Bài viết trình bày khảo sát tình trạng loãng xương ở nam giới điều trị nội trú tại khoa nội cơ xương khớp bệnh viện Thống Nhất.
Trang 1KHẢO SÁT TÌNH TRẠNG LOÃNG XƯƠNG Ở NAM GIỚI
TẠI KHOA NỘI CƠ XƯƠNG KHỚP BỆNH VIỆN THỐNG NHẤT
Đinh Thị Việt*, Huỳnh Thị Huỳnh*, Nguyễn Trung Kiên*
TÓM TẮT
Mục tiêu nghiên cứu: khảo sát tình trạng loãng xương ở nam giới điều trị nội trú tại khoa nội cơ xương
khớp bệnh viện Thống Nhất
Phương pháp nghiên cứu: mô tả cắt ngang, tiến cứu Đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA tại cổ
xương đùi và cột sống thắt lưng
Kết quả: nghiên cứu trên 266 bệnh nhân nam giới điều trị nội trú tại khoa nội cơ xương khớp bệnh viện
Thống Nhất từ tháng 3/2015 đến tháng 8/2016 nhận thấy: Loãng xương chiếm tỉ lệ 35,3%, thiếu xương 47,4%, bình thường 17,3% Những người hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít vận động thể dục thể thao, tiền căn gãy xương có tỉ lệ loãng xương và thiếu xương cao hơn người có mật độ xương bình thường có ý nghĩa thống kê Lạm dụng rượu bia làm tăng khả năng mắc loãng xương gấp 2,907 lần người bình thường (P= 0,011), tiền căn gãy xương làm tăng khả năng mắc loãng xương gấp 3,290 lần người bình thường (P= 0,007) Trong các bệnh mạn tính đi kèm thì tăng huyết áp, bệnh khớp mạn, đái tháo đường chiếm tỉ lệ cao (63,5%- 52,6%- 21,1%) Tỉ lệ bệnh nhân bị loãng xương và thiếu xương cao hơn người bình thường ở nhóm có bệnh đi kèm là tăng huyết áp, đái tháo đường có ý nghĩa thống kê (P= 0,029- 0,002) Testosterone máu thấp chiếm tỉ lệ 28,6%, tuổi càng cao tỉ lệ testosterone máu thấp càng tăng, không tìm thấy mối liên hệ giữa testosterone máu thấp với mật độ xương
Từ khóa: loãng xương, testosterone
ABSTRACT
ASSESSMENT THE STATE OF OSTEOPOROSIS IN MALE INPATIENTS AT THỐNG NHẤT
HOSPITAL, RHEUMATOLOGY DEPARTMENT
Dinh Thi Viet, Huynh Thi Huynh, Nguyen Trung Kien
* Y Hoc TP Ho Chi Minh * Supplement of Vol 20 - No 6 - 2016: 125 - 131
Objectives: Assess the state of osteoporosis in male inpatients at Thống Nhất hospital, Rheumatology
department
Method: descriptive, cross-sectional, prospective Measuring bone mineral density by DEXA at the femoral
neck or lumbar spine
Result: researched on 266 male inpatients in Rheumatology Department from March 2015 to August 2016
The prevalence of osteoporosis was 35.3%, osteopenia 47.4%, normal bone 17.3% Smoking, alcohol abuse, less physical activity, history of fracture wa s associated with higher rate of osteoporosis and osteopenia, and this was statically significant Alcohol abuse increased likelihood of developing osteoporosis 2.907 times than normal (P=0.011), history of fracture increased likelihood of developing osteoporosis 3.290 times than normal (P=0.007) Hypertension, chronic arthritis, diabetes had high percentage in accompanying chronic diseases (63.5%- 52.6%- 21.1% respectively) The percentage of patients with osteoporosis and osteopenia were higher than normal in group with comorbidities like hypertension, diabetes, and it was statically significant Low blood testosterone was 28.6%, lower blood testosterone increased with older age The association between low blood testosterone and bone
