Bài viết đánh giá độc tính bán trường diễn và khảo sát tác dụng hướng androgen của viên nang KS kết hợp Testocaps theo hướng hỗ trợ hạn chế quá trình mãn dục nam, giảm lão hóa, duy trì chất lượng sống cho nam giới
Trang 1ĐÁNH GIÁ ĐỘC TÍNH BÁN TRƯỜNG DIỄN
VÀ KHẢO SÁT TÁC DỤNG HƯỚNG ANDROGEN CỦA VIÊN NANG KS (DÂM DƯƠNG HOẮC, CỬU THÁI TỬ, ĐINH LĂNG VÀ BẠCH QUẢ)
KẾT HỢP TESTOCAPS TRÊN CHUỘT NHẮT TRẮNG
Nguyễn Lê Việt Hùng*, Trần Thị Thanh Loan*, Nguyễn Thị Thanh Tiền**,
Đỗ Thị Hồng Linh**, Nguyễn Lê Ngọc Khanh**, Nguyễn Thị Minh Mẫn**, Dương Thị Phương Thùy**,
Huỳnh Lê Trường*, Lý Chung Huy*, Đào Quang Oánh***, Nguyễn Phương Dung*
TÓM TẮT
Mở đầu: Hiện nay suy sinh dục nam (Hypogonadism) khá phổ biến, trong đó đặc biệt ở những người lớn
tuổi (sau 40 tuổi) và tần suất có khuynh hướng gia tăng trong dân số, ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý Bài thuốc gia truyền của dòng họ Lý Cửu với thành phẩm viên nang KS (Dâm dương hoắc, Cửu thái tử, Đinh lăng, Bạch quả) đã được sử dụng để chữa các chứng suy nhược, sinh lực yếu, mệt mỏi, mộng tinh, đau lưng, mỏi gối,
tiểu tiện nhiều lần Mục tiêu: Đánh giá độc tính bán trưởng diễn và khảo sát tác dụng hướng androgen của viên
nang KS kết hợp Testocaps theo hướng hỗ trợ hạn chế quá trình mãn dục nam, giảm lão hoá, duy trì chất lượng sống cho nam giới
Đối tượng: Viên nang KS gồm Dâm dương hoắc (50%), Cửu thái tử (20%), Đinh lăng (20%), Bạch quả (10%) Phương pháp: Nghiên cứu thực nghiệm có so sánh, lựa chọn ngẫu nhiên Đánh giá nồng độ
testosteron trong huyết tương, trọng lượng tinh hoàn 2 bên, túi tinh - tuyến tiền liệt và cơ nâng hậu môn, protein toàn phần trong huyết tương và thể trọng chuột nhắt đực bình thường trong 60 ngày Đánh giá các chỉ số huyết học, sinh hóa (chức năng gan, thận, đường huyết), giải phẫu bệnh gan, thận và thể trọng chuột nhắt đực bình thường trong 60 ngày
Kết quả: Viên KS liều uống 1 viên/kg thể trọng chuột sau 60 ngày thể hiện tác động androgen tương tự như
thuốc testosteron (viên Testocaps) trên chuột bình thường Phác đồ phối hợp thuốc bổ sung testosteron (viên Testocaps) với viên KS (Testocaps 1 mg và KS 1 viên/kg) làm tăng một số chỉ số (trọng lượng túi tinh - tuyến tiền liệt, trọng lượng tinh hoàn) theo hướng hiệp lực đạt ý nghĩa thống kê so với lô chỉ uống viên KS hay Testocap, còn lại các chỉ số khác không đạt ý nghĩa thống kê Viên KS không làm thay đổi chỉ số sinh hóa, giải phẫu bệnh gan, thận của chuột nhắt đực sau 60 ngày
Kết luận: Viên nang KS an toàn và có tác dụng kiểu nội tiết tố sinh dục nam, tác dụng này gợi ý triển vọng
ứng dụng viên nang KS trong liệu pháp thay thế bổ sung nội tiết tố sinh dục nam
Từ khóa: Viên nang KS, tác dụng androgen, độc tính bán trường diễn
ABSTRACT
EVALUATION OF LETHAL DOSE 50 AND ANDROGENIC-LIKE EFFECT OF “KS” CAPSULE (HERBA EPIMEDII, ALLIUM TUBEROSUM, POLYSCIAS FRUTICOSA AND GINKGO BILOBA) COMBINED
WITH TESTOCAPS IN MICE
Nguyen Le Viet Hung, Tran Thi Thanh Loan, Nguyen Thi Thanh Tien, Do Thi Hong Linh, Nguyen Le Ngoc Khanh, Nguyen Thi Minh Man, Duong Thi Phuong Thuy, Huynh Le Truong,
