Báo cáo tổng hợp: Quy hoạch hệ thống các khu bảo tồn vùng nước nội địa tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đến năm 2020

Với kết cấu nội dung gồm 4 phần, bài báo cáo tổng hợp "Quy hoạch hệ thống các khu bảo tồn vùng nước nội địa tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đến năm 2020" giới thiệu đến các bạn những nội dung về đánh giá điều kiện tự nhiên và kinh tế, xã hội tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, các tác động và thách thức bảo tồn vùng nước nội địa tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, hiện trạng đa dạng sinh học vùng nước nội địa tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu,... Hy vọng đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn.

U  BAN NHÂN DÂN T NH BÀ R A VŨNG TÀUỶ Ỉ Ị

S  NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔNỞ Ệ Ể

Báo cáo t ng h p ổ ợ

QUY HO CH H  TH NG CÁC KHU B O T N  Ạ Ệ Ố Ả Ồ

VÙNG N ƯỚ C N I Đ A  Ộ Ị

T NH BÀ R A VŨNG TÀU Đ N NĂM 2020 Ỉ Ị Ế

U  BAN NHÂN DÂN T NH BÀ R A VŨNG TÀUỶ Ỉ Ị

S  NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔNỞ Ệ Ể

BÁO CÁO T NG H PỔ Ợ

QUY HO CH H  TH NG CÁC KHU B O T N  Ạ Ệ Ố Ả Ồ

VÙNG N ƯỚ C N I Đ A  Ộ Ị

T NH BÀ R A VŨNG TÀU Đ N NĂM 2020 Ỉ Ị Ế

6. B n đ  đa d ng sinh h c các th y v c t nh Bà R a Vũng Tàuả ồ ạ ọ ủ ự ỉ ị

7. B n đ  quy ho ch s  d ng đ t t nh Bà R a Vũng Tàu đ n  nămả ồ ạ ử ụ ấ ỉ ị ế  2020

8. B n đ  quy ho ch h  th ng các khu b o t n vùng nả ồ ạ ệ ố ả ồ ước n i đ aộ ị  

t nh Bà R a Vũng Tàu đ n năm 2020ỉ ị ế

DANH M C CÁC T  VI T T T Ụ Ừ Ế Ắ

CITES Công  c Qu c t  v  Ki m soát buôn bán đ ng v t, th c v t      ướ ố ế ề ể ộ ậ ự ậ

hoang dã quý hi m ế BTTN B o t n thiên nhiên ả ồ

BTVNNĐ B o t n vùng n ả ồ ướ c n i đ a ộ ị

DTSQ D  tr  sinh quy n ự ữ ể

GIS H  th ng thông tin đ a lý ệ ố ị

UNESCO T  ch c Văn hoá, Giáo d c, Khoa h c Liên hi p qu c ổ ứ ụ ọ ệ ố WMO T  ch c Khí t ổ ứ ượ ng Thu  văn Th  gi i ỷ ế ớ

WWF Qu  Qu c t  v  B o v  Thiên nhiên ỹ ố ế ề ả ệ

Bà R a Vũng Tàu là m t t nh ven bi n có h  th ng sông h  dày đ c và hị ộ ỉ ể ệ ố ồ ặ ệ sinh thái đ c tr ng có th  k t h p đa ch c năng nh  b o t n v i du l ch, giaoặ ư ể ế ợ ứ ư ả ồ ớ ị  thông nh : Sông Dinh, sông Th  V i, sông Cái mép, sông C  May, sông Chàư ị ả ỏ  

Vá, , sông Hà Lú, r ch Cây kh  và r ch Bà Dài, r ch B n Đình, h  Sông Ray,ạ ế ạ ạ ế ồ  

h  Su i S y, h  Đá Đen, h  Châu Pha, h  Đá Bàn, h  Châu Pha, h  sông H a,ồ ố ậ ồ ồ ồ ồ ồ ỏ  bàu Ng a, bàu Sình  Trong đó, Sông Dinh là con sông l n nh t, sông b t ngu nự ớ ấ ắ ồ  

t  núi Dinh, ch y qua Phừ ả ước L , xuôi theo hễ ướng Tây B c Vũng Tàu dài 11 km,ắ  

ch  r ng nh t 1000m ch  h p nh t 300m, n i sâu nh t 25m; Sông Cái Mép làmỗ ộ ấ ỗ ẹ ấ ơ ấ  ranh gi i gi a xã Th nh An (C n Gi ) và xã Phớ ữ ạ ầ ờ ước Hòa (t nh Bà R a­Vũngỉ ị  Tàu), t  sông Th  V i đ n c a C n Gi  trong v nh Gành Rái, dài đ  8.500m.ừ ị ả ế ử ầ ờ ị ộ  Ngoài c a sông có cù lao Phú L i. T t    p Th nh Hòa, xã Th nh An, huy nử ợ ắ ở ấ ạ ạ ệ  

C n Gi , dài đ  500m; Sông Th  V i b t ngu n t  vùng r ng núi c a t nh Đ ngầ ờ ộ ị ả ắ ồ ừ ừ ủ ỉ ồ  Nai, đo n h  l u ch y qua huy n Tân Thành, t nh Bà R a­Vũng Tàu, r i đ  raạ ạ ư ả ệ ỉ ị ồ ổ  

bi n   v nh Gành Rái, dài kho ng 13.400m. Sông là ranh gi i hai huy n Tânể ở ị ả ớ ệ  Thành (Bà R a­Vũng Tàu) và huy n C n Gi  (TP. H  Chí Minh) ị ệ ầ ờ ồ

H  th ng sông h  c a Bà R a Vũng Tàu ch a đ ng nhi u ch c năng nhệ ố ồ ủ ị ứ ự ề ứ ư 

ch a nứ ước, giao thông th y, đ c bi t là ch a đ ng khu h  đ ng th c v t th yủ ặ ệ ứ ự ệ ộ ự ậ ủ  sinh và ngu n l i th y s n phong phú, ch a đ ng nh ng gi ng loài quý hi m vàồ ợ ủ ả ứ ự ữ ố ế  các h  sinh thái đ c thù, các bãi đ , bãi ệ ặ ẻ ương dưỡng c n đầ ược b o v ả ệ

Theo Quy t đ nh ế ị 1479/QĐ­TTg ngày 13/10/2008 c a Th  t ng Chính phủ ủ ướ ủ phê duy t Quy ho ch h  th ng khu b o t n vùng n c n i đ a đ n năm 2020 thìệ ạ ệ ố ả ồ ướ ộ ị ế  

t nh Bà R a Vũng Tàu b c đ u xác đ nh đ c 1 kỉ ị ướ ầ ị ượ hu b o t n các vùng nả ồ ước n iộ  

đ a, thu c huy n Tân Thành t nh Bà R a – Vũng Tàu. Đây là m t trong nh ngị ộ ệ ỉ ị ộ ữ  khu v c th  hi n nét đ c tr ng v  m t h  sinh thái c a vùng đ t ng p nự ể ệ ặ ư ề ộ ệ ủ ấ ậ ướ ở c khu v c Đông Nam B  Vi t Nam. ự ộ ệ

Cùng v i nh ng nghiên c u v  ĐNN trên toàn th  gi i và   Vi t Nam,ớ ữ ứ ề ế ớ ở ệ  ĐNN c a sông ven bi n Đông Nam b  v i nh ng h  sinh thái ĐNN quan tr ngử ể ộ ớ ữ ệ ọ  

nh  h  th ng sông, c a sông ven bi n: Sông Đ ng Nai, sông Bé, các bàu thu cư ệ ố ử ể ồ ộ  khu b o t n thiên nhiên Vĩnh C u  cũng đả ồ ử ược chú tr ng h n nh ng nhìn chungọ ơ ư  

nh ng công trình nghiên c u v n còn ch a nhi u và ph n l n ch a đánh giáữ ứ ẫ ư ề ầ ớ ư  

t ng quát đổ ược h t nh ng đ c tr ng cũng nh  vai trò c a các h  sinh thái ĐNNế ữ ặ ư ư ủ ệ  này. Đ c biêt, vùng c a sông Đ ng Nai thu c t nh Bà R a Vũng Tàu đặ ử ồ ộ ỉ ị ược xác 

đ nh là khu v c có đ  đa d ng sinh h c cao và  m c đ   u tiên b o t n là r tị ự ộ ạ ọ ứ ộ ư ả ồ ấ  cao. Tuy nhiên, vùng này còn ít công trình nghiên c u đ  c p và các ho t đ ngứ ề ậ ạ ộ  

b o t n còn h n ch , ch a đả ồ ạ ế ư ược chú tr ng  u tiên.ọ ư

Nh ng năm g n đây, ngành Thu  s n c a Bà R a Vũng Tàu phát tri nữ ầ ỷ ả ủ ị ể  

m nh. Tuy nhiên, do nhi u nguyên nhân khác nhau, trong đó ch  y u là  qu n lý,ạ ề ủ ế ả  khai thác ch a có s  quy ho ch t ng th , s  ph i k t h p gi a các B , banư ự ạ ổ ể ự ố ế ợ ữ ộ  ngành đ a phị ương ch a có s  g n k t, d n t i ngu n l i thu  s n gi m sút, tínhư ự ắ ế ẫ ớ ồ ợ ỷ ả ả  

đa d ng sinh h c và các h  sinh thái tiêu bi u nh : r ng ng p m n, vùng c aạ ọ ệ ể ư ừ ậ ặ ử  sông, h , đ m, sông, r ch b  khai thác và tác đ ng m nh, gây b t l i cho s  phátồ ầ ạ ị ộ ạ ấ ợ ự  tri n, sinh trể ưởng c a các loài thu  sinh v t. M t s  loài trủ ỷ ậ ộ ố ước đây cho s nả  

lượng khai thác l n nay đã b  tuy t ch ng ho c gi m s n lớ ị ệ ủ ặ ả ả ượng, s n lả ượng cá 

gi ng còn quá ít. Trên các sông su i khác, hi n tố ố ệ ượng suy ki t ngu n l i cũngệ ồ ợ  

tương t  Vùng c a sông ven bi n b  tác đ ng m nh và m t s  khu v c phá đự ử ể ị ộ ạ ộ ố ự ể chuy n đ i m c đích s  d ng, làm m t n i sinh s ng c a gi ng loài thu  s nể ổ ụ ử ụ ấ ơ ố ủ ố ỷ ả  

ch a trư ưởng thành. 

Bên c nh s  phát tri n kinh t , các ho t đ ng thu  s n và nh ng ho tạ ự ể ế ạ ộ ỷ ả ữ ạ  

đ ng kinh t  khác c a c ng đ ng dân c    khu v c nh : S  d ng xung đi nộ ế ủ ộ ồ ư ở ự ư ử ụ ệ  làm tê li t ho c làm ch t hàng lo t đ  khai thác thu  s n;X  các ch t đ c h iệ ặ ế ạ ể ỷ ả ả ấ ộ ạ  

được th i ra trong nông nghi p có n ng đ  vả ệ ồ ộ ượt quá gi i h n quy đ nh; Pháớ ạ ị  

r ng ng p m n, r ng đ u ngu n, các bãi th c v t ng m và các sinh c nh đ cừ ậ ặ ừ ầ ồ ự ậ ầ ả ặ  

bi t khá. Đ p b , l n đ t đã làm thay đ i vùng nệ ắ ờ ấ ấ ổ ước và môi trường s ng ngu nố ồ  

l i thu  s n. Khai thác   các khu v c bãi đ , mùa v , n i sinh s ng t p trungợ ỷ ả ở ự ẻ ụ ơ ố ậ  

c a các loài thu  s n th i k  còn bé, có s c b  sung l n ngu n l i thu  s n ủ ỷ ả ờ ỳ ứ ổ ớ ồ ợ ỷ ả ở khu v c; Dùng các công c  khai thác mang tính hu  di t nh  lo i lự ụ ỷ ệ ư ạ ưới có kích 

thước m t lắ ưới nh , các lo i đáy, đăng, mành ; Đánh b t và tiêu th  các lo iỏ ạ ắ ụ ạ  thu  s n có giá tr  kinh t  cao, quý hi m ho c có nguy c  di t ch ng n m trongỷ ả ị ế ế ặ ơ ệ ủ ằ  danh m c c n đụ ầ ược b o v  Các ho t đ ng c a c ng đ ng dân c  và tác đ ngả ệ ạ ộ ủ ộ ồ ư ộ  

c a phát tri n kinh t  xã h i; s  t  phát c a các lo i hình ngh  nghi p khôngủ ể ế ộ ự ự ủ ạ ề ệ  phù h p và m t s  ngợ ộ ố ười vì l i ích nh  nhen đã s  d ng xung đi n đ  khai thácợ ỏ ử ụ ệ ể  tri t đ  các loài thu  s n cùng v i s  bi n đ i c a các y u t  sinh thái   khuệ ể ỷ ả ớ ự ế ổ ủ ế ố ở  

v c này đã làm cho môi trự ường vùng nước b  ô nhi m, các loài thu  đ c s n cóị ễ ỷ ặ ả  giá tr  kinh t  cao nh : các loài tôm thu c h  (Penaeidae), cua bi n (ị ế ư ộ ọ ể Scylla  serrata), gh  ( ẹ Portunus pelagicu),   b  suy gi m nghiêm tr ng đ c bi t là cácị ả ọ ặ ệ  loài thu  sinh quý hi m có nguy c  di t ch ng.ỷ ế ơ ệ ủ

Nhi u văn b n, chính sách c a Trung ề ả ủ ương, đ a phị ương nh m ngăn ch nằ ặ  

và nghiêm c m không cho phép khai thác thu  s n b ng các lo i ngh  xungấ ỷ ả ằ ạ ề  

đi n, ch t đ c h i, ch t n , các lo i ngh  có kích thệ ấ ộ ạ ấ ổ ạ ề ước m t lắ ưới nh ; c mỏ ấ  khai thác cá Chình Mun (Là loài được ghi trong sách đ  Vi t Nam)  nh ng tìnhỏ ệ ư  

tr ng trên v n liên t c x y ra trên vùng.  ạ ẫ ụ ả

Đ c bi t, theo Quy t đ nh 192/2003/QĐ ­ TTg ngày 17/9/2003 c a Thặ ệ ế ị ủ ủ 

tướng Chính ph  phê duy t chi n lủ ệ ế ược qu n lý h  th ng khu b o t n thiên nhiênả ệ ố ả ồ  

Vi t Nam đ n năm 2010; Quy t đ nh 1479/QĐ­TTg ngày 13/10/2008 c a Thệ ế ế ị ủ ủ 

tướng Chính ph  phê duy t quy ho ch h  th ng khu b o t n vùng nủ ệ ạ ệ ố ả ồ ước n i đ aộ ị  

2. H  th ng các văn b n pháp lý l p quy ho chệ ố ả ậ ạ

* Các văn b n c a Trung ả ủ ương:

(1) Lu tậ  thu  s n năm 2003ỷ ả (2)  Lu t đ t đai năm 2003.ậ ấ(3)   Lu t   khuy n   khích   đ u   t   trong   nậ ế ầ ư ước   (S a   đ i)   sử ổ ố 03/1998/QH10 được Qu c h i nố ộ ước CHXHCN Vi t Nam t i k  h p thệ ạ ỳ ọ ứ 

3 thông qua ngày 20 tháng 5 năm 1998

(4)  Lu t b o v  Môi trậ ả ệ ường năm 2005

(5) Công ước RAMSAR, 1971, IRAN, Công ước Qu c t  v  cácố ế ề  vùng đ t ng p nấ ậ ước có t m quan tr ng Qu c t  đ c bi t nh  là n i cầ ọ ố ế ặ ệ ư ơ ư trú c a các loài chim nủ ước. 