*Khoa Nội Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Thống Nhất
Trang 2mineral density was not statistically significant
Key word: osteoporosis, testosterone
ĐẠI CƯƠNG
Loãng xương là một trong các bệnh lý xương
khớp thường gặp ở người cao tuổi Khi tuổi thọ
trung bình tăng lên thì sẽ tăng đối mặt với
những vấn đề bệnh lý xương khớp trong đó
loãng xương hay gặp với tỉ lệ cao Xu hướng này
không chỉ dành cho các quốc gia công nghiệp mà
còn ảnh hưởng đến các nước đang phát triển Ở
Mỹ, loãng xương ảnh hưởng tới 24 triệu người,
trong đó 10 triệu người đã bị loãng xương, 14
triệu người có khối lượng xương thấp, gợi ý gia
tăng nguy cơ mắc bệnh ngày càng cao hơn
Loãng xương ảnh hưởng đến 1,5 triệu gãy
xương mỗi năm, trong đó hơn 500.000 gãy
xương cột sống, 300.000 gãy xương hông, 200.000
gãy xương cổ tay và 300.000 gãy xương ở các vị
trí khác Xấp xỉ 37.500 người chết mỗi năm sau
các biến cố liên quan đến gãy xương do loãng
xương Loãng xương cũng dẫn đến việc cần 44
triệu bệnh nhân cần y tá chăm sóc tại nhà và 13,8
tỉ đô la chi phí chăm sóc sức khỏe thường niên
vào năm 1995 Chi phí y tế trực tiếp liên quan
đến gãy xương hông ở nam ước tính đến 5,4 tỉ
đô la, ở nữ là 7,4 tỉ đô la(3)
Ước tính có từ 6- 10 % nam giới trên 50 tuổi
có biểu hiện loãng xương và có khoảng 1/5 nam
giới trên 50 tuổi có khả năng bị gãy xương do
loãng xương trong suốt thời gian còn lại của đời
sống So với nữ giới, nam giới có tuổi thọ thấp
hơn, tỉ lệ nam giới chỉ bằng một nửa so với nữ
giới cùng độ tuổi 65, tỉ lệ nam giới gãy xương
hông xảy ra chỉ bằng 1/3 so với nữ giới nhưng tỉ
lệ tử vong lại nhiều hơn sau khi đã gãy xương
hông và 20% nam đã gãy xương hông sẽ có nguy
cơ gãy xương hông còn lại tiếp theo Gãy xương
cột sống cũng thường gặp ở nam giới lớn tuổi
nhưng tỉ lệ chỉ bằng khoảng một nửa so với nữ ở
cùng độ tuổi 65 tuổi(4)
Sự bảo tồn thớ cơ ở nam giới có thể giải thích
nguy cơ gãy xương suốt đời thấp hơn Loãng
xương ở nam giới thường có nguyên nhân thứ
phát mà thường gặp là lạm dụng rượu, lạm dụng corticosteroid, suy tuyến sinh dục Có đến 40% loãng xương ở nam giới là không tìm được nguyên nhân và được coi là loãng xương nguyên phát Ở nam giới mất cơ xương bắt đầu sớm, cùng với sự thay đổi yếu tố phát triển giống insulin-1 (the insulin-like growth factor 1, IGF-1) liên quan đến giảm testosterone sinh học Testosterone là một hormon do tinh hoàn bài tiết, có tác dụng đồng hóa, phát triển khối cơ, đối với xương làm tăng tổng hợp khung protein của xương, phát triển và cốt hóa sụn liên hợp ở đầu xương dài, làm dày xương, tăng lắng đọng muối calci phosphate ở xương Khi có tuổi, tất cả các