Ly Chung Huy, Dao Quang Oanh, Nguyen Phuong Dung
* Ho Chi Minh City Journal of Medicine * Vol 22 - No 5- 2018: 88 – 96
Khoa Y học cổ truyền - Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
** Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh *** Bệnh viện Bình Dân
Trang 2Background: Nowadays, hypogonadism is popular, especially among older people (after age 40) and its incidence
tends to increase in the population, affecting health and psychological The traditional medicine of Ly Cuu family was prepared in capsule “KS” (Herba epimedii, Allium tuberosum, Polyscias fruticosa and Ginkgo biloba) and has been used to treat weakness, fatigue, astigmatism, back pain, urination many times
Objectives: Evaluate of lethal dose 50 and androgenic-like effect of “KS” capsule combined with testocaps to
help limiting menopause, reducing aging, and maintaining quality of life on men
Materials: KS Capsule includes Herba Epimedii (50%), Allium Tuberosum (20%), Polyscias Fruticosa
(20%) and Ginkgo Biloba (10%)
Methods: Comparative experimental study was performed Assessment of plasma testosterone
concentrations, bilateral testicular weights, vesicles-prostate gland and anal sphincter, total plasma protein and body weight of normal male mice after 60 days Evaluation of hematologic and biochemical parameters (liver, kidney function, blood glucose), histopathology of liver, kidney and body weight of normal male mice after 60 days
Results: KS dose of 1 tablet /kg of mice after 60 days exhibited similar androgen effects as testosterone
(Testocaps) in normal mice The combination of Testosterone (Testocaps) and KS (Testocaps 1 mg and KS 1 capsule /kg) increased some parameters (vesicle-prostate weight, testicular weight) with statistically significant, other parameters didn’t change statistically significant KS does not change biochemical parameters, surgery liver disease, renal malformation after 60 days
Conclusion: KS capsule is safe and has male-like hormone effecs, suggesting the potential application of KS
capsules in the replacement therapy of male sex hormones
Keywords: “KS” capsule, androgenic-like effect, lethal dose 50
ĐẶT VẤN ĐỀ
Suy sinh dục nam (Hypogonadism) có
khuynh hướng gia tăng, nhất là ở các quốc gia có
nền công nghiệp hiện đại, khi cường độ lao động
xã hội đòi hỏi ở mức độ cao Tình trạng này cũng
khá phổ biến ở những người lớn tuổi khi mà tuổi
thọ chung của con người đang tăng Morales ghi
nhận ở nam giới trung niên lượng testosteron
toàn phần suy giảm 0,8% mỗi năm, lượng
testosteron sinh khả dụng giảm 2% năm(2) Lão
hóa là một nguyên nhân chính dẫn đến suy sinh
dục nam, giảm testosteron máu Bên cạnh đó, lối
sống, stress tâm lý, uống nhiều rượu, bia, sử dụng
hóa dược, béo phì, nhiễm khuẩn…cũng là những
yếu tố thúc đẩy tiến trình suy sinh dục nam
Khi lượng testosteron trong máu giảm, ở
nam giới sẽ có những dấu hiệu: giảm hoạt động
tình dục; loãng xương; lông, tóc rụng, thưa; giảm
khối cơ và sức cơ; rối loạn cương dương, giảm số
