ề ả ước nói chung, thoát kh i nghèo nàn l c h u. Trong ti n trình phát tri n đó, s n xu t và kinh doanhỏ ạ ậ ế ể ả ấ hàng hóa đóng vai trò không nh trong vi c thúc đ y và duy trì phát tri n kinh t ỏ ệ ẩ ể ế
Nh ng so v i các t nh có t c đ phát tri n nhanh nh Bình Dư ớ ỉ ố ộ ể ư ương, TP HCM hàng hóa tiêu dùng đã được xây d ng thự ương hi u t 810 năm trệ ừ ước. Ngay t khi đó, hừ ọ
t p trung vào th trậ ị ường trong nước. Trong khi các doanh nghi p Đà N ng v n t pệ ẵ ẫ ậ trung xu t kh u là chính. Trong năm 2011, t ng m c bán l 44.976 t đ ng, choấ ẩ ổ ứ ẻ ỷ ồ
th y s c tiêu th c a ngấ ứ ụ ủ ười dân t i Đà N ng là r t l n. T năm 2009, hạ ẵ ấ ớ ừ ưởng ngứ
cu c v n đ ng Ngộ ậ ộ ười Vi t u tiên dùng hàng Vi t c a Đ ng và Nhà nệ ư ệ ủ ả ước, Đà
N ng đã và đang th c hi n nhi u bi n pháp thúc đ y phát tri n th trẵ ự ệ ề ệ ẩ ể ị ường n i đ a.ộ ị Chính vì v y, trong th i gian th c t p t i S Công thậ ờ ự ậ ạ ở ương Đà N ng em đã ch n đẵ ọ ề tài "Công tác qu n lý nhà nả ước v thề ương m i hàng hóa n i đ a t i thành ph Đàạ ộ ị ạ ố
N ng" làm chuyên đ t t nghi p cho mình. ẵ ề ố ệ
M c đích nghiên c u: ụ ứ
Ch ra th c tr ng phát tri n thỉ ự ạ ể ương m i hàng hóa n i đ a, đ t đó đ a ra cácạ ộ ị ể ừ ư
gi i pháp nh m hoàn thi n h n công tác qu n lý nhà nả ằ ệ ơ ả ước v thề ương m i hàng hóaạ
n i đ a. ộ ị
Trang 5Ph m vi nghiên c uạ ứ :
V không gian nghiên c u: Trên đ a bàn thành ph Đà N ngề ứ ị ố ẵ
V th i gian nghiên c u: Nghiên c u th c tr ng qu n lý nhà nề ờ ứ ứ ự ạ ả ước v thề ươ ng
m i hàng hóa t i thành ph Đà N ng giai đo n 2005 – 2011 ạ ạ ố ẵ ạ
V lĩnh v c nghiên c u: Thề ự ứ ương m i hàng hóa n i đ aạ ộ ị
Phương pháp nghiên c uứ
S d ng các phử ụ ương pháp đi u tra, kh o sát đ i tề ả ố ượng nghiên c u đ thu th pứ ể ậ tài liệụ ố ệ, s li u và h s nghiên c u, phân tích th c tr ng và d báo xu hồ ơ ứ ự ạ ự ướng phát tri n.ể
Báo cáo còn s d ng nh ng phử ụ ữ ương pháp nghiên c u truy n th ng nhứ ề ố ư
phương pháp lu n c a ch nghĩa duy v t bi n ch ng, duy v t l ch s k t h p v iậ ủ ủ ậ ệ ứ ậ ị ử ế ợ ớ các quan đi m, để ường l i, chính sách pháp lu t c a đ ng và nhà nố ậ ủ ả ước ta v kinh tề ế
thương m i.ạ
B c c đ tài nghiên c uố ụ ề ứ
Ngoài ph n m đ u, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o và ph l c thìầ ở ầ ế ậ ụ ệ ả ụ ụ
n i dung c a lu n văn k t c u g m 3 chộ ủ ậ ế ấ ồ ương:
Chương 1: C S LÝ LU N V QU N LÝ NHÀ NƠ Ở Ậ Ề Ả ƯỚC Đ I V IỐ Ớ
THƯƠNG M I HÀNG HÓA N I ĐIAẠ Ộ ̣
Chương 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QLNN V THỰ Ạ Ề ƯƠNG M I HÀNGẠ HÓA N I Đ A TP ĐÀ N NGỘ Ị Ẵ
Chương 3: GI I PHÁP Ả HOÀN THI NỆ CÔNG TÁC QLNN V THỀ ƯƠNG
M I HÀNG HÓA N I Đ A Ạ Ộ Ị T I Ạ TP ĐÀ N NGẴ
Trong quá trình nghiên c u em đã c g ng tích c c trong vi c tìm hi u lýứ ố ắ ự ệ ể
lu n cũng nh th c ti n c a đ i tậ ư ự ễ ủ ố ượng nghiên c u nh ng do kh năng c a b n thânứ ư ả ủ ả còn có h n cho nên lu n văn không tránh kh i nh ng h n ch , thi u sót. Kính mongạ ậ ỏ ữ ạ ế ế
s hự ướng d n và nh ng góp ý c a các th y cô giáo và các b n đ lu n văn đẫ ữ ủ ầ ạ ể ậ ượ choàn thi n h nệ ơ
Trong quá trình th c hi n đ tài, em đã nh n đự ệ ề ậ ược s giúp đ t n tình c aự ỡ ậ ủ các cô chú, anh ch trong phòng Qu n lý thị ả ương m i S Công thạ ở ương Đà N ng,ẵ
em xin chân thành c m n. Em xin chân thành bi t n TS Ninh Th Thu Th y đãả ơ ế ơ ị ủ
hướng d n nhi t tình, chu đáo đ em có th hoàn thành đ tài này.ẫ ệ ể ể ề
Trang 6Chương 1: C S LÝ LU N V QU N LÝ NHÀ NƠ Ở Ậ Ề Ả ƯỚC Đ I V I THỐ Ớ ƯƠNG
th trao đ i, mua bán để ổ ược
Theo nghĩa r ng, hàng hóa là t t c nh ng gì có th trao đ i, mua bán độ ấ ả ữ ể ổ ược
1.1.1.2 Th ươ ng m i hàng hóa ạ
a. Khái ni m ệ
Có nhi u cách ti p c n khi nghiên c u v hàng hóa nên cũng có nhi u cáchề ế ậ ứ ề ề
ti p c n khi nghiên c u v thế ậ ứ ề ương m i hàng hóa. Trong ph m vi h n h p c a đ tài,ạ ạ ạ ẹ ủ ề
thương m i hàng hóa đạ ược ti p c n dế ậ ưới góc đ hàng hóa là đ i tộ ố ượng ho t đ ngạ ộ trao đ i (mua, bán) c a thổ ủ ương m i.ạ
K t qu c a ho t đ ng s n xu t là nh ng s n ph m v t ch t và nh ng s nế ả ủ ạ ộ ả ấ ữ ả ẩ ậ ấ ữ ả
ph m là d ch v Vi c trao đ i mua bán các s n ph m v t ch t đẩ ị ụ ệ ồ ả ẩ ậ ấ ược g i là thọ ươ ng
m i hàng hóa.ạ
V y thậ ương m i hàng hóa là toàn b nh ng ho t đ ng trao đ i, mua bán hay cungạ ộ ữ ạ ộ ổ
c p hàng hóa trên th trấ ị ường. đây hàng hóa là đ i tỞ ố ượng c a ho t đ ng thủ ạ ộ ươ ng
m i.ạ
b. Đ c đi m c a thặ ể ủ ương m i hàng hóaạ
Đ i tố ượng c a thủ ương m i là hàng hóa v t ch tạ ậ ấ
Trong thương m i hàng hóa do đ i tạ ố ượng ho t đ ng thạ ộ ương m i là nh ng s nạ ữ ả
ph m v t ch t nên khách hàng có th nhìn th y, s th y trẩ ậ ấ ể ấ ờ ấ ước khi mua. Đi u này làmề cho quá trình mua bán ít r i ro h n. Do v y làm tăng tính c nh tranh h n đ i v i cácủ ơ ậ ạ ơ ố ớ nhà cung ng hàng hóa. Khách hàng có th d dàng l a ch n hàng hóa th a mãn nhuứ ể ễ ự ọ ỏ
Trang 7Các ch th tham gia trao đ i, mua bán trong thủ ể ổ ương m i hàng hóa g m ngạ ồ ườ ibán và người mua hàng hóa.