cơ quan, hệ thống trong cơ thể dần suy giảm, testosterone là một chất nội tiết cũng giảm theo thời gian Testosterone thấp có liên quan đến những thay đổi không mong muốn cho các thành phần cơ thể như gia tăng béo bụng, giảm khối cơ Béo bụng lại làm gia tăng nguy cơ tim mạch và các vấn đề như chuyển hóa, đái tháo đường Rượu làm giảm sự hình thành xương và cản trở khả năng hấp thu calci của cơ thể Cortisol trong máu ức chế sự hình thành xương
do giảm quá trình tăng sinh tế bào, giảm sinh tổng hợp RNA, protein, collagen của xương Thuốc lá làm giảm quá trình tạo xương, giảm hấp thu calci và chuyển hóa VitD, làm giảm nồng độ VitD trong máu, làm bất hoạt estradiol tại gan, làm giảm hoạt tính của estrogen lên quá trình tạo xương
Nhiều nước trên thế giới đã có những nghiên cứu đánh giá loãng xương ở nam giới liên quan đến BMD, chỉ số sức cơ chi dưới và các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu, lạm dụng corticosteroid, vận động thể lực Tại Việt Nam các nghiên cứu về loãng xương ở nam giới
đã được quan tâm, tuy nhiên mới chỉ tập trung ở một số đối tượng bệnh nhân mắc bệnh lý cơ xương khớp mạn tính hoặc chỉ nghiên cứu về các bệnh lý đi kèm ở người cao tuổi như tăng
Trang 3huyết áp, đái tháo đường mà ít nhắc đến mối
liên quan với testosterone
Mục tiêu nghiên cứu
Tỉ lệ loãng xương ở nam giới
Mối liên quan giữa loãng xương với bệnh lý
đi kèm và các yếu tố nguy cơ của loãng xương
Sự tương quan giữa testosterone, các yếu tố
nguy cơ của loãng xương với loãng xương
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Mô tả cắt ngang, tiến cứu
Tiêu chuẩn chọn bệnh
Nam giới ≥ 40 tuổi điều trị nội trú tại khoa
nội cơ xương khớp bệnh viện Thống Nhất từ
tháng 3/2015 đến tháng 8/2016
Tiêu chuẩn loại trừ: BN không đồng ý tham
gia nghiên cứu, BN có bệnh nặng nằm bất động
lâu ngày, BN đã và đang dùng thuốc điều trị
chống hủy xương hoặc đang dùng liệu pháp
hormon thay thế testosterone
Thu thập số liệu
Ghi nhận các đặc điểm lâm sàng của BN:
Tuổi, chiều cao, cân nặng, BMI
Bệnh lý đi kèm: THA, ĐTĐ, bệnh thận mạn,
bệnh phổi mạn, bệnh khớp mạn
Yếu tố nguy cơ: lạm dụng rượu, thuốc lá, lạm
dụng corticoid, ít vận động thể lực
Lạm dụng rượu: uống trên 80g rượu/ngày
Số gram rượu = V(ml)*40*0,8
Trong đó: Độ rượu trắng của nước ta tương
đương độ rượu Whisky
10g rượu tương đương 30 ml Whisky =
100ml rượu vang = 200ml bia
Đang hút thuốc lá: Đã hút > 100 điếu trong
đời và trong một năm nay có hút thuốc mỗi ngày
hoặc thỉnh thoảng
Sử dụng corticoid kéo dài: uống
prednisolone ≥ 5mg mỗi ngày hoặc liều tương
đương kéo dài ≥ 3 tháng
Ít vận động thể lực: khi vận động thể chất
nhẹ nhàng không đủ 30 phút* 5 ngày/tuần hoặc
vận động thể lực mạnh 20 phút* 3 lần/tuần
Đo mật độ xương bằng phương pháp hấp thu tia X năng lượng kép (DEXA) tại cột sống thắt lưng hoặc cổ xương đùi Theo tiêu chuẩn chẩn đoán loãng xương của Tổ chức Y tế Thế giới năm 1994:
Bình thường: T- score > -1 SD Thiếu xương: T-score từ -1 đến -2,5 SD Loãng xương: T- score < -2,5 SD Loãng xương nặng: Loãng xương kèm tiền
sử hoặc hiện tại có gãy xương