(6) Công ước Đa d ng sinh h c, 1992, BRAXIN “Chạ ọ ương trình hành đ ng th  k  21 v  b o v  Đa d ng sinh h c” cam k t s  d ng cóộ ế ỷ ề ả ệ ạ ọ ế ử ụ  

hi u qu  h  th ng các khu đ t ng p nệ ả ệ ố ấ ậ ước, trước h t b o t n các loàiế ả ồ  chim nước tránh nguy c  b  tuy t ch ng ti p đ n các loài đ ng, th c v tơ ị ệ ủ ế ế ộ ự ậ  khác

(7) Ngh  đ nh s  109/2003/NĐ ­ CP ngày 23 tháng 9 năm 2003ị ị ố  

c a Chính ph  v  b o t n và phát tri n các vùng đ t ng p nủ ủ ề ả ồ ể ấ ậ ước và kho n 2 đi u 11 c a Ngh  đ nh giao trách nhi m cho B  Nông nghi p vàả ề ủ ị ị ệ ộ ệ  Phát tri n nông thôn quy ho ch, b o t n và khai thác b n v ng các vùngể ạ ả ồ ề ữ  

đ t ng p nấ ậ ước chuyên ngành trình Th  tủ ướng Chính ph  phê duy t.ủ ệ

(8) Ngh   đ nh   c a   Chính   ph   s   27/   2005/NĐ   ­   CP   ngàyị ị ủ ủ ố  08/03/2005 quy đ nh chi ti t và hị ế ướng d n thi hành m t s  đi u c a Lu tẫ ộ ố ề ủ ậ  thu  s n đã quy đ nh: Khu b o t n vùng nỷ ả ị ả ồ ước n i đ a là n i độ ị ơ ược khoanh vùng thu c các vùng đ t ng p nộ ấ ậ ước đ  b o v  nghiêm ng t các h  sinhể ả ệ ặ ệ  thái đ c thù, có t m quan tr ng qu c gia, qu c t , có giá tr  đa d ng sinhặ ầ ọ ố ố ế ị ạ  

h c cao nh m cân b ng sinh thái, b o v  các gi ng, loài đang sinh sinhọ ằ ằ ả ệ ố  

s ng, c  trú; khu b o t n vùng nố ư ả ồ ước n i đ a độ ị ược qu n lý theo quy đ nhả ị  

c a Ngh  đ nh s  109/2003/NĐ­CP ngày 23 tháng 9 năm 2003 c a Chínhủ ị ị ố ủ  

ph  v  b o t n và khai thác b n v ng các vùng đ t ng p nủ ề ả ồ ề ữ ấ ậ ước

(9) Ngh  đ nh s  92/2006/NĐ­CP, ngày 07/09/2006, v  vi c l p,ị ị ố ề ệ ậ  phê duy t và qu n lý quy ho ch t ng th  phát tri n kinh t  ­ xã h i.ệ ả ạ ổ ể ể ế ộ

(10) Thông   t   01/2007/TT­BKH   ngày   07/02/2007   c a   B   Kư ủ ộ ế 

ho ch  và  Đ u  t  hạ ầ ư ướng  d n th c  hi n m t  s   đi u c a  Ngh   đ nhẫ ự ệ ộ ố ề ủ ị ị  92/2006/NĐ­CP

(11) Quy t đ nh s  15/2007/QĐ­TTg, ngày 29/01/2007 c a Thế ị ố ủ ủ 

tướng Chính ph  phê duy t quy ho ch t ng th  phát tri n KT­XH t nh Bàủ ệ ạ ổ ể ể ỉ  

R a­Vũng Tàu giai đo n 2006­2015, đ nh hị ạ ị ướng đ n năm 2020.ế

(12) Ngh  đ nh 04/2008/NĐ­CP ngày 11/01/2008 c a Chính phị ị ủ ủ 

s a đ i, b  sung m t s  đi u c a Ngh  đ nh 92/2006/NĐ­CP v  l p, phêử ổ ổ ộ ố ề ủ ị ị ề ậ  duy t và qu n lý quy ho ch t ng th  phát tri n kinh t  ­ xã h i.ệ ả ạ ổ ể ể ế ộ

(13) Thông t  03/2008/TT­BKH ngày 01/7/2008 c a B  K  ho chư ủ ộ ế ạ  

và Đ u t  hầ ư ướng d n th c hi n m t s  đi u c a Ngh  đ nh 04/2008/NĐ­ẫ ự ệ ộ ố ề ủ ị ịCP

(14) Quy t đ nh s  82/2008/QĐ­BNN, ngày 17/07/2008 c a Bế ị ố ủ ộ Nông nghi p và PTNT v  vi c công b  danh m c các loài th y sinh quýệ ề ệ ố ụ ủ  

hi m có nguy c  tuy t ch ng   Vi t Nam c n đế ơ ệ ủ ở ệ ầ ược b o v , ph c h i vàả ệ ụ ồ  phát tri n.ể

(15) Ngh  quy t s  26­NQ/TW, ngày 05/08/2008 H i ngh  l n thị ế ố ộ ị ầ ứ 

b y Ban Ch p hành Trung ả ấ ương khóa X v  nông nghi p, nông dân, nôngề ệ  thôn

(16) Quy t đ nh s  1690/QĐ­TTg, ngày 16/09/2010 c a Th  tế ị ố ủ ủ ướ  ngChính ph  phê duy t Chi n lủ ệ ế ược phát tri n th y s n Vi t Nam đ n nămể ủ ả ệ ế  2020

(17) Quy t đ nh s  346/QĐ­TTg, ngày 15/03/2010 c a Th  tế ị ố ủ ủ ướ  ngChính ph  v/v phê duy t Quy ho ch h  th ng c ng cá, b n cá đ n nămủ ệ ạ ệ ố ả ế ế  

2020, đ nh hị ướng đ n năm 2030.ế

(18) Ngh  đ nh s  61/2010/NĐ­CP, ngày 04/06/2010 c a Chính phị ị ố ủ ủ 

v  Chính sách khuy n khích doanh nghi p đ u t  vào nông nghi p, nôngề ế ệ ầ ư ệ  thôn

(19) Quy t đ nh s  48/2010/QĐ­TTg, ngày 13/07/2010 c a Thế ị ố ủ ủ 

tướng Chính ph  v  M t s  chính sách khuy n khích, h  tr  khai thác,ủ ề ộ ố ế ỗ ợ  nuôi tr ng h i s n và d ch v  khai thác h i s n trên các vùng bi n xa.ồ ả ả ị ụ ả ả ể

(20) Quy t đ nh s  332/QĐ­TTg, ngày 03/03/2011 c a Th  tế ị ố ủ ủ ướ  ngChính ph  phê duy t đ  án phát tri n nuôi tr ng thu  s n đ n năm 2020.ủ ệ ề ể ồ ỷ ả ế

(21) Quy t đ nh s  1349/QĐ­TTg, ngày 09/08/2011 c a Th  tế ị ố ủ ủ ướ  ngChính ph  v  vi c phê duy t đi u ch nh Quy ho ch khu neo đ u tránh trúủ ề ệ ệ ề ỉ ạ ậ  bão cho tàu cá đ n năm 2020, đ nh hế ị ướng đ n năm 2030.ế

(22) Quy t đ nh 1479/QĐ­TTg ngày 13/10/2008 c a Th  tế ị ủ ủ ướ  ngChính ph  phê duy t Quy ho ch h  th ng khu b o t n vùng nủ ệ ạ ệ ố ả ồ ước n i đ aộ ị  

đ n năm 2020.ế

(23) Quy t đ nh s  188/QĐ­TTg, ngày 13/02/2012 c a Th  tế ị ố ủ ủ ướ  ngChính ph  v/v phê duy t Chủ ệ ương trình b o v  và phát tri n ngu n l iả ệ ể ồ ợ  

th y s n đ n năm 2020.ủ ả ế

* Các văn b n c a đ a phả ủ ị ương

(24) Quy t đ nh s  2002/QĐ­UBND, ngày 14/09/2011 c a UBNDế ị ố ủ  

t nh Bà R a­Vũng Tàu ban hành Chỉ ị ương trình hành đ ng c a UBND t nhộ ủ ỉ  

Bà R a­Vũng Tàu th c hi n Ngh  quy t Đ i h i Đ i bi u Đ ng b  t nhị ự ệ ị ế ạ ộ ạ ể ả ộ ỉ  

l n th  V nhi m k  2011­2015 (NQ26).ầ ứ ệ ỳ

(25) Ngh  quy t s  12­NQ/TU, ngày 02/8/2010 c a Ban Thị ế ố ủ ườ  ng

V  T nh  y Bà R a­Vũng Tàu v  phát tri n th y s n t nh Bà R a­Vũngụ ỉ Ủ ị ề ể ủ ả ỉ ị  Tàu đ n năm 2015.ế

(26) Quy t đ nh s  50/2010/QĐ­UBND c a UBND t nh BR­VTế ị ố ủ ỉ  ban hành Chương trình hành đ ng th c hi n Ngh  quy t 12­NQ/TU, ngàyộ ự ệ ị ế  02/8/2010 c a Ban Thủ ường V  T nh  y Bà R a­Vũng Tàu v  phát tri nụ ỉ Ủ ị ề ể  

th y s n t nh Bà R a­Vũng Tàu đ n năm 2015.ủ ả ỉ ị ế

(27) Căn c  Quy t đ nh s  2205/QĐ­UBND ngày 07/9/2010 c aứ ế ị ố ủ  UBND t nh Bà R a – Vũng Tàu v  vi c phê duy t đ  cỉ ị ề ệ ệ ề ương và kinh phí 

th c hi n quyự ệ  ho ch l p quy ho ch ạ ậ ạ h  th ng các khu b o t n vùng nệ ố ả ồ ướ  c

n i đ a t nh Bà R a­Vũng Tàu đ n năm 2020ộ ị ỉ ị ế ;

(28) Căn c  Quy t đ nh s  3575/QĐ­UBND ngày 31/12/2010 c aứ ế ị ố ủ  UBND t nh Bà R a – Vũng Tàu v  vi c phê duy t k  ho ch đ u th u l pỉ ị ề ệ ệ ế ạ ấ ầ ậ  quy ho ch ạ h  th ng các khu b o t n vùng nệ ố ả ồ ước n i đ a t nh Bà R a­Vũngộ ị ỉ ị  Tàu đ n năm 2020ế

(29) Căn c  Quy t đ nh s  194 /QĐ­SNN­TS, ngày 25/4/2011 c aứ ế ị ố ủ  

S  Nông nghi p và PTNT v/v phê duy t k t qu  ch  đ nh th uở ệ ệ ế ả ỉ ị ầ  l p quyậ  

ho ch ạ h  th ng các khu b o t n vùng nệ ố ả ồ ước n i đ a t nh Bà R a­Vũng Tàuộ ị ỉ ị  

đ n năm 2020.ế

(30) Căn c  vàoứ   H p đ ngs  02/HĐVTV ngày 26 tháng 5 nămợ ồ ố  

2011 v  th c hi n gói th u t  v n: “ề ự ệ ầ ư ấ Quy ho ch h  th ng các khu b o t n ạ ệ ố ả ồ   vùng   n ướ c   n i   đ a   t nh   Bà   R a­   Vũng   Tàu   đ n   năm   2020 ộ ị ỉ ị ế ”gi a   Sữ ở NN&PTNT t nh Bà R a­Vũng Tàu v i Vi n  ỉ ị ớ ệ kinh t  và  ế quy ho ch th yạ ủ  

s n.ả

(31) Quy t đ nh s  1548/QĐ­UB ngày 10 tháng 08 năm 2012 c aế ị ố ủ  UBND t nh Bà R a – Vũng Tàu v  vi c phê duy t Quy ho ch phát tri nỉ ị ề ệ ệ ạ ể  nuôi tr ng th y s n t nh Bà R a – Vũng Tàu đ n năm 2020ồ ủ ả ỉ ị ế

3. Ph m vi, n i dung và m c tiêu nghiên c uạ ộ ụ ứ

* Tên d  án: ự

Theo Quy t đ nh s  2205/QĐ­UBND ngày 07/9/2010 c a UBND t nh Bàế ị ố ủ ỉ  

R a – Vũng Tàu v  vi c phê duy t đ  cị ề ệ ệ ề ương và kinh phí th c hi nự ệ , tên d  án là:ự  

Quy ho ch ạ h  th ng các khu b o t n vùng nệ ố ả ồ ước n i đ a t nh Bà R a­Vũng Tàuộ ị ỉ ị  

đ n năm 2020ế  

* Ph m vi nghiên c uạ ứ

­ Theo không gian: Quy ho ch đạ ược ti n hành trên ph m vi toàn t nh, baoế ạ ỉ  

g m Thành ph  Vũng Tàu, Thành ph  Bà R a và huy n Long Đi n, huy n Đ tồ ố ố ị ệ ề ệ ấ  

Đ , huy n Châu Đ c, huy n Tân Thành, huy n Xuyên M c  T p trung kh oỏ ệ ứ ệ ệ ộ ậ ả  sát quy ho ch khu b o t n thu  s n ven bi n, khu b o t n thu  s n nạ ả ồ ỷ ả ể ả ồ ỷ ả ước ng tọ  (sông, su i l n, h  t  nhiên, r ch, bàu t  nhiên). ố ớ ồ ự ạ ự

­ Theo th i gian: Quy ho ch h  th ng các khu b o t n vùng nờ ạ ệ ố ả ồ ước n i đ aộ ị  

đ n năm 2020; ế

* N i dung nghiên c uộ ứ

­ Đánh giá hi n tr ng kinh t ­ xã h i, đi u ki n t  nhiên, tình hình b o t nệ ạ ế ộ ề ệ ự ả ồ  

gi ng loài thu  s n n i đ a, các vùng sinh thái t nh Bà R a Vũng Tàu. ố ỷ ả ộ ị ỉ ị

­ Đi u tra kh o sát xác đ nh thành ph n và m c đ  đa d ng gi ng loài th yề ả ị ầ ứ ộ ạ ố ủ  sinh, các h  sinh thái và th y v c đi n hình t i Bà R a Vũng Tàuệ ủ ự ể ạ ị

­ Xác đ nh v  trí, vai trò c a h  th ng b o t n trong kinh t  thu  s n và kinhị ị ủ ệ ố ả ồ ế ỷ ả  

t  xã h i.ế ộ

­ Phân tích, d  báo phát tri n các khu b o t n, phát tri n ngu n l i thu  s nự ể ả ồ ể ồ ợ ỷ ả  

n i đ a t nh Bà R a Vũng Tàuộ ị ỉ ị

­ Quan đi m quy ho chể ạ

­ Các lu n ch ng phậ ứ ương án quy ho ch h  th ng b o t n thu  s n n i đ aạ ệ ố ả ồ ỷ ả ộ ị  

t nh Bà R a Vũng Tàuỉ ị

­ Xây d ng tiêu chí, quy ch  khu b o t n n i đ a t nh Bà R a Vũng Tàuự ế ả ồ ộ ị ỉ ị

­ Các nhóm gi i pháp th c hi n quy ho ch thu  s n n i đ aả ự ệ ạ ỷ ả ộ ị

­ Danh m c các d  án đ u t  phát tri nụ ự ầ ư ể

* M c tiêu c a quy ho chụ ủ ạ

Hình thành h  th ng các khu b o t n thu  s n n i đ a nh m b o t n, tái t oệ ố ả ồ ỷ ả ộ ị ằ ả ồ ạ  ngu n l i th y s n t nh Bà R a Vũng Tàu đ n năm 2020.ồ ợ ủ ả ỉ ị ế

* Đ i tố ượng c a quy ho chủ ạ

­ B o t n các vùng n c n i đ a n i ch a đ ng các loài thu  s n, đ c bi t làả ồ ướ ộ ị ơ ứ ự ỷ ả ặ ệ  các loài quý, hi m, có nguy c  tuy t ch ng, các loài có giá tr  kinh t , có ý nghĩaế ơ ệ ủ ị ế  khoa h c, gi ng loài thu  s n b n đ a có nguy c  tuy t ch ng; các bãi đ , bãiọ ố ỷ ả ả ị ơ ệ ủ ẻ  

gi ng thu  s n, ngu n gen và m t s  h  sinh thái tiêu bi u  t i các vùng đ t ng pố ỷ ả ồ ộ ố ệ ể ạ ấ ậ  

n c n i đ aướ ộ ị

­ Nghiên c u xây d ng các tiêu chí, quy ch  qu n lý b o t n thu  s n n iứ ự ế ả ả ồ ỷ ả ộ  

đ a. ị

4. Phương pháp nghiên c uứ

Phương pháp ti p c nế ậ

­ Đã ti p c n các phế ậ ương pháp đi u tra nghiên c u c  b n v  đa d ng sinhề ứ ơ ả ề ạ  

h c, loài quí hi m, loài đ c h u, các loài có giá tr  kinh t  và các loài có các giáọ ế ặ ữ ị ế  

tr  b o t n khác. Trên c  s  đó đ  xu t b o t n các loài.ị ả ồ ơ ở ề ấ ả ồ

­ Đã ti p c n phế ậ ương pháp Quy ho ch xây d ng khu b o t n vùng nạ ự ả ồ ước n iộ  