Người bán là b t k t ch c hay cá nhân nào cung ng m t hàng hóa, có thấ ỳ ổ ứ ứ ộ ể
đó là chính ph , các t ch c xã h i, đoàn th , doanh nghi p ho c cá nhân.ủ ổ ứ ộ ể ệ ặ
Người mua hàng hóa là b t k t ch c, cá nhân có nhu c u v m t hàng hóa,ấ ỳ ổ ứ ầ ề ộ
có th đó là chính ph , các t ch c xã h i, đoàn th , doanh nghi p ho c các cá nhânể ủ ổ ứ ộ ể ệ ặ
Đ c đi m c a cung c u hàng hóaặ ể ủ ầ
Cung hàng hóa mang tính không n đ nh và tính th i v : Các nhân t nhổ ị ờ ụ ố ả
hưởng đ n cung nh : giá, công ngh s n xu t, chính sách thu c a Chính ph ế ư ệ ả ấ ế ủ ủ
Lượng cung hàng hóa còn ph thu c vào mùa, tháng hay m t s tháng trong năm, đâyụ ộ ộ ố
là tính th i v c a hàng hóa. Ví d nh mùa thu ho ch c a hàng hóa này l i là mùaờ ụ ủ ụ ư ạ ủ ạ
s n xu t hàng hóa khác ả ấ
C u hàng hóa có tính không n đ nh: c u hàng hóa d bi n đ ng b i chúngầ ổ ị ầ ễ ế ộ ở
ch u nh hị ả ưởng c a nhi u nhân t nh y c m: s thích, th hi u, thu nh p, giá ủ ề ố ạ ả ở ị ế ậ
c. Vai trò c a thủ ương m i hàng hóa trong n n kinh t ạ ề ế
Vai trò c a thủ ương m i hàng hóa trong v n đ thúc đ y và duy trì tăngạ ấ ề ẩ
trưởng c a n n kinh tủ ề ế
Th c t đã ch ng minh r ng s phát tri n m nh m c a thự ế ứ ằ ự ể ạ ẽ ủ ương m i hàng hóaạ
là ti n đ quan tr ng thúc đ y đ i v i s phát tri n kinh t , ngề ề ọ ẩ ố ớ ự ể ế ượ ạ ực l i s phát tri nể kinh t , s năng đ ng chính sách kinh t ngày càng thúc đ y s phát tri n thế ự ộ ế ẩ ự ể ươ ng
m i hàng hóa. ạ
Thương m i hàng hóa t o các đi u ki n chuy n n n kinh t t cung t c pạ ạ ề ệ ể ề ế ự ự ấ sang n n kinh t th trề ế ị ường. Trong l ch s phát tri n xã h i loài ngị ử ể ộ ười, thương m iạ hàng hóa đã t ng đóng vai trò khá quan tr ng đó là xóa b n n s n xu t nh t o đi uừ ọ ỏ ề ả ấ ỏ ạ ề
ki n thu n l i thúc đ y ra đ i n n s n xu t hàng hóa (hàng hóa s n xu t ra đ traoệ ậ ợ ẩ ờ ề ả ấ ả ấ ể
đ i). Trong th i k chuy n d ch c c u kinh t này thì vai trò c a thổ ờ ỳ ể ị ơ ấ ế ủ ương m i hàngạ hóa l i đạ ược kh ng đ nh nh m t m c xích không th thi u trong quá trình v n hànhẳ ị ư ộ ắ ể ế ậ
n n kinh t theo c ch th trề ế ơ ế ị ường. Thương m i hàng hóa thúc đ y l u thông hoàngạ ẩ ư hóa phát tri n, cung ng hàng hóa thông su t trong các vùng tr ng đi m kinh t c aể ứ ố ọ ể ế ủ
đ t nấ ước. S ho t đ ng c a thự ạ ộ ủ ương m i hàng hóa bên c nh ch u s chi ph i c a cácạ ạ ị ự ố ủ quy lu t n n kinh t hàng hóa, còn th c hi n cacsn chính sách kinh t xã h i, cungậ ề ế ự ệ ế ộ
Trang 8ng t li u s n xu t, v t ph m tiêu dùng và mua các s n ph m vùng kém phát
tri n, kinh t khó khăn đ thúc đ y thể ế ể ẩ ương mai hàng hóa các vùng này phát tri n,ở ể
đ y lùi kinh t t nhiên rút ng n kho ng cách giàu nghèo gi a các vùng, cân b ngẩ ế ự ắ ả ữ ằ
ho t đ ng kinh t ạ ộ ế
Thương m i hàng hóa góp ph n thúc đ y s phát tri n s n xu t phát tri nạ ầ ẩ ự ể ả ấ ể cung ng các nhu c u cho nhân dân và đ y m nh quá trình công nghi p hóa, hi n đ iứ ầ ẩ ạ ệ ệ ạ hóa. Là c u n i gi a s n xu t và tiêu dùng, thầ ố ữ ả ấ ương m i hàng hóa cung ng các tạ ứ ư
li u s n xu t c n thi t, t o đi u ki n cho tái s n xu t m t cách thu n l i, m t khácệ ả ấ ầ ế ạ ề ệ ả ấ ộ ậ ợ ặ
thương m i hàng hóa tiêu th s n ph m làm cho s n ph m dạ ụ ả ẩ ả ẩ ược th hi n. Hàng hóaự ệ
được tiêu th nhanh s rút ng n đụ ẽ ắ ược chu k tái s n xu t và t c đ tái s n xu t.ỳ ả ấ ố ộ ả ấ Thông qua nhi m v ho t đ ng c a mình trên th trệ ụ ạ ộ ủ ị ường r ng l n, thộ ớ ương m i hàngạ hóa m con đở ường tiêu th s n ph m công nông nghi p, thúc đ y công nghi p phátụ ả ẩ ệ ẩ ệ tri n. ể
Trong th i k th c hi n c ch qu n lý hành chính t p trung quan liêu bao c pờ ỳ ự ệ ơ ế ả ậ ấ
m i s n ph m hàng hóa đ u đ u c nhà nọ ả ẩ ề ư ọ ước phân chia theo m t cách nh t đ nh,ộ ấ ị
thương m i hàng hóa ch th c hi n nhi m v cung ng hàng hóa cho nhà nạ ỉ ự ệ ệ ụ ứ ước. N nề kinh t có s c ì l n các thành ph n kinh t không đế ứ ớ ầ ế ược khuy n khích phát tri n, quanế ể
h cung c u v n đã m t cân đ i càng m t cân đ i h n. Nh ng t khi chuy n sangệ ầ ố ấ ố ấ ố ơ ư ừ ể
n n kinh t th trề ế ị ường, thương m i hàng hóa ch u s chi ph i c a các quy lu t kinhạ ị ự ố ủ ậ
t th trế ị ường đã góp ph n kích thích s n xu t phát tri n, cung ng hàng hóa cho nhânầ ả ấ ể ứ dân, kích thích các nhà s n xu t kinh doanh ng d ng ti n b khoa h c k thu t, đ iả ấ ứ ụ ế ộ ọ ỹ ậ ổ
m i trang thi t b và quy trình công ngh , ng d ng khoa h c vào qu n lý đ n n s nớ ế ị ệ ứ ụ ọ ả ể ề ả
xu t ngày càng m t phong phú tiên ti n h n, có đ s c c nh tranh trên th trấ ộ ế ơ ủ ứ ạ ị ường.Đây
là ti n trình quan tr ng trên con đế ọ ường công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t nệ ệ ạ ấ ướ c.Chuy n d ch c c u kinh t theo hể ị ơ ấ ế ướng công nghi p hóa hi n đ i hóa là quá trìnhệ ệ ạ
ch u s tác đ ng c a nhi u nhân t trong đó th trị ự ộ ủ ề ố ị ường và thương m i hàng hóa có ýạ nghĩa quan tr ng. Ho t đ ng thọ ạ ộ ương m i hàng hóa có tác d ng phát tri n th trạ ụ ể ị ườ ngtrong nước và ngoài nước thông qua xu t nh p kh u.Hàng hóa tiêu th nhanh, giá trấ ậ ẩ ụ ị
Trang 9trình s n xu t trong l u thông t o ra. Nh v y ho t đ ng thả ấ ư ạ ư ậ ạ ộ ương m i hàng hóa gópạ
ph n tích lũy v n cho s nghi p CNH, HĐH đ t nầ ố ự ệ ấ ước trên con đường xây d ng chự ủ nghĩa xã h i ph n vinh và phát tri n.ộ ồ ể
Thương m i hàng hóa góp ph n m r ng quan h kinh t đ i ngo i và h iạ ầ ở ộ ệ ế ố ạ ộ
nh p. Các quy lu t phân công và h p tác lao đ ng, v l i th so sánh gi a các qu cậ ậ ợ ộ ề ợ ế ữ ố gia v n là nh ng quy lu t có liên quan đ n s hình thành và phát tri n thố ữ ậ ế ự ể ương m iạ hàng hóa qu c t Tuy v y trong th i k nố ế ậ ờ ỳ ước ta lu n qu n trong n n kinh t baoẩ ẩ ề ế
c p, nhà nấ ước h u nh đóng c a, h p tác qu c t b thu h p, có chăng ch m t sầ ư ử ợ ố ế ị ẹ ỉ ộ ố doanh nghi p nhà nệ ước được phép xu t nh p kh u. Th c hi n đấ ậ ẩ ự ệ ường l i đ i m iố ổ ớ kinh t chính sách m c a, quan h h p tác qu c t gi a nế ở ử ệ ợ ố ế ữ ước ta v i các nớ ước ngày càng phát tri n, phù h p v i xu hể ợ ớ ướng chung là h i nh p khu v c và th gi i. Nhàộ ậ ự ế ớ
nước cho phép t t c các lo i hình doanh nghi p c a các thành ph n kinh t đấ ả ạ ệ ủ ầ ế ượ c
nước v i các nớ ước trên thê gi i, góp ph n tích lũy v n, nh t là v n ngo i t và đ iớ ầ ố ấ ố ạ ệ ổ
m i công ngh Ngoài ra s m c a quan h thớ ệ ẽ ở ử ệ ương m i góp ph n phá v th b baoạ ầ ỡ ế ị vây c m v n, thay đ i cách nhìn nh n b n bè qu c t và nâng cao v th c a Vi tấ ậ ổ ậ ạ ố ế ị ế ủ ệ Nam
Vai trò c a thủ ương m i hàng hóa đ i v i v n đ t o công ăn vi c làmạ ố ớ ấ ề ạ ệ
S lố ượng lao đ ng làm vi c trong lĩnh v c hàng hóa chi m t tr ng quan tr ngộ ệ ự ế ỷ ọ ọ trong l c lự ượng lao đ ng. Đi u này cho th y rõ đ i v i các nộ ề ấ ố ớ ước đang phát tri n tể ỷ
tr ng lao đ ng trong lĩnh v c hàng hóa chi m 7080% l c lọ ộ ự ế ự ượng lao đ ng, các nộ ướ cphát tri n thì t tr ng này th p h n 3040% l c lể ỷ ọ ấ ơ ự ượng lao đ ng. Dù n n kinh t thộ ề ế ế nào thì lao đ ng trong lĩnh v c hàng hóa không th thay th h t độ ự ể ế ế ược
Nâng cao ch t lấ ượng đ i s ngờ ố
Thương m i hàng hóa góp ph n th a mãn t t nh t nhu c u s n ph m v tạ ầ ỏ ố ấ ầ ả ẩ ậ
ch t và tinh th n c a con ngấ ầ ủ ười nh m tái s n xu t s c lao đ ng c a h ằ ả ấ ứ ộ ủ ọ
Trang 10S phát tri n m nh m c a thự ể ạ ẽ ủ ương m i hàng hóa ph c v t t nh t nhu c uạ ụ ụ ố ấ ầ
cu c s ng hàng ngày, giúp con ngộ ố ười chuyên môn hóa s n xu t t t h n.ả ấ ố ơ