lượng, chất lượng tinh trùng, mệt mỏi, rối loạn
tập trung và trầm cảm… Để chẩn đoán suy sinh
dục nam, thường dùng chỉ số testosteron trong
máu Sự kiện giảm đáng kể tetstosteron trong máu khi tuổi cao là bước ngoặc quan trọng trong cuộc đời người đàn ông, bởi đây không chỉ là vấn đề sinh hoạt tình dục đơn thuần mà còn là vấn đề tâm lý, xã hội phức tạp Cho đến nay, liệu pháp hormon thay thế đã được áp dụng điều trị nhiều năm(2)
Testosteron không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, sinh lý, tác động lên nhiều bộ phận quan trọng như não, tim mạch, xương cốt, các lớp cơ, da, tóc, móng…Phương thức
bổ sung testosteron theo y học hiện đại có ưu điểm là kết quả nhanh, khả quan Bệnh nhân khi không còn bệnh, cảm thấy sung mãn, trẻ trung và yêu đời Tuy nhiên, nó có các nguy cơ như bệnh tuyến tiền liệt, đa hồng cầu và ứ muối nước…, cần phải được cân nhắc so với các thuận lợi có thể có được(2)
Do đó, liệu pháp androgen thực vật được quan tâm nghiên cứu và ứng dụng với mục đích thúc đẩy quá trình sinh tổng hợp testosteron nội sinh, hạn chế tác dụng phụ bất lợi của hormon
Trang 3tổng hợp Thành phần của chế phẩm nguồn gốc
thiên nhiên trên thị trường thường có chứa Dâm
dương hoắc, Cửu thái tử, Kỷ tử, Bạch tật lê, Bá
bệnh, Hải mã Bài thuốc gia truyền của dòng họ
Lý Cửu với 4 dược liệu Dâm dương hoắc, Cửu
thái tử, Đinh lăng, Bạch quả với tỷ lệ 50:20:20:10
đã được sử dụng nhiều năm để chữa các chứng
suy nhược, sinh lực yếu, mệt mỏi, mộng tinh,
đau lưng, mỏi gối, liệt dương, tiểu tiện nhiều
lần Hiện nay, bài thuốc này đã được cải tiến từ
thuốc thang thành viên nang, thuận tiện cho việc
sử dụng
Kết quả dược lý thực nghiệm tại Trung tâm
Sâm và Dược liệu Tp.HCM cho thấy trên chuột
nhắt đực suy sinh dục, liều uống 1 viên/kg và 3
viên/kg (14 ngày, 30 ngày) đã thể hiện tác dụng
tăng lực, tăng testosteron, trọng lượng túi tinh,
tuyến tiền liệt, tăng lực Đồng thời, viên KS ở liều
uống 3 viên/kg thể trọng chuột (tương đương
với khoảng 12 viên/người 50 kg/ngày) sau 2
tháng uống không có biểu hiện bất thường về
độc tính bán trường diễn So với lô chứng uống
nước cất, lô uống viên KS có sự gia tăng thể
trọng và tăng hàm lượng protein rõ(5)
Vấn đề kết hợp dài ngày giữa thuốc tăng
testosteron và viên nang KS có tác dụng kích
thích cơ thể tổng hợp testosteron nội sinh hay
không cần được chứng minh thêm và đánh giá
tính an toàn của viên nang KS trên các liều khác
nhau (1 viên/kg, 3 viên/kg, 10 viên/kg)
PHƯƠNG TIỆN-PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương tiện nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Viên KS được cung cấp bởi Công ty TNHH
Gpharm, đóng gói hộp 60 viên nang, lô sản xuất:
89/2017, ngày sản xuất 22/07/2017 và hạn dùng
22/07/2020 Thành phần chính trong mỗi viên:
420 mg cao khô gồm Dâm dương hoắc (50%),
Cửu thái tử (20%), Đinh lăng (20%), Bạch quả
(10%) và tá dược vừa đủ 500 mg Viên nang
được tháo bỏ vỏ nang, cân trọng lượng bột viên
của 10 viên và xác định khối lượng trung bình
của 01 viên là 510 mg
Động vật thử nghiệm
Chuột nhắt trắng đực (chủng Swiss albino, 5-6