đ a trên c  s  9 tiêu chí đã đị ơ ở ược xây d ng d a vào đi u 9 c a lu t Th y s n,ự ự ề ủ ậ ủ ả  bám sát các m c tiêu và hụ ướng d n c a Công ẫ ủ ước đa d ng sinh h c mà Vi tạ ọ ệ  Nam là m t thành viên, theo đ nh hộ ị ướng b o t n đa d ng sinh h c nh ng khôngả ồ ạ ọ ư  mâu thu n v i s  phát tri n kinh t  ­ xã h i c a đ a phẫ ớ ự ể ế ộ ủ ị ương

­ Ti p c n theo nguyên t c qu n lý d a vào c ng đ ng.ế ậ ắ ả ự ộ ồ

­ Ti p c n theo phế ậ ương pháp sinh thái h cọ

Phương pháp nghiên c u và k  thu t đã s  d ngứ ỹ ậ ử ụ

­ T ng quan, k  th a các tài li u đã có.ổ ế ừ ệ

­ Áp d ng các phụ ương pháp nghiên c u khoa h c hi n hành v  sinh h c, sinhứ ọ ệ ề ọ  thái h c, đa d ng sinh h c và phân tích các ch  tiêu ch t lọ ạ ọ ỉ ấ ượng môi trường (bao 

g m các phồ ương pháp đi u tra, thu m u và phân tích đ nh tính, đ nh lề ẫ ị ị ượng ngoài 

t  nhiên và trong phòng thí nghi m d a trên các quy trình và tài li u hự ệ ự ệ ướng d nẫ  chu n theo t ng nhóm chuyên môn).ẩ ừ

­ Áp d ng các phụ ương pháp chuyên gia, phương pháp đi u tra kinh t ­xã h i­ề ế ộnhân văn d a vào c ng đ ng.ự ộ ồ

­ S  d ng các ph n m m th ng kê đ  t ng h p, x  lý s  li u, phân tíchử ụ ầ ề ố ể ổ ợ ử ố ệ  

­ Báo cáo t ng h p quy ho ch, báo cáo tóm t t (kèm theo các b ng bi u,ổ ợ ạ ắ ả ể  

s  li u đi u tra kh o sát, danh sách thành ph n các loài sinh v t, danh sách cácố ệ ề ả ầ ậ  loài quý hi m, loài có giá tr  kinh t , hi n tr ng các h  sinh thái)ế ị ế ệ ạ ệ

­ D  th o t  trình UBND t nh và d  th o quy t đ nh phê duy t “Quy ho chự ả ờ ỉ ự ả ế ị ệ ạ  

h  th ng các khu b o t n vung nệ ố ả ồ ước n i đ a t nh Bà R a Vũng Tàu đ n nămộ ị ỉ ị ế  2020”

­ Báo cáo th m đ nh c a h i đ ng nghi m thu quy ho ch c p c  s ẩ ị ủ ộ ồ ệ ạ ấ ơ ở

­ Đĩa CD ghi toàn b  các s  li u nói trênộ ố ệ

­ Ph n th  ba:ầ ứ Hi n tr ng đa d ng sinh h c vùng nệ ạ ạ ọ ước n i đ a t nh BRVTộ ị ỉ

­ Ph n th  t :ầ ứ ư Quy ho ch h  th ng các khu b o t n vùng nạ ệ ố ả ồ ước n i đ aộ ị  

Ph n đ t li n: phía Đông giáp v i Bình Thu n, đầ ấ ề ớ ậ ường ranh gi i dài 29,26ớ  

km thu c đ a ph n huy n Xuyên M c; phía Tây giáp v i Tp.HCM, độ ị ậ ệ ộ ớ ường ranh 

gi i dài 16,33 km thu c đ a ph n huy n Tân Thành; phía B c giáp v i Đ ng Naiớ ộ ị ậ ệ ắ ớ ồ  dài 116,5 km thu c đ a ph n các huy n Tân Thành, Châu Đ c và Xuyên M c;ộ ị ậ ệ ứ ộ  phía Nam và Tây Nam giáp bi n Đông, chi u dài b  bi n là 305,4 km, trong đóể ề ờ ể  chi u dài b  bi n ph n đ t li n 100 km.ề ờ ể ầ ấ ề

Ph n bi n và h i đ o: Th m l c đ a v i trên 100.000 kmầ ể ả ả ề ụ ị ớ 2 ti p giáp v iế ớ  

qu n đ o Trầ ả ường Sa, n i đây ch a đ ng hai lo i tài nguyên c c k  quan tr ngơ ứ ự ạ ự ỳ ọ  

là d u m  và h i s n, có huy n đ o Côn Đ o là m t qu n đ o g m 14 hòn đ oầ ỏ ả ả ệ ả ả ộ ầ ả ồ ả  

l n nh  n m gi a đ i dớ ỏ ằ ữ ạ ương cách Tp. Vũng Tàu 185 km, cách Tp.HCM 230 km, cách c a sông H u kho ng 83 km. Di n tích t  nhiên toàn huy n kho ng 75,15ử ậ ả ệ ự ệ ả  

km2, trong đó hòn đ o l n nh t có di n tích 51,52 kmả ớ ấ ệ 2 g i là Côn Lôn hay Cônọ  

Đ o. Côn Đ o có v  trí chi n lả ả ị ế ược đ c bi t quan tr ng, n m sát v i đặ ệ ọ ằ ớ ường hàng 

h i qu c t  t  Âu sang Á, ngay gi a ng  trả ố ế ừ ữ ư ường l n c a vùng bi n Đông Namớ ủ ể  

B ộ

Hi n nay, Bà R a ­ Vũng Tàu có 8 đ n v  hành chính g m:  ệ ị ơ ị ồ Thành phố Vũng Tàu, Thành ph  Bà R aố ị ; các huy n: ệ Châu Đ cứ , Xuyên M cộ , Tân Thành, 

Long Đi nề , Đ t Đấ ỏ và huy n đ o ệ ả Côn Đ oả  v i t ng s  82 xã, phớ ổ ố ường, th  tr n.ị ấ  

T ng di n tích t  nhiên toàn t nh năm 2010 là  ổ ệ ự ỉ 1.989,5  km2, dân s  ố 1.011.971 

người, m t đ  509ậ ộ người/km2

Bà R a ­ Vũng Tàu n m trên tr c đị ằ ụ ường xuyên Á, có h  th ng c ng bi n,ệ ố ả ể  

m ng lạ ướ ười đ ng sông, đường bi n thu n l i. Là đ u m i giao thể ậ ợ ầ ố ương quan 

tr ng c a vùng Đông Nam B , v i các nọ ủ ộ ớ ước trong khu v c và trên th  gi i.ự ế ớ

1.1.2. Khí h u, th i ti t ậ ờ ế

Bà R a ­ Vũng Tàu n m trong vùng nhi t đ i gió mùa, ch u  nh hị ằ ệ ớ ị ả ưở  ng

c a đ i dủ ạ ương. Nhi t đ  trung bình năm khá cao (27,8ệ ộ oC) và tương đ i  n đ nh,ố ổ ị  nhi t đ  trung bình năm 2010 là 28,1ệ ộ oC. S  thay đ i nhi t đ  c a các tháng trongự ổ ệ ộ ủ  năm không l n, nhi t đ  th p nh t vào tháng 1 ­ tháng 2 (25 – 27 ớ ệ ộ ấ ấ oC), cao nh t làấ  vào tháng 4 ­ tháng 5 (28,6 – 29,5 oC). 

S  gi  n ng trong năm dao đ ng trong kho ng 2.344 – 2.694 gi  và phânố ờ ắ ộ ả ờ  

ph i tố ương đ i đ u   các tháng trong năm. S  gi  n ng cao t p trung vào cácố ề ở ố ờ ắ ậ  tháng  3, 4  và  5 (265 –  307  gi /tháng)  và  ít  nh t  vào  tháng  12  (104  – 204ờ ấ  

gi /tháng).ờ

Lượng m a trung bình hàng năm th p (930,9 – 1.519,8 mm) và phân bư ấ ố không đ u theo th i gian, t o thành hai mùa rõ r t: mùa m a t  tháng 5 đ nề ờ ạ ệ ư ừ ế  tháng 11, v i lớ ượng m a l n chi m 90% lư ớ ế ượng m a c  năm; lư ả ượng m a còn l iư ạ  phân b  vào các tháng mùa khô t  tháng 12 đ n tháng 4 năm sau.ố ừ ế

Bà R a – Vũng Tàu ch u  nh hị ị ả ưởng c a 3 lo i gió: Gió Đông B c, và gióủ ạ ắ  

B c thắ ường xu t hi n vào đ u mùa khô có t c đ  kho ng 1 – 5 m/s; Gióấ ệ ầ ố ộ ả  

Chướng xu t hi n vào mùa khô v i t c đ  4 – 5 m/s; Gió Tây và Tây ­ Nam v iấ ệ ớ ố ộ ớ  

t c đ  3 – 4 m/s thố ộ ường xu t hi n vào kho ng t  Tháng 5 đ n Tháng 11.ấ ệ ả ừ ế

Vùng bi n ch u  nh hể ị ả ưởng ch  y u c a 2 lo i gió mùa Đông B c và Tâyủ ế ủ ạ ắ  

Nam theo mùa rõ r t, cệ ường đ  gió không cao, ít có bão x y ra (t n su tộ ả ầ ấ  4,2%/năm), hàng năm cho phép các tàu thuy n đánh cá ho t đ ng kho ng 250ề ạ ộ ả  ngày. Tuy nhiên, vùng bi n này có nhi u dông nh t trong năm, trung bình 100 ­ể ề ấ  

* Hi n t ệ ượ ng xâm nh p m n ậ ặ : ph  thu c vào th y tri u c a bi n Đông,ụ ộ ủ ề ủ ể  

bi n đ i m c nế ổ ự ước, l u lư ượng vùng c a sông, đ a hình khu v c, khí h u và tácử ị ự ậ  

đ ng c a con ngộ ủ ườ : do đ a hình cao và ti ị ương đ i d c nên  nh hố ố ả ưởng trên di nệ  

r ng c a xâm nh p m n không nhi u. Tuy nhiên do n m trong khu v c bi n cóộ ủ ậ ặ ề ằ ự ể  

đ  m n cao, biên đ  dao đ ng tri u tộ ặ ộ ộ ề ương đ i l n nên vào các tháng mùa khô,ố ớ  

nước m n cũng xâm nh p vào các khu v c c a sông ven bi n làm cho đ  m nặ ậ ự ử ể ộ ặ   các khu v c này tăng cao, có th i đi m đ t 28 ­ 35‰

1.1.3. Đ c đi m đ a hình, th  nh ặ ể ị ổ ưỡ ng

1) Đ c đi m đ a hình ặ ể ị

Đ a hình c a t nh bao g m núi, đ i, đ ng b ng nh  và các đ i cát, d i cátị ủ ỉ ồ ồ ồ ằ ỏ ồ ả  

ch y vòng theo b  bi n. Ph n đ t li n khá cao và có xu hạ ờ ể ầ ấ ề ướng d c ra bi n.ố ể  

Ph n sát bi n l i có m t s  núi ch n l i. Núi có đ  cao không l n, l n nh t chầ ể ạ ộ ố ắ ạ ộ ớ ớ ấ ỉ kho ng 500 m. Toàn t nh có h n ¾ di n tích đ i núi, thung lũng th p, có trên 50ả ỉ ơ ệ ồ ấ  

ng n núi cao 100 m tr  lên, khi ra bi n t o thành nhi u vũng, v nh, mũi, bánọ ở ể ạ ề ị  

đ o, đ o. Đ  cao trên 400 ­ 500 m có núi Ông Tr nh, núi Chúa, núi Thánh Giá.ả ả ộ ị  

Đ a hình t p trung vào 4 lo i đ c tr ng (đ ng b ng h p, các núi, gò đ i, th mị ậ ạ ặ ư ồ ằ ẹ ồ ề  

l c đ a).ụ ị

Ph n đ t li n (chi m 96% di n tích c a t nh) thu c b c th m cao nguyênầ ấ ề ế ệ ủ ỉ ộ ậ ề  

Di Linh – vùng Đông Nam B , hộ ướng nghiêng t  tây b c xu ng đông nam, giápừ ắ ố  

bi n Đông. Qu n đ o Côn Đ o (chi m 4% di n tích c a t nh) g m 16 đ o l nể ầ ả ả ế ệ ủ ỉ ồ ả ớ  

nh , trong đó đ o Côn S n có di n tích l n nh t r ng 57,5 kmỏ ả ơ ệ ớ ấ ộ 2, cách Vũng Tàu 

180 km, đ a hình ch  y u là đ i núi th p.ị ủ ế ồ ấ

Th m l c đ a r ng trên 100.000 kmề ụ ị ộ 2, n n đáy tề ương đ i b ng ph ng, đố ằ ẳ ộ 

d c th p, n n đáy ch  y u là cát và cát s i.ố ấ ề ủ ế ỏ

Đánh giá các lo i đ t c a Bà R a ­ Vũng Tàu cho th y: Nhóm đ t phù sa,ạ ấ ủ ị ấ ấ  

đ t xám, đ t đen và đ t đ  vàng có ý nghĩa l n cho s n xu t nông – lâm – ngấ ấ ấ ỏ ớ ả ấ ư nghi p chi m 60,4%, t  tr ng này tệ ế ỷ ọ ương đ i l n so v i nhi u t nh trong cố ớ ớ ề ỉ ả 

nước. Ngoài ra, còn m t t  tr ng l n đ t không thu n l i cho phát tri n nôngộ ỷ ọ ớ ấ ậ ợ ể  nghi p bao g m đ t cát, đ t nhi m phèn, m n, đ t xói mòn,…ệ ồ ấ ấ ễ ặ ấ

3) Hi n tr ng s  d ng đ t ệ ạ ử ụ ấ

T i th i đi m tháng 01/01/2011, trong t ng di n tích t  nhiên c a t nh làạ ờ ể ổ ệ ự ủ ỉ  198,95nghìn ha, di n tích đ t nông nghi p là 147,47nghìnha, chi m 74,12%. Di nệ ấ ệ ế ệ  tích đ t nuôi tr ng th y s n là 6,08 nghìn ha, chi m 4,12% di n tích đ t nôngấ ồ ủ ả ế ệ ấ  nghi p và có xu hệ ướng gi m d n (năm 2005 là 7,79 nghìn ha, năm 2009 là 6,21ả ầ  nghìn ha) do chuy n sang nhóm đ t chuyên dùng.ể ấ

B ng 2: Hi n tr ng s  d ng đ t c a t nh giai đo n 2009­2011ả ệ ạ ử ụ ấ ủ ỉ ạ

Stt Ch  tiêuỉ

Di n tíchệ   (nghìn ha)

C  c uơ ấ   (%)

Di n tíchệ   (nghìn ha)

C  c uơ ấ   (%)

5 Đ t sông su i và m t n ấ ố ặ ướ c chuyên dùng 12,01 25,02 10,01 20,16 2.