Giúp con người phát tri n toàn di n v th ch t và tinh th n đ m b o nângể ệ ề ể ấ ầ ả ả cao ch t lấ ượng cu c s ng. Ngoài nh ng nhu c u c n thi t hàng ngày, thộ ố ữ ầ ầ ế ương m iạ hàng hóa còn đáp ng nhu c u đ phát tri n toàn di n con ngứ ầ ể ể ệ ười nh s a tăng trư ử ưở ngchi u cao, qu n áo h p th i trang, các hàng hóa cao c p ề ầ ợ ờ ấ
Thúc đ y phân công lao đ ng xã h i, chuy n d ch c c u kinh tẩ ộ ộ ể ị ơ ấ ế
Cùng v i s phát tri n kinh t xã h i nhi u ngành s n xu t hàng hóa ti p t cớ ự ể ế ộ ề ả ấ ế ụ
c i ti n và phát tri n thành khu v c r ng l n trong n n kinh t S phát tri n m nhả ế ể ự ộ ớ ề ế ự ể ạ
m c a s n xu t hàng hóa và thẽ ủ ả ấ ương m i hàng hóa đã góp ph n to l n vào vi c thúcạ ầ ớ ệ
đ y phân công lao đ ng xã h i, thúc đ y kinh t theo hẩ ộ ộ ẩ ế ướng gia tăng s lố ượng ch tấ
lượng hàng hóa. Thương m i hàng hóa tác đ ng tích c c thúc đ y quá trình phân côngạ ộ ự ẩ
l i lao đ ng xã h i nạ ộ ộ ở ước ta, chuyên môn hóa và h p tác s n xu t, hợ ả ấ ướng s n xu tả ấ theo n n s n xu t hàng hóa l n, t o ra ngu n hàng l n cung c p cho nhu c u đa d ngề ả ấ ớ ạ ồ ớ ấ ầ ạ trong nước và xu t kh u. N n kinh t th gi i đang chuy n d ch t Nông nghi p ấ ẩ ề ế ế ớ ể ị ừ ệ Công nghi p D ch v sang Nông nghi p D ch v Công nghi p.ệ ị ụ ệ ị ụ ệ
d. Tính t t y u t n t i và phát tri n c a thấ ế ồ ạ ể ủ ương m i hàng hóaạ
Thương m i hàng hóa là phạ ương th c phát tri n kinh t chung c a loàiứ ể ế ủ
người, c a nhi u phủ ề ương th c s n xu t, là m t bứ ả ấ ộ ước ti n c a l ch s Ngày nayế ủ ị ử nhân lo i ch a bi t đ n phạ ư ế ế ương th c nào ti n b h n kinh t hàng hóa. B t c m tứ ế ộ ơ ế ấ ứ ộ
qu c gia nào mu n phát tri n kinh t xã h i đ u ph i phát tri n thố ố ể ế ộ ề ả ể ương m i hàngạ hóa
Lao đ ng s n xu t mang tính xã h i cao: Phân công lao đ ng xã h i phát tri nộ ả ấ ộ ộ ộ ể thông qua m i quan h bình đ ng gi a ngố ệ ẳ ữ ười mua và người bán
u th c a th ng m i hàng hóa còn th hi n ch đ y m nh s phân công
lao đ ng xã h i trên c s phát huy th m nh c a t ng ngộ ộ ơ ở ế ạ ủ ừ ườ ừi, t ng đ n v kinh t ,ơ ị ế
t ng đ a phừ ị ương, t ng qu c gia trong quan h phân công lao đ ng qu c t ừ ố ệ ộ ố ế
Thương m i hàng hóa và các quy lu t v n đ ng c a nó làm cho năng su t,ạ ậ ậ ộ ủ ấ
Trang 11 Theo n c thang ti n hóa c a l ch s phát tri n các phấ ế ủ ị ử ể ương th c s n xu t kinhứ ả ấ
t hàng hóa là m t phế ộ ương th c phát tri n c a l c lứ ể ủ ự ượng s n xu t h n h n s n xu tả ấ ơ ẳ ả ấ
t cung, t c p. Đ c tr ng c b n c a s n xu t hàng hóa là s n xu t đ trao đ iự ự ấ ặ ư ơ ả ủ ả ấ ả ấ ể ổ thông qua mua bán, s n xu t cho ngả ấ ười khác trong xã h i.ộ
Thương m i hàng hóa thúc đ y quan h h p tác, liên k t và c nh tranh gi aạ ẩ ệ ợ ế ạ ữ các đ n v kinh t trong khuôn kh pháp lu t bu c ngơ ị ế ổ ậ ộ ườ ải s n xu t ph i tuân theo sấ ả ự
l a ch n c a ngự ọ ủ ười tiêu dùng thay cho s đi u ch nh b ng m nh l nh hành chính.ự ề ỉ ằ ệ ệ
Thúc đ y s n xu t phát tri n, làm cho các b ph n kinh t , các ngành thànhẩ ả ấ ể ộ ậ ế
m t th th ng nh t, nhu c u c a ngộ ể ố ấ ầ ủ ười tiêu dùng được tho mãn. Ho t đ ng thả ạ ộ ươ ng
m i giúp cho quan h kinh t đ i ngo i c a m t qu c gia phát tri n. Thạ ệ ế ố ạ ủ ộ ố ể ương m iạ
đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p di n ra bìnhả ả ả ấ ủ ệ ễ
thường và liên t c.ụ
Tác đ ng tr c ti p t i v th c a doanh nghi p trên thộ ự ế ớ ị ế ủ ệ ương trường. Thươ ng
m i càng phát tri n làm cho vai trò đi u ti t, hạ ể ề ế ướng d n s n xu t c a doanh nghi pẫ ả ấ ủ ệ
thương m i ngày càng đạ ược nâng cao và các m i quan h c a các doanh nghi pố ệ ủ ệ
thương m i ngày càng đạ ược m r ng.ở ộ
Trang 121.1.1.3 Th ươ ng m i hàng hóa n i đ a ạ ộ ị
a. Th trị ường n i đ aộ ị
Khái ni m:ệ
Th trị ường n i đ a độ ị ược hi u m t cách đ n gi n là n i di n ra các ho tể ộ ơ ả ơ ễ ạ
đ ng thộ ương mua bán hàng hóa hay d ch v trong nị ụ ướ Ởc. đây không có s thamự gia c a hàng hóa hay d ch v nh p kh u và xu t kh u.ủ ị ụ ậ ẩ ấ ẩ
Theo cách ti p c n khác c a th trế ậ ủ ị ường n i đ a là bao g m t t c nh ngộ ị ồ ấ ả ữ khách hàng ti m n trong m t nề ẩ ộ ước hay trong m t đ a phộ ị ương nh t đ nh cùng cóấ ị
m t nhu c u hay mong mu n c th v s n ph m độ ầ ố ụ ể ề ả ẩ ượ ảc s n xu t trong chính nấ ướ chay đ a phị ương đó, s n sàng và có kh năng tham gia trao đ i đ th a mãn nhu c uẵ ả ổ ể ỏ ầ đó
Th trị ường n i đ a là m t trong nh ng y u t then ch t đ phát tri n kinhộ ị ộ ữ ế ố ố ể ể
t đ i v i b t kì qu c gia nào. Đ i v i Vi t Nam, th trế ố ớ ấ ố ố ớ ệ ị ường n i đ a ngày càng đóngộ ị vai trò quan tr ng cho s phát tri n nhanh và b n v ng c a n n kinh t N u nhọ ự ể ề ữ ủ ề ế ế ư
nh ng năm 2005 tr v trữ ở ề ước, t ng m c bán l và doanh thu hàng hóa d ch v chổ ứ ẻ ị ụ ỉ
b ng kho ng 50% GDP thì đ n năm 2009 t tr ng này đã tăng d n và đ t 77%.ằ ả ế ỷ ọ ầ ạ
Th trị ường nước ta v i dân s h n 86 tri u ngớ ố ơ ệ ười đang trong quá trình đ y m nhẩ ạ công nghi p hóa, hi n đ i hóa đệ ệ ạ ược coi là th trị ường ti m năng r t l n. Phát tri nề ấ ớ ể
th trị ường trong nước được Đ ng và nhà nả ước ta xác đ nh là gi i pháp chi n lị ả ế ượ c
hướng vào m c tiêu b n v ng có tác đ ng nhi u m t đ n thúc đ y s n xu t kinhụ ề ữ ộ ề ặ ế ẩ ả ấ doanh, đáp ng nhu c u tiêu dùng c a toàn dân, nâng cao m c s ng và góp ph nứ ầ ủ ứ ố ầ
đ m b o an sinh xã h iả ả ộ
T m quan tr ng c a th trầ ọ ủ ị ường n i đ aộ ị
Là đ ng l c tăng trộ ự ưởng kinh tế
Đ i v i nh ng n n kinh t phát tri n, t tr ng giá tr hàng hóa s n xu t đố ớ ữ ề ế ể ỷ ọ ị ả ấ ượ ctiêu dùng trong nước trong GDP là r t l n và đóng góp quan tr ng vào tăng trấ ớ ọ ưở ng
b n v ng c a các n n kinh t này. Nhi u n n kinh t có tiêu dùng trong nề ữ ủ ề ế ề ề ế ướ cchi m đ n trên 60%, đ c bi t t i Hoa Kì tiêu dùng trong nế ế ặ ệ ạ ước chi m đ n trên 70%ế ế
Trang 13Còn l i các nạ ước đang phát tri n, cùng v i s phát tri n c a n n kinh t ,ể ớ ự ể ủ ề ế tiêu dùng trong nước cũng đang tăng r t nhanh, v i t c đ cao h n nhi u so v i t cấ ớ ố ộ ơ ề ớ ố
đ tăng GDP.ộ
Đ i v i nố ớ ước ta, trong nh ng năm g n đây cùng v i đ y m nh xu t kh u,ữ ầ ớ ẩ ạ ấ ẩ tăng cường đ u t , th trầ ư ị ường n i đ a đã góp ph n quan tr ng trong vi c thúc đ yộ ị ầ ọ ệ ẩ GDP ti p t c tăng cao, tr thành đ u kéo cho tăng trế ụ ở ầ ưởng kinh t Theo s li u c aế ố ệ ủ
t ng c c th ng kê trong 10 năm 19972007, t ng m c bán l hàng hóa và d ch vổ ụ ố ổ ứ ẻ ị ụ theo giá th c t đã tăng 352% trong khi GDP ch tăng 264,77%ự ế ỉ
S phát tri n c a th trự ể ủ ị ường n i đ a đã giúp cho t tr ng tiêu dùng n i đ aộ ị ỷ ọ ộ ị trong GDP c a nủ ước ta ngày càng tăng. N u nh nh ng năm 2005 tr v trế ư ữ ở ề ướ c ,
t ng m c bán l hàng hóa và d ch v ch b ng kho ng 50% GDP thì đ n nh ng nămổ ứ ẻ ị ụ ỉ ằ ả ế ữ
g n đây tăng d n và đ t 77% vào năm 2009. Đi u này cho th y t m quan tr ng c aầ ầ ạ ề ấ ầ ọ ủ tiêu dùng n i đ a đ i v i s phát tri n nhanh và b n v ng c a n n kinh t ộ ị ố ớ ự ể ề ữ ủ ề ế
Góp ph n đ y m nh s n xu t, gi i quy t vi c làm, đ m b o an sinhầ ẩ ạ ả ấ ả ế ệ ả ả
xã h iộ
V i 60% dân s tr dớ ố ẻ ướ ộ ổi d tu i 35 và 72% dân s s ng vùng nông thôn,ố ố ở
th trị ường tiêu dùng n i đ a Vi t Nam là giá đ thúc đ y s n xu t trong nộ ị ệ ỡ ẩ ả ấ ước phát tri n, qua đó gi i quy t hàng ch c tri u công ăn vi c làm cho ngể ả ế ụ ệ ệ ười dân, đ m b oả ả
an sinh xã h i. Đây chính là c s đ Đ ng và Nhà nộ ơ ở ể ả ước ho ch đ nh các chi n lạ ị ế ượ cphát tri n.ể