tuần tuổi, trọng lượng trung bình 24 g ± 2 g) được cung cấp bởi Viện Pasteur Tp Hồ Chí Minh, nuôi trong điều kiện ổn định về chế độ dinh dưỡng Chuột được nuôi ổn định 1 tuần trước thử nghiệm
Thuốc đối chiếu
Viên Testocaps (Organon Co., India) chứa testosteron undecanoat 40 mg/viên Thuốc được pha trong dầu olive
Hóa chất - Thiết bị
Các bộ kit định lượng sinh hóa và định lượng testosteron (hãng Human Co., Germany), dầu oliu Olivoila - Italy
Máy phân tích sinh hóa bán tự động Screen Master 3000, máy đọc và máy rửa ELISA và một
số dụng cụ thí nghiệm
Phương pháp nghiên cứu
Thiết kế thực nghiệm, đo lường độc lập
Chọn liều thử nghiệm ( 6 )
Được tính toán dựa trên liều dự kiến sử dụng trên người là mỗi ngày uống 2-3 lần, mỗi lần uống 2 viên, trung bình là 5 viên cho 60 kg thể trọng/ngày (tính theo thể trọng trung bình của nam giới) Các bước quy đổi ra liều dự kiến
thử trên chuột nhắt trắng như sau:
Liều bột viên tính theo kg thể trọng: 510 mg
x 5 viên / 60 kg = 42,5 mg /kg thể trọng Liều có hiệu quả tương đương trên chuột nhắt trắng: 42,5 mg/kg x 11,76 (*hệ số ngoại suy quy đổi từ liều của người sang chuột nhắt trắng)
= 499,8 mg/kg Chúng tôi chọn liều 510 mg/kg, tương đương với 1 viên/kg
Phương pháp khảo sát tác dụng androgen(3,4,5)
Chỉ tiêu để xác định hoạt tính androgen là sự gia tăng hàm lượng testosteron trong huyết tương, tăng trọng lượng của túi tinh - tuyến tiền liệt và tăng trọng lượng của cơ nâng hậu môn Trong nghiên cứu này chúng tôi chọn động vật bình thường để thử nghiệm
Trang 4Chuột được chia ngẫu nhiên thành 6 lô (Mỗi
lô 6 con) như sau: lô chứng (Uống nước cất), lô
thử 1 (Uống viên KS liều 1 viên/kg), lô thử 2
(Uống Testocaps liều 1 mg/kg + viên KS liều 1
viên/kg), lô thử 3 (Uống Testocaps liều 2 mg/kg +
viên KS liều 1 viên/kg) và lô đối chiếu 1 (Uống
Testocaps liều 1 mg/kg), lô đối chiếu 2 (Uống
Testocaps liều 2 mg/kg) (trong đó Testocaps 2
mg/kg là liều có tác dụng đã được chứng minh)
Các lô được cho uống với thể tích cho uống
là 10 ml/kg thể trọng chuột, liên tục trong 60
ngày để đánh giá các tác dụng dược lý trong thời
gian dài ngày, uống một lần vào buổi sáng Sau
60 ngày, xác định các chỉ tiêu sau:
Lấy máu tim chuột: Hàm lượng testosteron
trong huyết tương (theo quy trình của bộ kit
được cung cấp bởi hãng Human, Germany),
nồng độ protein toàn phần trong huyết tương
được xác định bằng phương pháp Biuret (theo
quy trình của bộ kit được cung cấp bởi hãng
Human, Germany)
Mổ bóc tách, cân trọng lượng tinh hoàn, túi
tinh - tuyến tiền liệt và cơ nâng hậu môn
Sự thay đổi trọng lượng cơ thể trước và sau
khi dùng thuốc thử nghiệm
Phương pháp khảo sát tính an toàn – độc tính
bán trường diễn(1 , 6)
Thời gian thử nghiệm độc tính bán trường
diễn được thực hiện trên chuột nhắt trắng là hai
tháng (dựa trên các thử nghiệm dược lý trước
đây) Chuột được chia thành 04 lô (mỗi lô 10 con)
trong đó lô chứng (uống nước cất) và lô thử 1
(uống viên KS 1 viên/kg), lô thử 2 (uống viên KS
3 viên/kg), lô thử 3 (uống viên KS 10 viên/kg),
mỗi lô 6 con
Các chỉ tiêu quan sát sau 1 tháng và 2 tháng:
