Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I: Phân tích tình hình sử dụng thuốc kháng sinh điều trị viêm phổi cộng đồng tại khoa Nhi, bệnh viện đa khoa huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai

Luận văn tập trung khảo sát tình hình sử dụng kháng sinh trong điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở trẻ em từ 6 tháng đến 5 tuổi tại khoa Nhi, bệnh viện Đa khoa huyện Văn Bàn từ 01/01/2018 – 30/6/2018; đồng thời phân tích tính hợp lý trong sử dụng kháng sinh điều trị viêm phổi ở trẻ em từ 6 tháng đến 5 tuổi theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp ở trẻ em năm 2015 của BYT.

TR N NG C HOÀNG

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH S D NG THU C KHÁNGăSINHă I U TR VIÊM PH I C NG

LU NăV NăD CăS ăCHUYÊN KHOA C P I

B Y T

TR N NG C HOÀNG

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH S D NG

AăKHOAăHUY NăV NăBẨN, T NH LÀO CAI

LU NăV NăD CăS ăCHUYểNăKHOAăC P I

L I C Mă N

ti pă h ng d n,ă giúpă đ tôi trong su t th i gian nghiên c u và hoàn thành

và t oăđi u ki n t t nh t cho tôi trong su t quá trình h c t p, làm vi c và nghiên

c u

l iăgiúpăđ tôi kh o sát, nghiên c u và th c hi n Lu năv năt t nghi p

đi u ki n thu n l iăđ chúng tôi hoàn thành nhi m v khóa h c

nh năđ c s đ ng viên, khích l c aăgiaăđình;ăs giúpăđ nhi t tình c a b n bè vƠăđ ng nghi p Nhân d p này, tôi xin bày t lòng bi tă năsơuăs c vì s giúpăđ quỦăbáuăđó

M C L C

DANH M C B NG 9

T V Nă 1

Ch ngă1 T NG QUAN 3

1.1 T NG QUAN V B NH VIÊM PH I C NGă NG TR EM 3 1.1.1 nhăngh a 3

1.1.2 Tình hình d ch t 3

1.1.3 C nănguyên 3

1.1.4 Ch năđoánăviêmăph i c ngăđ ng tr em 7

1.1.5 Phân lo i viêm ph i tr em 9

1.2.ă I U TR VIÊM PH I TR EM 10

1.2.1 Nguyên t căđi u tr viêm ph i 10

1.2.2 Nguyên t căđi u tr b ng kháng sinh 10

1.2.3ăC ăs đ l a ch năkhángăsinhătrongăđi u tr viêm ph i c ngăđ ng 11

1.2.5.ăM tăs ăh ngăd năl aăch năkhángăsinhăbanăđ uătrongăviêmăph iă c ngăđ ngăt iăVi tăNam 15

1.3 GI IăTHI UăB NHăVI Nă AăKHOAăHUY NăV NăBẨN 22

Ch ngă2.ă IăT NGăVẨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 24

2.1.ă IăT NGăNGHIểNăC U 24

2.2.ăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U: 24

2.3 M T S TIÊU CHU Nă C S D NGă PHÂN TÍCH K T QU : 26

2.4 X LÝ K T QU : 31

Ch ngă3 K T QU NGHIÊN C U 32

3.1 Că I MăCHUNGăV ăB NHăNHỂNăVIểMăPH IăTRONGă M UăNGHIểNăC U 32

3.1.1 Liênăquanăgi aăl aătu iăvƠăgi iătínhătrongăb nhăviêmăph i 32

3.1.2 Liên quan gi a l a tu iăvƠăđ n ng c a viêm ph i: 32

3.2 TH C TR NG S D NGăKHÁNGăSINHăTRONGă I U TR

VIÊM PH I: 33

3.2.1 T l b nhănhơnăđưăs d ngăkhángăsinhătr c khi nh p vi n: 33

3.2.2ăCácăkhángăsinhăđưăs d ng t i b nh vi n: 34

3.2.3 T ăl ăkhángăsinhăđ căkêătrongăb nhăán: 36

3.2.4.ăCácăphácăđ ăđi uătr ăbanăđ u: 37

3.2.5 Cácăphácăđ ăthayăth ătrongăquáătrìnhăđi uătr 38

3.2.6 ădƠiăđ tăđi uătr ăvƠăs ăd ngăkhángăsinh: 39

3.2.7.ăHi uăqu ăđi uătr : 40

3.3 TệNHăPHỐăH PăTRONGăVI CăS ăD NGăPHÁCă ăKHÁNGă SINHăBANă UăTRONGă I UăTR ăVIểMăPH IăTR ăEM 41

3.3.1 Phơnătíchăs ăphùăh păl aăch năphácăđ ăkhángăsinhăbanăđ u 41

3.3.2 ánhăgiáătínhăphùăh păc aăkhángăsinhăthayăth : 43

3.3.3 ánhăgiáăv ăli uădùngăkhángăsinh: 44

3.3.4.ăPhơnătíchătínhăh pălỦătrongănh păđ aăthu c: 47

Ch ngă4.ăBẨNăLU N 50

4.1.ă Că I MăC AăVIểMăPH IăTR ăEMăTRONGăM UăNGHIểNă C U 50

4.1.1.ăV ă nhăh ngăc aăl aătu iăvƠăgi iătínhătrongăb nhăviêmăph i 50

4.1.2.ăV ăliênăquanăgi aăl aătu iăvƠăđ ăn ngăc aăb nhăviêmăph i: 51

4.2.ăBẨNăLU NăV ăTH CăTR NGăS ăD NGăKHÁNGăSINHă TRONGă I UăTR ăVIểMăPH I 52

4.2.1.ăT ăl ăb nhănhơnăđưăs ăd ngăkhángăsinhătr căkhiănh păvi n 52

4.2.2.ăCácăkhángăsinhăđưăs ăd ngăđi uătr ăviêmăph iăc ngăđ ngăt iăb nhă vi n 53

4.2.3.ăCácăphácăđ ăđi uătr ăbanăđ u 54

4.2.4.ăPhácăđ ăthayăđ iătrongăquáătrìnhăđi uătr 55

4.2.5.ă ădƠiăđ tăđi uătr ăb ngăkhángăsinhăvƠăhi uăqu ăđi uătr 56

4.3.ăBẨNăLU NăV ăTệNHăPHỐăH PăTRONGăVI CăS ăD NGă KHÁNG SINH 57

4.3.1.ăPhơnătíchăs ăl aăch năkhángăsinhăsoăv iăh ngăd n 57

4.3.2.ăPhơnătíchăli uădùngăkhángăsinh 58

4.3.3.ăPhơnătíchănh păđ aăthu c 59

4.3.4.ăPhơnătíchăđ ngădùngăthu c 60

K TăLU NăVẨă ăXU T 62 TẨIăLI UăTHAMăKH O

PH ăL C

DANH M C B NG

ph i c ngăđ ng trên tr em t i Vi t Nam 6

B ng 3.14 Phân tích li u dùng kháng sinh aminosid trên b nh nhân suy

T V Nă

d i 5 tu i vƠoăn mă2015,ăchi m 16% t ng s tr emăd i 5 tu i t vong [46]