Xét nghiệm testosterone và calci trong máu vào sáng sớm lúc nhịn đói Kết quả là bình thường khi testosterone 3-10ng/ml, calci toàn phần máu 2,15-2,6mmol/l
Xử lý và phân tích số liệu
Nhập và xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS 16.0
Các biến định lượng được trình bày dưới dạng trung bình ± độ lệch chuẩn Các biến định tính được trình bày dưới dạng %
Dùng phép kiểm chi bình phương cho biến
số định tính, phép kiểm T- test cho biến định lượng, hồi qui nhị phân cho mối tương quan giữa các biến liên tục, tính OR để đánh giá khả năng mắc loãng xương ở nam giới với các yếu tố nguy cơ
Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê khi P < 0,05
KẾT QUẢ Đặc điểm mẫu nghiên cứu
Tổng số BN: 266
Phân bố BN theo nhóm tuổi
Bảng 1: Phân bố tuổi
Trang 4BMI
BMI trung bình 22,62 ± 2,78, thấp nhất 14, cao
nhất 32
Bảng 2: BMI
Bảng 3: Tỉ lệ loãng xương:
Bảng 4: Yếu tố nguy cơ của loãng xương:
Bảng 5: Bệnh lý kèm theo
Bảng 6: Chỉ số sinh hóa máu
Nồng độ Bình thường Thấp
Bảng 7: Thay đổi testosterone theo nhóm tuổi:
Tuổi Testosterone
máu thấp
Testosterone máu bình thường
P
Mối liên quan giữa loãng xương với các bệnh lý đi kèm và các yếu tố nguy cơ ở nam giới
Bảng 8: Mối liên quan giữa loãng xương với tuổi:
Tuổi Bình
thường
Thiếu xương
Loãng xương
P
N % N % N %
Bảng 9: Mối liên quan giữa loãng xương với BMI:
BMI Bình
thường
Thiếu xương
Loãng xương P
Bình thường
Thừa cân- béo phì
Bảng 10: Mối liên quan giữa loãng xương với các
yếu tố nguy cơ của loãng xương:
Bình thường
Thiếu xương
Loãng xương
P
N % N % N %
Lạm dụng rượu bia
Sử dụng corticoid kéo dài
Ít vận động thể dục- thể thao
27 10,2% 85 32,0% 72 27,1% 0,006 Tiền căn gãy
xương
Bảng 11: Mối liên quan giữa loãng xương với các
chỉ số sinh hóa máu
Bình thường
Thiếu xương
Loãng xương
P
N % N % N %
Testosterone máu thấp
16 6,0% 35 13,2% 25 9,4% 0,051 Calci máu thấp 14 5,3% 53 19,9% 40 15,0% 0,035
Trang 5Bảng 12: Mối liên quan giữa loãng xương với các
bệnh lý kèm theo
Bình
thường
Thiếu xương
Loãng xương
P
N % N % N %
Tăng huyết
áp
35 13,2% 76 28,6% 58 21,8
% 0,029 Đái tháo
đường
16 6,0% 27 10,2% 13 4,9% 0,002
Bệnh thận
mạn
Bệnh phổi
mạn
Bệnh khớp
mạn
28 10,5% 63 23,7% 49 18,4
% 0,053
Bảng 13: Sự tương quan giữa testosterone, các yếu
tố nguy cơ của loãng xương với loãng xương
Sử dụng corticoid kéo
dài
Ít vận động thể dục thể
thao
BÀN LUẬN
Trong tổng số 266 bệnh nhân tham gia
nghiên cứu thì nhóm tuổi 50-89 chiếm tỉ lệ nhiều
nhất (97,6%), đây cũng là nhóm tuổi hay gặp ở
bệnh nhân điều trị tại bệnh viện Thống Nhất
Loãng xương chiếm tỉ lệ 35,3%, thiếu xương
47,4%, bình thường 17,3%, tỉ lệ này cũng tương
đương với nghiên cứu của Nguyễn Thị Thanh
Thủy tại bệnh viện Trưng Vương
(43,6%-32,22%-14,69%)(7) Nhóm tuổi có tỉ lệ loãng xương cao là
50-59 (3,8%), 60-69 (5,6%), 70-79 (9,8%), 80-89
(12%), tuổi càng cao thì tỉ lệ loãng xương càng
tăng, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P=0,016)
Điều đáng chú ý là tỉ lệ thiếu xương chiếm
47,4%, con số này cao hơn hẳn số BN đã được
chẩn đoán loãng xương, điều này dự báo số