Huyết học: số lượng hồng cầu, số lượng bạch
cầu, tiểu cầu, tỷ lệ thể tích huyết cầu trong máu
(hematocrit), hemoglobin
Thông số thuộc chức năng gan: enzym gan
transaminase GOT và GPT
Thông số thuộc chức năng thận: creatinin, urea Các thông số khác: triglycerid, protein, glucose Giải phẫu đại thể và vi thể: tim, gan, thận: tiến hành sau khi kết thúc thí nghiệm
Các thông số huyết học được xác định bằng máy đo tự động Các thông số về sinh hóa gan-thận được xác định theo hướng dẫn của các bộ kit định lượng (hãng Human Co., Germany) và được đo bằng máy sinh hóa bán tự động Screen Master 3000
Phương pháp xử lý thống kê số liệu thực nghiệm
Số liệu thực nghiệm thể hiện bằng số trung bình (M) ± sai số chuẩn của giá trị trung bình (SEM) Xử lý số liệu bằng phần mềm MS Excel
2007, xử lý thống kê dựa vào phép kiểm One– Way ANOVA và Student-Newman-Keuls test (phần mềm Jandel Scientific SigmaStat-98) Kết quả thử nghiệm đạt ý nghĩa thống kê với
độ tin cậy 95% khi P < 0,05 so với lô chứng và
lô đối chiếu
KẾT QUẢ Tác dụng androgen của viên KS kết hợp Testocaps
Kết quả ở bảng 1 cho thấy, lô uống Testocaps
liều 1 mg/kg, lô uống Viên KS liều 1v/kg có nồng
độ testosteron không khác biệt so với lô chứng Riêng lô uống phối hợp Testocaps liều 1 mg/kg với Viên KS liều 1 v/kg, lô uống phối hợp Testocaps liều 2 mg/kg với Viên KS liều 1 v/kg,
lô đối chiếu Testocaps liều 2 mg/kg có nồng độ testosteron tăng đạt ý nghĩa thống kê so với lô chứng với độ tin cậy 95% Như vậy, Testocaps liều 1 mg/kg phối hợp với Viên KS liều 1 v/kg có tác dụng làm tăng nồng độ testosteron trong huyết tương của chuột bình thường, tuy nhiên không có sự khác biệt đạt ý nghĩa thống kê khi
so với nồng độ testosteron ở lô chỉ uống viên KS hay Testocaps
Trang 5Bảng 1 Tác dụng của viên KS kết hợp Testocaps sau 60 ngày uống trên hàm lượng testosteron của chuột đực
bình thường
Lô thử nghiệm Số lượng Nồng độ testosteron trong huyết tương (ng/ml)
* P < 0,05 so với lô chứng
Kết quả ở bảng 2 cho thấy trọng lượng túi
tinh - tuyến tiền liệt ở lô uống viên KS 1 v/kg,
Testocaps liều 1 mg/kg, Testocaps liều 2 mg/kg,
Testocaps 1 mg/kg + Viên KS 1v/kg, Testocaps 2
mg/kg + Viên KS 1v/kg tăng đạt ý nghĩa thống kê
so với lô chứng sau 60 ngày dùng thuốc với độ
tin cậy 95% Trọng lượng túi tinh - tuyến tiền liệt của lô uống phối hợp Testocaps liều 1 mg/kg với viên KS 1 v/kg, Testocaps 2 mg/kg + Viên KS 1v/kg, Testocaps 2 mg/kg tăng so với lô uống KS
1 v/kg đạt ý nghĩa thống kê với độ tin cậy 95%
Bảng 2 Tác dụng của viên KS kết hợp Testocaps sau 60 ngày uống trên trọng lượng túi tinh - tuyến tiền liệt của
chuột đực bình thường
Lô thử nghiệm Số lượng Trọng lượng túi tinh – tuyến tiền liệt (g)
* P < 0,05 so với lô chứng # P < 0,05 so với lô thử 1 (viên KS 1v/kg)
Kết quả ở bảng 3, cho thấy trọng lượng tinh
hoàn ở lô uống viên KS 1 v/kg, Testocaps liều
1 mg/kg, Testocaps liều 2 mg/kg, Testocaps 1
mg/kg + Viên KS 1v/kg, Testocaps 2 mg/kg +
Viên KS 1v/kg tăng đạt ý nghĩa thống kê so
với lô chứng sau 60 ngày dùng thuốc với độ
tin cậy 95% Trọng lượng tinh hoàn của lô