H tr đ c l c t o ngu n cung cho hàng xu t kh u và là ch d aỗ ợ ắ ự ạ ồ ấ ẩ ỗ ự
v ng ch c khi xu t kh u g p khó khăn v th trữ ắ ấ ẩ ặ ề ị ường tiêu thụ
Th trị ường n i đ a đ c bi t tr nên quan tr ng khi th trộ ị ặ ệ ở ọ ị ường ngoài g p khóặ khăn. Khi đó, th trị ường n i đ a chính là cái phao cho n n kinh t ộ ị ề ế
b. Thương m i hàng hóa n i đ aạ ộ ị
Theo nghĩa h p, thẹ ương m i hàng hóa n i đ a là các ho t đ ng mua bán hàngạ ộ ị ạ ộ hóa di n ra th trễ ở ị ường trong nước
Theo nghĩa r ng, thộ ương m i hàng hóa n i đ a là các ho t đ ng mua bán hàngạ ộ ị ạ ộ hóa di n ra gi a vô s nh ng ngễ ữ ố ữ ười bán và người mua có quan h c nh tranh v iệ ạ ớ nhau trong th trị ường trong nước
Trang 14Thương m i hàng hóa n i đ a là ho t đ ng mua bán trong m t qu c gia hayạ ộ ị ạ ộ ộ ố
m t đ a phộ ị ương nh t đ nh cho các s n ph m. Còn đấ ị ả ẩ ược g i là thọ ương m i hàng hóaạ trong m t th trộ ị ường n i b , nó có ph m vi h n ch so v i th trộ ộ ạ ạ ế ớ ị ường qu c t ,ố ế
thường là v i s c nh tranh gi m.ớ ự ạ ả
1.1.2 Đ c đi m c a thặ ể ủ ương m i hàng hóa n i đ aạ ộ ị
V n hành theo tính t t y u c a th trậ ấ ế ủ ị ường
Các quy lu t c nh tranh, cung c u, quy lu t giá tr (đậ ạ ầ ậ ị ược hình thành trên cơ
s 2 thu c tính c a hàng hóa là giá tr và giá tr s d ng) là các y u t quan tr ngở ộ ủ ị ị ử ụ ế ố ọ không th thi u, góp ph n quy t đ nh s t n t i và phát tri n c a thể ế ầ ế ị ự ồ ạ ể ủ ương m i hàngạ hóa n i đ a.ộ ị
Ho t đ ng mua bán di n ra trong th trạ ộ ễ ị ường n i bộ ộ
Người bán ch có m t t p h p các v n đ c nh tranh, kinh t và th trỉ ộ ậ ợ ấ ề ạ ế ị ườ ng
ch y u đ i phó v i ch m t t p h p các khách hàng t i chính sân nhà c a mình,ủ ế ố ớ ỉ ộ ậ ợ ạ ủ
m c dù ngặ ười bán có th có m t vài phân đo n trong m t th trể ộ ạ ộ ị ường
1.2. Qu n lý NN v thả ề ương m i hàng hóa n i đ aạ ộ ị
1.2.1. Khái ni m QLNN v thệ ề ương m iạ
1.2.1.1 Qu n lý Nhà n ả ướ c
Theo nghĩa r ng qu n lý nhà nộ ả ước là ho t đ ng c a toàn b b máy nhàạ ộ ủ ộ ộ
nướ ừ ơc t c quan quy n l c Nhà nề ự ước: Qu c h i và h i d ng nhân dân các c p; cácố ộ ộ ồ ấ
c quan hành chính nhà nơ ước: Chính ph , các b , y ban hành chính nhà nủ ộ Ủ ước; cơ quan ki m soát: Vi n ki m sát nhân dân t i cao và các vi n ki m sát nhân dân cácể ệ ể ố ệ ể
c p (s tay thu t ng pháp lý chuyên d ng, NXB Giáo d c, Hà N i 1996)ấ ổ ậ ữ ụ ụ ộ
Theo nghĩa h p thì Qu n lý Nhà nẹ ả ước là ho t đ ng c a riêng h th ng cạ ộ ủ ệ ố ơ quan hành chính Nhà nước: Chính ph , y ban nhân dân các c p, các s phòng banủ Ủ ấ ở chuyên môn (s tay thu t ng pháp lý chuyên d ng, NXB Giáo d c, Hà N i 1996)ổ ậ ữ ụ ụ ộ
Qu n lý Nhà nả ước là s tác đ ng c a các ch th mang tính quy n l c Nhàự ộ ủ ủ ể ề ự
nước, b ng nhi u bi n pháp, t i các đ i tằ ề ệ ớ ố ượng qu n lý nh m th c hi n ch c năngả ằ ự ệ ứ
đ i n i, đ i ngo i c a Nhà nố ộ ố ạ ủ ước trên c s pháp lu t.ơ ở ậ
Trang 15Qu n lý Nhà nả ước v thề ương m i hàng hóa n i đ a là quá trình th c hi n vàạ ộ ị ự ệ
ph i h p các ch c năng ho ch đ nh, t ch c, lãnh đ o và ki m soát các ho t đ ngố ợ ứ ạ ị ổ ứ ạ ể ạ ộ
thương m i hàng hóa n i đ a trên th trạ ộ ị ị ường trong s tác đ ng c a h th ng qu n lýự ộ ủ ệ ố ả
đ n h th ng b qu n lý nh m đ t m c tiêu thông qua vi c s d ng các công c vàế ệ ố ị ả ằ ạ ụ ệ ử ụ ụ chính sách qu n lý.ả
Qu n lý thả ương m i hàng hóa n i đ a là m t quá trình th c hi n ph i h p b n lo iạ ộ ị ộ ự ệ ố ợ ố ạ
ch c năng: ho ch đ nh, t ch c, lãnh đ o và ki m soátứ ạ ị ổ ứ ạ ể
1.2.2. Yêu c u c a QLNN v thầ ủ ề ương m i hàng hóa n i đ aạ ộ ị
1.2.2.1 Do nh ng khuy t t t và h n ch c a c ch th tr ữ ế ậ ạ ế ủ ơ ế ị ườ ng
Theo quy lu t th trậ ị ường, các ch th kinh doanh luôn quan tâm t i vi c bủ ể ớ ệ ố trí ngu n l c đ n n i có đi u ki n s n xu t và thồ ự ế ơ ề ệ ả ấ ương m i thu n l i, bán đạ ậ ợ ược giá cao, tìm ki m l i nhu n d n t i vi c phân b ngu n l c m t cân đ i gi a các vùngế ợ ậ ẫ ớ ệ ổ ồ ự ấ ố ữ
mi n. Do v y, nhà nề ậ ước ph i đi u ti t các quan h trao đ i, các ho t đ ng thả ề ế ệ ổ ạ ộ ươ ng
m i đ h n ch nhạ ể ạ ế ược đi m nh m đ m b o tính cân đ i và đ m i ngể ằ ả ả ố ể ọ ườ ề i đ u
được hưởng thành t u kinh t xã h i, đ nâng cao ch t lự ế ộ ể ấ ượng cu c s ng cho ngộ ố ườ idân
1.2.2.2 Nhà n ướ c đóng vai trò ch đ o trong n n kinh t ủ ạ ề ế
Th hi n vi c đ nh hể ệ ở ệ ị ướng phát tri n kinh t xã h i nói chung, cũng nhể ế ộ ư
thương m i hàng hóa n i đ a nói riêng trong t ng th i k Nhà nạ ộ ị ừ ờ ỳ ước c n đi u ti t,ầ ề ế can thi p vào kinh t và th trệ ế ị ường, vào các quan h thệ ương m i hàng hóa nh mạ ằ
đ m b o s n đ nh kinh t vĩ mô, n đ nh th trả ả ự ổ ị ế ổ ị ị ường và giá c , c i thi n các cânả ả ệ thanh toán
1.2.2.3 Gi i quy t nh ng mâu thu n trong n n kinh t n i đ a ả ế ữ ẫ ề ế ộ ị
Đ gi i quy t nh ng mâu thu n trong n n kinh t n i đ a, duy trì s n đ nh,ể ả ế ữ ẫ ề ế ộ ị ự ổ ị thúc đ y s tăng trẩ ự ưởng và phát tri n kinh t , th c ti n đã ch ra r ng b n thân cể ế ự ễ ỉ ằ ả ơ
ch th trế ị ường không th t đi u ch nh trong m i trể ự ề ỉ ọ ường h p, mà c n thi t ph i cóợ ầ ế ả vai trò qu n lý c a Nhà nả ủ ước v k nh t , thề ị ế ương m i, thạ ương ,m i hàng hóa.ạ
1.2.2.4 T o s th ng nh t trong t ch c và ph i h p c a c quan qu n lý ạ ự ố ấ ổ ứ ố ợ ủ ơ ả nhà n ướ ề ươ c v th ng m i hàng hóa ạ
Trang 16Qu n lý Nhà nả ước v thề ương m i hàng hóa n i đ a t o ra s th ng nh tạ ộ ị ạ ự ố ấ trong t ch c và ph i h p các ho t đ ng c a c quan qu n lý nhà nổ ứ ố ợ ạ ộ ủ ơ ả ước v thề ươ ng
m i hàng hóa m i giúp cho l u thông hàng hóa thông su t trong ph m vi th trạ ớ ư ố ạ ị ườ ng
n i đ a, m r ng trao đ i d ch v gi a các đ a phộ ị ở ộ ổ ị ụ ữ ị ương, v a khai thác th m nh c aừ ế ạ ủ
t ng vùng , v a phát huy l i th so sánh c a qu c gia trong phát tri n thừ ừ ợ ế ủ ố ể ương m iạ
1.2.2.5 Chi m lĩnh, phát tri n th tr ế ể ị ườ ng hàng hóa trong n ướ c
Th trị ường hàng hóa trong nước ngày càng kh ng đ nh v th trong chínhẳ ị ị ế sách phát tri n kinh t c a Đ ng và Nhà nể ế ủ ả ước. Phát tri n th trể ị ường n i đ a là c sộ ị ơ ở
đ hàng hóa Vi t Nam m r ng ra th trể ệ ở ộ ị ường n óc ngoài. Vì v y, chi m lĩnh và phátư ậ ế tri n th trể ị ường n i đ a t o ch đ ng trong lòng ngộ ị ạ ỗ ứ ười tiêu dùng Vi t, c nh tranhệ ạ hàng hóa ngo i nh p v a là v n đ c p bách trong giai đo n hi n nay, v a là v nạ ậ ừ ấ ề ấ ạ ệ ừ ấ
đ chi n lề ế ược trong ti n trình h i nh p và phát tri n đ t nế ộ ậ ể ấ ước
1.2.3 Vai trò qu n lý Nhà nả ước v thề ương m i hàng hóa trong th trạ ị ường n iộ
đ aị
1.2.3.1 Đ nh h ị ướ ng, h ướ ng d n ho t đ ng c a các ch th trao đ i ẫ ạ ộ ủ ủ ể ổ
Nhà nước đ nh hị ướng, hướng d n các doanh nghi p trong các ho t đ ng đ uẫ ệ ạ ộ ầ
t và kinh doanh trên th trư ị ường n i đ a, nh m khai thác có hi u qu ti m năng c aộ ị ằ ệ ả ề ủ các doanh nghi p thu c m i thành ph n kinh t cho s phát tri n thệ ộ ọ ầ ế ự ể ương m i hàngạ hóa n i đ a. T đó góp ph n thúc đ y tăng trộ ị ừ ầ ẩ ưởng kinh t , c i thi n đ i s ng dânế ả ệ ờ ố
c và nâng cao phúc l i xã h i.ư ợ ộ
1.2.3.2 T o l p môi tr ạ ậ ườ ng th ươ ng m i hàng hóa n i đ a và c nh tranh ạ ộ ị ạ
Môi trường thương m i hàng hóa n i đ a và c nh tranh ph thu c r t nhi uạ ộ ị ạ ụ ộ ấ ề vào chính sách lu t pháp và th t c hành chính. Các thông tin v k ho ch hóaậ ủ ụ ề ế ạ
thương m i n u b thiên l ch trong quá trình ph bi n cho các doanh nghi p, cácạ ế ị ệ ổ ế ệ quy đ nh chính sách n u phân bi t đ i x s bóp méo c nh tranh, th t c hành chínhị ế ệ ố ử ẽ ạ ủ ụ