­ Đ t b ng ch a s  d ng ấ ằ ư ử ụ 0,96 47,52 0,76 41,99

­ Đ t đ i núi ch a s  d ng ấ ồ ư ử ụ 1,06 52,48 0,95 52,49

Đ c đi m n i b t c a các sông su i c a t nh là lòng sông nh  h p, dòngặ ể ổ ậ ủ ố ủ ỉ ỏ ẹ  

ch y ng n. Vì v y kh  năng cung c p nả ắ ậ ả ấ ước cũng nh  b i l ng phù sa khôngư ồ ắ  nhi u. Dề ưới tác đ ng c a dòng ch y và ho t đ ng c a sóng, gió, th y tri u nênộ ủ ả ạ ộ ủ ủ ề  

có m t s  khu v c đang b  đe d a b i hi n tộ ố ự ị ọ ở ệ ượng xói l  hai bên b  sông.ở ờ

Trên đ a bàn t nh cũng có m t s  h  ch a, đ p th y l i: H  Đá Đen di nị ỉ ộ ố ồ ứ ậ ủ ợ ồ ệ  tích 487 ha v i dung tích kho ng 33 tri u mớ ả ệ 3, h  Su i Dao dung tích kho ng 1ồ ố ả  tri u mệ 3  thu c huy n Châu Đ c; h  Sông Ray, h  xuyên M c, thu c huy nộ ệ ứ ồ ồ ộ ộ ệ  Xuyên m c; h  Châu Pha , h  Gia Kèo thu c huy n Tân Thành; h  Đá Bàngộ ồ ồ ộ ệ ồ  dung tích 11,35 tri u mệ 3, h  Bút Thi ng (2,4 tri u mồ ề ệ 3) thu c huy n Long Đi n…ộ ệ ề

2) Ch  đ  th y văn ế ộ ủ

Do  nh hả ưởng c a ch  đ  m a mùa nên ch  đ  dòng ch y trong các sôngủ ế ộ ư ế ộ ả  

su i trong t nh cũng có tính phân mùa rõ r t đó là mùa khô và mùa m a (lũ).ố ỉ ệ ư  Trong mùa lũ lượng nước trong các l u v c sông tăng d n theo ch  đ  m aư ự ầ ế ộ ư  mùa (t  tháng 5 đ n tháng 10). Đ nh lũ thừ ế ỉ ường r i vào tháng 10, l u lơ ư ượng dòng 

ch y v n còn l n cho đ n tháng 11. Mùa khô b t đ u t  tháng 12 đ n tháng 04ả ẫ ớ ế ắ ầ ừ ế  năm sau, m c nự ước trên các sông su i xu ng th p, g n nh  khô ki t. Nguyên doố ố ấ ầ ư ệ  

là vì sông ng n, có đ  d c l n, đ a ch t thắ ộ ố ớ ị ấ ường là d  th m m t nễ ấ ấ ước, th mả  

th c v t đ u ngu n các h  ch a do tác đ ng c a con ngự ậ ầ ồ ồ ứ ộ ủ ười đang ngày càng thu 

h p, kh  năng gi  nẹ ả ữ ước h n ch ạ ế

Do c u trúc đ a hình và phân b  dòng ch y nên vào mùa m a lũ thấ ị ố ả ư ườ  nggây ra hi n tệ ượng ng p úng c c b  t i các khu v c có đ a hình th p, ven cácậ ụ ộ ạ ự ị ấ  sông su i. Vào mùa khô l i có nguy c  thi u nố ạ ơ ế ướ ạc t i m t s  khu v c.ộ ố ự

Các sông trong vùng đ u thông ra bi n đông nên ch u  nh hề ể ị ả ưởng c a chủ ế 

đ  bán nh t tri u không đ uộ ậ ề ề , biên đ  tri u 2 – 3,5 m;  nh hộ ề ả ưởng c a th y tri uủ ủ ề  sâu vào đ t li n 170 km đ i v i h  th ng sông Đ ng Nai.ấ ề ố ớ ệ ố ồ

Vùng bi n ch u  nh hể ị ả ưởng ch  y u c a 2 lo i gió mùa Đông B c và Tâyủ ế ủ ạ ắ  Nam theo mùa rõ r t, cệ ường đ  gió không cao, ít có bão, nh ng có nhi u dông.ộ ư ề  Khi có bão x y ra thả ường đi kèm hi n tệ ượng nước bi n dâng cao 2 ­ 3 m, có h iể ạ  

t i các công trình ven bi n.ớ ể

1.1.5.Ngu n l i và ng  tr ồ ợ ư ườ ng

Ngu n l i:ồ ợ Ho t đ ng khai thác h i s n   Bà R a ­ Vũng Tàu ch  y uạ ộ ả ả ở ị ủ ế  trên vùng bi n Nam B , đ c bi t vùng Đông Nam B  là n i có ngu n l i r tể ộ ặ ệ ộ ơ ồ ợ ấ  phong phú và đa d ng v i t ng tr  lạ ớ ổ ữ ượng các loài h i s n ch  y u (cá, tôm,ả ả ủ ế  

m c…) là 1.256.682 t n, kh  năng khai thác 582.110 t n. Vùng bi n Tây Namự ấ ả ấ ể  

B  có ngu n l i h i s n th p h n, tr  lộ ồ ợ ả ả ấ ơ ữ ượng h i s n đ t 504.222 t n, kh  năngả ả ạ ấ ả  khai thác 202.557 t n. Trong đó th m l c đ a c a Bà R a ­ Vũng Tàu có khấ ề ụ ị ủ ị ả năng khai thác t i đa hàng năm t  150.000 ­ 170.000 t n, tuy nhiên hi n nay s nố ừ ấ ệ ả  

lượng khai thác h i s n c a t nh đ t trên 250.000 t n m i năm (trong đó kho ngả ả ủ ỉ ạ ấ ỗ ả  30% s n lả ượng được khai thác   các vùng bi n ngoài t nh, tở ể ỉ ương đương 175.000 

t n), đã vấ ượt ngưỡng cho phép trên 5.000 t n, đây là c  s  quan tr ng ph c vấ ơ ở ọ ụ ụ công tác quy ho ch s p x p l i c  c u đ i tàu KTHS phù h p v i ngu n l iạ ắ ế ạ ơ ấ ộ ợ ớ ồ ợ  

(Ngu n: Vi nNC H i s n H i Phòng, d  án nghiên c u ngu n l i h i s n xa  ồ ệ ả ả ả ự ứ ồ ợ ả ả

b  2000­2002, 2003­2006) ờ

Ng  trư ường:Theo tài li u ệ “nghiên c u v  đ c đi m ngu n l i cá bi n ứ ề ặ ể ồ ợ ể  

Vi t Nam, tr  l ệ ữ ượ ng và kh  năng khai thác – Vi n h i s n H i Phòng" ả ệ ả ả ả , vùng 

bi n Nam B  và v nh Thái Lan có 7 ng  trể ộ ị ư ường, h u h t các ng  trầ ế ư ường này 

n m d c theo các vùng nằ ọ ước ven b , g n các đ o, có đ  sâu dờ ầ ả ộ ưới 200 mét

* NT9­ vùng gò n i ngoài kh i Phan Rang, có đ  sâu 280 mét, v i đ iổ ơ ộ ớ ố  

tượng đánh b t chính là cá đ  môi, chi m 62% t ng s n lắ ỏ ế ổ ả ượng các loài cá đánh 

b t t i ng  trắ ạ ư ường này. 

* NT10­ n m phía Đông Phan Thi t, mùa v  đánh b t chính t  tháng 12ằ ế ụ ắ ừ  

đ n tháng 2 năm sau. Có loài cá m i v ch (có th  đánh b t đế ố ạ ể ắ ược chúng quanh năm), cá trác đuôi dài, cá n c s , cá m i thụ ồ ố ường. 

* NT11­ n m   phía Nam Cù Lao Thu, có đ  sâu 50­200 mét. Mùa khô (tằ ở ộ ừ tháng 11 đ n tháng 3 năm sau) là mùa đánh b t chính, nh ng có th  khai thácế ắ ư ể  quanh năm(vào kho ng tháng 4 đ n tháng 7 năng su t gi m). Các loài đánh b tả ế ấ ả ắ  chính là cá m i v ch, cá trác ng n, cá m i thố ạ ắ ố ường, cá h ng và cá phèn khoai.ồ

* NT12­ n m quanh khu v c đ o Côn S n, đáy cát m n và v  sò. Có đằ ự ả ơ ị ỏ ộ sâu 25­40 mét. Mùa khai thác chính là giai đo n giao th i gi a thu sang đông, v iạ ờ ữ ớ  các loài cá đánh b t đắ ược là cá n c s , cá h ng, cá m i thụ ồ ồ ố ường, cá ch  vàng, cáỉ  phèn, cá lượng. 

* NT13­ n m   c a sông H u, có đ  sâu 10­12 mét, có th  khai thác quanhằ ở ử ậ ộ ể  năm. M t đ  cá t p trung cao nh t là khu v c c a sông H u. ậ ộ ậ ấ ự ử ậ Có cá s o, cá nh ,ạ ụ  

Nhìn chung ngu n l i th y s n trong nh ng năm tr  l i đây đang có xuồ ợ ủ ả ữ ở ạ  

hướng gi m d n, nh t là ngu n l i n i đ a và ngu n l i h i s n ven b  Cácả ầ ấ ồ ợ ộ ị ồ ợ ả ả ờ  

đ i tố ượng ch  y u đã khai thác t i ngủ ế ớ ưỡng, riêng đ i v i s n lố ớ ả ượng tôm đã khai thác quá m c. Trong th i gian t i ch  có th  tăng thêm s n lứ ờ ớ ỉ ể ả ượng   khu v c xaở ự  

b    m t s  loài cá đáy và cá n i đ i dờ ở ộ ố ổ ạ ương

1.1.6. Ch t l ấ ượ ng môi tr ườ ng các vùng n ướ c

1) Ch t l ấ ượ ng môi tr ườ ng n ướ c ng t ọ

* N ướ c m t  ặ

Nước m t   BR­VT ch  y u do 4 con sông chính cung c p, đó là: Sôngặ ở ủ ế ấ  

Th  V i ­ Cái Mép, Sông Dinh, Sông Ray và sông Băng Chua. Trên các con sôngị ả  này có 3 h  ch a l n là h  Đá Đen, h  sông Ray, h  Châu Pha. Theo k t quồ ứ ớ ồ ồ ồ ế ả quan tr c môi trắ ường c a trung tâm quan tr c môi trủ ắ ường t nh năm 2009 thìỉ  ngu n nồ ước trên các con sông, r ch, h  ch a ít nhi u đã b  ô nhi m m t s  y uạ ồ ứ ề ị ễ ộ ố ế  

t  nh  ch t h u c  và d u m …ố ư ấ ữ ơ ầ ỡ

­ Ngu n nồ ước Sông Dinh và sông Ray b  ô nhi m nh  m t s  y u t  nhị ễ ẹ ộ ố ế ố ư 

ch t r n l  l ng l ng, vấ ắ ơ ử ử ượt m c cho phép t  27­127mg/l (tiêu chu n cho phépứ ừ ẩ  

là 20mg/l). M t s  khu v c b  ô nhi m s t, dinh dộ ố ự ị ễ ắ ưỡng và vi sinh (theo tiêu chu n nẩ ước sinh ho t). Hi n t i và tạ ệ ạ ương lai, Sông Dinh và Sông Ray là ngu nồ  

nước ch  y u cho s n xu t công nghi p, nông nghi p và sinh ho t. Các kh oủ ế ả ấ ệ ệ ạ ả  sát bước đ u đã ch  ra r ng trên 2 con sông này có th  xây d ng đầ ỉ ằ ể ự ược trên 20 công trình thu  l i v i t ng dung tích kho ng 250 tri u mỷ ợ ớ ổ ả ệ 3 ph c v  tụ ụ ưới tiêu, 

c p nấ ước cho sinh ho t, s n xu t công nghi p. ạ ả ấ ệ

­ Ngu n nồ ước Sông Th  V i ­ Cái Mép: T  nh ng năm trị ả ừ ữ ước đây (2009) 

b  ô nhi m n ng không th  dùng cho sinh ho t cũng nh  s n xu t công nghi p,ị ễ ặ ể ạ ư ả ấ ệ  nông nghi p và NTTS. Các ch  tiêu phân tích đ u vệ ỉ ề ượt xa tiêu chu n cho phépẩ  (k t qu  kh o sát đ t 2 năm 2009 c a trung tâm quan tr c môi trế ả ả ợ ủ ắ ường t nh t iỉ ạ  

đi m cách khu x  th i c a nhà máy Vedan 1 km cho th y: ham lể ả ả ủ ấ ̀ ượng chât răń ́ 

l  l ng SS: 10mg/l – 5,6mg/l; chât h u c  BODơ ử ́ ữ ơ 5: 519mg/l – 5,4mg/l; kim lo iạ  

n ng (T­Fe :0,62mg/l ­ 0,18 mg/l, Zn: 0,187mg/l ­ 0,077mg/l, Cd: 0,047mg/l­ặ  KPH, Pb : 0,313 ­ KPH); amoni NH4+: 6,20mg/l – 0,78mg/l; nitrat N­NO3: <0,1 mg/l – 0,433 mg/l, nitrit N­NO2: 0,011 mg/l – 0,267 mg/l; d u m  T­d u: 0,5mg/lầ ỡ ầ  – 4,5mg/l và vi sinh T­coliform: 45 MPN/100ml – 460MPN/100ml)

Tuy nhiên, trong nh ng năm g n đây ch t lữ ầ ấ ượng môi trường nướ ạc t i các sông đã đượ ảc c i thi n đáng k  do vi c qu n lý t t h n ngu n nệ ể ệ ả ố ơ ồ ước th i t  cácả ừ  nhà máy ch  bi n, các khu công nghi p. Đây chính là c  s  cho vi c xây d ngế ế ệ ơ ở ệ ự  các khu b o t n vùng nả ồ ước n i đ a. ộ ị

­ T i sông Băng Chua cũng đã b  ô nhi m ch t h u c  vạ ị ễ ấ ữ ơ ượt quá m c choứ  phép nhi u l n.ề ầ

­ Ch t lấ ượng nước h  nhìn chung còn t t, ch  có m t s  h  b  ô nhi mồ ố ỉ ộ ố ồ ị ễ  

ch t dinh dấ ưỡng, vi sinh… (n u tính theo tiêu chu n ch t lế ẩ ấ ượng nước sinh 

ho t). V i trên 30 h  l n nh , là ngu n d  tr  nạ ớ ồ ớ ỏ ồ ự ữ ước quan tr ng cho m c đíchọ ụ  

tưới tiêu ph c v  nông nghi p, s n xu t công nghi p cũng nh  c p nụ ụ ệ ả ấ ệ ư ấ ước cho sinh ho t. Các h  l n nh : H  Đá Đen (trên sông Dinh) dung tích 24,5 tri u mạ ồ ớ ư ồ ệ 3, 

có kh  năng c p 110.000mả ấ 3/ngày ­ đêm; H  Sông Ray (trên sông Ray) có dungồ  tích 130 ­ 140 tri u mệ 3, có kh  năng cung c p 450.000 ­ 600.000 mả ấ 3/ngày ­ đêm; 

H  Châu Pha (trên sông Dinh) có kh  năng c p 15.000mồ ả ấ 3/ngày­đêm,…

* N ướ c ng m  ầ

­ Nước ng m c a t nh khá phong phú, t ng tr  lầ ủ ỉ ổ ữ ượng có th  khai thác làể  70.000 m3/ngày­đêm, t p trung vào 3 khu v c chính là: Bà R a 20.000 mậ ự ị 3/ngày­đêm; Phú M  ­ M  Xuân 25.000 mỹ ỹ 3/ngày­đêm; Long Đi n 15.000 mề 3/ngày­đêm. 

Ngoài 3 vùng trên kh  năng khai thác nả ước ng m r i rác kho ng 10.000 mầ ả ả 3/ngày 

­ đêm. 