uống phối hợp Testocaps liều 1 mg/kg + viên
KS 1 v/kg, Testocaps 2 mg/kg tăng so với lô
uống KS 1 v/kg đạt ý nghĩa thống kê với độ tin cậy 95%
Kết quả bảng 4 cho thấy Trọng lượng cơ nâng
hậu môn của lô uống Testocaps liều 1mg/kg, liều
2 mg/kg và Testocaps 2 mg/kg + Viên KS 1v/kg tăng đạt ý nghĩa thống kê so với lô chứng Lô uống Testocaps 2 mg/kg có trọng lượng cơ nâng hậu môn tăng đạt ý nghĩa thống kê so với lô uống KS 1v/kg với độ tin cậy 95%
Bảng 3 Tác dụng của viên KS kết hợp Testocaps sau 60 ngày uống trên trọng lượng tinh hoàn của chuột đực
bình thường
Lô thử nghiệm Số lượng Trọng lượng tinh hoàn (g)
* P < 0,05 so với lô chứng # P < 0,05 so với lô thử 1 (uống KS 1v/kg)
Trang 6Bảng 4 Tác dụng của viên KS kết hợp Testocaps sau 60 ngày uống trên trọng lượng cơ nâng hậu môn của chuột
đực bình thường
Lô thử nghiệm Số lượng Trọng lượng cơ nâng hậu môn (g)
* P < 0,05 so với lô chứng # P < 0,05 so với lôthử 1(uống KS 1 v/kg)
Bảng 5 Tác dụng của viên KS kết hợp Testocaps sau 60 ngày uống trên nồng độ protein toàn phần trong huyết
tương của chuột đực bình thường
Lô thử nghiệm Số lượng Hàm lượng protein (g/dl)
* P < 0,05 so với chứng cùng nhóm
Kết quả bảng 5 cho thấy Hàm lượng protein
toàn phần của lô uống Viên KS 1v/kg, Testocaps
1 mg/kg + Viên KS 1v/kg, Testocaps liều 1mg/kg,
liều 2 mg/kg tăng đạt ý nghĩa thống kê so với lô
chứng với độ tin cậy 95% Hàm lượng protein
toàn phần của lô uống Testocaps liều 1 mg/kg và
lô uống phối hợp Testocaps liều 2 mg/kg với
viên KS 1 v/kg tăng nhưng không đạt ý nghĩa
thống kê so với lô chứng
Tác dụng của viên KS kết hợp Testocaps trên
thể trọng
Thể trọng chuột trước thử nghiệm và thể
trọng chuột sau 60 ngày uống thuốc ở các lô
không khác biệt đạt ý nghĩa thống kê so với lô chứng tương ứng
Thể trọng chuột ở lô chứng sau 60 ngày tăng đạt ý nghĩa thống kê so với trước thử nghiệm Các lô uống phối hợp Testocaps 2 mg/kg với viên KS 1v/kg và lô đối chiếu Testocaps 2 mg/kg có thể trọng tăng so với trước thử nghiệm nhưng không thay đổi so với lô chứng Như vậy viên KS và sự kết hợp với thuốc bổ sung testosteron không ảnh hưởng đến thể trọng động vật bình thường
Bảng 6 Tác dụng của viên KS kết hợp Testocaps sau 60 ngày trên thể trọng chuột nhắt trắng đực bình thường
Trước thử nghiệm Sau thử nghiệm (60 ngày)
* P < 0,05 so với trước thử nghiệm
Trang 7Độc tính bán trường diễn
Thể trọng sau thử nghiệm 1 và 2 tháng
tăng đạt ý nghĩa thống kê so với trước thử
nghiệm ở cả lô chứng và lô uống viên KS Ở lô
uống viên KS sau 2 tháng có sự tăng thể trọng đạt ý nghĩa thống kê so với lô chứng uống nước cất với p < 0,01
Bảng 7 Thể trọng các lô chuột sau 1 tháng và 2 tháng
Lô thử nghiệm (n = 10) Trước thử nghiệm Sau 1 tháng Sau 2 tháng
** P < 0,01 so với chứng
Số lượng hồng cầu, số lượng bạch cầu, số
lượng tiểu cầu, hemoglobin và chỉ số
hematocrit sau 1 và 2 tháng thử nghiệm không
khác nhau đạt ý nghĩa thống kê so với lô
chứng uống nước cất
Hàm lượng GOT, GPT sau 1 và 2 tháng thử nghiệm ở lô uống viên KS không khác nhau đạt