rườm rà, khuôn kh pháp lý n u không đ y đ đ ng b , nh t quán, minh b ch sổ ế ầ ủ ồ ộ ấ ạ ẽ gây tr ng i cho thở ạ ương m i hàng hóa trên nhi u m t, d n đ n c t n th t v v tạ ề ặ ẫ ế ả ổ ấ ề ậ
ch t và tinh th n. Do v y, Nhà nấ ầ ậ ước có vai trò quan tr ng trong vi c t o l p, c iọ ệ ạ ậ ả
Trang 171.2.3.3 H tr doanh nghi p gi i quy t các mâu thu n, tranh ch p ỗ ợ ệ ả ế ẫ ấ
th ươ ng m i hàng hóa ạ
Nhà nước là người ti p c n, can thi p và gi i quy t các mâu thuãn trên thế ậ ệ ả ế ị
trường. Nhà nước m i có kh năng và c n thi t gi i quy t các mâu thu n gi a cácớ ả ầ ế ả ế ẫ ữ
ch th kinh doanh v i nhau trong mua và bán, mâu thu n gi a kinh doanh đúngủ ể ớ ẫ ữ
đ n, trung th c và kinh doanh b t h p pháp, gi a kinh doanh th t và hàng gi ắ ự ấ ợ ữ ậ ả
Nhà nước d a vào các chu n m c v pháp lu t, các đ nh ch c n thi t đự ẩ ự ề ậ ị ế ầ ế ể
th c hi n và cự ệ ưỡng ch vi c thi hành lu t, gi i quy t tranh ch p thế ệ ậ ả ế ấ ương m i thôngạ qua h th ng lu t pháp và h th ng hành pháp.ệ ố ậ ệ ố
1.2.3.4 Đi u ti t quan h th tr ề ế ệ ị ườ ng, các ho t đ ng th ạ ộ ươ ng m i hàng hóa ạ
n i đ a ộ ị
Nhà nước có th s d ng nhi u công c , bi n pháp khác nhau đ đi u ti tể ử ụ ề ụ ệ ể ề ế
th trị ường và thương m i, x lý đúng đ n mâu thu n c a các quan h trao đ i.ạ ử ắ ẫ ủ ệ ổ
Nh ng bi n pháp khuy n khích hay h n ch thữ ệ ế ạ ế ương m i thạ ường đượ ử ục s d ng là thu quan và các bi n pháp phi thu quan. Đ đi u ti t th trế ệ ế ể ề ế ị ường, trong nhi uề
trường h p nhà nợ ước ph i s d ng th c l c kinh t nhà nả ử ụ ự ự ế ước đ đi u hòa cungể ề
c u, n đ nh giá c th trầ ổ ị ả ị ường, nâng cao s c mua c a xã h i.ứ ủ ộ
Trang 181.2.3.5 Giám sát, ki m tra th c hi n các m c tiêu phát tri n th ể ự ệ ụ ể ươ ng m i ạ hàng hóa n i đ a ộ ị
Qu n lý nhà nả ước v thề ương m i hàng hóa n i đ a bao gi cũng hạ ộ ị ờ ướng t iớ
m c tiêu c th phù h p v i đ nh hụ ụ ể ợ ớ ị ướng m c tiêu phát tri n kinh t xã h i c a đ tụ ể ế ộ ủ ấ
nước trong t ng th i k Do v y, thông qua th c hi n các ch c năng qu n lý, Nhàừ ờ ỳ ậ ự ệ ứ ả
nướ ẽc s giám sát, ki m tra và phát hi n nh ng bi u hi n sai l ch, nh ng mâu thu nể ệ ữ ể ệ ệ ữ ẫ
b t h p lý trong quá trình th c hi n m c tiêu đ t đó đ a ra các gi i pháp đi uấ ợ ự ệ ụ ể ừ ư ả ề
ch nh s phát tri n cho phù h p.ỉ ự ể ợ
Các m c tiêu c a thụ ủ ương m i hàng hóa n i đ a mang tính ch t b n v ng baoạ ộ ị ấ ề ữ
g m m c tiêu v kinh t xã h i, v môi trồ ụ ề ế ộ ề ường văn hóa, trong đó m c tiêu kinh tụ ế không ch là s lỉ ố ượng mà còn th hi n ch t lể ệ ở ấ ượng c a tăng trủ ưởng thương m iạ hàng hóa n i đ a. Vi c ki m soát và đi u ch nh th c hi n m c tiêu phát tri nộ ị ệ ể ề ỉ ự ệ ụ ể
thương m i hàng hóa n i đ a đòi h i ph i có s ph i h p gi a các c p và ngành,ạ ộ ị ỏ ả ự ố ợ ữ ấ
gi a trung ữ ương và đ a phị ương
1.2.4 N i dung QLNN v thộ ề ương m i hàng hóa n i đ aạ ộ ị
1.2.4.1 Quan đi m nhà n ể ướ ề ươ c v th ng m i hàng hóa n i đ a: ạ ộ ị
Trong xu th toàn c u hóa và t do hóa , v i s đóng góp to l n c a thế ầ ự ớ ự ớ ủ ươ ng
m i hàng hóa vào s phát tri n c a n n kinh t , trong nh ng năm t i vi c hoànạ ự ể ủ ề ế ữ ớ ệ thi n qu n lí Nhà nệ ả ước v thề ương m i n i chung và thạ ớ ương m i hàng hóa n i riêngạ ớ
ph i đáp ng nh ng v n đ sau:ả ứ ữ ấ ề
+ Phát tri n thể ương m i hàng hóa ph i đ m b o hi u qu kinh t xã h iạ ả ả ả ệ ả ế ộ
nh m đ t m c tăng trằ ạ ứ ưởng cao và phát tri n n đ nh, b n v ng.ể ổ ị ề ữ
+ Phát tri n thể ương m i hàng hóa g n v i an ninh qu c phòngạ ắ ớ ố
+ Phát tri n thể ương m i hàng hóa theo hạ ướng văn minh hi n đ i, g n phátệ ạ ắ tri n thể ương m i hàng hóa v i b o v môi trạ ớ ả ệ ường sinh thái, gi gìn và phát huy b nữ ả
s c văn hóa dân t c Vi t Namắ ộ ệ
+ Th c hi n t do hóa thự ệ ự ương m i hàng hóa, g n v i phát tri n th trạ ắ ớ ể ị ườ ngtrong nước và ngoài nước
Trang 19+ Đ i m i công tác xây d ng chi n lổ ớ ự ế ược và các chính sách thương m i hàngạ hóa phù h p v i c ch qu n lí kinh t nh m th c hi n thành công công cu c côngợ ớ ơ ế ả ế ằ ự ệ ộ nghi p hóa hi n đ i hóa và h i nh p kinh t qu c tệ ệ ạ ộ ậ ế ố ế
+ Xây d ng các công c chính sách đòn b y trong qu n lí nhà nự ụ ẩ ả ước về
thương m i hàng hóa , ph i t o s v n hành đ ng b , nh t quán và có tính n đ nhạ ả ạ ự ậ ồ ộ ấ ổ ị
tương đ i.ố
+ Xây d ng các công c chính sách đòn b y trong qu n lí nhà nự ụ ẩ ả ước về
thương m i hàng hóa sao cho thích ng v i các thông l qu c t , phù h p v i ti nạ ứ ớ ệ ố ế ợ ớ ế trình m c a và h i nh p kinh t qu c tở ử ộ ậ ế ố ế
1.2.4.2 N i dung ộ
N i dung qu n lý nhà nộ ả ước v thề ương m i hàng hóa n i đ a bao g m:ạ ộ ị ồ
Ban hành các văn b n pháp lu t v thả ậ ề ương m i hàng hóa trên đ a bàn t nh,ạ ị ỉ thành ph Xây d ng chính sách, quy ho ch, k ho ch phát tri n thố ự ạ ế ạ ể ương m i hàngạ hóa
T ch c đăng kí kinh doanh thổ ứ ương m i hàng hóa trên đ a bàn t nh, thànhạ ị ỉ
ph C p, đình ch , gia h n, s a đ i, thu h i ho c h y b các ch ng ch , b ng, gi yố ấ ỉ ạ ử ổ ồ ặ ủ ỏ ứ ỉ ằ ấ phép và các gi y t liên quan đ n ho t đ ng thấ ờ ế ạ ộ ương m i hàng hóa.ạ
T ch c thu th p, x lý, cung c p thông tin, d báo và đ nh hổ ứ ậ ử ấ ự ị ướng v thề ị
trường trong nước
Qu n lý vi c đào t o, tuy n ch n và phát tri n nhân l c trong ngànhả ệ ạ ể ọ ể ự
thương m i.ạ
Qu n lý th trả ị ường hàng hóa , t o đi u ki n phát tri n hàng hóa s n xu tạ ề ệ ể ả ấ trong nước
Hướng d n, thanh tra, ki m tra vi c th c hi n chính sách, quy ho ch , kẫ ể ệ ự ệ ạ ế
ho ch phát tri n thạ ể ương m i và vi c ch p hành lu t v thạ ệ ấ ậ ề ương m i.ạ
X lý vi ph m pháp lu t v thử ạ ậ ề ương m i hàng hóa, x lý các ho t đ ng kinhạ ử ạ ộ doanh trái phép
Công tác quy ho ch đ u t và phát tri n h t ng thạ ầ ư ể ạ ầ ương m i hàng hóa trênạ
đ a bàn t nh, thành ph ị ỉ ố
1.2.5. C quan qu n lý Nhà nơ ả ước v thề ương m i hàng hóaạ
Chính ph th ng nh t qu n lý nhà nủ ố ấ ả ước v ho t đ ng thề ạ ộ ương m i.ạ
Trang 20B công thộ ương ch u trách nhi m trị ệ ước Chính ph th c hi n vi c qu n lýủ ự ệ ệ ả nhà nước v ho t đ ng mua bán hàng hóa và các ho t đ ng thề ạ ộ ạ ộ ương m i c th .ạ ụ ể
B , c quan ngang b trong ph m vi nhi m v , quy n h n c a mình cóộ ơ ộ ạ ệ ụ ề ạ ủ trách nhi m th c hi n vi c qu n lý nhà nệ ự ệ ệ ả ước v các ho t đ ng thề ạ ộ ương m i trongạ lĩnh v c phân côngự
y ban nhân dân các c p th c hi n vi c qu n lý nhà nỦ ấ ự ệ ệ ả ước v các ho tề ạ
đ ng thộ ương m i t i đ a phạ ạ ị ương theo s phân c p c a Chính ph ự ấ ủ ủ
S đ Qu n lý nhà nơ ồ ả ước v thề ương m i hàng hóa n i đ aạ ộ ị
a. C p Trung ấ Ương
Ho t đ ng thạ ộ ương m i hàng hóa liên quan t i r t nhi u B , các c quanạ ớ ấ ề ộ ơ
qu n lý khác nhau ngoài b Công thả ộ ương nh : V n t i, công nghi p, nông nghi p,ư ậ ả ệ ệ
B KH & ĐT cũng nh nhi u c quan khác c a Chính ph Theo s phân công phộ ư ề ơ ủ ủ ự ụ trách c a Chính ph , các B và c quan qu n lý này ph i h p v i B công thủ ủ ộ ơ ả ố ợ ớ ộ ươ ngtrong vi c qu n lý nhà nệ ả ước v thề ương m i hàng hóa.ạ
B k ộ ế
ho ch đ u ạ ầtư
B công ộ
thương nghi p và B nông ộệ
PTNTChính phủ
Qu ng ảcáo
V n t iậ ả
Trang 21Theo s phân công qu n lý c a chính ph , UBND thành ph ch u trách nhi mự ả ủ ủ ố ị ệ
qu n lý nhà nả ước v thề ương m i hàng hóa n i đ a trên ph m vi thành ph Đ ngạ ộ ị ạ ố ứ
đ u thành ph là Ch t ch, theo s phân công các Phó ch t ch th c hi n nhi m vầ ố ủ ị ự ủ ị ự ệ ệ ụ
và gi i quy t nh ng v n đ c th v thả ế ữ ấ ề ụ ể ề ương m i hàng hóa t i thành ph ạ ạ ố