­ Nước ng m trong t nh n m   đ  sâu 60 ­ 90m, có dung lầ ỉ ằ ở ộ ượng trung bình 

t  10­20mừ 3/s nên khai thác tương đ i d  dàng.ố ễ

K t qu  quan tr c nế ả ắ ước ng m t i m t s  v  trí trên đ a bàn t nh năm 2009ầ ạ ộ ố ị ị ỉ  (đ t t i TX. Bà R a và các huy n Tân Thành, Long Đi n và Châu Đ c) cho th yặ ạ ị ệ ề ứ ấ  

ch t lấ ượng nước ng m đã b  ô nhi m vi sinh v i m c đ  cao   h u h t cácầ ị ễ ớ ứ ộ ở ầ ế  

đi m ti n hành quan tr c và b  axit hóa nh    m t vài v  trí. Các thông s  cònể ế ắ ị ẹ ở ộ ị ố  

l i bi n đ ng không đ u nh ng v n n m trong gi i h n quy chu n cho phép. ạ ế ộ ề ư ẫ ằ ớ ạ ẩ

Ngu n nồ ước ng t c a Bà R a – Vũng Tàu có th  cho phép khai thác t i đaọ ủ ị ể ố  500.000 m3/ngày đêm (trong đó t  nừ ước ng m là 70.000 mầ 3). Hi n t i ngu nệ ạ ồ  

nước căn b n đ  cung c p cho s n xu t nông nghi p, công nghi p và sinh ho t.ả ủ ấ ả ấ ệ ệ ạ  Tuy nhiên trong tương lai v i m c đ  s  d ng nớ ứ ộ ử ụ ước cho các ho t đ ng s nạ ộ ả  

xu t ngày càng tăng, nguy c  thi u nấ ơ ế ước có th  x y ra. Đ c bi t, tình tr ng ôể ả ặ ệ ạ  nhi m ngu n nễ ồ ước ngày càng tăng mà nguyên nhân được xác đ nh là do các ho tị ạ  

đ ng công nghi p gây nên. Trên đ a bàn t nh hi n có 10 khu công nghi p t pộ ệ ị ỉ ệ ệ ậ  trung, h u h t đ u n m d c sông Th  V i và sông Dinh là nh ng khu v c kháầ ế ề ằ ọ ị ả ữ ự  

nh y c m v  môi trạ ả ề ường nước. Các c m công nghi p, ti u th  công nghi p t iụ ệ ể ủ ệ ạ  các đ a phị ương cũng n m g n các đ p nằ ầ ậ ước, ngu n nồ ước… C  s  h  t ng t iơ ở ạ ầ ạ  các khu công nghi p ch a có h  th ng x  lý nệ ư ệ ố ử ước th i và ch t th i ho c ch aả ấ ả ặ ư  

đ ng b  nên ch t th i t  đây đồ ộ ấ ả ừ ược đ  th ng xu ng sông.ổ ẳ ố

2) Ch t l ấ ượ ng môi tr ườ ng n ướ c m n ặ

­ Nước bi n ven b  n i ti p nh n nể ờ ơ ế ậ ước th i c a các khu v c đô th , dânả ủ ự ị  

c  nh : xã L c An, c ng cá Phư ư ộ ả ước T nh, khu v c Sao Mai B n Đình v n cònỉ ự ế ẫ  

ti p t c b  ô nhi m m c đ  nh  m t s  y u t  nh : ô nhi m d u m  (khu v cế ụ ị ễ ứ ộ ẹ ộ ố ế ố ư ễ ầ ỡ ự  Sao Mai – B n Đình); vi sinh (khu v c c ng cá Phế ự ả ước T nh); ch t dinh dỉ ấ ưỡ  ng(khu v c c ng cá Phự ả ước T nh và xã L c An)ỉ ộ

­ Nươc biên ven b  t i các khu v c du l ch, ph c v  cho bãi t m nh : khú ̉ ơ ạ̀ ự ị ụ ụ ắ ư  

v c Bãi Trự ước, Bãi Sau, Bãi Dâu, Bãi t m Long H i, khu v c H  C c nhìnắ ả ự ồ ố  chung ch t lấ ượng nước có chuy n bi n theo chi u hể ế ề ướng t t. T i th i đi mố ạ ờ ể  

ti n hành quan tr c (năm 2009)   khu v c này h u h t các ch  tiêu còn trongế ắ ở ự ầ ế ỉ  

gi i h n cho phép, ch  có m t s  ch  tiêu b  ô nhi m nh  nh : khu v c bãiớ ạ ỉ ộ ố ỉ ị ễ ẹ ư ự  

Trước, Bãi Dâu b  ô nhiêm ch t r n l  l ng (TSS), Bãi Sau b  ô nhi m vi sinh.ị ̃ ấ ắ ơ ử ị ễ

­ Nước bi n khu v c huy n đ o Côn Đ o không có s  li u quan tr cể ự ệ ả ả ố ệ ắ  

thường xuyên nên không th  đáng giá chính xác ch t lể ấ ượng nước tuy nhiên do dân c  còn ít, lư ượng ch t th i th i ra không nhi u trong khi kh  năng trao đ iấ ả ả ề ả ổ  

nướ ạ ấc l i r t cao nên có th  s  b  đánh giá là ch a b  ô nhi m.ể ơ ộ ư ị ễ

1.2.Tình hình kinh t  ­ xã h i t nh BR­VTế ộ ỉ

Theo th ng kê c a t nh, năm 2011 toàn t nh có trên 1 tri u ngố ủ ỉ ỉ ệ ười tăng 5,56% so v i năm 2007. Trong đó, dân s  nam chi m 49,98%, n  chi m 50,02%,ớ ố ế ữ ế  dân s  thành th  chi m 49,85%, dân s  nông thôn chi m 50,14% t ng dân số ị ế ố ế ổ ố toàn t nh.ỉ

V  t c đ  tăng trề ố ộ ưởng dân s  giai đo n 2007­2011, bình quân toàn t nhố ạ ỉ  tăng 1,36%, trong đó dân s  nam tăng 1,29%/năm, n  tăng 1,43%/năm, nông thônố ữ  tăng 0,84%/năm, dân s  thành th  tăng 1,9%/năm. Nh  v y t  l  đô th  hóa   t nhố ị ư ậ ỷ ệ ị ở ỉ  

Bà R a­Vũng tàu r t nhanh, đi u này cũng đ ng nghĩa v i vi c di n tích r ngị ấ ề ồ ớ ệ ệ ừ  

ng p m n b  suy gi m nghiêm tr ng do ph i m  r ng qu  đ t đ  phát tri n cácậ ặ ị ả ọ ả ở ộ ỹ ấ ể ể  khu đô th , khu công nghi p, c ng bi n… K t q a tính toán cho th y, bình quânị ệ ả ể ế ủ ấ  

c  dân s  tăng trứ ố ưởng 1% thì di n tích r ng ng p m n trong t nh gi m tệ ừ ậ ặ ỉ ả ươ  ng

ng 22,8%, rõ ràng t c đ  đô th  hóa càng cao thì di n tích RNM càng có nguy

Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bà R a­Vũng Tàu năm 2011 ồ ố ỉ ị

Theo nghiên c u c a các nhà kinh t , ngứ ủ ế ười ta đã tìm ra quy lu t kinh t  sau: Cậ ế ứ bình quân dân s  tăng trố ưởng 1% thì n n kinh t  ph i tăng trề ế ả ưởng tương  ngứ  4% m i đ m b o duy trì  n đ nh n n kinh t , trong khi đó th c t  giai đo nớ ả ả ổ ị ề ế ự ế ạ  2007­2011 bình quân dân s  Bà R a­Vũng Tàu tăng trố ị ưởng 1,36%, trong khi đó kinh t  tăng trế ưởng 4,21%/năm. Rõ ràng đi u này ti m  n nhi u m i nguy phátề ề ẩ ề ố  tri n không b n v ng đ i v i n n kinh t  c a Bà R a­Vũng tàu hi n t i cũngể ề ữ ố ớ ề ế ủ ị ệ ạ  

nh  trong tư ương lai

1.2.2. Lao đ ng ộ

Theo Niên giám th ng kê, năm 2011 toàn t nh có kho ng trên 438 nghìn laoố ỉ ả  

đ ng chi m 42,64% dân s  toàn t nh, tăng 6,06% so v i năm 2007. Trong đó, laoộ ế ố ỉ ớ  

đ ng khu v c nông, lâm và th y s n chi m 39,02% lao đ ng toàn t nh, lao đ ngộ ự ủ ả ế ộ ỉ ộ  công nghi p­xây d ng chi m 26,55%, lao đ ng ngành d ch v  chi m 34,43% laoệ ự ế ộ ị ụ ế  

đ ng toàn t nh. Riêng lao đ ng th y s n chi m 22,12% lao đ ng toàn ngànhộ ỉ ộ ủ ả ế ộ  nông, lâm, th y s n và 8,63% lao đ ng toàn t nh. V  t c đ  tăng trủ ả ộ ỉ ề ố ộ ưởng lao 

đ ng t nh Bà R a­Vũng Tàu giai đo n 2007­2011 cho th y xu hộ ỉ ị ạ ấ ướng tăng m nhạ  lao đ ng lĩnh v c công nghi p­xây d ng, và d ch v  (công nghi p­xây d ngộ ự ệ ự ị ụ ệ ự  tăng 2,88%/năm, d ch v  tăng 5,6%/năm). Trong khi đó lao đ ng khu v c nông,ị ụ ộ ự  lâm nghi p và th y s n l i có xu hệ ủ ả ạ ướng gi m (lao đ ng nông, lâm nghi p gi mả ộ ệ ả  2,35%/năm, th y s n gi m 2,26%/năm). Th c t  cho th y h u h t ng  dânủ ả ả ự ế ấ ầ ế ư  

s ng và có sinh k  liên quan đ n th y s n nói chung và h  sinh thái RNM trongố ế ế ủ ả ệ  

th i gian 2­3 năm tr  l i đây làm ăn không có hi u qu  đã chuy n sang làm ờ ở ạ ệ ả ể ở các lĩnh v c khác nh  công nhân t i các KCN, đi làm thuê   các thành ph  khácự ư ạ ở ố  trong và ngoài t nh.ỉ

B ng 5: Hi n tr ng lao đ ng Bà R a­Vũng tàu giai đo n 2007­2011ả ệ ạ ộ ị ạ

Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bà R a­Vũng Tàu năm 2011 ồ ố ỉ ị

V  năng su t lao đ ng nhìn chung ngành nông, lâm nghi p và th y s n soề ấ ộ ệ ủ ả  

v i các lĩnh v c khác thì v n còn   m c th p ch  b ng 0,36 l n so v i bình quânớ ự ẫ ở ứ ấ ỉ ằ ầ ớ  toàn t nh, b ng 0,06 l n so v i lĩnh v c công nghi p­xây d ng, và b ng năngỉ ằ ầ ớ ự ệ ự ằ  

su t lĩnh v c d ch v  Riêng th y s n cao g p 3,8 l n so v i lĩnh v c nông, lâmấ ự ị ụ ủ ả ấ ầ ớ ự  nghi p và b ng lĩnh v c d ch v ệ ằ ự ị ụ

B ng 6: Hi n tr ng năng su t lao đ ng t nh Bà R a­Vũng tàu 2007­2011ả ệ ạ ấ ộ ỉ ị

Đvt: Tr. Đ ng/ng ồ ườ i/năm

Toàn t nhỉ 304,44 407,11 315,90 347,93 439,04 9,58% 1

Tăng trưởng kinh t  c a Bà R a­Vũng Tàu tính đ n năm 2011 t ng s nế ủ ị ế ổ ả  

ph m toàn t nh đ t 192,3 nghìn t  đ ng, tăng 52,95% so v i năm 2007. Trong đóẩ ỉ ạ ỷ ồ ớ  trên 85% ph  thu c vào ngành công nghi p­xây d ng, trong khi đó các ngànhụ ộ ệ ự  khác còn l i chi m 15% (nông nghi p chi m 2,75%, th y s n 2,86%, d ch vạ ế ệ ế ủ ả ị ụ chi m 9,14%). Rõ ràng đ i v i t nh Bà R a­Vũng Tàu phát tri n công nghi p làế ố ớ ỉ ị ể ệ  

m t hộ ướng đi đúng trong gian đo n s p t i. Tuy nhiên, bài toán phát tri n côngạ ắ ớ ể  nghi p ngoài l i ích v  m t kinh t  ph i đ m b o hài hòa l i ích v  m t xã h iệ ợ ề ặ ế ả ả ả ợ ề ặ ộ  

và môi trường thì t nh th c s  ch a quan tâm đúng m c v  v n đ  này. K t q aỉ ự ự ư ứ ề ấ ề ế ủ  tính toán cho th y, bình quân kinh t  tăng trấ ế ưởng 1% thì di n tích r ng ng pệ ừ ậ  

m n trong t nh gi m tặ ỉ ả ương  ng 25%. ứ

Theo Liên H p Qu c ợ ố ước tính r ng các loài th y s n có liên quan đ nằ ủ ả ế  

r ng ng p m n chi m t i 30% s n lừ ậ ặ ế ớ ả ượng thu  s n toàn c u và g n nh  100%ỷ ả ầ ầ ư  

s n lả ượng tôm   Đông Nam Á. ở H  sinh thái RNM ven bi n có vai trò đ c bi tệ ể ặ ệ  quan tr ng trong vi c b o v  b  bi n, h n ch  tác h i c a sóng, bão, sói l  bọ ệ ả ệ ờ ể ạ ế ạ ủ ở ờ 

bi n/đê bi n, b o v  môi trể ể ả ệ ường, cung c p g , là n i cú trú và sinh s n c aấ ỗ ơ ả ủ  nhi u lo i th y h i s n  Ngoài ra RNMcòn là n i t o sinh k  chính cho m tề ạ ủ ả ả ơ ạ ế ộ  

b  ph n không nh  ngộ ậ ỏ ười nghèo ven bi n thu nh t các lo i th y h i s n có liênể ặ ạ ủ ả ả  quan đ n RNM. V i v  trí và vai trò quan tr ng trên c a h  sinh thái RNM đ iế ớ ị ọ ủ ệ ố  

v i c nh quan môi trớ ả ường và ngu n l i th y s n thì Bà R a­Vũng Tàu ph i cânồ ợ ủ ả ị ả  

nh c k  các phắ ỹ ương án quy ho ch phát tri n kinh t ­xã h i có liên quan đ n hạ ể ế ộ ế ệ sinh thái RNM, gi m t i đa vi c quy ho ch chuy n đ i m c đích s  d ng đ tả ố ệ ạ ể ổ ụ ử ụ ấ  RNM   đ a phở ị ương

T  tr ng so v i nông, lâm, th y s n  ỷ ọ ớ ủ ả

th y s n kho ng 124 t  đ ng (b ng 0,41% so v i toàn t nh), công nghi p­xâyủ ả ả ỷ ồ ằ ớ ỉ ệ  

d ng chi m 68,51%, và ngành d ch v  chi m 30,76% t ng v n đ u t  toàn t nh.ự ế ị ụ ế ổ ố ầ ư ỉ  

Th c t  cho th y, bình quân giai đo n 2007­2011 toàn t nh đ  t o thêm 1 đ ngự ế ấ ạ ỉ ể ạ ồ  GDP ph i đ u t  tả ầ ư ương  ng kho ng 2,85 đ ng, ngành nông, lâm nghi p ph iứ ả ồ ệ ả  

đ u t  tầ ư ương  ng 0,22 đ ng, th y s n kho ng 0,24 đ ng, ngành công nghi p­ứ ồ ủ ả ả ồ ệxây d ng kho ng 3 đ ng, ngành d ch v  kho ng 2,19 đ ng. Rõ ràng đ u t  choự ả ồ ị ụ ả ồ ầ ư  ngành nông, lâm nghi p đem l i hi u qu  kinh t  cao h n nhi u so v i đ u tệ ạ ệ ả ế ơ ề ớ ầ ư vào các lĩnh v c khác. Đây là c  s  khoa h c đ  cho t nh tham kh o trong vi cự ơ ở ọ ể ỉ ả ệ  xây d ng các chính sách, k  ho ch s n xu t và phát tri n kinh t ­xã h i c aự ế ạ ả ấ ể ế ộ ủ  

t nh sao cho đ t m c tiêu đ  ra và đ c bi t chú ý đ n vi c ph i đ m b o hàiỉ ạ ụ ề ặ ệ ế ệ ả ả ả  hòa l i ích kinh t ­xã h i­môi trợ ế ộ ường trong th i gian t i đ n năm 2020, và t mờ ớ ế ầ  nhìn 2030

Nh  v y có th  nói r ng, đ u t  cho nông, lâm nghi p và th y s n quá ít,ư ậ ể ằ ầ ư ệ ủ ả  

v i s  ti n chi m kho ng 0,7% v n đ u t  toàn t nh không đ  đ  phát tri nớ ố ề ế ả ố ầ ư ỉ ủ ể ể  kinh t  nông nghi p thì khó có th  đ  ngành tr ng r ng và ph c h i RNMế ệ ể ể ồ ừ ụ ồ  

được. Đây là th c tr ng đáng bu n không riêng gì c a t nh Bà R a­Vũng Tàu vàự ạ ồ ủ ỉ ị  chung cho các t nh ven bi n hi n nay. N u Nhà nỉ ể ệ ế ước và đ a phị ương không xem 

đ u t  b o v  và ph c h i h  sinh thái RNM là đ u t  cho tầ ư ả ệ ụ ồ ệ ầ ư ương lai, cho thế 

h  mai sau thì nguy c  l  l y t  t  nhiên tác đ ng ngệ ơ ệ ụ ừ ự ộ ược tr  l i đ n n n kinhở ạ ế ề  

t  là khó tránh khói nh  tác đ ng c a tri u cế ư ộ ủ ề ường, bão, các hi n tệ ượng th i ti nờ ế  khí h u c c đoan. Đi u này đã đậ ự ề ược ch ng minh trong th c t  m i khi bão vứ ự ế ỗ ề 

h u h t các đ a phầ ế ị ương ven bi n không có RNM đ u b  tàn phá n ng l  c  vể ề ị ặ ề ả ề kinh t ­xã h i­môi trế ộ ường…

B ng 8: Hi n tr ng v n đ u t  Bà R a­Vũng Tàu giai đo n 2007­ả ệ ạ ố ầ ư ị ạ

Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bà R a­Vũng Tàu năm 2011 ồ ố ỉ ị

1.2.5. Hi n tr ng phát tri n r ng phòng h  Bà R a­Vũng Tàu ệ ạ ể ừ ộ ị

Theo th ng kê, toàn t nh năm 2011 còn kho ng 11 ngìn ha, gi m 15,8% soố ỉ ả ả  

v i năm 2005, trong đó TP Vũng Tàu gi m nhi u nh t, bình quân giai đo nớ ả ề ấ ạ  2005­2011 gi m 4,81%/năm, huy n Tân Thành gi m 4,83%/năm, huy n Xuyênả ệ ả ệ  