ý nghĩa thống kê so với lô chứng uống nước cất Hàm lượng protein ở cả lô chứng và lô uống viên KS sau thử nghiệm 1 và 2 tháng đều tăng đạt ý nghĩa thống kê so với trước thử nghiệm
Bảng 8 Hàm lượng protein các lô chuột sau 1 tháng và 2 tháng
Lô thử nghiệm (n = 10) Trước thử nghiệm Sau 1 tháng Sau 2 tháng
* P < 0,05 so với chứng ** P < 0,01 so với chứng
Hàm lượng protein ở các lô uống viên KS
sau thử nghiệm 1 và 2 tháng đều tăng đạt ý
nghĩa thống kê so với trước thử nghiệm và so
với lô chứng với p < 0,05 ở lô thử 1 sau 1 tháng
và p<0,01 ở các lô còn lại sau 1 tháng và 2 tháng
dùng KS
Hàm lượng urea, triglycerid, glucose sau 1
và 2 tháng thử nghiệm ở các lô uống viên KS không khác nhau đạt ý nghĩa thống kê so với lô chứng uống nước cất
Hình 1 Hình ảnh vi thể gan chuột (nhuộm HE, x40) Hình 2 Hình ảnh vi thể thận chuột (nhuộm HE, x40)
Trang 8Giải phẫu quan sát đại thể tim, gan, thận
bình thường và vi thể các tế bào gan-thận ở các
lô đều bình thường
Ghi nhận tình trạng ở Lô thử 3 (Viên KS
10v/kg), 01 con chuột có tình trạng tăng kích
thích và di chuyển nhanh, khó bắt, thường
nghiêng về hướng bên trái hoặc theo hình
vòng tròn ở ngày uống thuốc thứ 16 Sau khi
ngưng thuốc 5 ngày thì tình trạng này mất
hoàn toàn Giải phẫu bệnh tim, gan, thận bình
thường (Hình 1, Hình 2) Các kết quả sinh hóa
cũng trong giới hạn bình thường
Nhận xét: Viên KS ở liều uống 1 viên/kg, 3
viên/kg, 10 viên/kg thể trọng chuột sau 2 tháng
uống không có biểu hiện bất thường về độc tính
bán trường diễn So với lô chứng uống nước cất,
lô uống viên KS có sự gia tăng thể trọng và tăng
hàm lượng protein rõ đạt ý nghĩa thống kê
BÀN LUẬN
Viên KS liều uống 1 viên/kg thể trọng chuột
sau 60 ngày thể hiện tác động androgen tương tự
như thuốc bổ sung testosteron (viên Testocaps)
trên chuột bình thường Phác đồ phối hợp
Testocaps (1 mg/kg) và KS (1 viên/kg) làm tăng
một số chỉ số (trọng lượng túi tinh - tuyến tiền
liệt, trọng lượng tinh hoàn) theo hướng hiệp lực
đạt ý nghĩa thống kê so với lô chỉ uống viên KS
hay Testocap Bên cạnh đó, viên KS (liều 1
viên/kg, 3 viên/kg, 10 viên/kg) không làm thay
đổi chỉ số sinh hóa, giải phẫu bệnh gan, thận của
chuột nhắt đực sau 60 ngày
Nguyên nhân có thể do liều thử nghiệm cao
sẽ gây ra cơ chế feed-back Về tác dụng đồng hóa
của thuốc thử nghiệm, hàm lượng protein tăng ở
các liều thử nghiệm và có khuynh hướng làm gia
tăng trọng lượng cơ nâng hậu môn cho thấy
thuốc thử nghiệm vừa có tác dụng hướng sinh
dục vừa có tác dụng đồng hóa
Y học hiện đại sử dụng liệu pháp hormon
thay thế để điều trị hội chứng mãn dục nam và
sự suy giảm testosteron ở nam giới, tuy nhiên
liệu pháp này có nhiều tác dụng phụ Các bài
thuốc, vị thuốc của y học cổ truyền có ưu điểm là
an toàn, dược liệu lại có sẵn, vừa có tác dụng tăng cường sinh lực, vừa kích thích cơ thể tiết testosteron một cách tự nhiên, từ đó hạn chế quá trình mãn dục nam, giảm lão hoá, nâng cao chất lượng cuộc sống cho nam giới