1.2.6. Các c qu n lý qu n lý nhà nụ ả ả ước v thề ương m i hàng hóa ạ
1.2.6.1 K ho ch ế ạ
K ho ch hóa thế ạ ương m i hàng hóa n i đ a là m t quá trình bao g m các n iạ ộ ị ộ ồ ộ dung và các bước sau:
Chi n lế ược Quy ho ch K ho ch Th trạ ế ạ ị ường
Trong c ch k ho ch hóa t p trung trơ ế ế ạ ậ ước đây, k ho ch hóa mang tínhế ạ
ch t m nh l nh b t bu c. Hi n nay k ho ch hóa thấ ệ ệ ắ ộ ệ ế ạ ương m i hàng hóa nạ ở ước ta
là k ho ch hóa trong c ch thì trế ạ ơ ế ường có s qu n lý c a nhà nự ả ủ ước theo đ nhị
hướng Xã H i Ch Nghĩa. Công tác k ho ch ph i tôn tr ng các quy lu t v n đ ngộ ủ ế ạ ả ọ ậ ậ ộ
c a th trủ ị ường, ph i trên c s d báo xu hả ơ ở ự ướng bi n đ i c a môi trế ổ ủ ường và thị
trường đ xác đ nh các m c tiêu k ho ch ch không th dùng quy n l c hànhể ị ụ ế ạ ứ ể ề ự chính áp đ t lên th trặ ị ường
K ho ch hóa thế ạ ương m i hàng hóa n i đ a trong c ch th trạ ộ ị ơ ế ị ường là kế
ho ch hóa đ nh hạ ị ướng, nên nó c n ch rõ các xu th phát tri n ch y u đ hầ ỉ ế ể ủ ế ể ướ ng
d n các ch th kinh t ho t đ ng, đ ng th i nó đ m b o tính công khai và năngẫ ủ ể ế ạ ộ ồ ờ ả ả
đ ng g n v i hi u qu và các l i ích kinh t ộ ắ ớ ệ ả ợ ế
1.2.6.2 Chính sách th ươ ng m i hàng hóa n i đ a ạ ộ ị
S công ở
thương
S nông ởnghi p và ệPTNTUBND
Công nghi pệ Thm iươạng T v n qu n lýư ấả nghi pNông ệ
V n t iậ ả
Trang 22Chính sách thương m i hàng hóa n i đ a th trạ ộ ị ị ường g n li n v i chi n lắ ề ớ ế ượ c
thương m i c a m i qu c gia trong t ng th i k Tùy t ng giai đo n c a quá trìnhạ ủ ỗ ố ừ ờ ỳ ừ ạ ủ phát tri n, m i qu c gia có th l a ch n chính sách thể ỗ ố ể ự ọ ương m i hàng hóa khác nhauạ cho phù h p v i đi u ki n hoàn c nh c a mình.ợ ớ ề ệ ả ủ
Các chính sách thương m i hàng hóa đã và đang áp d ng trong th c ti n qu nạ ụ ự ễ ả
lý bao g m: chính sách t do hóa thồ ự ương m i hàng hóa, chính sách phát tri n lĩnhạ ể
v c hàng hóa trong nự ước, chính sách v thu , chính sách v b o h lao đ ng vàề ế ề ả ộ ộ ngu n nhân l c.ồ ự
1.2.6.3 Công c pháp lu t ụ ậ
Đây là phương pháp nhà nướ ử ục s d ng các quy đ nh trong h th ng pháp lu tị ệ ố ậ
và thông l trong thệ ương m i hàng hóa đ hạ ể ướng d n, đi u ch nh các hành vi c aẫ ề ỉ ủ các ch th tham gia ho t đ ng trao đ i mua bán hay cung c p hàng hóa trên thủ ể ạ ộ ổ ấ ị
trường
N i dung c a công c pháp lu t th hi n ch , nhà nộ ủ ụ ậ ể ệ ở ỗ ước ban hành và sử
d ng các lo i lu t và văn b n c th hóa lu t đ qu n lý thụ ạ ậ ả ụ ể ậ ể ả ương m i hàng hóa (cácạ văn b n lu t v doanh nghi p, lu t thả ậ ề ệ ậ ương m i, lu t đ u t )ạ ậ ầ ư
Qu n lý nhà nả ước b ng công c pháp lu t thay d n qu n lý b ng các quyằ ụ ậ ầ ả ằ
đ nh hành chính mang n ng tính áp đ t ch quan. Nó có vai trò hị ặ ặ ủ ướng d n, đi uẫ ề
ch nh, ki m tra ho t đ ng các ch th thỉ ể ạ ộ ủ ể ương m i trên th trạ ị ường
1.2.6.4 Thanh tra, ki m tra, qu n lý th tr ể ả ị ườ ng
Nhi m v và vai trò c a thanh tra thệ ụ ủ ương m i đạ ược xác đ nh là hị ướng d n, thanhẫ tra, ki m tra vi c th c hi n chính sách, quy ho ch, k ho ch phát tri n thể ệ ự ệ ạ ế ạ ể ương m iạ
và vi c ch p hành pháp lu t v thệ ấ ậ ề ương m i hàng hóa, x lý vi ph m pháp lu t vạ ử ạ ậ ề
thương m i hàng hóa, x lý các ho t đ ng kinh doanh trái phép và các hành vi khácạ ử ạ ộ
vi ph m pháp lu t v thạ ậ ề ương m i hàng hóa.ạ
Trang 23Chương 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QLNN V THỰ Ạ Ề ƯƠNG M I HÀNGẠ
HÓA N I Đ A TP ĐÀ N NGỘ Ị Ẵ
2.1. Khai quat điêu kiên t nhiên, kinh tê – xa hôi cua thanh phô Đa Nănǵ ́ ̀ ̣ ự ́ ̃ ̣ ̉ ̀ ́ ̀ ̃
2.1.1. Điêu kiên t nhiêǹ ̣ ự
s n văn hóa th gi i: c đô Hu , ph c H i An và thánh đ a M S n.ả ế ớ ố ế ố ổ ộ ị ỹ ơ
Đà N ng có b bi n dài kho ng 30 km, có v nh Đà N ng n m ch n b i sẵ ờ ể ả ị ẵ ằ ắ ở ườ nnúi H i Vân và S n Trà, m c nả ơ ự ước sâu, thu n l i cho vi c xây d ng c ng l n vàậ ợ ệ ự ả ớ
m t s c ng chuyên dùng khác; và n m trên các tuy n độ ố ả ằ ế ường bi n qu c t nên r tể ố ế ấ thu n l i cho vi c giao thông đậ ợ ệ ường thu M c khác V nh Đà N ng còn là n i trúỷ ặ ị ẵ ơ
đ u tránh bão c a các tàu có công su t l n.ậ ủ ấ ớ Bi n là ngu n c m h ng du l ch vô t nể ồ ả ứ ị ậ
mà Đà N ng có đẵ ược. Ngoài nh ng bãi t m s ch đ p tr i dài thì c ng ĐN là m tữ ắ ạ ẹ ả ả ộ trong nh ng c ng ăn khách nh t hi n nay Vi t Nam. Đà N ng đã n i ti ng v iữ ả ấ ệ ở ệ ẵ ổ ế ớ
nh ng bãi bi n cát vàng còn hoang s ch y dài hàng cây s , nữ ể ơ ạ ố ước trong xanh và mấ
áp quanh năm
N m mi n Trung Vi t Nam, ằ ở ề ệ ở trung đ c a tr c giao thông B c Nam vộ ủ ụ ắ ề
đường b , độ ường s t, đắ ường bi n và để ường hàng không và là c a ngõ ra bi n c aử ể ủ Tây Nguyên, các nước Lào, Campuchia, Thái Lan ra các nước vùng Đông Nam Á, Đà
N ng có v trí chi n lẵ ị ế ược trong giao thương qu c gia và khu v c. Kho ng cách tố ự ả ừ
Đà N ng đ n hai trung tâm kinh t hàng đ u c a đ t nẵ ế ế ầ ủ ấ ước là c h i đ thành phơ ộ ể ố
n m gi vai trò trung tâm giao thắ ữ ương khu v c mi n Trung và k t n i hai mi n B cự ề ế ố ề ắ Nam. Tuy nhiên có m t s thách th c trong vi c bi n l i th v v trí đ a lý và cộ ố ứ ệ ế ợ ế ề ị ị ơ
s h t ng giao thông hi n có c a thành ph thành các k t qu phát tri n c th ở ạ ầ ệ ủ ố ế ả ể ụ ể
Trang 24H t ng giao thông ch a hoàn ch nh t i các t nh lân c n và các nạ ầ ư ỉ ớ ỉ ậ ước láng gi ng, s cề ứ hút và s c nh tranh t hai trung tâm kinh t Hà N i và thành ph H Chí Minh làự ạ ừ ế ộ ố ồ
nh ng tr trên con đữ ở ường tr thành trung tâm phân ph i, thở ố ương m i và d ch v khuạ ị ụ
v c c a Đà N ng.ự ủ ẵ
2.1.2. Điêu kiên kinh tê – xa hôi ̀ ̣ ́ ̃ ̣
2.1.2.1. Kinh tế
Tình hình kinh t và chính tr th gi i ti p t c di n bi n ph c t p, kh ngế ị ế ớ ế ụ ễ ế ứ ạ ủ
ho ng tài chính ch a đả ư ược g b , gi m tiêu dùng và đ u t đã nh hỡ ỏ ả ầ ư ả ưởng m nh t iạ ớ
s n xu t, m t khác an ninh th gi i b t n, giá vàng và d u thô tăng đã tác đ ngả ấ ặ ế ớ ấ ổ ầ ộ tăng giá c trong nả ước, s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p và đ i s ng dânả ấ ủ ệ ờ ố
c g p nhi u khó khăn. Trư ặ ề ước tình hình đó, Thành y, HĐND và UBND thành phủ ố
Đà N ng ch đ o sát th c hi n chính sách c a Chính ph nh dãn thu , h lãi su tẵ ỉ ạ ự ệ ủ ủ ư ế ạ ấ vay…t ng bừ ước tháo g nh ng khó khăn, bình n giá c , nh v y kinh t xã h iỡ ữ ổ ả ờ ậ ế ộ
c a thành ph Đà N ng ti p t c phát tri n (m c dù th p so v i cùng k năm trủ ố ẵ ế ụ ể ặ ấ ớ ỳ ước)
T ng s n ph m trong nổ ả ẩ ước trên đ a bàn GDP (gía so sánh 2010) c a thànhị ủ
ph Đà N ng 9 tháng đ u năm 2012 ố ẵ ầ ước đ t 26.522 t đ ng, tăng 8,18 % so cùngạ ỷ ồ
k năm 2011. ỳ
B ng 1: Đóng góp c a các khu v c kinh t trong t c đ tăng c a GDP 9 thángả ủ ự ế ố ộ ủ
đ u năm 2012 ầ
ĐVT: %Khu v c kinh tự ế Đóng góp trong t c đ tăng GDPố ộNông lâm th y s nủ ả 0,10
Công nghi p, xây d ngệ ự 2,33
D ch v và thu nh p kh uị ụ ế ậ ẩ 5,95
Ngu n: tính toán theo niên giám th ng kê Đà N ngồ ố ẵ
V Công nghi p: ề ệ
Giá tr s n xu t công nghi p toàn thành phị ả ấ ệ ố
B ng 2:ả Giá tr s n xu t toàn thành ph ị ả ấ ố
ĐVT: t đ ngỷ ồ
Trang 25Công nghi p có v n đ u t nệ ố ầ ư ước ngoài 2.260 2.071 2.539(Ngu n: Báo cáo t ng k t h ng năm s Công thồ ổ ế ằ ở ương Đà N ng 2008 2010)ẵGiá tr s n xu t công nghi p toàn thành ph năm 2008 đ t 11.388 t đ ng,ị ả ấ ệ ố ạ ỷ ồ tăng 17,6% so v i năm 2007. trong đó: ớ
Công nghi p trung ệ ương đ t 5.518 t đ ng, tăng 6,5%. Công nghi p đ aạ ỷ ồ ệ ị
phương đ t 3.610 t đ ng, , tăng 26,2%. ạ ỷ ồ