người cần được quan tâm nhiều hơn để dự
phòng với vấn đề loãng xương trong tương lai
Chỉ số BMI ở nam giới đa số trong giới hạn
bình thường chiếm 206 trường hợp (77,4%), theo
Huỳnh Văn Khoa, khi thực hiện nghiên cứu trên
các bệnh nhân nam giới có bệnh lý cơ xương khớp thì chỉ số BMI cũng đa số ở trong giới hạn bình thường (84,52%)(2) Trong số các BN loãng xương thì tỉ lệ BN có BMI bình thường cũng cao hơn rõ rệt nhóm BMI gầy và thừa cân (28,9%-4,1%-2,3%), sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P=0,000) Khác với nữ giới, đối tượng có tỉ lệ loãng xương cao hơn ở người có BMI thấp, điều này nhắc nhở chúng ta ở nam giới dù có BMI bình thường vẫn có nguy cơ cao bị loãng xương
và cần quan tâm nhiều hơn đến vấn đề loãng xương ở những đối tượng này
Các yếu tố nguy cơ của loãng xương ở nam giới gồm hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, sử dụng corticoid kéo dài, ít vận động thể dục thể thao, tiền căn gãy xương Trong đó ít vận động thể dục thể thao và hút thuốc lá chiếm tỉ lệ cao (69,2%-16,9) Trong số những người có các yếu tố nguy cơ kèm theo này thì tỉ lệ loãng xương và thiếu xương đều cao hơn người có mật độ xương bình thường, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê, duy chỉ có những người sử dụng corticoid kéo dài thì sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (P=0,106)
Như vậy những người hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít vận động thể dục thể thao, tiền căn gãy xương có tỷ lệ loãng xương và thiếu xương cao hơn người bình thường có ý nghĩa thống kê Kết quả này cũng tương tự so với các nghiên cứu thực hiện tại bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh viện nhân dân Gia Định, bệnh viện Trưng Vương(2,7,8) Tuy nhiên khi xác định mối liên hệ giữa các yếu tố nguy cơ này với loãng xương thì chỉ có yếu tố nguy cơ lạm dụng rượu bia và tiền căn gãy xương có mối quan hệ có ý nghĩa thống
kê Cụ thể lạm dụng rượu bia có nguy cơ làm tăng tỉ lệ loãng xương cao gấp 2,907 lần người bình thường (OR=2,907; KTC 1,193-7,083; P=0,011), tiền căn gãy xương có nguy cơ làm tăng
tỉ lệ loãng xương cao gấp 3,290 người bình thường (OR=3,290; KTC 1,311-8,256; P=0,007) Các bệnh mạn tính hay đi kèm với loãng xương ở nam giới là tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận mạn, bệnh phổi mạn, bệnh
Trang 6khớp mạn Trong đó tăng huyết áp, bệnh khớp
mạn và đái tháo đường chiếm tỉ lệ nhiều hơn
(63,5%-52,6%-21,1%) Tỉ lệ người bị loãng xương
và thiếu xương đều cao hơn người có mật độ
xương bình thường ở tất cả các nhóm bệnh lý đi
kèm, nhưng chỉ có nhóm tăng huyết áp, đái tháo
đường là có ý nghĩa thống kê (P=0,029-0,00) Tuy
nhiên khi tìm mối liên quan giữa các bệnh lý này
với mật độ xương thì không thấy mối liên hệ
Về chỉ số sinh hóa máu: Ở nam giới sau 30
tuổi thì nồng độ testosterone giảm dần mỗi năm,
điều này xảy ra một cách tự nhiên(1) Trong
nghiên cứu của chúng tôi, testosterone máu thấp
chiếm tỉ lệ 28,6%, tuổi càng cao thì tỉ lệ