Theo Y học cổ truyền, Dâm dương hoắc và Cửu thái tử có tác dụng bổ thận tráng dương, khu phong trừ thấp, tăng cường chức năng sinh dục cho nam giới; Đinh lăng có tác dụng tăng lực, giảm mệt mỏi, giúp ăn ngon ngủ tốt, bồi bổ khí huyết và Bạch quả có tác dụng hoạt huyết, tăng cường tuần hoàn máu và lưu lượng máu đến các cơ quan; tăng trí nhớ và khả năng tập trung Kết quả thực nghiệm cho thấy viên KS an toàn qua khảo sát về độc tính bán trường diễn sau hai tháng sử dụng và trên cơ địa bình thường, thể hiện tác dụng kiểu nội tiết tố sinh dục nam theo hướng làm tăng hoạt tính đồng hóa, có tác dụng tăng lực và tăng thể trọng Những kết quả của đề tài đã chứng minh về mặt khoa học tác dụng của các dược liệu trên thực nghiệm phù hợp với quan điểm sử dụng theo y học cổ truyền, trong đó tác dụng của Dâm dương hoắc và Cửu thái tử là tác dụng chủ lực của viên KS Chế phẩm viên nang KS là một sản phẩm bổ trợ sức khỏe cho nam giới, được bào chế dựa trên nguyên lý của y học cổ truyền từ cây chủ vị là Dâm dương hoắc (chiếm 50%) kết hợp với Cửu thái tử, Đinh lăng và Bạch quả, có hiệu quả giúp tăng cường sức khỏe cho nam giới, được Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm - Bộ Y tế chứng nhận và cho phép lưu hành trên toàn quốc
KẾT LUẬN
Viên KS liều uống 1 viên/kg thể trọng chuột sau 60 ngày thể hiện tác động androgen tương tự như thuốc bổ sung testosteron (viên Testocaps) trên chuột bình thường Testocaps liều 1 mg/kg phối hợp với viên KS liều 1 v/kg có tác dụng làm tăng nồng độ testosteron trong huyết tương của chuột bình thường, khác biệt không ý nghĩa thống kê so với lô chỉ uống viên KS hay Testocaps
Trang 9Viên KS (uống liều 1 viên/kg, 3 viên/kg, 10
viên/kg) sau 60 ngày làm thể trọng, trọng lượng
túi tinh, tuyến tiền liệt của chuột nhắt trắng
Lời cảm ơn: Chúng tôi chân thành cảm ơn Cty TNHH Gpharm
đã hỗ trợ chúng tôi thực hiện đề tài này
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Y tế (1996) Quy chế đánh giá tính an toàn và hiệu lực thuốc
cổ truyền Quyết định 371/BYT-QĐ ngày 12 tháng 3 năm 1996
của Bộ trưởng Bộ Y tế, tr 14
2 Nguyễn Thành Như (2013) Nam khoa lâm sàng Nhà xuất bản
Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, tr 108-118
3 Nguyen Thi Thu Huong, Tran My Tien, Tran Cong Luan,
Nguyen Minh Duc (2009) “Androgenic effect of AMA KONG’
remedy on castrated mice” Journal of Medicinal Materials; 4(2):
108-114
4 Trần Mỹ Tiên, Hồ Việt Anh, Lê Minh Triết, Nguyễn Thị Thu
Hương, Trần Công Luận (2008) “Ứng dụng kỹ thuật ELISA
định lượng testosteron trong nghiên cứu tác dụng kiểu nội tiết
tố sinh dục nam của cây gai chống (Tribulus terrestris L Zygophylaceae)” Tạp chí Y học TP.HCM; 12(4): 148-151
5 Trần Mỹ Tiên, Nguyễn Thị Thu Hương (2014) “Khảo sát độc tính, tác dụng kiểu nội tiết tố sinh dục nam và tác dụng tăng lực của viên Kim Sư (Chế phẩm phối hợp Dâm dương hoắc, Cửu
thái tử, Đinh lăng, Bạch quả) trên thực nghiệm” Tạp chí y học
Tp.HCM; 18(1): 114-122
6 Viện Dược liệu (2006) Phương pháp nghiên cứu tác dụng dược
lý của thuốc từ Dược thảo Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, tr
220-222, 355-367, 377-387
Ngày nhận bài báo: 25/04/2017 Ngày phản biện nhận xét bài báo: 20/06/2018 Ngày bài báo được đăng: 20/09/2018