M c gi m 1,04%/năm, huy n Châu Đ c gi m 0,86%/năm, các đ a phộ ả ệ ứ ả ị ương khác 

có xu hướng tăng lên trong kho ng t  0,32%­3,91%/năm. Nguyên nhân gây suyả ừ  

gi m r ng phòng h  có đ n trên 90% là do chuy n đ i m c đích s  d ng đ tả ừ ộ ế ể ổ ụ ử ụ ấ  (nh  phát tri n các KCN, c ng bi n, du l ch, h  t ng giao thông…). 10% còn l iư ể ả ể ị ạ ầ ạ  

là do các y u t  khác t  bên ngoài nh  ch n phá r ng, làm đ m nuôi tôm, r ngế ố ừ ư ặ ừ ầ ừ  

t  ch t do ô nhi m ngu n nự ế ễ ồ ước, nước m n không l u chuy n…ặ ư ể

Riêng r ng ng p m n theo th ng kê tính đ n năm 2011 toàn t nh cònừ ậ ặ ố ế ỉ  kho ng 1,88 nghìn ha, gi m 762 ha so v i năm 2008, bình quân giai ðo n 2008­ả ả ớ ạ

2011 gi m 16%/nãm. N u t c ð  này v n ðý c duy trì trong th i gian t i thì chả ế ố ộ ẫ ợ ờ ớ ỉ sau 5­10 năm RNM s  không còn. Cái nôi nuôi dẽ ưỡng ngu n l i th y s n, b oồ ợ ủ ả ả  

v  đa d ng sinh h c trên bi n, gi m t i đa các thi t h i không đáng có do tri uệ ạ ọ ể ả ố ệ ạ ề  

cưỡng, bão và áp th p nhi t đ i, s t l  đ t… s  tác đ ng ngấ ệ ớ ạ ở ấ ẽ ộ ược tr  l i n nở ạ ề  kinh t  c a t nh, đây là đi u mà t nh c n đ c bi t quan tâm trong th i gian t i,ế ủ ỉ ề ỉ ầ ặ ệ ờ ớ  

th i đi m đờ ể ược cho là ch u tác đ ng nhi u c a BĐKH và nị ộ ề ủ ước bi n dâng.ể

B ng 9: Hi n tr ng phát tri n r ng phòng h  giai đo n 2005­2011ả ệ ạ ể ừ ộ ạ

Đvt: HaTT

Vùng nước n i đ a bao g m t t c  các h  sinh thái vùng nộ ị ồ ấ ả ệ ước n i đ aộ ị  

được mô t  trong đ nh nghĩa đ t ng p nả ị ấ ậ ước c a Công ủ ước Ramsar. Các vùng 

nước n i đ a bao g m các vùng nộ ị ồ ước ng t, nọ ướ ợc l  và nước m n, nặ ước ch yả  

và nước đ ng, nứ ước m t và nặ ước ng m. C  th  h n, các vùng nầ ụ ể ơ ước n i đ aộ ị  bao g m sông, su i, h , h  ch a, t ng nồ ố ồ ồ ứ ầ ước trong núi đá vôi (hang nước ng m),ầ  

đ m nầ ước m n, vùng nặ ước c a sông, vùng nử ướ ợc l  ven b  Trong đó, ba ki uờ ể  thu  v c sau cùng đỷ ự ược xem ch u  nh hị ả ưởng r t l n c a dòng ch y l c đ a đấ ớ ủ ả ụ ị ổ ra

Nh  v y, các vùng nư ậ ước n i đ a h t s c đa d ng v  đ  l n, hình thái, đ cộ ị ế ứ ạ ề ộ ớ ặ  tính th y lý hóa h c, ti m năng ngu n l i  Đi u quan tr ng là ch  đ  nủ ọ ề ồ ợ ề ọ ế ộ ướ  c

thường xuyên có bi n đ ng theo th i gian (mùa), có khi khô c n, nh ng l i cóế ộ ờ ạ ư ạ  khi ng p l t l n, khi n cho ranh gi i c a các vùng nậ ụ ớ ế ớ ủ ước cũng luôn bi n đ i,ế ổ  không  n đ nh. Đ c đi m này khi n cho hình thái c u trúc m t vùng nổ ị ặ ể ế ấ ộ ước n iộ  

đ a có th  có d ng t p trung, nh ng cũng có khi có d ng phân tán, r i rác, n iị ế ạ ậ ư ạ ả ố  

v i nhau b ng nh ng đớ ằ ữ ường hành lang ph c t p. Do v y, vi c phân các vùngứ ạ ậ ệ  

ch c năng trong m t khu b o t n cũng c n linh ho t, sao cho phù h p v i sứ ộ ả ồ ầ ạ ợ ớ ự 

bi n đ ng này.ế ộ

Khác v i các vùng bi n, v i v  trí n m trên đ t li n, theo k  ho ch phátớ ể ớ ị ằ ấ ề ế ạ  tri n kinh t  xã h i   đ a phể ế ộ ở ị ương, có th  có yêu c u xây d ng các công trìnhể ầ ự  

th y l i, th y đi n, xây d ng các đ p ngăn sông, hình thành các h  ch a nủ ợ ủ ệ ự ậ ồ ứ ướ  c

l n, ho c n o vét lòng sông, xây d ng c u c ng, phá b  các gh nh thác trên cácớ ặ ạ ự ầ ả ỏ ề  dòng sông. Các vùng nước n i đ a thộ ị ường có m i quan h  m t thi t, ch u tácố ệ ậ ế ị  

đ ng thộ ường xuyên, tr c ti p t  các vùng dân c , nông nghi p, lâm nghi p ự ế ừ ư ệ ệ ở vùng l u v c, thông qua các ho t đ ng khai thác r ng, xói mòn đ t, th i ch t ôư ự ạ ộ ừ ấ ả ấ  nhi m  Nh ng ho t đ ng đó có th  gây nh ng bi n đ i l n đ i v i ch  đễ ữ ạ ộ ể ữ ế ổ ớ ố ớ ế ộ 

th y h c,  nh hủ ọ ả ưởng x u t i môi trấ ớ ường c a vùng nủ ước, tác đ ng t i ho tộ ớ ạ  

đ ng s ng c a các sinh v t s ng trong thu  v c.ộ ố ủ ậ ố ỷ ự

Các sinh v t s ng trong các vùng nậ ố ước n i đ a (môi trộ ị ường nước ng t,ọ  

nướ ợ ợ ặc l , l  m n) được xem là thu  sinh v t n i đ a. Dỷ ậ ộ ị ưới góc đ  sinh thái,ộ  trong thành ph n thu  sinh v t n i đ a, v  c  b n, có m t t p h p các loài nầ ỷ ậ ộ ị ề ơ ả ộ ậ ợ ướ  c

ng t th c th , m t t p h p các loài nọ ự ụ ộ ậ ợ ướ ợc l  và m t t p h p các loài phân bộ ậ ợ ố 

r ng có kh  năng thích  ng ch u m n ho c ch u ng t. Trong thu  sinh v t n iộ ả ứ ị ặ ặ ị ọ ỷ ậ ộ  

đ a, nh ng loài có giá tr  s  d ng làm th c ph m, ho c cho các nhu c u khácị ữ ị ử ụ ự ẩ ặ ầ  

c a con ngủ ười và thường được khai thác được xem là ngu n l i thu  s n.   ồ ợ ỷ ả

2.1.2. Khu b o t n vùng n ả ồ ướ c n i đ a ộ ị

Theo Công ước Đa d ng sinh v t (1992), m c tiêu c a vi c thành l pạ ậ ụ ủ ệ ậ  các khu BTTN nh m b o v  và b o t n lâu dài các qu n th  sinh v t có giáằ ả ệ ả ồ ầ ể ậ  

tr  và các HST. B o t n đa d ng sinh v t bao g m c  đa d ng thu  sinh v t,ị ả ồ ạ ậ ồ ả ạ ỷ ậ  đòi h i ph i b o v  các hình m u đ i di n c a t t c  các ki u HST, đ ngỏ ả ả ệ ẫ ạ ệ ủ ấ ả ể ồ  

th i k t h p v i s  qu n lý các HST   bên ngoài nh ng khu b o v  đó. Đòiờ ế ợ ớ ự ả ở ữ ả ệ  

h i này đỏ ược tái xác nh n t i H i ngh  B o t n Th  gi i vào năm 2004.ậ ạ ộ ị ả ồ ế ớ

Khu BTTN theo đ nh nghĩa đị ược ch p nh n r ng rãi c a IUCN (1994) làấ ậ ộ ủ  

nh ng vùng đ t/nữ ấ ước đượ ử ục s  d ng đ  b o v  và duy trì s  đa d ng sinh h c,ể ả ệ ự ạ ọ  tài nguyên thiên nhiên và giá tr  văn hoá, đị ược qu n lý thông qua lu t pháp ho cả ậ ặ  các phương ti n khác. Đ nh nghĩa này có ba y u t  then ch t: 1/ Khu v c b oệ ị ế ố ố ự ả  

v  ph i đệ ả ược đ t dặ ướ ựi s  qu n lý đã đả ược xác đ nh. 2/ S  qu n lý ph i có hi uị ự ả ả ệ  

qu  là làm gi m ít nh t m t m i đe do  l n t i nh ng giá tr  c a vùng b o vả ả ấ ộ ố ạ ớ ớ ữ ị ủ ả ệ (nh ng giá tr  này s  đữ ị ẽ ược giám sát và báo cáo thường xuyên). 3/ Vùng ph iả  

được b o đ m v  s  h u. ả ả ề ở ữ

Khu b o t n vùng nả ồ ước mang tính đ i di n là m t trong nh ng ki uạ ệ ộ ữ ể  vùng nước quan tr ng nh t và đọ ấ ượ ực l a ch n đ  b o v  các m u đ i di nọ ể ả ệ ẫ ạ ệ  

c a HST, các đ c tr ng ho c hi n tủ ặ ư ặ ệ ượng t  nhiên. T ng quát nh t, các khuự ổ ấ  

b o t n vùng nả ồ ước được xây d ng v i các m c tiêu:ự ớ ụ

B o v  ĐDSH thông qua s  b o t n, gìn gi  các m u đ i di n c a cácả ệ ự ả ồ ữ ẫ ạ ệ ủ  HST và b o v  các loài và ki u gen trong HST đó;ả ệ ể

B o v  các qu n xã sinh v t và loài b  đe do ;ả ệ ầ ậ ị ạ

B o t n đ c tr ng th c v t h c, đ ng v t h c ho c đ a ch t h c có tínhả ồ ặ ư ự ậ ọ ộ ậ ọ ặ ị ấ ọ  

đ c nh t ho c quý hi m ho c n i ti ng;ộ ấ ặ ế ặ ổ ế

Thi t l p các chu n sinh thái, đ  đánh giá nh ng thay đ i lâu dài trongế ậ ẩ ể ữ ổ  HST (môi trường nước, thu ho ch th c v t, đ ng v t);ạ ự ậ ộ ậ

B o v  nh ng c nh quan đ c bi t, s  hoang s , các giá tr  tái t o, nghiênả ệ ữ ả ặ ệ ự ơ ị ạ  

c u khoa h c, văn hoá, giáo d c và s  d ng phù h p v i môi trứ ọ ụ ử ụ ợ ớ ường tự nhiên

Đ nh nghĩa v  khu b o t n vùng nị ề ả ồ ước n i đ a (BTVNNĐ) theo đi u 5ộ ị ề  Ngh  đ nh 27/2005/NĐ ­ CP ngày 08 tháng 03 năm 2005 quy đ nh chi ti t vàị ị ị ế  

hướng d n thi hành m t s  đi u c a lu t th y s n thì Khu b o t n vùngẫ ộ ố ề ủ ậ ủ ả ả ồ  

nước n i đ a là n i độ ị ơ ược khoanh vùng thu c các vùng đ t ng p nộ ấ ậ ước đ  b oể ả  

v  nghiêm ng t các h  sinh thái đ c thù, có t m quan tr ng Qu c gia, Qu cệ ặ ệ ặ ầ ọ ố ố  

t , có giá tr  đa d ng sinh h c cao nh m cân b ng sinh thái, b o v  các gi ngế ị ạ ọ ằ ằ ả ệ ố  loài đang sinh s ng, c  trú. Khu b o t n vùng nố ư ả ồ ước n i đ a độ ị ược qu n lý theoả  quy đ nh c a Ngh  đ nh s  109/2003/NĐ ­ CP ngày 23 tháng 9 năm 2003 c aị ủ ị ị ố ủ  Chính ph  v  b o t n và khai thác b n v ng các vùng đ t ng p nủ ề ả ồ ề ữ ấ ậ ước.  

Khu BTVNNĐ có nét đ c tr ng c  b n khác v i khu BTTN trên c n ặ ư ơ ả ớ ạ ở 

ch  n u khu BTTN trên c n v i các ki u HST trên c n mà   đó, gi i sinh v tỗ ế ạ ớ ể ạ ở ớ ậ  

t n t i trong môi trồ ạ ường ti p xúc ch  v i môi trế ỉ ớ ường đ t và môi trấ ường không khí thì khu BTVNNĐ v i các ki u HST vùng nớ ể ước đa d ng mà gi i sinh v tạ ớ ậ  

s ng ch  y u trong môi trố ủ ế ường nước/nướ ợc l  ven bi n và ph  thu c nhi uể ụ ộ ề  vào kh  năng chuy n đ ng c a kh i nả ể ộ ủ ố ước, dòng ch y. Ngoài ra, trong khuả  BTVNNĐ còn có m t s  nhóm sinh v t có m t ph n đ i s ng   nộ ố ậ ộ ầ ờ ố ở ước (lưỡ  ng

c , thú­Rái cá) ho c trong đ i s ng c n th c ăn t  qu n xã thu  sinh v tư ặ ờ ố ầ ứ ừ ầ ỷ ậ  trong thu  v c (chim nỷ ự ước). 

Bên c nh s  gi ng nhau gi a khu BTVNNĐ v i khu BTB là gi i sinhạ ự ố ữ ớ ớ  

v t đ u s ng trong môi trậ ề ố ường nước nh ng khu BTVNNĐ cũng có nét khácư  

bi t v i khu BTB   ch  khu BTVNNĐ còn bao hàm c  y u t  vùng l u v cệ ớ ở ỗ ả ế ố ư ự  

và vùng l u v c có tác đ ng l n t i s  t n t i và phát tri n c a vùng nư ự ộ ớ ớ ự ồ ạ ể ủ ướ  c

M t khác, do đ c tr ng v  đi u ki n đ a hình (chặ ặ ư ề ề ệ ị ướng ng i t  nhiên t o nênạ ự ạ  

đ c tính đ a sinh v t) và ch  đ  khí h u (đ c tr ng ch  đ  thu  văn/dòngặ ị ậ ế ộ ậ ặ ư ế ộ ỷ  

ch y) nên không có tính đ ng nh t c a các vùng nả ồ ấ ủ ước n i đ a gi a các vùngộ ị ữ  lãnh th ổ

Các vùng nước n i đ a r t đa d ng v  lo i hình nh  sông, su i, h  ao,ộ ị ấ ạ ề ạ ư ố ồ  

đ m l y, sông ng m trong hang đ ng, đ ng b ng ng p l t, nầ ầ ầ ộ ồ ằ ậ ụ ướ ợ ặc l ­m n c aử  sông…và thu t ng  “Đ t ng p nậ ữ ấ ậ ước” thường được s  d ng đ  mô t  m tử ụ ể ả ộ  

s  ki u vùng nố ể ước n i đ a. Chính b i s  đa d ng các lo i hình vùng nộ ị ở ự ạ ạ ước n iộ  

đ a cho nên gi i sinh v t   đây r t đa d ng v  thành ph n loài. Tuy nhiên,ị ớ ậ ở ấ ạ ề ầ  cũng th y nh ng thách th c r t l n đ i v i các vùng nấ ữ ứ ấ ớ ố ớ ước n i đ a, th  hi n ộ ị ể ệ ở 

ch  t c đ  suy gi m ĐDSH c a vùng nỗ ố ộ ả ủ ước n i đ a là nhanh h n so v i r ngộ ị ơ ớ ừ  

và bi n. Theo đánh giá c a WWF (2002), s  lể ủ ố ượng qu n th  nầ ể ước ng t n iọ ộ  

đ a đã b  suy gi m 50% trong 30 năm qua k  t  1970. H n n a, t  1900,ị ị ả ể ừ ơ ữ ừ  kho ng 50% vùng đ t ng p nả ấ ậ ước trên th  gi i đã b  m t đi.ế ớ ị ấ