testosterone máu thấp càng tăng (1,1%2,6%
-6,8%-7,9%-9,0%), sự khác biệt có ý nghĩa thống
kê (P=0,007) Nhóm testosterone máu thấp thì tỉ
lệ loãng xương và thiếu xương cao hơn nhóm có
testosterone máu bình thường
(9,4%-13,2%-6,0%), sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê
(P=0,051) Hormon giới tính gồm estrogen và
testosterone đều tồn tại ở cả 2 giới tuy hàm
lượng có khác nhau, chúng đều quan trong trong
việc duy trì và phát triển khối lượng xương
Estrogen làm giảm hoạt động và số lượng tế bào
hủy xương, khi nồng độ estrogen tăng làm gia
tăng tân sinh tế bào tạo xương và giảm đáp ứng
của tế bào tạo xương với PTH Estrogen còn làm
tăng sản xuất yếu tố tăng trưởng II giống insulin
của tế bào tạo xương và có thể điều hòa trực tiếp
việc sản xuất các enzyme tiêu hủy của tế bào hủy
xương Sự thiếu hụt estrogen tạo điều kiện cho
IL-6 kích thích tế bào hủy xương và làm mất cân
bằng RANKL- OPG Estrogen tăng lượng OPG
trong máu dẫn đến làm giảm tác dụng của
RANKL do ngăn chúng tiếp cận tế bào hủy
xương Estrogen làm tăng hoạt động tế bào tạo
xương, tăng lắng đọng calci- phosphate ở xương
và kích thích đầu xương gắn vào thân xương Ở
nữ mối liên quan giữa estrogen và mật độ xương
rất rõ ràng, nhiều nghiên cứu cho thấy phụ nữ
mãn kinh suy giảm nồng độ estrogen làm tăng tỷ
lệ loãng xương Ở nam giới càng nhiều tuổi,
nồng độ testosterone càng giảm theo thời gian,
tuy nhiên ảnh hưởng tới mật độ xương không rõ ràng như estrogen Trong nghiên cứu của chúng tôi, mối liên hệ giữa testosterone máu thấp và loãng xương ở nam giới không có ý nghĩa thống
kê (OR=0,860; KTC 0,490-1,509; P=0,099), kết quả này cũng tương tự như kết quả của Huỳnh Văn Khoa, đó là ở bệnh nhân nam có bệnh lý cơ xương khớp, suy giảm nồng độ hormone testosterone có tỉ lệ khá cao (48,8%), nhưng mối tương quan giữa suy giảm nồng độ testosterone với giảm mật độ xương không thấy có ý nghĩa thống kê(2) Theo Arq Bras, ở nam giới trên 50 tuổi, testosterone toàn phần thấp cũng không chỉ
ra nguy cơ loãng xương ở nam giới trên 50 tuổi Nhóm calci máu thấp thì tỉ lệ loãng xương
và thiếu xương cao hơn nhóm có calci máu bình thường (15%-19,9%-5,3%), sự khác biệt có
ý nghĩa thống kê (P=0,035) Theo Lê Thanh Toàn khi thực hiện nghiên cứu ở đối tượng BN
bị Đái tháo đường thì nhóm calci máu thấp có
tỉ lệ loãng xương cao hơn nhóm calci máu bình thường(5) Điều này cũng phù hợp với y văn vì calci là thành phần khoáng tham gia tạo xương, khi calci máu giảm dẫn tới tuyến cận giáp tăng hoạt động, làm tăng huy động calci
từ xương ra ngoại vi để duy trì nồng độ calci máu, dẫn đến calci trong khung xương giảm, cuối cùng là làm giảm mật độ chất khoáng xương(1) Tuy nhiên khi phân tích hồi qui để tìm mối liên hệ giữa calci máu thấp và loãng xương thì thấy không có ý nghĩa thống kê (OR=1,161; KTC 0,696-1,935; P=0,088)
KẾT LUẬN