Công nghi p có v n đ u tu nệ ố ầ ước ngoài đ t 2.260 t đ ng, tăng 37,6%. Đây làạ ỷ ồ
m c tăng cao h n nhi u so v i m c bình quân chung toàn ngành, do các nhà máyứ ơ ề ớ ứ
m i trong lĩnh v c đi n, đi n t , đ ch i phát huy công su t.ớ ự ệ ệ ử ồ ơ ấ
Giá tr s n xu t công nghi p tính đ n cu i năm 2009 đ t 11.336 t đ ng,ị ả ấ ệ ế ố ạ ỷ ồ tăng 10,1% so v i năm 2008. Công nghi p đ a phớ ệ ị ương đ t 3.969 t đ ng, tăngạ ỷ ồ 8%.Công nghi p trung ệ ương đ t 5.296 t đ ng, tăng 12,2% so v i năm 2008. Côngạ ỷ ồ ớ nghi p có v n đ u t nệ ố ầ ư ước ngoài đ t 2.071 t đ ng, tăng 9,1%.ạ ỷ ồ
Giá tr s n xu t công nghi p năm 2010 đ t 13.035 t đ ng, tăng 16,6% so v iị ả ấ ệ ạ ỷ ồ ớ năm 2009. Trong đó:
Công nghi p trung ệ ương: 5.748 t đ ng, tăng 8,8%ỷ ồ
Công nghi p đ a phệ ị ương: 4.748 t đ ng, tăng 19,3%ỷ ồ
Công nghi p có v n đ u t nệ ố ầ ư ước ngoài có m c tăng trứ ưởng cao nh t đ tấ ạ 2.539 t đ ng, tăng 32,3%.ỷ ồ
T ng s n ph m công nghi p, xây d ng trong nổ ả ẩ ệ ự ước c a Đà N ng (GDP)ủ ẵ theo giá so sánh năm 1994
B ng 3: T ng s n ph m công nghi p, xây d ng trong nả ổ ả ẩ ệ ự ước
ĐVT: tri u đ ngệ ồ
2005 2007 2008 2009 2010Công nghi p khai thác mệ ỏ 68.846 39.928 36.508 39.615 45.652Công nghi p ch bi nệ ế ế 2.276.641 2.147.093 2.252.808 2.346.003 2.513.249
CN, SX, KT, PP đi n, nệ ước 190.241 633.348 582.275 713.687 802.159Xây d ngự 671.706 699.111 757.824 781.810 800.164
Ngu n: Niên giám th ng kê Đà N ngồ ố ẵ
T c đ tăng bình quân t ng s n ph m công nghi p, xây d ng trong nố ộ ổ ả ẩ ệ ự ướ ủ c c a
Đà N ng 20052010 đ t 10,6%/ nămẵ ạ
M t s ngành hàng có giá tr tăng khá cao so v i năm trộ ố ị ớ ước:
Trang 26Ch bi n than c cế ế ố 60 46,9 32,6
Xu t b n, in và sao các lo iấ ả ạ 5 2 2,3
S n xu t phả ấ ương ti n và v n t i các lo iệ ậ ả ạ 40 23 20,9
S n xu t, phân ph i đi nả ấ ố ệ 6 4,12 4
M t s doanh nghi p s n xu t ch ch t trên đ a bànộ ố ệ ả ấ ủ ố ị
Năm 2009 công ty cao su Đà N ng tăng 13,5%, công ty CP D t may 29/3 tăngẵ ệ 13,2%, công ty CP Th y s n và Thủ ả ương m i Thu n Phạ ậ ước tăng 25%
Công tác đ u t đ i m i công ngh , tăng năng l c s n xu t m i đầ ư ổ ớ ệ ự ả ấ ớ ược các doanh nghi p quan tâm đúng m c. T ng v n đ u t XDCB c a ngành công nghi p th cệ ứ ổ ố ầ ư ủ ệ ự
hi n năm 2009 đ t trên 2000 t đ ng.ệ ạ ỷ ồ
M t s d án l n đã hoàn thành, v n hành ch y th và đi vào ho t đ ng nh :ộ ố ự ớ ậ ạ ử ạ ộ ư Nhà máy đi n t Foster Đà N ng, nhà máy l p ráp đ ng c Diesel, dây chuy nệ ử ẵ ắ ộ ơ ề luy n phôi thép có công su t 150000 t n/năm ệ ấ ấ
Năm 2010, công nghi p thành ph đã có thêm 15 d án m i đệ ố ự ớ ược đ u t v iầ ư ớ
t ng v n đ u t XDCB th c hi n trên 2000 t đ ng. Trong đó, có m t s d án đãổ ố ầ ư ự ệ ỷ ồ ộ ố ự hoàn thành và đi vào ho t đ ng phát huy hi u qu nh :ạ ộ ệ ả ư
Công ty TNHH VBL Đà N ng đã nâng cao công su t s n xu t bia t 52,2ẵ ấ ả ấ ừ tri u lít lên 75 tri u lít/nămệ ệ
Nhà máy s n xu t Cáp đi n tàu th y (công ty XL&CN tàu th y Mi n Trung),ả ấ ệ ủ ủ ề
t ng m c d u t 287 t đ ng, công su t 8000 T/năm.ổ ứ ầ ư ỷ ồ ấ
Nhà máy s n xu t thu c đông dả ấ ố ược theo tiêu chu n GMP, t ng m c đ u tẩ ổ ứ ầ ư 51,4 t đ ng, công su t 30 tri u viên/năm.ỷ ồ ấ ệ
Nhà máy công ngh dệ ược Danasome, t ng m c đ u t 72 t đ ng (công tyổ ứ ầ ư ỷ ồ
CP dược Danapha) đã đóng góp cho tăng trưởng kinh t ế
Trang 27 V Nông, lâm nghi p, th y s nề ệ ủ ả
B ng 5: T ng s n ph m nông, lâm nghi p, th y s n trong nả ổ ả ẩ ệ ủ ả ước
ĐVT: tri u đ ngệ ồ
2005 2007 2008 2009 2010Nông nghi pệ 112.429 101.879 100.412 104.120 113.254
Công nghi pệ 17.788 16.678 15.366 16.097 18.471
Th y s nủ ả 243.244 228.432 206.008 180.621 160.243
Ngu n: Niên giám th ng kê Đà N ngồ ố ẵ
T ng s n ph m nông, lâm nghi p, th y s n có xu hổ ả ẩ ệ ủ ả ướng gi m, t c đ gi mả ố ộ ả bình quân 20052010 là 9,2%/năm. Trong đó, t c đ tăng bình quân c a nông nghi pố ộ ủ ệ
là 0,15%, lâm nghi p là 0,78%, th y s n là 8,1%.ệ ủ ả
2.1.2.2. Xã h i ộ
Thành ph Đà N ng có 8 qu n/huy n v i 56 phố ẵ ậ ệ ớ ường/xã, v i t ng dân tínhớ ổ
đ n năm 2011 là ế 951,7 nghìn người (niên giám th ng kê Đà N ng). Chi m 1% dânố ẵ ế
s c nố ả ước, Đà N ng có m t đ s ẵ ậ ộ ố 740 (Người/km2) cao g p 3,6 l n so v i m cấ ầ ớ ứ bình quân c a Vi t Nam. Đà N ng là m t trong nh ng thành ph có m c đ đô thủ ệ ẵ ộ ữ ố ứ ộ ị hóa cao nh t c nấ ả ước v i t l dân s đô th là 87% năm 2009 và d ki n đ t 92%ớ ỷ ệ ố ị ự ế ạ năm 2020
Dân s Đà N ng gia tăng v i t c đ khá cao trong nh ng năm g n đây, đ cố ẵ ớ ố ộ ữ ầ ặ
bi t là vùng ven đô. Dân c t p trung v i m t đ cao khu v c trung tâm, tuyệ ở ư ậ ớ ậ ộ ở ự nhiên các khu đô th cũng đang t ng bị ừ ước m r ng ra khu v c ngo i vi thành ph ở ộ ự ạ ố
S lố ượng dân nh p c vào thành ph cũng tăng nhanh, là m t trong nh ng nguyênậ ư ố ộ ữ nhân chính làm gia tăng dân s ố
Dân s trung bình c n c năm 2011 ố ả ướ ước tính 87,84 tri u ng i, tăng 1,04% soệ ườ
v i năm 2010, bao g m: Dân s nam 43,47 tri u ng i, chi m 49,5% t ng dân s cớ ồ ố ệ ườ ế ổ ố ả
n c, tăng 1,1%; dân s n 44,37 tri u ng i, chi m 50,5%, tăng 0,99%. Dân s khuướ ố ữ ệ ườ ế ố
v c thành th là 26,88 tri u ng i, chi m 30,6% t ng dân s c n c, tăng 2,5%ự ị ệ ườ ế ổ ố ả ướ so v iớ năm 2010; dân s khu v c nông thôn 60,96 tri u ng i, chi m 69,4%, tăng 0,41%.ố ự ệ ườ ế
Trang 28B ng 6: Chuy n d ch c c u lao đ ng trong các ngành kinh t qu c dân c aả ể ị ơ ấ ộ ế ố ủ
ĐN
ĐVT: %Năm 2010 Năm 2011
người, tăng 0,12%. T tr ng lao đ ng khu v c nông, lâm nghi p và th y s n gi mỷ ọ ộ ự ệ ủ ả ả
t 48,7% năm 2010 xu ng 48,0% năm 2011; khu v c công nghi p và xây d ng tăngừ ố ự ệ ự
t 21,7% lên 22,4%; khu v c d ch v duy trì m c 29,6%.ừ ự ị ụ ở ứ
B ng 7: t l th t nghi p trên đ a bàn thành ph Đà N ngả ỷ ệ ấ ệ ị ố ẵ
ĐVT: %Năm 2010 Năm 2011
T l th t nghi pỷ ệ ấ ệ 2,88 2,27
Trong đó: KV thành thị 4,29 3,6
KV nông thôn 2,30 1,71
Ngu n: Niên giám th ng kê Đà N ngồ ố ẵ
T l th t nghi p c a lao đ ng trong đ tu i năm 2011 là 2,27%, trong đóỷ ệ ấ ệ ủ ộ ộ ổ khu v c thành th là 3,6%, khu v c nông thôn là 1,71% (Năm 2010 các t l tự ị ự ỷ ệ ươ ng
ng là: 2,88%; 4,29%; 2,30%). T l thi u vi c làm c a lao đ ng trong đ tu i năm
Trang 29T đ u năm 2012 đ n nay, thành ph Đà N ng đã t ch c đừ ầ ế ố ẵ ổ ứ ược 18 phiên giao d ch vi c làm cho các lao đ ng trên đ a bàn thành ph , 9 tháng đ u năm 2012ị ệ ộ ị ố ầ thành ph đã t o vi c làm cho 25.627 lao đ ngố ạ ệ ộ
Trang 302.2. Th c tr ng phát tri n thự ạ ể ương m i hàng hóa n i đ a tai TPĐNạ ộ ị ̣
2.2.1. Đ c đi m thặ ể ương m i TP ĐNạ
Đà N ng là trung tâm thẵ ương m i c a mi n Trung và Tây Nguyên.ạ ủ ề
Lượng hàng hóa t các đ a phừ ị ương khác đ v phong phú, là n i giao thoa,ổ ề ơ
h p tác gi a các t nh, thành ph trong nợ ữ ỉ ố ước và nước ngoài. Cùng hàng lo t chiạ nhánh, đ i lý phân ph i c p m t c a các t p đoàn, công ty l n trong và ngoài nạ ố ấ ộ ủ ậ ớ ướ c
m ra Đà N ng.ở ở ẵ
N m trên tr c giao thông huy t m ch B c Nam v c đằ ụ ế ạ ắ ề ả ường b , độ ường s t,ắ
đường bi n và để ường hàng không, là c a ngõ giao thông quan tr ng c a c mi nử ọ ủ ả ề Trung và Tây Nguyên. Thành ph còn là đi m cu i cùng trên Hành lang kinh tố ể ố ế Đông Tây đi qua các nước Myanma, Thái Lan, Lào, Vi t Nam. Chính vì v y Đàệ ậ
N ng là m t m t xích quan tr ng trong vi c l u chuy n hàng hóa c a c nẵ ộ ắ ọ ệ ư ể ủ ả ước và khu v c.ự
Thương m i Đà N ng phát tri n m nh m theo hạ ẵ ể ạ ẽ ướng văn minh, l ch s , anị ự toàn