So v i gi i sinh v t s ng trong r ng và dớ ớ ậ ố ừ ưới bi n, các sinh c nh cũngể ả  

nh  nh ng n i c  trú c a các qu n th  thu  sinh v t trong vùng nư ữ ơ ư ủ ầ ể ỷ ậ ước n i đ aộ ị  

ph  thu c nhi u h n v  các quá trình sinh thái h c có ngu n g c t  bênụ ộ ề ơ ề ọ ồ ố ừ  ngoài, th m chí r t xa ranh gi i c a khu b o t n. ậ ấ ớ ủ ả ồ

Dòng ch y trong toàn b  vùng l u v c bao gi  cũng đả ộ ư ự ờ ược xem là c nầ  thi t đ  duy trì th m th c v t cho nh ng vùng đ t ng p nế ể ả ự ậ ữ ấ ậ ước và s  di c ,ự ư  

ki m ăn và nuôi dế ưỡng các loài thu  sinh v t trong khu b o t n. Dòng ch yỷ ậ ả ồ ả  môi trường d  dàng b  ng t b i xây d ng các đ p nễ ị ắ ở ự ậ ước, làm suy gi m thả ể tích, th i gian và ch t lờ ấ ượng dòng ch y, gây  nh hả ả ưởng t i khu h  thu  sinhớ ệ ỷ  

v t và các sinh c nh vùng h  l u.ậ ả ạ ư

Các HST vùng nước có th  ti p nh n s  b o t n dể ế ậ ự ả ồ ưới các hình th cứ  

qu n lý nh  qu n lý các khu b o t n t  nhiên, các khu Di s n ho c các khuả ư ả ả ồ ự ả ặ  

r ng d  tr  Cũng nh  v i các khu BTTN khác, trong ph m vi khu BTVNNĐ,ừ ự ữ ư ớ ạ  

vi c b o v  đệ ả ệ ược đ a ra b i cách th c qu n lý mang tính toàn di n, tínhư ở ứ ả ệ  

tương x ng ho c tính đ i di n  nh  H  th ng BTTN quy đ nh.  ứ ặ ạ ệ ư ệ ố ị

Đ i v i các vùng nố ớ ước n i đ a độ ị ượ ực l a ch n là khu b o t n vùngọ ả ồ  

nước n i đ a, các đe do  thộ ị ạ ường n m bên ngoài h  th ng b o v  N u khôngằ ệ ố ả ệ ế  

l ng ghép gi a qu n lý các khu b o t n thu  s n v i các y u t  bên ngoài cóồ ữ ả ả ồ ỷ ả ớ ế ố  nhi u tác đ ng qua l i v i vùng nề ộ ạ ớ ước thì r t khó th c hi n đấ ự ệ ược công tác 

b o t n. B i v y, quy ho ch h  th ng BTVNNĐ không ch  t p trung duyả ồ ở ậ ạ ệ ố ỉ ậ  

nh t vào chính vùng nấ ước được b o t n mà c n nh n m nh t i các v n đả ồ ầ ấ ạ ớ ấ ề 

r ng l n h n đang t n t i liên quan nh  các ho t đ ng trên vùng l u v c. ộ ớ ơ ồ ạ ư ạ ộ ư ự2.2. Nh ng kinh nghi m thi t l p khu b o t n vùng nữ ệ ế ậ ả ồ ước n i đ aộ ị

2.2.1. Nh ng kinh nghi m Th  gi i v  xây d ng các khu BTVNNĐ ữ ệ ế ớ ề ự

Trên th  gi i, có nhi u ki u khu BTTN đã h  tr  b o t n các h  sinhế ớ ề ể ỗ ợ ả ồ ệ  thái thu  v c và loài thu  sinh v t. M t s  khu BTTN đã đ nh hỷ ự ỷ ậ ộ ố ị ướng b o t nả ồ  các h  sinh thái thu  v c nh  vùng đ t ng p nệ ỷ ự ư ấ ậ ước theo Công ước Ramsar và các dòng sông Di s n. Tuy nhiên, n u so sánh v i vi c quy ho ch và xây d ngả ế ớ ệ ạ ự  các khu BTTN   trên c n và khu BTB đã đở ạ ược th c hi n t  lâu và đang ti nự ệ ừ ế  

t i hoàn ch nh các công đo n thì th y vi c quy ho ch và xây d ng các khuớ ỉ ạ ấ ệ ạ ự  

b o t n vùng nả ồ ước n i đ a dộ ị ường nh  ch a đư ư ược nhi u và ch a th y có d nề ư ấ ẫ  

li u đ  c p c  th  Dệ ề ậ ụ ể ưới đây ch  li t kê m t s  kinh nghi m thu nh n đỉ ệ ộ ố ệ ậ ượ  c

t  các văn li u liên quan t i b o t n vùng nừ ệ ớ ả ồ ước n i đ a bao g m c  b o t nộ ị ồ ả ả ồ  

đa d ng thu  sinh v t và ngu n l i cá   Ôstrâylia, Hoa K  và khu v c Đôngạ ỷ ậ ồ ợ ở ỳ ự  Nam Á.  

Kinh nghi m   Ô­strây­li­a ệ ở

M c d u t t c  các bang c a Ô­strây­li­a đã có nh ng tho  thu n vặ ầ ấ ả ủ ữ ả ậ ề chính sách xây d ng h  th ng các khu b o t n vùng nự ệ ố ả ồ ước ng t n i đ a nh ngọ ộ ị ư  

h u h t ch a đầ ế ư ược th c hi n. ự ệ

Ô­strây­li­a có hàng trăm con sông, sông có m i quan h  m t thi t v iố ệ ậ ế ớ  vùng l u v c, b i v y b o v  sông không th  hi n th c n u không b o vư ự ở ậ ả ệ ể ệ ự ế ả ệ vùng l u v c cũng nh  b o v  ch  đ  dòng ch y bán t  nhiên. Vì th ,   Ô­ư ự ư ả ệ ế ộ ả ự ế ởstrây­li­a, trong khi h u h t các HST vùng nầ ế ước đang b  suy thoái kéo dài thìị  công tác b o v  các h  th ng sông đả ệ ệ ố ược xem là hình th c b o t n đa d ngứ ả ồ ạ  sinh h c có hi u qu  nh t.ọ ệ ả ấ

Trong chính sách xây d ng các khu b o t n vùng nự ả ồ ướ ởc   Ô­strây­li­a, các h  sinh thái vùng nệ ước ng t, nọ ướ ợ ặc l ­m n ven bi n nh  sông, h , su i,ể ư ồ ố  

đ t ng p nấ ậ ước, đ ng b ng ng p l t, nồ ằ ậ ụ ước ng m trong các sinh c nh đá vôi,ầ ả  hang đ ng ng m, thác nộ ầ ước, c a sông liên quan t i dòng ch y nử ớ ả ước ng t làọ  

nh ng đ i tữ ố ượng l a ch n đ a vào h  th ng các khu b o t n vùng nự ọ ư ệ ố ả ồ ước n iộ  

đ a.   ị

T i Ô­strây­li­a, các h  sinh thái nạ ệ ước ng t n i đ a đang có nhi u nguyọ ộ ị ề  

c  suy thoái. S  m  r ng và phát tri n nông nghi p kèm theo h  th ng tơ ự ở ộ ể ệ ệ ố ướ  itiêu đã làm thay đ i ch  đ  thu  văn c a các HST vùng nổ ế ộ ỷ ủ ước. Ph c h  cácứ ệ  

ki u HST su i, các v c sâu, n n đáy đá t ng đã bi n m t d n do s  l ngể ố ự ề ả ế ấ ầ ự ắ  

đ ng tr m tích t  xói mòn trên vùng l u v c. Chính vì v y, Ô­strây­li­a đãọ ầ ừ ư ự ậ  

ti n hành xác đ nh nh ng khu b o t n vùng nế ị ữ ả ồ ước n i đ a. Các y u t  quanộ ị ế ố  

tr ng đọ ược xem là nh ng tiêu chí đ  l a ch n và qu n lý các khu b o t nữ ể ự ọ ả ả ồ  vùng nước n i đ a nh  sau:ộ ị ư

a. Tiêu chí cho các khu b o t n thu  v c ả ồ ỷ ự

Khu b o t n thu  v c s  c n có ít nh t m t trong các tiêu chí sau:ả ồ ỷ ự ẽ ầ ấ ộ

Là m t ki u đ i di n trong m t mi n đ a sinh v t;ộ ể ạ ệ ộ ề ị ậ

Đóng m t vai trò sinh thái và thu  văn quan tr ng trong ch c năng tộ ỷ ọ ứ ự nhiên c a m t HST vùng nủ ộ ước;

Là m t n i c  trú quan tr ng cho các loài th c v t, đ ng v t quý hi m cóộ ơ ư ọ ự ậ ộ ậ ế  

m t giai đo n trong chu k  s ng c a chúng b  đe do  ho c đó là m t n iộ ạ ỳ ố ủ ị ạ ặ ộ ơ  

n náu khi có đi u ki n b t l i x y ra nh  h n hán;

Có t m quan tr ng văn hoá, l ch s  n i ti ng.ầ ọ ị ử ổ ế

Kích thước, tính ch t dòng ch y và kh  năng liên k t c a su i, sông vàấ ả ả ế ủ ố  

đ t ng p nấ ậ ước cũng nh  tính cách ly và đ  đ c h u c a các loài trong thuư ộ ặ ữ ủ ỷ 

v c l a ch n đ  b o v  (v c nự ự ọ ể ả ệ ự ước vùng khô h n, su i trên núi, h  trên núiạ ố ồ  cao) là đi u ki n quan tr ng c n cho b o t n có hi u qu  các loài th c v t,ề ệ ọ ầ ả ồ ệ ả ự ậ  

đ ng v t.ộ ậ

b. B i c nh vùng l u v c ố ả ư ự

Gi a vùng nữ ước và vùng l u v c có m i quan h  r t khăng khít đ ngư ự ố ệ ấ ồ  

th i cũng có m i liên h  gi a nờ ố ệ ữ ước m t và nặ ước ng m. Do đó, b o v  đaầ ả ệ  

d ng sinh h c c a vùng nạ ọ ủ ước còn ph  thu c nhi u vào công tác qu n lý vùngụ ộ ề ả  

l u v c.ư ự

c. B i c nh văn hoá­xã h i ố ả ộ

Giá tr  và ch c năng c a HST vùng nị ứ ủ ước vượt ra kh i ph m vi ch  l uỏ ạ ỉ ư  

gi  tài nguyên đa d ng sinh v t, còn m  r ng t i b i c nh môi trữ ạ ậ ở ộ ớ ố ả ường văn hoá­xã h i cũng nh  vùng l u v c. C ng đ ng đ a phộ ư ư ự ộ ồ ị ương thường có quy nề  duy trì s  qu n lý tài nguyên theo phong t c c a h  và s  tham gia c a c ngự ả ụ ủ ọ ự ủ ộ  

đ ng trong công tác b o v  vùng nồ ả ệ ước là quan tr ng.ọ

Tóm l i, có th  th y m t khung th  ch  và chính sách qu c gia c a Ô­ạ ể ấ ộ ể ế ố ủstrây­li­a được thi t l p b i c ng đ ng và chính ph  đ  phát tri n m t m ng ế ậ ở ộ ồ ủ ể ể ộ ạ

lướ ả ồi b o t n vùng nước theo h  th ng và có c  s  khoa h c nh m b o v , ệ ố ơ ở ọ ằ ả ệ

qu n lý và ph c h i các HST vùng nả ụ ồ ước có giá tr  b o t n cao.ị ả ồ

2.2.2. Tình hình các khu BTVNNĐ trong khu v c Đông Nam Á ự

Vi c   xây   d ng   các   khu   BTTN   trên   đ t   li n,   trong   đó   có   các   khuệ ự ấ ề  BTVNNĐ   khu v c Nam á và Đông Nam  ch  đở ự ỉ ược đ y m nh t  nh ng nămẩ ạ ừ ữ  

80 th  k  trế ỷ ước, sau H i Ngh  v  các Công viên Qu c gia l n th  III   Baliộ ị ề ố ầ ứ ở  (Indonesia) năm 1982. Sau H i ngh  này ch  trong kho ng 10 năm, đã có t iộ ị ỉ ả ớ  trên 500 khu b o t n đả ồ ược thành l p trong khu v c chi m t i 13 tri u ha di nậ ự ế ớ ệ ệ  tích. Cho t i nh ng năm 90 đã có t i trên 850 khu BTTN đớ ữ ớ ược xây d ng,ự  trong đó nhi u nh t là các Công viên Qu c gia , Khu b o t n loài/n i c  trú.ề ấ ố ả ồ ơ ư  Tuy nhiên, cũng c n l u ý là trong s  này, ch  y u là các khu b o t n r ngầ ư ố ủ ế ả ồ ừ  trên c n,  các khu BTVNNĐ v  ngu n l i thu  s n còn r t ít, ho c ch  là m tạ ề ồ ợ ỷ ả ấ ặ ỉ ộ  

b  ph n n m chung trong các Công viên Qu c gia v i thành ph n r ng trênộ ậ ằ ố ớ ầ ừ  

c n là ch  y u. ạ ủ ế

Qua h n 30 năm xây d ng và ho t đ ng b o t n thiên nhiên trong khuơ ự ạ ộ ả ồ  

v c, trong đó có các Khu BTVNNĐ, đ  đ t hi u qu  c a các ho t đ ng này,ự ể ạ ệ ả ủ ạ ộ  

có th  rút ra m t s  bài h c sau.ể ộ ố ọ

a) Ph i tranh th  đả ủ ượ ự ủc s   ng h  c a c ng đ ng  các đ a phộ ủ ộ ồ ị ương

b) Vi c thi t l p các KBT ph i g n v i k  ho ch phát tri n t ng thệ ế ậ ả ắ ớ ế ạ ể ổ ể 

v  kinh t  xã h i c a qu c gia, khu v c. R t nhi u KBT    n Đ , Srilankaề ế ộ ủ ố ự ấ ề ở ấ ộ  

được xây d ng theo tinh th n này. Trong vùng h  l u sông Mekong, các khuự ầ ạ ư  BTTN thường được xây d ng g n li n v i các Chự ắ ề ớ ương trình phát tri n, qu nể ả  

lý ngu n nồ ướ ởc   các qu c gia này.ố

c) Trong xây d ng, s  d ng và qu n lý các khu BTTN, c n h t s c chúự ử ụ ả ầ ế ứ  

ý t i m t tiêu c c c a vi c phát tri n du l ch thi u ki m soát trong các khuớ ặ ự ủ ệ ể ị ế ể  BTTN. Đã có nh ngVQG  b  suy thoái môi trữ ị ường do phát tri n c  s  h  t ngể ơ ở ạ ầ  cho du l ch thi u quy ho ch.ị ế ạ

d) S  tham gia c a các t  ch c phi Chính ph  (NGO) k t h p v i c ngự ủ ổ ứ ủ ế ợ ớ ộ  

đ ng dân c  vào xây d ng và ho t đ ng c a các khu BTTN là m t kinhồ ư ự ạ ộ ủ ộ  nghi m t t, trong khi các Chính ph  thệ ố ủ ường không đ  kh  năng b o đ mủ ả ả ả  ngu n kinh phí cho xây d ng và ho t đ ng c a các khu b o t n.ồ ự ạ ộ ủ ả ồ

đ) C n chú ý t i vi c đào t o k p th i ngu n nhân l c c n thi t đ  cóầ ớ ệ ạ ị ờ ồ ự ầ ế ể  

th  s  d ng có hi u qu  ngu n v n tài tr  t  bên ngoài.ể ử ụ ệ ả ồ ố ợ ừ

Các bài h c trên đ a t i m t k t lu n chung là: Trong khu v c Nam Áọ ư ớ ộ ế ậ ự  

và Đông Nam Á hi n nay, h  th ng khu BTTN đang phát tri n và d n trệ ệ ố ể ầ ở thành m t b  ph n c a s  phát tri n các qu c gia. C n t o m i đi u ki n độ ộ ậ ủ ự ể ố ầ ạ ọ ề ệ ể các khu BTTN th c hi n đự ệ ược vai trò này, trong đó đi u quan tr ng là s  liênề ọ ự  

k t ch t ch  c a khu BTTN v i c ng đ ng dân c  đ a phế ặ ẽ ủ ớ ộ ồ ư ị ương trong ho tạ  

đ ng.ộ

Tình hình các khu BTVNNĐ trong vùng h  l u sông Mê Kông ạ ư

Đ  có để ược nh ng ý tữ ưởng và kinh nghi m v  xây d ng và qu n lý cácệ ề ự ả  khu BTVNNĐ   Vi t Nam, có th  tìm hi u v n đ  này   vùng h  l u sôngở ệ ể ể ấ ề ở ạ ư  Mekong, mà Vi t Nam là m t b  ph n.ệ ộ ộ ậ

Thu  s n nỷ ả ước ng t (cá và sinh v t ngoài cá) là ngu n th c ph m đ ngọ ậ ồ ự ẩ ộ  

v t quan tr ng c a dân c  vùng h  l u Mekong. Th y s n cùng v i lúa g oậ ọ ủ ư ạ ư ủ ả ớ ạ  

gi  vai trò ch  ch t b o đ m an toàn lữ ủ ố ả ả ương th c cho c  dân vùng này (G.ự ư  Claridge, 2003). M c đ  s  d ng cá c a dân Campuchia t  10­30 kg/đ uứ ộ ử ụ ủ ừ ầ  

ngườ ởi   mi n núi và t i 70 kg/đ u ngề ớ ầ ườ ởi   vùng h  l n (Tonle sap).   Lào,ồ ớ Ở  

th y s n n i đ a chi m t i 10%­90% nhu c u protein c a ngủ ả ộ ị ế ớ ầ ủ ười dân.   vùngở  núi Thái Lan, t  l  này là 50%. Hàng năm, kho ng 1,5 tri u t n th y s nỷ ệ ả ệ ấ ủ ả  

được khai thác t  các th y v c t  nhiên và 240.000 t n t  các th y v c nhânừ ủ ự ự ấ ừ ủ ự  

t o. S  tăng dân s    vùng nông thôn, n i th y s n là ngu n th c ph m chạ ự ố ở ơ ủ ả ồ ự ẩ ủ 

y u trong đ i s ng d n t i s  gia tăng khai thác đã làm tăng áp l c lên ngu nế ờ ố ẫ ớ ự ự ồ  

l i và do đó, đã nâng cao t m quan tr ng c a vi c thi t l p các KBT đ  b oợ ầ ọ ủ ệ ế ậ ể ả  

v  tr  lệ ữ ượng cá

Theo nh n đ nh c a các chuyên gia, m i đe do  ch  y u đ i v i ngu nậ ị ủ ố ạ ủ ế ố ớ ồ  

l i th y s n   vùng này là s  thay đ i ch  đ  th y h c, c  v  l u lợ ủ ả ở ự ổ ế ộ ủ ọ ả ề ư ượng và 

ch t lấ ượng nước do vi c phá r ng và xây các đ p ch n trên sông, ngănệ ừ ậ ắ  

đường di c  c a cá (G. Claridge).ư ủ

Trong kho ng 35 năm g n đây, h n 30 h  ch a l n và kho ng 20.000ả ầ ơ ồ ứ ớ ả  

h  ch a nh  đã đồ ứ ỏ ược xây d ng trên h  th ng sông Mekong vùng h  l u, sôngự ệ ố ạ ư  còn r t ít đấ ược đánh giá tác đ ng đ i v i ngu n l i th y s n n i đ a. Vi cộ ố ớ ồ ợ ủ ả ộ ị ệ  đánh giá tác đ ng thộ ường m i ch  thu h p   vùng xây d ng đ p, ch a chú ýớ ỉ ẹ ở ự ậ ư  

t i tác đ ng   c  vùng dớ ộ ở ả ướ ậi đ p, đ i v i s n lố ớ ả ượng cá và c  đ i v i n i cả ố ớ ơ ư trú (n i sinh s n, trú  n) c a cá. Trên th c t , ch a có m t s  ph i h p, m tơ ả ẩ ủ ự ế ư ộ ự ố ợ ộ  

k  ho ch đ ng b  trong vi c xây d ng đ p v i vi c b o t n r ng, b o vế ạ ồ ộ ệ ự ậ ớ ệ ả ồ ừ ả ệ ngu n l i th y s n trong vùng. M t nguyên nhân khác đe d a ngu n l i th yồ ợ ủ ả ộ ọ ồ ợ ủ  

s n n i đ a vùng này là chính quy n các qu c gia dả ộ ị ề ố ường nh  quá chú tr ngư ọ  

t i vi c phát tri n, qu n lý ngh  nuôi cá, mà còn ít chú ý t i t m quan tr ngớ ệ ể ả ề ớ ầ ọ  

c a ngu n l i th y s n thiên nhiên   đ a phủ ồ ợ ủ ả ở ị ương và qu c gia, ít quan tâm t iố ớ  tình hình gi m sút ngu n l i đang có nguy c  ngày càng l n. Chính các khuả ồ ợ ơ ớ  BTVNNĐ có kh  năng t o ra nhi u nhân t  có ý nghĩa tích c c đ i v i vi cả ạ ề ố ự ố ớ ệ  

b o v  tr  lả ệ ữ ượng, duy trì s n lả ượng th y s n n i đ a trong khu v c, trong đóủ ả ộ ị ự  

có hai nhân t  quan tr ng: b o đ m con đố ọ ả ả ường di c  c a cá trên sông và b oư ủ ả  

đ m các n i c  trú quan tr ng cho vi c ki m m i, sinh s n  cho cá trongả ơ ư ọ ệ ế ồ ả  mùa lũ   vùng này. ở

­ B o đ m đ ả ả ườ ng di c  c a cá trên sông ư ủ

Do đ c tính sinh lý­sinh thái ph i thay đ i đi u ki n sinh thái môiặ ả ổ ề ệ  

trường qua t ng giai đo n c a đ i s ng, đ c bi t là giai đo n sinh s n, nênừ ạ ủ ờ ố ặ ệ ạ ả  nhi u nhóm cá   vùng này ph i di c  đề ở ả ư ường ng n ho c đắ ặ ường dài d c theoọ  sông trong mùa lũ. Các loài cá có giá tr  kinh t  l n nh  Cá da tr n (Pangasiusị ế ớ ư ơ  spp.) có khi đường di c  xa t i 500­1.000 km, qua biên gi i nhi u nư ớ ớ ề ướ  c.Nhóm cá này chi m t i 60% s n lế ớ ả ượng cá vùng này. T  tình hình này, c n cóừ ầ  

nh ng bi n pháp b o v  ngu n l i b ng nh ng KBT đữ ệ ả ệ ồ ợ ằ ữ ược xây d ng   nh ngự ở ữ  

n i xung y u trên đơ ế ường di c  c a cá, cùng v i nh ng vùng c m khai thác,ư ủ ớ ữ ấ  

do ng  dân và c ng đ ng dân c  cùng ph i h p qu n lý.ư ộ ồ ư ố ợ ả

­ B o đ m n i c  trú quan tr ng ả ả ơ ư ọ

S  di c  th c ch t là s  liên k t sinh thái gi a các vùng c  trú quanự ư ự ấ ự ế ữ ư  

tr ng trong đ i s ng c a m i loài, b t bu c ph i đọ ờ ố ủ ỗ ắ ộ ả ược th c hi n theo th iự ệ ờ  gian. Vùng lũ có di n tích t i 700.000 km2, chi m t i 11% di n tích vùng hệ ớ ế ớ ệ ạ 

l u Mekong – là n i cá ki m ăn và sinh s n. S  thay đ i vùng lũ, do s  ngănư ơ ế ả ự ổ ự  

c n dòng lũ b i các công trình thu  l i, th y đi n trên sông, d   nh hả ở ỷ ợ ủ ệ ễ ả ưở  ng

t i s n lớ ả ượng cá. Theo tính toán, s n lả ượng cá   vùng lũ trong m t mùa lũ 4­5ở ộ  tháng có th  nhi u g p đôi s n lể ề ấ ả ượng cá trong m t h  nộ ồ ước thường tr c cóự  cùng di n tích, có khi còn cao h n c  s n lệ ơ ả ả ượng cá trong cùng di n tích c aệ ủ  

m t vùng bi n có s n lộ ể ả ượng cao trên th  gi i. Các vũng sâu hình thành trênế ớ  các ph  l u sông là n i trú  n c a cá trong mùa khô và là n i ụ ư ơ ẩ ủ ơ ương cá con r tấ  quan tr ng v i nhóm cá chép và cá da tr n   vùng này. R t nhi u vũng sâuọ ớ ơ ở ấ ề  

lo i này trên sông Mê kông đang đạ ược b o v  b ng các khu b o t n. Các thácả ệ ằ ả ồ  

nước cũng là n i c  trú quan tr ng cho nhi u loài cá, sinh s n, ki m m i vàơ ư ọ ề ả ế ồ  

s ng trong giai đo n đ u c a đ i s ng   đây. ố ạ ầ ủ ờ ố ở

M t s  lo i hình khác theo ki u  ộ ố ạ ể Vùng d  tr  ngu n l i cá ự ữ ồ ợ  cũng đã hình thành   các vùng ng p lũ. Năm 1989, B  Nông nghi p Campuchia đãở ậ ộ ệ  thành l p vùng d  tr  ngu n l i cá g m các vũng sâu d c sông Mekong cácậ ự ữ ồ ợ ồ ọ  

t nh  Kratie và Stung Treng,   đây c m đánh cá đ  b o v  n i sinh s n c aỉ ở ấ ể ả ệ ơ ả ủ  cá: Nh ng vùng d  tr   tữ ự ữ ương t  cũng đự ược hình thành   các vùng sâu trongở  

h  Tonlesap.   Lào, các vùng d  tr  ngu n l i cá cũng đồ ở ự ữ ồ ợ ược thành l p   t nhậ ở ỉ  Luang Prabang. Ngoài ra, các khu b o t n nh  còn đả ồ ỏ ược thành l p   59 b n ậ ở ả ở Lào, ph i h p ho t đ ng v i các vũng sâu trên sông Mêkong t  1993 t i 1997.ố ợ ạ ộ ớ ừ ớ  Các khu này đượ ơc c  quan nhà nước qu n lý, v i s  h  tr  c a các NGO.ả ớ ự ỗ ợ ủ

M t hình thái khu b o t n truy n th ng đã có t  lâu đ i   Campuchiaộ ả ồ ề ố ừ ờ ở  

và c  Thái Lan trả ước đây, đó là h  th ng các ệ ố “Lô đánh cá có qu n lý“ ả  Đây là các khu v c đánh cá v i nh ng qui đ nh v  vi c b o v  ngu n l i, do c ngự ớ ữ ị ề ệ ả ệ ồ ợ ộ  

đ ng dân c  đ a phồ ư ị ương đ t ra và qu n lý, nh  v  đi u ki n đánh cá và b oặ ả ư ề ề ệ ả  

v  r ng ng p nệ ừ ậ ước trong khu v c. Hình th c này đã t n t i t  n a cu i thự ứ ồ ạ ừ ử ố ế 

k  19, g m 5 ki u lô, n m trong v ng h  Tonlesap, vùng ng p lũ sôngỷ ồ ể ằ ừ ồ ậ  Mekong và sông Bassac, trong các t nh Kongpongcham và Kratie. Hình th cỉ ứ  

qu n lý này r t có hi u qu  và đả ấ ệ ả ược m t s  chuyên gia đánh giá cao. Đángộ ố  

ti c là hình th c này đã b  suy thoái trong nh ng năm g n đây do t  thamế ứ ị ữ ầ ệ  nhũng trong qu n lý, do mâu thu n gi a các ch  lô và c ng đ ng dân c  đ aả ẫ ữ ủ ộ ồ ư ị  

phương. Tháng 10/2000, chính ph  Campuchia đã quy t đ nh thu l i 54% di nủ ế ị ạ ệ  tích các lô khai thác giao cho các đ ng đ ng dân c  Năm 2001, Chính phộ ồ ư ủ Campuchia ban hành s c lu t v  t  ch c c ng đ ng ngh  cá .ắ ậ ề ổ ứ ộ ồ ề

Theo ý ki n c a các chuyên gia, đ  duy trì đế ủ ể ượ ả ược s n l ng th y s n tủ ả ự nhiên   vùng h  l u Mekong, c n có chi n lở ạ ư ầ ế ược ph c h i và b o v  ngu nụ ồ ả ệ ồ  

l i   vùng này. Tr ng tâm c a chi n lợ ở ọ ủ ế ược này là xây d ng m t m ng lự ộ ạ ướ  icác KBT l n   đ u ngu n, vùng ng p lũ và trên dòng chính sông Mekong.ớ ở ầ ồ ậ  Chi n lế ược này ph i th a nh n r ng: tả ừ ậ ằ ương lai c a ngh  cá vùng này g nủ ề ắ  

ch t v i s  b n v ng c a ngu n l i thu  s n và n i c  trú c a cá trong m tặ ớ ự ề ữ ủ ồ ợ ỷ ả ơ ư ủ ộ  

m ng lạ ưới các khu b o t n đã và s  có. Chi n lả ồ ẽ ế ược này ph i bao g m cácả ồ  nhi m v  ch  y u sau:ệ ụ ủ ế

1. Hướng d n vi c xác đ nh các khu v c ngh  cá c n đẫ ệ ị ự ề ầ ược b o v ả ệ

2. Th ng kê và l p b n đ  các KBT đã có và các KBT khác có đóng gópố ậ ả ồ  cho vi c b o v  ngu n l i cá.ệ ả ệ ồ ợ

3. Xây d ng các tiêu chu n cho nh ng khu v c  u tiên ph i b o v ự ẩ ữ ự ư ả ả ệ

4. Xác đ nh các th  h ng có th  đị ứ ạ ể ượ ực l a ch n cho các KBT vùng này vàọ  

hướng d n vi c qu n lý cho t ng th  h ng.ẫ ệ ả ừ ứ ạ

Kinh nghi m qu n lý Bi n h  Tonlesap­Khu d  tr  sinh quy n ệ ả ể ồ ự ữ ể

Tonlesap là h  nồ ước ng t l n nh t Đông Nam á, n m   vùng ng p lũọ ớ ấ ằ ở ậ  

mi n Trung Campuchia. Đ c đi m ch  đ  thu  h c c a h  này là hàng nămề ặ ể ế ộ ỷ ọ ủ ồ  

có m t mùa lũ làm nộ ước h  dâng cao t  1m t i 8­9m di n tích m t h  tăng tồ ừ ớ ệ ặ ồ ừ 2.500 km2 t i 10.000km2, kh i nớ ố ướ ừc t  1.300 tri u t i 70.000 tri u m3. Chệ ớ ệ ế 

đ  nộ ước này t o nên m t ngu n thu  s n phong phú cho n n kinh t  qu cạ ộ ồ ỷ ả ề ế ố  gia, nuôi s ng g n 1/5 s  dân Campuchia, v i kho ng 1 tri u dân làm nghố ầ ố ớ ả ệ ề 

cá. Có th  nói r ng, Tonlesap có m t vai trò quan tr ng trong s  phát tri nể ằ ộ ọ ự ể  kinh t , đ i s ng và c  văn hoá c a đ t nế ờ ố ả ủ ấ ước Campuchia. Do tính ch t quanấ  

tr ng này, chính ph  Campuchia đã x p h ng Tonlesap là m t Khu d  trọ ủ ế ạ ộ ự ữ sinh quy n (Khu DTSQ) trong  Chể ương trình  MAB c a UNESCO  t  thángủ ừ  10/1997

D a trên đ c đi m th m th c v t, vi c s  d ng đ t và hi n tr ng tàiự ặ ể ả ự ậ ệ ử ụ ấ ệ ạ  nguyên sinh v t Khu DTSQ Tonlesap đậ ược phân vùng nh  sau:ư

a/ Vùng lõi: G m 3 khu v c trung tâm h , h p thành m t  vùng đ ngồ ự ồ ợ ộ ồ  

nh t v  sinh thái, có đa d ng sinh h c và ngu n l i th y s n có giá tr  cao,ấ ề ạ ọ ồ ợ ủ ả ị  

n m trong vùng r ng ng p nằ ừ ậ ước d  tr , v i c  m t h  th ng sông. Trongự ữ ớ ả ộ ệ ố  vùng này có kho ng 100 loài chim nả ước sinh s ng, v i 12 loài có giá tr  qu cố ớ ị ố  

t  Ngoài ngu n l i cá, còn có các lo i th y s n có giá tr  khác, nh  : cá s u,ế ồ ợ ạ ủ ả ị ư ấ  rùa, trăn, r n, tôm cua  ắ

Trong vùng này, có kho ng 2.000 dân, khai thác cá, săn b n và ki m c i.ả ắ ế ủb/ Vùng đ m: N m trong vùng r ng ng p nệ ằ ừ ậ ướ ộc r ng, có ngu n l i sinhồ ợ  

v t cao, nh t là cá. