Bài giảng Hình ảnh siêu âm phần mềm chi dưới

Bài giảng giới thiệu hình ảnh siêu âm phần mềm chi dưới, giải phẫu một số hình ảnh siêu âm phần mềm chi dưới, phân loại và hình ảnh tổn thương theo vị trí.

HÌNH ẢNH SIÊU ÂM PHẦN

MỀM CHI DƯỚI

Bs Phan Thanh Hải Phượng, BS Phan Thanh Hải Trung Tâm Y Khoa MEDIC, Thành phố Hồ Chí Minh

Nội dung

I Giới thiệu

II Gỉai phẫu

III Phân loại và hình ảnh tổn thương theo vị trí

IV Kết luận

Tổn thương mô mềm thường là các sang thương sờ cộm

lên da, hầu như xuất hiện từ bất kỳ đâu trên cơ thể: gân,

cơ, dây chằng, sụn, dây thần kinh, mạch máu, mỡ hoặc mô

Các tổn thương được phân loại và tiếp cân theo tầng cấu trúc giải phẫu: da- mô dưới da, cơ, mạch máu, thần kinh, cơ xương khớp

• Tổn thương sờ cộm lớp

da và dưới da chi dưới vô

cùng đa dạng

• Việc phân loại chúng

trong các báo cáo hình

• Cấu tạo vi phẫu của da, bao gồm

• Lớp bì, tạo bởi nguyên bào sợi,

chứa đại thực bào và 2 tuyến

quan trọng, tiết bã và tiết mồ hôi

• Lớp mỡ dưới da bao gồm các tế

bào mỡ, mao mach nuôi

Lớp da

Tế bào keratin Nang thượng bì

Tế bào thần kinh Neurofibroma

Mach máu Dị dạng mạch máu ( bẩm

sinh)

Lớp da

Dựa vào cấu trúc trên của da ta có thê có gặp những

sang thương trong bảng sau

• Nang lông với hình ảnh echo kém nằm lớp da,bờ trên

có 2 sợi lông cắm vào

• Pilomatricoma nằng lớp da với tổn thương đóng vôi

điển hình

Bọc bã nang lông, Pilomatricoma

• Hình ảnh u lành tuyên mồ hôi vùng chân (Syringoma),vừ

a đặc vừa nang, phổ mạch máu trên Doppler giúp loại trừ chẩn đoán nang xuất huyết

u lành tuyên mồ hôi

(Syringoma

U mỡ vàng

• Lymphoma dưới da (cutaneous lymphoma)

hình ảnh đại thể trên mặt và chân phải,

trên siêu âm hình ảnh phù da- mỡ dưới da

không đặc hiêu và nốt echo dày tăng âm,

không kèm theo sang thương hạch vùng

• ->Chẩn đoán khó khăn trên lâm sàng và

CĐHA, đôi khi xác chẩn dựa trên GPB

Lymphoma dưới da (cutaneous lymphoma)

• Tổn thương dạng nốt có hoại tử tạo nang dưới da,

elastography độ đàn hồi thấp, chọc hút sang thương

với bã đậu màu trắng đục, GPB xác chẩn lao mô mềm

Tổn thương nốt lao da

• Đối với tổn thương

nông như trên, siêu âm

Đối với lớp sâu, Hiệp hội NICE và ESMO (National Institute for Health

and Care Excellence ;European Society for Medical Oncology) đã

khuyến cáo đưa ra cut-off kích thước 5cm gợi ý đến sarcoma

Ngược lại với lớp mô sâu, các tổn thương lớp nông ác tính hoàn toàn

không phụ thuộc vào kích thước

Tính chất đa cung, phù mô quanh u và tính xâm lấn vượt qua lớp

mạc, tạo góc tù với lớp mạc gợi ý ác tính cao

Lớp mạc

âm sau, có thể có hoại

tử trung tâm, vị trí tiếp

giáp dây thần kinh có

thể trung tâm hoặc lệch

tâm u

U vỏ bao thần kinh

Tăng âm- vùng giảm âm không đồng nhất, đa cung

nghiêng về fibroneuroma, do mô sợi tăng âm

U vỏ bao thần kinh

• Đối với tổn thương đơn

• Lớp cơ, gân cơ: nguyên nhân sờ cộm chủ yếu là rách

cơ, tụ máu và nang hoạt dịch trong cơ Hình ảnh và lâm

sàng những trường hợp này đều điển hình và dễ dàng

chẩn đoán

• Xương, khớp :Nang hoạt dịch khớp gối (Nang Baker’s) là

sang thương thường gặp nhất vùng khoeo Bệnh cảnh

lâm sàng có thể kèm đau khi nang xuất huyết hoặc vỡ

• U xương vùng chi dưới thường gặp bao gồm u giáp

biên- u đại bào xương và sarcoma xương Đa số bệnh

cảnh lâm sàng đều muộn, bệnh nhân đau nhức liên tục,

kích thước u lớn Do đó việc xác định chính xác vị trí

xuất phát của u gặp khó khăn

Lớp cơ- xương khớp

Thoát vị cơ

Thoát vị cơ, (Muscle hernia / myofascial defect) là một kiếm

khuyết của mạc cơ , thường gặp nhất ở chi dưới, đặc biệt là cơ

chày trước

Túi thoát vị hình nấm, trên dynamic trượt từ khối cơ trước, đè xẹp

Khảo sát dynamic trên siêu âm là tối ưu và chẩn đoán xác định

U máu trong cơ

Nang hoạt dịch vỡ

Nang hoạt dịch khớp gối (Nang

Baker’s) là sang thương thường

gặp nhất vùng khoeo Bệnh cảnh

lâm sàng có thể kèm đau khi nang xuất huyết hoặc vỡ

U đại bào

• Tổn thương phần mềm sờ cộm chi dưới rất đa dạng

Việc kết hợp thông tin lâm sàng là rất cần thiết giúp ta

giảm thiểu tối đa chẩn đoán phân biệt

• Các tổn thương được xác định là u, hay không u (tumor,

tumor-like lesion) và phân loại tiếp cân theo tầng cấu

trúc giải phẫu: da- mô dưới da, cơ, mạch máu, thần

kinh, cơ xương khớp

• Trong đó, khảo sát tổn thương lớp da-dưới da trên siêu

âm là lựa chọn tối ưu hơn so với cộng hưởng từ

• Hầu hết các trường hợp không cần sinh thiết, tuy nhiên

các dấu hiệu gợi ý xâm lấn là chỉ định bắt buộc của tế

bào học

IV Kết luận

XIN CHÂN THÀNH CÁM ƠN