H t ng thạ ầ ương m i c a thành ph Đà N ng đạ ủ ố ẵ ược đ u t đ ng b , hi n đ iầ ư ồ ộ ệ ạ
v i 35 trung tâm thớ ương m i và siêu th , 85 ch tính đ n nay.ạ ị ợ ế
V i l i th là m t thành ph giàu ti m năng v du l ch, h ng năm Đà N ngớ ợ ế ộ ố ề ề ị ằ ẵ
có lượng l n khách du l ch đ n tham quan, ngh dớ ị ế ỉ ưỡng. Năm 2010 có 1,77 tri uệ khách du l ch đ n v i Đà N ng. Đi u đó cũng cho th y lị ế ớ ẵ ề ấ ượng hàng hóa và d ch vị ụ
được tiêu th là r t l n.ụ ấ ớ
Thương c ng Đà N ng cũng là đ u m i quan tr ng, đả ẵ ầ ố ọ ược các thương nhân
phương Tây đ ý đ n t r t s m, đây cũng là trung tâm xu t nh p kh u hàng hóaể ế ừ ấ ớ ấ ậ ẩ
c a Đà N ng và c nủ ẵ ả ước
2.2.2. Tinh hinh phat triên th̀ ̀ ́ ̉ ương mai hang hoa nôi đia trên đia ban thanh phô ĐṆ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ̀ ̀ ́
2.2.2.1. M ć ư tiêu th hàng hóa trong n ụ ướ ạ ị c t i đ a bàn Đà N ng ẵ
T i các t nh mi n Trung Trung b , ngay sau khi cu c v n đ ng "Ngạ ỉ ề ộ ộ ậ ộ ười Vi tệ Nam u tiên dùng hàng Vi t Nam” đư ệ ược tri n khai, MTTQ các t nh đã cùng các ban,ể ỉ
Trang 31c a ngủ ười tiêu dùng và nh th mà hàng Vi t khu v c này đã th t s lên ngôi. ờ ế ệ ở ự ậ ự T iạ
Qu ng Nam, Qu ng Ngãi và Đà N ng, n u nh năm đ u phát đ ng cu c v n đ ngả ả ẵ ế ư ầ ộ ộ ậ ộ
ch m i chuy n đ i nh n th c c a ngỉ ớ ể ổ ậ ứ ủ ười tiêu dùng t tâm lý "sính” hàng ngo i sangừ ạ tin dùng các s n ph m hàng Vi t, thì nh ng năm ti p theo, báo cáo c a các S Côngả ẩ ệ ữ ế ủ ở
thương đã cho th y s c tiêu th hàng Vi t đã v t lên hàng đ u. C th t i h u h tấ ứ ụ ệ ọ ầ ụ ể ạ ầ ế các siêu th l n nh Metro, Big C, Co.opMart, các ch trung tâm, đ i lý,… t l hàngị ớ ư ợ ạ ỷ ệ
Vi t Nam hi n chi m t 80% 90%. Hàng lo t thệ ệ ế ừ ạ ương hi u Vi t cũng đã đệ ệ ượ c
người tiêu dùng c nả ước tín nhi m, ví d nh Kinh Đô, Cà phê Trung Nguyên,ệ ụ ư Vissan, Vinamilk, Bia Sài Gòn, Vi t Ti n, Bia Larue, D t may 293, Cao su Đàệ ế ệ
N ng, Dẵ ược Danapha…
Năm 2010 trước nh ng bi n đ ng chung v giá c hàng hóa, d ch v c a thữ ế ộ ề ả ị ụ ủ ế
gi i, nh hớ ả ưởng c a thiên tai, d ch b nh nh ng v i các chủ ị ệ ư ớ ương trình bán hàng bình
n th tr ng c a thành ph khá hi u qu (bán g o, th t heo), ki m tra ch t ch giá
Tiêu dùng lương th c th c ph m chi m t tr ng l n trong t ng thu nh p c aự ự ẩ ế ỷ ọ ớ ổ ậ ủ
người dân Vi t Nam nói chung và Đà N ng nói riêng. T tr ng ch tiêu tiêu dùngệ ẵ ỷ ọ ỉ nhóm hàng lương th c, th c ph m c a ngự ự ẩ ủ ười dân luôn chi m trên 70% thu nh p.ế ậ Trong nh ng năm g n đây, xu hữ ầ ướng tiêu dùng hàng lương th c, th c ph m gi mự ự ẩ ả
d n nh ng v n chi m t tr ng cao trong t ng chi tiêu.ầ ư ẫ ế ỷ ọ ổ
V i m t thành ph g n m t tri u ngớ ộ ố ầ ộ ệ ười, m i ngày th trỗ ị ường Đà N ng c nẵ ầ kho ng 150 t n th t gia súc các lo i, 56 nghìn con gà, v t, hàng ch c v n qu tr ng,ả ấ ị ạ ị ụ ạ ả ứ 7080 t n h i s n và g n 100 t n rau, c , qu Hi n ngấ ả ả ầ ấ ủ ả ệ ười tiêu dùng đang r t quanấ tâm t i ch t lớ ấ ượng th c ph m. t i các tr i gia súc chăn nuôi, gia c m, th c hi n quyự ẩ ạ ạ ầ ự ệ
Trang 32trình v sinh an toàn th c ph m, s n ph m khi đ a ra th trệ ự ẩ ả ẩ ư ị ường có đ m b o ch tả ả ấ
lượng theo quy đ nh. Khâu gi t m , tiêu th gia súc, gia c m đị ế ổ ụ ầ ược c quan ch cơ ứ năng ki m tra khá ch t ch ể ặ ẽ
Do thu nh p và đ i s ng ngày càng đậ ờ ố ược nâng cao nên trong nh ng năm g nữ ầ đây, m c tiêu dùng s a và các s n ph m t s a đứ ữ ả ẩ ừ ữ ược người dân gia tăng nhanh chóng Năm 2009, bình quân tiêu dùng s a đ u ngữ ầ ười t i Đà N ng làạ ẵ 15kg/người/năm tăng 18,3% so v i năm 2008. Theo chi n lớ ế ược phát tri n ngành s aể ữ
c a s công thủ ở ương, đ n năm 2015 tiêu dùng bình quân đ u ngế ầ ười đ t m cạ ứ 7kg/người năm, năm 2020 trên 20kg/người năm, b ng chu n qu c t ằ ẩ ố ế
S c tiêu th đ u ng t i th trứ ụ ồ ố ạ ị ường Đà N ng liên t c phát tri n m nh trongẵ ụ ể ạ
nh ng năm qua. Đà N ng là m t trong nh ng thành ph tiêu th đ u ng hàng nămữ ẵ ộ ữ ố ụ ồ ố
l n nh t Vi t Nam. T ng lớ ấ ệ ổ ượng u ng bán l năm 2012 s tăng 32% so v i nămố ẻ ẽ ớ 2010
b.Nhóm hàng công nghi p tiêu dùngệ
B ng 9: M c tiêu th hàng công nghi p tiêu dùng ả ứ ụ ệ
ĐVT: t đ ngỷ ồ
2007 2008 2009 2010 T c đ tăng bình quânố ộHàng d t mayệ 360 382 389 400 3,5%
Theo báo cáo tình hình ho t đ ng công nghi p và thạ ộ ệ ương m i, nhu c u vàạ ầ
s c tiêu th các m t hàng xa x c a ngứ ụ ặ ỉ ủ ười dân ngày càng tăng cao.
2.2.2.2 H th ng ch , siêu th , c s bán l ệ ố ợ ị ơ ở ẻ
H t ng thạ ầ ương m i c a thành ph Đà N ng đạ ủ ố ẵ ược đ u t đ ng b , hi n đ iầ ư ồ ộ ệ ạ
v i ớ có 35 siêu th các lo i và ị ạ 6 trung tâm thương m i; 85 ch ạ ợ các lo i theo hạ ướ ngvăn minh, l ch s , an toàn ị ự (trong đó 8 ch lo i I)ợ ạ . T ng m c bán l hàng hóa tăngổ ứ ẻ
Trang 33ch c bán l văn minh, hi n đ i, kho ng 4% do nhà s n xu t bán th ng ra ngứ ẻ ệ ạ ả ả ấ ẳ ười tiêu dùng.
Đà N ng hi n có 2 ch l n nh t n m trung tâm thành ph là ch Hàn vàẵ ệ ợ ớ ấ ằ ở ố ợ
ch C n, cùng v i nh ng siêu th m i m trong vài năm tr l i đây nh Metro, Bigợ ồ ớ ữ ị ớ ở ở ạ ư
C, Co.opMart, Intimex, Viettronimex, Đ Nh t Phan Khang Đó là nh ng trung tâmệ ấ ữ
thương m i ch y u c a Đà N ng.ạ ủ ế ủ ẵ
H th ng siêu th , trung tâm thệ ố ị ương m i ho t đ ng và phát tri n khá hi uạ ạ ộ ể ệ
qu , th hi n qua s tăng nhanh v s lả ể ệ ự ề ố ượng và quy mô. S xu t hi n c a các nhàự ấ ệ ủ phân ph i nố ước ngoài đã t o ra m t th trạ ộ ị ường bán l sôi đ ng. Chính s c ép c nhẻ ộ ứ ạ tranh trong nước đã khi n cho các nhà phân ph i trong nế ố ướ ự ảc t c i thi n mình, nângệ cao năng l c c nh tranh đ ch ng ch i v i các nhà phân ph i nự ạ ể ố ọ ớ ố ước ngoài. Các c aử hàng bán l phát tri n c s lẻ ể ả ố ượng l n ch t lẫ ấ ượng,c s v t ch t đơ ở ậ ấ ược đ u t nângầ ư
c p và m r ng, ph c v ngày càng chuyên nghi p.ấ ở ộ ụ ụ ệ
Kênh phân ph i th trố ị ường Đà N ng ngày càng đa d ng, bên c nh đ u t phátẵ ạ ạ ầ ư tri n các trung tâm mua s m l n, hi n đ i đã phát tri n thêm các siêu th v a vàể ắ ớ ệ ạ ể ị ừ
nh : siêu th đi n máy Ebest, siêu th đi n máy và n i th t Ch L n ở ị ệ ị ệ ộ ấ ợ ớ
Cùng v i hàng lo t chi nhánh, đ i lý phân ph i c p 1 c a các t p đoàn, công ty l nớ ạ ạ ố ấ ủ ậ ớ trong và ngoài nước m ra đây, đ a Đà N ng tr thành trung tâm thở ở ư ẵ ở ương m iạ hàng đ u c a khu v c mi n Trung Tây Nguyênầ ủ ự ề
C s h t ng ph c v thơ ở ạ ầ ụ ụ ương m i trên th trạ ị ường n i đ a thành ph Đàộ ị ố
N ng đẵ ược quan tâm và phát tri n m nh. Trong năm 2010 thành ph đã đ u t m i,ể ạ ố ầ ư ớ nâng c p, s a ch a 6 ch v i t ng kinh phí 38,464 t đ ng. Trong đó: ngu n ngânấ ữ ữ ợ ớ ổ ỷ ồ ồ sách 27,545 t đ ng chi m t tr ng 71,3%; ngu n thỷ ồ ế ỷ ọ ồ ương nhân đóng góp 11,101 tỷ
đ ng chi m t tr ng 28,7%.ồ ế ỷ ọ
M ngạ l ưới doanh nghi p thệ ương m i ho t đ ng trên đ a bàn thành phạ ạ ộ ị ố
Đà N ng:ẵ
Theo s li u t ng h p c a C c Th ng kê Thành ph , đ n cu i năm 2011 Đàố ệ ổ ợ ủ ụ ố ố ế ố
N ng có g n 13.800 doanh nghi p, tuy nhiên th c t đang ho t đ ng ch h n 9.100ẵ ầ ệ ự ế ạ ộ ỉ ơ doanh nghi p. Trong đó, h n 400 đ n v t m ng ng s n xu t kinh doanh và g nệ ơ ơ ị ạ ừ ả ấ ầ 2.700 doanh nghi p ch gi i th ệ ờ ả ể
Trang 34So sánh s lố ượng DNTM Đà N ng v i t nh thành ph khác trên c nẵ ớ ỉ ố ả ước thì
có th nh n xét Đà N ng có s lể ậ ẵ ố ượng DNTM tương đ i l n, n m trong nhóm 5 t nhố ớ ằ ỉ thành ph có s lố ố ượng DNTM cao nh t nấ ước, x p sau lế ượt thành ph H Chí Minh,ố ồ
Hà N i, Đ ng Nai, H i Phòng.ộ ồ ả