Trong số 266 bệnh nhân nam giới tham gia nghiên cứu tại khoa nội cơ xương khớp bệnh viện Thống Nhất thì loãng xương chiếm tỉ lệ 35,3%, thiếu xương 47,4%, bình thường 17,3% Tuổi càng cao thì tỷ lệ loãng xương càng tăng (P=0,016) Các BN được chẩn đoán loãng xương thì tỉ lệ BN có BMI bình thường cao hơn nhóm có BMI gầy và thừa cân (P=0,00)
Tỉ lệ loãng xương và thiếu xương cao ở những người hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít
Trang 7vận động thể dục thể thao, tiền căn gãy xương
Lạm dụng rượu bia làm tăng khả năng mắc
loãng xương gấp 2,907 lần người bình thường
(P=0,011), tiền căn gãy xương làm tăng khả năng
mắc loãng xương gấp 3,290 lần người bình
thường (P=0,007)
Trong các bệnh mạn tính đi kèm thì tăng
huyết áp, bệnh khớp mạn và đái tháo đường
chiếm tỉ lệ cao (63,5%- 52,6%- 21,1%) Tỉ lệ bệnh
nhân bị loãng xương và thiếu xương cao hơn
người có mật độ xương bình thường ở nhóm có
bệnh đi kèm là tăng huyết áp, đái tháo đường có
ý nghĩa thống kê (P=0,029- 0,002)
Testosterone máu thấp chiếm tỉ lệ 28,6%, tuổi
càng cao thì tỉ lệ testosterone máu thấp càng
tăng Nhóm có testosterone máu thấp thì tỉ lệ
loãng xương và thiếu xương cao hơn người có
mật độ xương bình thường, sự khác biệt không
có ý nghĩa thống kê (P=0,051), không tìm thấy
mối liên hệ giữa testosterone máu thấp với mật
độ xương
Calci máu thấp chiếm tỉ lệ 40,2%, trong
nhóm calci máu thấp thì tỉ lệ loãng xương và
thiếu xương cao hơn nhóm có mật độ xương
bình thường có ý nghĩa thống kê (P=0,035)
Không tìm thấy mối liên hệ giữa calci máu thấp
với loãng xương
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ môn sinh lý học trường đại học Y Hà Nội (2001), Sinh lý học tập II, Nhà xuất bản y học tr 119- 134
2 Huỳnh Văn Khoa (2013), “Đánh giá tình trạng loãng xương, mối tương quan giữa mật độ xương và hormone giới tính ở bệnh nhân nam ≥ 50 tuổi tại khoa nội cơ xương khớp bệnh
viện Chợ Rẫy” Tạp chí Y học TP Hồ Chí Minh 17(1), tr 170-
174
3 Iqbal MM (2000), “Osteoporosis: Epidemiology, Diagnosis,
and Treatment”, South Med J, 93(1), p 231 - 240
4 Kelly JJ, Moses AM (2005), “Osteoporosis in men: the role of
testosterone and other sex- relate factors”, Curr Opin Endocrinol Dialetes; 12 ( 6 ) p 425- 458
5 Lê Thanh Toàn (2012), “Nghiên cứu mật độ xương bằng phương pháp DEXA ở bệnh nhân đái tháo đường tại bệnh
viện Chợ Rẫy”, Tạp chí Y học TP Hồ Chí Minh, 16(1), tr 348-
353
6 Nguyễn Thị Hoài Châu (2005), “Khảo sát mật độ xương và tìm hiểu những yếu tố liên quan đến mật độ xương của những người đàn ông sức khỏe bình thường 50 tuổi trở lên ở
TP Hồ Chí Minh”, Tạp chí Y học TP Hồ Chí Minh, 9(1), tr 34-
37
7 Nguyễn Thị Thanh Thuỷ (2004), “Khảo sát mật độ khoáng xương ở những người 30 tuổi trở lên đến khám tại khoa điều
trị đau bệnh viện cấp cứu Trưng Vương” Kỷ yếu Hội nghị khoa học kỹ thuật bệnh viện cấp cứu Trưng Vươn, tr 43- 54
8 Trần Thị Uyên Linh (2012), “Tỉ lệ loãng xương và các yếu tố nguy cơ trên phụ nữ mãn kinh và nam giới ≥ 50 tuổi điều trị
tại khoa lão bệnh viện Nhân dân Gia Định”, Tạp chí Y học TP
Hồ Chí Minh, 16(1), tr 271- 277
Ngày phản biện nhận xét bài báo: 18/09/2016