nh ăthi uădinhăd ng, thi uăn c s ch và v sinh s ch, ô nhi m không khí và khôngăđ c ti p c năch măsócăs c kh e phù h p [44]

[2] Viêm ph i tr em có th do virus, vi khu n ho c vi sinh v t khác Theo WHO, các nguyên nhân hay g p nh t là Streptococcus pneumoniae (ph c u),

th ng g p viêm ph i do vi khu năkhôngăđi năhình,ăđ i di n là Mycoplasma

nhơnăhƠngăđ u gây viêm ph i c ngăđ ng tr d i 5 tu i Ph c uăcóăh nă90ă

T i cácăn căđangăphátătri n, vi khu nălƠăc nănguyênănhơnăgơyăb nh ph

đi u tr đ gi m t l t vong c a viêm ph i [10] S d ng,ăd i li u ho c l m

ng i b nh mua kháng sinh t đi u tr khiăkhôngăcóăđ năc a th y thu c, s

d ngăkhángăsinhăđ đi u tr đ i v iătr ng h p không do b nh lý nhi m khu n

gây ra, s d ng kháng sinh, thu c không phù h p v i lo i, ch ng vi khu n, vi

gian s d ng [6] Vi căphơnătíchăđánhăgiáăth c tr ng s d ng kháng sinh hi n

nay đóngăvaiătròăquanătr ng giúp cho các th y thu c lâm sàng, các nhà qu n lý

lỦ,ăc ngăchínhălƠănơngăcaoăhi u qu đi u tr viêm ph i c ngăđ ng cho tr em

gi ng b nh Ho tăđ ng c a B nh vi n trong mô hình Phòng Y t bao g m:

1 v iă127ăCBVCătrongăđóăcóă36ăBácăs (6 Bác s CK1, 30 Bác s đ nh h ng

chuyên khoa, đa khoa), 7ăD c s i h c, 16 c nhân Y t , 3 c nhân Tài

T i khoa Nhi c a b nh vi n, t l b nhă nhơnă viêmăđ ng hô h p luôn

thu c kháng sinh trong đi u tr viêm ph i m c ph i c ng đ ng t i khoa Nhi

huy n V n Bàn t 01/01/2018 – 30/6/2018

Ch ngă1 T NGăQUAN 1.1 T NG QUAN V B NH VIÊM PH I C NGă NG TR EM

1.1.1 nhăngh aă

c ngăđ ng là nhi m khu n c pătínhă(d i 14 ngày) gây t năth ngănhuămôăph i,

1.1.2 Tình hình d ch t

vongăcao,ăđ c bi t là tr d i 5 tu i S li u th ng kê c a T ch c Y t th gi i

47%ătrongăgiaiăđo n 2000 - 2015, t 1,7 tri u ca m c xu ngă922.000ănh ngăv n

là b nh có t l gi m th p nh t [31], [38]

hƠngăđ u mà tr emăđ năkhámăvƠăđi u tr t i các b nh vi năvƠăc ngălƠănguyênă

12%ătr ng h p s tr ng h p t vong.ăNh ăv y m iăn mă c tính có kho ng

4500 tr < 5 tu i t vong do viêm ph i [10]

1.1.3 C nănguyên

Theo th ng kê c a WHO, vi khu n gây b nhăth ng g p nh t là Streptococcus

là các lo i vi khu n khác (Moraxella catarrhalis, Staphylococcus aureus,

vibao g m Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila [40]

virusăth ng g p gây viêm ph i tr em là virus h p bào hô h p Respiratory

Syncitral virus (RSV),ă sauă đóă lƠă cácă virusă cúmă A,ă B,ă áă cúmă Adenovirrus,ă

Metapneumovirus, virus SARS (severe acute respiratory syndrome) Nhi m

virusăđ ng hô h pălƠmăt ngănguyăc ăviêmăph i do vi khu n ho c có th k t

h p viêm ph i do virus và vi khu n (kho ng 20-30%) Virus là nguyên nhân

nhóm tr < 1 tu iăh năsoăv i nhóm tr > 2 tu i [40]

Histoplasma,…và m t s lo i n mănh ăCandida spp, Pneumocytis jiroveci là

tác nhân quan tr ng trên nhóm tr nh nhi m HIV [40]

đ nhăc nănguyênăgơyăb nh ch y u trên tr em (xem B ng 1.1) Các k t qu này

đ u th ng nh t v i báo cáo c a WHO v ch ng lo i các tác nhân chính gây

nhơnăkhôngăđi n hình bao g m M.pneumoniae, C.pneumoniae trên tr l năh n.ă

T l t ng ch ng lo iădaoăđ ng theo t ng nghiên c u do s khác bi t c a nhóm

đ iăt ng nghiên c uăvƠăđ a bàn nghiên c u

khôngăthayăđ i nhi u theo th i gian nh ng tìnhăhìnhăđ kháng c a các tác nhân nƠy,ăđ c bi t là các vi khu năcóăxuăh ngăgiaăt ngărõăr t T i Vi t Nam, m t s

trongăCh ngătrìnhăgiámăsátăthu c qu c gia v m căđ nh y c m v i kháng sinhăn mă2003-2004 (ASTS) [17] cho th y s giaăt ngăđ kháng c a các vi

khu năth ng gây viêm ph i c ngăđ ng trên tr em v i các kháng sinh thông

B ng 1.1 Các nghiên c u g n đây v tác nhân gây b nh trong viêm

NC

S xét nghi

m vi sinh

B nh

ph m

S k t

qu vi sinh

d ng

tính

Vi sinh v t gây b nh xác

5/2012

- 5/2013

- D ch t

h u/d ch

r a ph

qu n ph nang/d c

h n i khí

qu n

1876 Các lo i virus

59,70%, S.pneumoniae 10,39%, H.influenzae 7,09%, E.coli 2,40%

7/2010

- 3/2012

722 D ch t

h u và máu

383 ca

đ nănhi m và

đ ng nhi m (53%)

M.pneumoniae 26,3%;

S.pneumoniae 9,14%,

H.influenzae 5,67%, C.pneumoniae 3,74%, các lo i virus

120 - 76

(63,33%)

M.pneumoniae 36,67%,

18,33%, H.influenzae 7,50%, Cúm A 0,83%

C năTh ă

159 D ch khí

qu n (hút qua

đ ng

m i)ă

34ăd ngătính v i nuôi c y

vi khu n (21,30%)

S.pneumoniae 47,1%,

S.aureus 20,6%, M.catarrhalis 14,7%,

H.influenzae 8,8%

đ ng

m i)ă

30ăd ngătính v i nuôi c y

vi khu n (16,6%)

S.pneumoniae 23,3%,

H.influenzae 20%,

E.coli 16,6%, M.morganii 13,3%

1.1.4 Ch năđoánăviêmăph i c ngăđ ng tr em

Ch năđoánăviêmăph i c ngăđ ng tr em ch y u d a vào d u hi u lâm

1.1.4.1 Tri u ch ng lâm sàng

nh ng d u hi u sau:

do nhi u nguyên nhân S t có th có nhi u b nh, ch ng t tr có bi u hi n

- Ho: D u hi uăth ng g păvƠăcóăđ đ c hi u cao trong các b nhăđ ng

hô h p,ătrongăđóăcóăviêmăph i

ng ng th nhanh c a tr emăđ căquyăđ nhănh ăsau:ă

tuyănhiênăđ nh y th p so v i viêm ph iăđ căxácăđ nh b ng hình nh X-quang

[7], [46]

1.1.4.2 Tri u ch ng c n lâm sàng

Hình nh X-quang ph i:

trongăđóăcóăviêmăph i Tuy nhiên không ph iătr ng h p viêm ph iăđ c ch n đoánătrênălơmăsƠngănƠoăc ngăcóăd u hi u t năth ngătrênăphimăX-quang ph i

t ngă ngăvƠăng c l i Trong 2-3ăngƠyăđ u c a b nh, X-quang ph i có th bìnhăth ng

ph i ranh gi i không rõ m t bên ho c hai bên ph i

Xét nghi m công th c máu và CRP :

th ngăt ngăcaoăkhiăviêmăph i do vi khu n, khôngăt ng n u nguyên nhân do

Xét nghi m vi sinh:

sinhăđ [7], [10]

1.1.5 Phân lo i viêm ph i tr em

vƠăđi u tr m t s b nhăth ng g p tr emăn mă2015ăc a B Y t )

gi m thông khí khu trú

1.1.5.2 Viêm ph i n ng

Ch năđoánăviêmăph i n ng khi tr có d u hi u c a viêm ph i kèm theo

ít nh t m t trong các d u hi u sau:

giác:ăl ăm ăho c hôn mê, co gi t

- D u hi u suy hô h p n ng: Th rên, rút lõm l ng ng c r t n ng, Tím tái

ho c SpO2 < 90%

- Tr d i 2 tháng tu i [9]

1.2.ă I U TR VIÊM PH I TR EM

1.2.1 Nguyên t căđi u tr viêm ph i

- i u tr tri u ch ng

- i u tr nguyên nhân: l a ch năkhángăsinhătheoăc nănguyênăgơyăb nh,ănh ngăbanăđ uăth ng theo kinh nghi m lâm sàng, y u t d ch t , m căđ n ng c a

tr c khu n m xanh [5]

Banăđ uăth ng dùng kháng sinh theo kinh nghi m,ăsauăkhiăxácăđ nh

đ c nguyên nhân gây b nh b ngăcácăph ngăphápăviăsinhătinăc y thì kháng

sinh nên dùng lo i có tác d ng tr c ti p trên vi khu n gây b nh Ph n l n b nh

nhơnăkhôngăđápă ng v i li uăphápăkhángăsinhăbanăđ u có th do b n thân tình

tr ng viêm ph i ti n tri n n ng nhanh, bi u hi n suy hô h p c p hay s c nhi m khu nầăBênăc nhăđóăcóăth do kháng thu c, do nguyên nhân khác, dùng thu c khôngăđúngăli u hay có v năđ v h p thu thu c, ho c ch năđoánăsai.ăNh ng

1.2.2 Nguyên t căđi u tr b ng kháng sinh

Các nguyên t c chính nh m s d ng kháng sinh an toàn, h p lý là:

- Ph i s d ngăkhángăsinhăđúngăli uăl ngăvƠăđúngăth iăgianăđúngăquyă

đ nh

- Ph i bi t các nguyên t c ch y u v ph i h p kháng sinh [14] Trong

tr ng h p viêm ph i do vi khu n b t bu c ph iădùngăkhángăsinhăđi u tr ,

trong th c t r t khó phân bi t viêm ph i do vi khu n hay virus ho c có s k t

h p gi a virus v i vi khu n k c d a vào lâm sàng, X-quang hay xét nghi m

1.2.3 C ăs đ l a ch năkhángăsinhătrongăđi u tr viêm ph i c ngăđ ng

h p Tuy nhiên trong th c t khó th c hi n vì:

khóăkh n,ăđ c bi t là t i c ngăđ ng

vƠoăđ căđi m lâm sàng, l a tu i, tình tr ng mi n d ch, m căđ n ng nh c a

b nhăc ngănh ătìnhăhìnhăkháng kháng sinh c a các vi khu n gây b nhăth ng

g păđ có quy tăđ nh thích h p [10]

+ă i v i tr s ăsinhăvƠă<ă2ăthángătu i:ăNguyênănhơnăth ng g p là liên c u

B, t c u, vi khu n Gram-âm, ph c u (S pneumoniae) và H influenzae

+ Tr trên 5 tu i ngoài S pneumoniae và H influenzae còn có thêm Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila [10]

- Theo tình tr ng mi n d ch: Tr b suy gi m mi n d ch b m sinh hay m c

ph iăđ c bi t là tr b HIV - AIDSăth ng b viêm ph iădoăkíăsinhătrùngănh ă

nh ăS.aureus, các vi khu n Gram-âm và Legionella spp [10]

Cácătr ng h p viêm ph i n ng và r t n ng (suy hô h p, s c, tím tái, b

suyădinhăd ng n ng th ng là do các vi khu n Gram-âm ho c t c u nhi u

h nălƠădoăph c u và H influenzae

M căđ kháng kháng sinh tùy theo t ngăđ aăph ng,ăt ng vùng (thành

thu căcaoăh nă c ngăđ ng, n iăl m d ng s d ng kháng sinh có t l kháng

thu căcaoăh năn iăs d ng kháng sinh an toàn và h p lý

viêm ph i tr em (xem B ng 1.2 - ASTS 2003 - 2004) M c dù nghiên c u trong phòng xét nghi m thì t l kháng kháng sinh c a các vi khu n gây viêm

penicilin, ampicilin, gentamicin và chloramphenicol hay c co-trimoxazol v n

phơnătíchăcácăđ căđi mănóiătrênăđ l a ch n kháng sinh phù h p [10] T

B ng 1.2 Tình hình kháng kháng sinh c a 3 vi khu n th ng g p gây

viêm ph i tr em [10]

Kháng sinh S.pneumoniae

(%)

H influenzae (%) M catarrhalis

- 64,6

0

- 62,9 31,9

- 84,6 64,3 50,0 13,2 2,6 35,1 88,6 73,2

- 24,2 6,8 1,7 17,3 4,9 8,3 65,8 65,8

1.2.4 Tómăt tăh ngăd năs ăd ngă khángăsinhătrongăđi uătr ăviêmă

ph iăc ngăđ ngătr ăemăc aăm tăs ăt ăch c h iăchuyênămôn trênăth ăgi i

T ăch căyăt ăth ăgi iă( 2014) [45]

Tr ăth ănhanhăkhôngăRLLNăho căcácăd uă

hi uănguyăhi măkhác:ăamoxicilin (U)

Tr ă2-59 tháng có RLLN: amoxicilin (U)

Tr ă2-59 tháng: ampicilin (T)(ho căpenicilină(T)+ă

Tr ăs ăsinh:ăbenzylpenicilină+ăgentamicin

Tr ă1ăthángă-18ătu i:ăamoxicilinăho căampicilină(U).ăKHÔNGă ÁPă NG:ă+clarithromycină (ho că azithromycină ho că erythromycin).ă Nghiă t ă c u:ă

Nhi măkhu năhuy t/VPăbi năch ng/khôngău ngăđ c:ăamoxicilină(T)ăho că

azithromycinăho căerythromycin

VPă doă tácă nhơnă khôngă đi nă hình:ă clarithromycină (ho că azithromycină ho că

eryhtromycin).ăTr ă>12ătu i:ădoxycyclin

Tr ngăHoàng gia nhi khoa vƠăs căkh eătr ăem &ăH iăb nhănhi mătrùngă nhi khoa Châu Âu (2016) [42]

Tr ă<ă5ătu i:ăamoxicilin (U)

pneumoniae: Macrolide

(TM): penicillin, amoxicilin, cefuroxim, amoxicilin/acid clavulanic, cefotaxim, ceftriaxon

H iăl ngăng căAnhă(2011)ă[38]

amoxicilină(U).ăTHAYăTH :ăamoxicilin/acid clavulanic, cefaclor,

erythromycin, azithromycin và clarithromycin

Khôngăđ ăho cănghiăng ăVPădoăMycoplasma ho căChlamydia ho cătrongăVPă

r tăn ng:ă+ăMacrolid.ăVPăm căkèmăcúm:ăamoxicilin/acid clavulanic

B nhănhơnăngo iătrúăVPăthùy/viêmăph ăqu năph i:ăamoxicilin (U)

B nhănhơnăn iătrúăkhông cóăd uăhi uăđeăd aătínhăm ng:ăampicilin (TM)

B nhănhơnăsuyăhôăh păho căshockănhi măkhu n:ăcephalosporinăth ăh ă3.ă

H influlenzae sinhă betalactamseă ho că ph ă c uă khángă penicilin:ă ceftriaxon

ho c cefotaxim

Khiăt năth ngănhi uăthùyăho căxu tăhi nătúiăkhíăthƠnhăm ng:ă+VancomycinăvƠăxu ngăthangăt ă

ampicilinăxu ngăamoxicilin (U)

N uăcóăm ămƠngăph iădoăS.aureus: Vancomycin

N uăcó S.pneumoniae trongămáuăho căd chăti tăhôăh pănh yăc măv iăpenicilin:ă

H iăb nhănhi mătrùngăvƠăH iăb nhănhi mătrùngănhiăkhoaăM ăậ 2011 [34]

Tr ă<ă5ătu i:ăVPănhi măkhu n:ăamoxicilin, amoxicilin/acid clavulanic VP do cácătácănhơnăkhôngăđi năhìnhămacrolide

Tr ă>ă5ătu i,ăamoxicilin, amoxicilin/acid clavulanic± macrolid, doxycyclin:

tr ă>ă7ătu i:ă ± doxycyclin

1.2.5 M tăs ăh ngăd năl aăch nă khángăsinhăbanăđ uă trongăviêmăph iă

c ngăđ ngăt iăVi tăNam

H ng d n ch n đoán và đi u tr m t s b nh th ng g p tr em

c a B Y t (2015)

Viêm ph i

- i u tr kháng sinh:

- Amoxicillin 80mg/kg/24 gi , chia 2 l n ho c amoxicillin/acid clavulanic

- N u tr d ng v i beta ậ lactam ho c nghi ng viêm ph i do vi khu n không

đi n hình thì dùng nhóm macrolid: (azithromycin, clarithromycin ho c

erythromycin)

+ Tr trên 5 tu i:

banăđ u là macrolid Dùng m t trong các thu c sau: Erythromycin 40 mg/kg/24

tr 7ăđ n 10 ngày, azithromycin có th dùng 5 ngày

Viêm ph i n ng

nhóm aminosid L a ch n:

m ch ch m 30 phút ho c tiêm b p m t l n Có th thay th b ng amikacin

15mg/kgătiêmăt nhăm ch ch m ho c tiêm b p Dùng ceftriaxon 80mg/kg/24h tiêmăt nhăm ch ch m 1 l n ho c cefotaxim 100 ậ 200 mg/kg/24 gi , chia 2 - 3

l nătiêmăt nhăm ch ch m ; dùng khi th t b i v i các thu c trên ho c dùng ngay

t đ u Th i gian dùng kháng sinh ít nh t 5 ngày

- N u có b ng ch ng viêm ph i màng ph i do t c u nh y v i methicillin (c ng

đ ng), dùng oxacillin ho c cloxacillin 200mg/kg/24 gi , chia 4 l n,ătiêmăt nhă

H ng d n s d ng kháng sinh c a B Y t (2015)

a) Viêm ph i tr s sinh và < 2 tháng tu i

+ Benzyl penicilin 50mg/kg/l n (TM) ngày dùng 4-6 l n ho c ampicilin 100 -

150 mg/kg/ngày k t h p v i gentamicin 5-7,5 mg/kg/ngày (TB ho c TM) dùng

ch aăkhángănhi u v i thu c này, ho c amoxicilin 45mg/kg/ngày (u ng) chia

5 - 7 ngày Th i gian dùng kháng sinh cho tr viêm ph i ít nh t là 5 ngày N u

khôngăđ ho c n ngăthêmăthìăđi u tr nh ăviêmăph i n ng nh ngăn iătìnhă

amoxicilin lên 75mg/kg/ngày ho c 90mg/kg/ngày chia 2 l n trong ngày

+ăTr ng h p nghi ng do H influenzae và M catarrhalis sinh beta- lactamase

có th thay th b ng amoxicillin-acid clavulanic

- Viêm ph i n ng

+ Benzyl penicilin 50mg/kg/l n (TM) ngày dùng 4-6 l n, ho c ampicilin 100 -

Tr đangăđ cădùngăkhángăsinhăđ ngătiêmăđ đi u tr viêm ph i c ngăđ ng có

tr ng chung tr có th dùng thu căđ cătheoăđ ng u ng

- Viêm ph i r t n ng

+ Benzyl penicilin 50mg/kg/l n (TM) ngày dùng 4-6 l n ph i h p v i gentamicin 5 -7,5 mg/kg/ngày (TB ho c TM) dùng 1 l n trong ngày, ho c

ho c có th dùng ampicilin 100 - 150mg/kg/ngày k t h p v i gentamicin 5 -7,5

th c trên cho nhau ho c dùng cefuroxim 75 - 150 mg/kg/ngày (TM) chia 3 l n

- N u nghi ng viêm ph i do t c u dùng:

+ Oxacilin 100 mg/kg/ngày (TM ho c TB) chia 3-4 l n k t h p v i gentamicin

5 -7,5 mg/kg/ngày (TB ho c TM) dùng 1 l n trong ngày N u không có oxacilin thay b ng: cephalothin 100mg/kg/ngày (TM ho c TB) chia 3-4 l n k t h p v i

N u nghi ng do t c u kháng methicilin có th s d ng: Vancomycin 10mg/kg/l n ngày 4 l n

c) Viêm ph i tr trên 5 tu i

hình bao g m Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae và Legionella pneumophila Vì v y có th dùng các kháng sinh sau:

+ Benzyl penicilin: 50mg/kg/l n (TM) ngày 4-6 l n, ho c cephalothin: 50 - 100 mg/kg/ngày (TM ho c TB) chia làm 3-4 l n, ho c cefuroxim: 50 - 75 mg/kg/ngày (TM ho c TB) chia làm 3 l n, ho c ceftriazon: 50 - 100

sinh beta-lactamase cao thì có th thay th b ng amoxycilin/acid clavulanat

hình Mycoplasma, Chlamydia, Legionella có th dùng:

+ erythromycin: 40 -50 mg/kg/ngày chia 4 l n u ng trong 10 ngày, ho c

azithromycin:ă10mg/kg/trongăngƠyăđ uăsauăđóă5mg/kgătrongă4ăngƠyăti p theo

Phác đ đi u tr Nhi khoa – B nh vi n Nhi đ ng 1 (2013):

Viêm ph i r t n ng

+ Cefotaxim: 200 mg/kg/ngày TMC chia 3-4 l n, ho c ceftriaxon v i li u 80

- N u nghi ng t c u:

+ Oxacillin (50 mg/kg TB hay TM m i 6-8 gi ) và Gentamicin Khi tr c i thi n, chuy n sang Oxacillin u ng trong t ng th i gian 3 tu n

Viêm ph i n ng

- Benzyl penicillin: 50.000 UI/kg TB hay TM m i 6 gi ít nh t 3 ngày ho c

ampicillin (TM) ho c cephalosporin th h th III (TM) N u tr không c i

khi tr c i thi n, chuy n sang amoxicillin u ng

- Th iăgianăđi u tr : 7ậ10 ngày

Viêm ph i

- Amoxicillin: 50 mg/kg/ngày chia 2 l n u ng Khi nghi ng vi khu n kháng thu c: 80-90 mg/kg/ngày chia 2 l n u ng ho c cotrimoxazol (4mg/kg trimethoprim - 20mg/kg sulfamethoxazol) x 2 l n/ngày Th i gian: ít nh t 5 ngày, n u c i thi n (h t th nhanh, b t s t,ă nău ngăkháăh n):ăti p t c u ng khángăsinhăđ 5 ngày, n u tr không c i thi n (còn th nhanh, s t,ă năkém):ăđ i

sang cephalosporin th h th hai (cefaclor, cefuroxim) ho c amoxicillin + acid

clavulinic

- Macrolid (erythromycin, clarithromycin, azithromycin) là kháng sinh thay

th trongătr ng h p d ng v iăbetaălactam,ăkémăđápă ng v i đi u tr kháng sinhăbanăđ u hay nghi ng vi khu năkhôngăđi n hình [2]

Phác đ đi u tr Nhi khoa, B nh vi n Nhi đ ng 2 (2016)

Viêm ph i không c n nh p vi n: tr ng h p nh , ch năđoánăviêmăph i không

m ch; ho c cefuroxim 150 mg/kg/24h tiêm m ch, th i gian dùng kháng sinh

t 1-2 tu n

- Tr ng h p viêm ph i nghi do Staphylococcus aureus (tràn m , tràn khí

màng ph i), c n ph i h p thêm vancomycin ho c clindamycin, th i gian dùng kháng sinh t 3-4 tu n

d ch): sulfamethoxazol 75-100 mg/kg + trimethoprim 15-20 mg/kg/24h chia 4

Phác đ đi u tr b nh tr em, b nh vi n Nhi Trung ng (2015)

B nhănhiăch aădùngăkhángăsinhă tuy nătr c

tiêmăt nhăm ch ch m, chia 2 l nătrongăngƠyă(lƠmătestătr c khi tiêm)

- Có th ph i h p: v i amikacin: li u dùng 15mg/kg/24 gi , chia 2 l n

tiêm b p

B nhănhơnăđưădùngăkhángăsinh

b ngă n c c tă đ 20ml,ă tiêmă r nhă m ch ch m, chia 2 l n, ph i h p v i

amikacin: li u 15mg/kg/24 gi , tiêm b p chia 2 l n trong ngày

ch m chia 2 l n trong ngày ph i h p v i amikacin: li u 15mg/kg/24 gi , tiêm

b p chia 2 l n trong ngày [4]

Khuy n cáo ch n đoán và đi u tr nhi m trùng hô h p tr em, H i hô h p,

h i tai m i h ng Vi t Nam (2018)

Viêm ph iăthôngăth ng

Tr emă≥ă40kg:ă500mgăậ 1g/l n, 3 l n/ngày Dùng trong 10 ngày

15mg/kg/ngày, chia 2 l n/ ngày Dùng trong 5-10 ngày ho c

+ Azithromycin: tr em trên 6 tháng tu i: 10mg/kg, 1 l n/ngày (t iă đaă500mg)ătrongăngƠyăđ u, 5mg/kg, 1 l n/ngày t ngày th 2ăđ n ngày th 5

Viêm ph i nh ho c trung bình

- T 2ăđ n 5 tháng tu i:ăamoxicillinăhayăamoxicillin+clavulanate,ăđi u tr

thay th : Cefuroxim, cefpodoxim, cefdinir hay azithromycin, clarithromycin

levofloxacin

Viêm ph i n ng

d ngăkhángăsinhăđ ng tiêm nhóm cephalosporin th h 2 ho c 3 ho c ph i

h p hai nhóm kháng sinh

- Tr d i 2 tháng: ampicilin + gentamycin

- Tr t 2ă thángă đ n 5 tu i: benzyl penicilin, ampicilin, cefotaxim hay

azithromycin hay clarythromycin [11]

1.3 GI IăTHI UăB NHăVI Nă AăKHOAăHUY NăV NăBẨN

N mă1979ăB nhăvi năđ căxơyăd ngăm iăt iăt ă5- TTăKhánhăYên,ăđưăđ uă

t ătrang,ăthi tăb ,ăb ăsungăngu nănhơnăl căv iăquyămôă35ăgi ngăb nh.ăHo tă

đ ngăc aăB nhăvi nătrongămôăhìnhăPhòngăYăt ăbaoăg m:ăB nhăvi n,ă iăv ăsinhăphòngăd chăch ngăs tărét,ăV năphòngăphòngăYăt

tr căti păqu nălỦ,ăvƠăthƠnhăl păTrungătơmăyăt ăhuy n,ădoăbácăs L ngăMinhăgi ă

ch căGiámăđ cătrungătơmăyăt DuyătrìămôăhìnhăTrungătơmăyăt ăhuy năqu nălỦătoƠnă

di năcôngătácăyăt ;ăg măb nhăvi năđi uătr ,ăđ i v ăsinhăphòngăd ch vƠăđ iăk ăho chăhóaăgiaăđình qu nălỦăcácătr măyăt ăxư

NgƠyă26ăthángă12ăn mă2006, năv b nhăvi năđaăkhoa đ căthƠnhăl pătheoăquy tăđ nhăs ă3812/Q -UBND c aăUBNDăt nhăLƠoăCaiă“v ăvi căthƠnhă

l păB nhăvi năđaăkhoaăcácăhuy n",ătáchăriêngăđ iăv ăsinhăphòngăb nhăthƠnhătrungătơmăyăt ăd ăphòng

T ăthángă01/2007, B nhăvi nă aăkhoaăhuy năV năBƠnăb tăđ uăđiăvƠoăho tă

đ ng (trên c s tách t trung tâm y t huy n), v iăch căn ngăch ăy uălƠăho tă

đ ngăkhámăch aăb nhăt iăb nhăvi n,ăqu nălỦă4ăphòngăkhámăđaăkhoaăkhuăv c khuăv că(TơnăAn,ăVõăLao,ăD ngăQu ,ăMinhăL ng)

N mă2010ăB nhăvi năhi năt iăđ căđ uăt ăxơyăthêmăm tăs ătòaănhƠ,ătuăs aă

l iăm tăs ăkhoa,ăphòngăăvƠăđ aăvƠoăs ăd ngăăđ năn mă2018ăcóăquiămôă120ă

gi ngăb nhăk ăho ch,ăth căkêă202ăgi ng,ăB nhăvi năđ căx păh ngăIIIătr căthu căS ăYăt

C ăc uăt ăch c:ăHi nănayăB nhăvi năcóă17ăkhoa,ăphòng,ă01ăc ăs ă3ătrongă1ăv iă

127 CBVCătrongăđóăcóă36ăBácăs ă(6 Bác s CK1, 30 Bác s đ nh h ng chuyên

khoa, đa khoa), 7ăD căs ă iăh c,ă16ăc ănhơnăYăt ,ă3ăc ănhơnăTƠiăchínhăK ă

toán,ăcònăl iălƠănhơnăviênăyăt ăcóătrìnhăđ ăTrungăh c,ăCaoăđ ng

Ch căn ng,ănhi măv :ăTh căhi nănhi măv ăc aăB nhăvi năh ngăIIIăt ngăđ iă

hoƠnăch nhăv ăho tăđ ngăkhámăch aăb nh,ăch ăđ oătuy n,ăb iăd ngăchuyên mônănghi păv ăchoăphòngăkhámăđaăkhoaăkhuăv c,ăyăt ăxư,ăth ătr n Ch ăy uălƠmăcôngătácăkhám,ăch aăb nh,ăduyătrìăho tăđ ngăc aăt ă3ătrongă1ăt iăb nhăvi năvƠă2ă c ă s ă c pă thu că Methadoneă ă nă nguyênă đi uă tr ă Minhă L ngă vƠă nănguyênăđi uătr ăVõăLao

vƠăcácănhi măv ăkhácăđ căphơnăcôngănh :ăph ătráchăcôngătácăkhámăch aăb nh vƠăcôngătácăd căt iătr măyăt cácăxư;ăph ătráchăc ngăc ătiêuăchíă4,ătiêuăchíă7ăxưă

đ tătiêuăchíăQu căgiaăv ăyăt ;ăkhámăs căkh eăđiăh c,ălƠmăvi c;ăkhámătuy năngh aă

v ăquơnăs ;ăGiámăđ nhăphápăy,ăyăkhoa ă

V ăcôngătácăđi uătr ăc aăkhoaăNhi,ăhi năkhoaăcóă3ăbácăs ăvƠă7ăđi uăd ng

V i l uăl ng kho ngă30-40ăb nhănhơnănhiăm iăngƠyăvƠoăđi uătr ăn iătrúăt iăkhoa.ăNh ngăn măg năđơy,ănhuăc uăđi uătr ăchoăb nhănhơnănhiăngƠyăcƠngăcaoă

c ăv ăs ăl ngăvƠăch tăl ngădoăđóănhuăc uăs ăd ngăthu căchoăb nhănhơnăc ngăcóănh ngăthayăđ i.ăViêmăph iălƠăb nhăph ăbi nănh tăđ căghiănh nătrênăb nhănhiăđi uătr ăn iătrúăt iăkhoaăNhi.ăTh iăgianătr ăhayăm căviêmăph iătrênăđ aăbƠnă

đ căghiănh nănhi uăvƠoămùaăđôngătrongăn m.ăHi nănay b nh vi năch aăcóă

H ngăd năđi uătr ăc ăth ăchoăviêmăph iătr ăem.ăKhángăsinhăch ăy uăs ăd ngătheoăkinhănghi măc aăbácăs ănênăch aăcóăs ăth ngănh t.ă

Ch ngă2.ă IăT NGăVẨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U

2.1 IăT NGăNGHIểNăC Uă

B nhăánăc aăb nhănhơnănhiăt iăkhoaăNhi,ăB nhăvi nă aăkhoaăV năBƠn

t nhăLƠoăCai, có ngày ra vi nătrongăkho ngăt ă01/01/2018ăđ nă30/06/2018,

th aămưn tiêuăchu năl aăch năvƠătiêuăchu nălo iătr :

- Tiêu chu n l a ch n:

+ăB nhănhơnăcóătu iăt ă6ăthángăđ nă5ătu iă

+ăB nhănhơnăđ căch năđoánăxácăđ nhălƠăviêmăph iăvƠăcóăch ăđ nhăkhángă

sinh

+ă i uătr ăn iătrúăt ă3ăngƠyătr ălên.ă

- Tiêu chu n lo i tr :

+ăB nhăánăc aăb nhănhơnăviêmăph iăb ăt ăvong.ă

+ăB nhănhơnăviêmăph iăph iăchuy năkhoaăho căchuy nătuy n.ă

+ăB nhănhơnăcóăm căcácănhi măkhu năkhác

2.2.ăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U

b nhăán đ ătiêuăchu năl aăch n

- Ph ngăphápăthuăth păthôngătinăt ăb nhăán:ă

+ L căl y danhăsáchăcácăb nhăánăcóăngƠyănh păvi năt ngày 01/01/2018

đ nă30/06/2018,ăb nhănhơnăcóătu iătrongăkho ngăt ă6ăthángăđ nă5ătu i,ăđ că

ch năđoánăxácăđ nhălƠăviêmăph i,ăcóăch ăđ nhăkhángăsinhăvƠăđi uătr ăn iătrúă

t ă3ăngƠyătr ălênăt ăph năm măqu nălỦăvi năphíăc aăb nhăvi n.ăSauăđó,ăti năhƠnhătìmăki măb nh ánăl uătr ăt iăPhòngăK ăho chăt ngăh p.ăLo iătr ăcác

b nhăánăc aăb nhănhơnăviêmăph iăb ăt ăvong,ăviêmăph iăph iăchuy năkhoaă

ho căchuy nătuy n,ăb nhăánăđ căch năđoánăl iălƠăb nhăkhácăviêmăph i

S ăđ ăthuăth păb nhăánănghiênăc uănh ăsau:

Hìnhă2.1ăS ăđ thu th p b nh án nghiên c u

+ Thôngătinăthuăth păđ căl yătheoăm uăphi uăthuăth păthôngătinăb nhăánă

(Ph ăl că1)ăđ ăkh oăsátăcácătiêuăchíăđưăđ căxácăđ nhătr c

Cácăch ătiêuăđ cămôăt ăbaoăg m:

- Kh oăsátăm tăs ăđ căđi măchungăc aăm uănghiênăc u:

+ Liênăquanăgi aăl aătu iăvƠăgi iătínhătrongăb nhăviêmăph i.ăă

+ Liênăquanăgi aăl aătu iăvƠăđ ăn ngăc aăb nhăviêmăph i.ă

- Kh oăsátăth cătr ngăs ăd ngăkhángăsinhătrongăđi uătr ăviêmăph iă

+ Cácăkhángăsinhăđưăs ăd ngăt iăb nhăvi n.ă

+ T ăl ăkhángăsinhăđ căkêătrongăb nhăán.ă

+ Cácăphácăđ ăđi uătr ăbanăđ u.ă

+ Cácăphácăđ ăthayăđ iătrongăquáătrìnhăđi uătr ă

+ ădƠiăđ tăđi uătr ăb ngăkhángăsinh.ă

Ph n m m qu n

lý h s ă b nh án

c a b nh vi n

Không có b nh án theo tiêu chu n lo i

+ Hi uăqu ăđi uătr ă

- Phơnătíchătínhăh pălỦătrongăvi căs ăd ngăphácăđ ăkhángăsinhăbanăđ u

+ Phơnătíchă v ăs ăphùă h pă gi aă vi căs ăd ngăphácă đ ăbanăđ uăsoă v iăkhuy năcáoăs ăd ngăkhángăsinhătrongăđi uătr ăviêmăph iătr ăemătrongăH ngă

d năch năđoánăvƠăđi uătr ăm tăs ăb nhăth ngăg pă ătr ăemăc aăB ăYăt ăn mă2015ăliênăquanăđ năcácăy uăt ăsau:ă

thông khí khu trú

Viêmăph iăn ng:ăă

Ch năđoánăviêmăph i n ng khi tr có d u hi u c a viêm ph i kèm theo ít nh t

+ R i lo nătriăgiác:ăl ăm ăho c hôn mê

V ăphơnătíchăs ăphùăh pătrongăvi căl aăch năphácăđ ăbanăđ u:ăă

Phácăđ ăphùăh pălƠăphácăđ ăđ căkhuy năcáoătrongăH ngăd năch năđoánăvƠăđi uătr ăm tăs ăb nhăth ngăg pă ătr emăc aăB ăYăt ăn mă2015ătheoăđúngăm căđ ăn ngăc aăviêmăph i,ătheoăđó:ă

ViêmăPh i:ă

- U ngă m tă trongă cácă khángă sinhă sau:ă amoxicillin, amoxicillin/acid

doă viă khu nă khôngă đi nă hìnhă thìă dùngă nhómă macrolidă (azithromycin,ăclarithromycinăho căerythromycin).ă

Viêmăph iăn ng:ăă

- Khángăsinhăl aăch năbanăđ uăthu cănhómă penicillin A k tăh păm tăthu că aminosid.ă L aă ch nă ampicilină ho că amoxicilin/acid clavulanică k tă

h păv iăgentamicin.ăCóăth ăthayăth ăb ngăamikacin,ăho căceftriaxon, dùng khiăth tăb iăv iăcácăthu cătrênăho cădùngăngayăt ăđ u.ăă

N uăcóăb ngăch ngă viêmăph iă mƠngăph iădoăt ăc uă nh yă v i methicilin (c ngăđ ng):ădùngăoxacilinăho căcloxacilinăk tăh păv iăgentamicin.ă

N uăcóăb ngăch ngăviêmăph iădoăviăkhu năkhôngăđi năhình:ădùngămacrolidă

ho c levofloxacin [9]

* ánhăgiáăhi uăqu ăđi uătr :ă

Hi uăqu ăđi uătr ăđánhăgiáăd aătrênăk tălu năc aăbácăs ăkhiăt ngăk tăb nhăán.ă

- i uătr ăthƠnhăcôngăbaoăg m:ă

+ăKh i:ăH tăhoƠnătoƠnăcácătri uăch ngălơmăsƠng.ă

+ă :ăCácătri uăch ngălơmăsƠngăthuyênăgi m,ăb nhănhơnăcóăth ăđi uătr ăngo iă

trú

+ N ngăh n:ăLƠăb nhănhơnăsauăkhiăđi uătr ăcácătri uăch ngăc aăb nhănhơnăkhôngăđ căc iăthi nămƠătri uăch ngăngƠyăcƠngăr măr ăvƠătr ălênănguyăk ch

* i uătr ăkhôngăthƠnhăcôngăbaoăg m:ă

+ăKhôngăthayăđ i:ăTìnhătr ngăb nhănhơnăkhôngăđ căc iăthi n.ă

+ăN ngăh n:ăTìnhătr ngăb nhănhơnăcóăchi uăh ngăx uăđi.ă

*Tiêuăchu năphơnătíchăli uădùngăvƠănh păđ aăthu c:ă

Tínhăphùăh păv ăli uădùngăvƠănh păđ aăli uăc aăkhángăsinhăđ căs ăd ngăt iă

b nhăvi năđ ăđi uătr ăviêmăph iăm căph iăt iăc ngăđ ng,ăđ căđánhăgiáăd aătrênăm tăs ătƠiăli uăsau:ăH ngăd năch năđoánăvƠăđi uătr ăm tăs ăb nhăth ngă

g pă ătr ăemăc aăB ăYăt ăn mă2015,ăD căth ăQu căgiaăVi t Namăn mă2015ă

Li uădùngăc aăthu căkhángăsinhănhómăaminosid, đ căđánhăgiáăc ăth ă

d aătrên ch căn ngăth năc aăb nhănhơn.ăKhángăsinhănhómăaminosidăhi nă

đ căs ăd ngăt iăB nhăvi nă aăkhoaăV năBƠn là gentamicin Ngoài các tài

li uăthamăkh oăv ăli uădùngăvƠănh păđ aăli uăbaoăg măH ngăd năch năđoánăvƠăđi uătr ăm tăs ăb nhăth ngăg pă ătr ăemăc aăB ăYăt ăn mă2015,ăD că

th ăQu căgiaăVi tăNamăn mă2015ăvƠăMicromedexă2.0,ăchúngătôiăthamăkh oăkhuy năcáoăhi u ch nhăli uăc aăgentamicinăd aătheoătƠiăli uăTheăRenalăDrugăHandbookătáiăb năl năth ă3ă(n mă2009) [33]

Ch căn ngăth năc aăb nhănhơnănhiăđ căđánhăgiáăd aătrênăcôngăth că

đ năgi nătínhăeGFRăkhôngăph ăthu căvƠoăchi uăcaoăđ cătácăgi ăHansăPottelă

đ ăxu tătrênăt păchíăPediatricăNephrolăn mă2012 nh ăsau:ă

GFR ă107,3ă/ (Cr/Q) (mL/min/1.73 m2) Trongăđó:ă

- Cr:ă creatinină huy tă t ngă (mg/dl),ă Cr(mg/dl)ă =ă 0,0113*mmol/Lăă

- Qă=ă0,027ăxăAgeă(tu i)ă+ă0,2329,ătu iătínhătheoăn mă[26].ă

Chúngătôiăl aăch năcôngăth cănƠyădoătrongăb nhăánăc aăb nhănhơnăt iă

b nhăvi năh uăh tăkhôngăcóăthôngătinăv ăchi uăcaoăc aăb nhănhơn,ădoăđóăkhôngăth ăs ăd ngăcôngăth căSchwartzăđưăđ căs ăd ngăph ăbi năđ ăđánhăgiáăch căn ngăth năc aăb nhănhơn.ăă

Li uădùngăkhuy năcáoăđ iăv iăcácăkhángăsinhăđ căs ăd ngăt iăb nhăviênăđ cătrìnhăbƠyăc ăth ătrongăb ngă2.1 d iăđơy:

B ng 2.1 Li u dùng c a các kháng sinh đ c s d ng đ phân tích trong

The Renal Drug Handbook

30 2-3 1ăho că3 5<GFR<1

0 2 M iă48-72ăgi

2.4 X LÝ K T QU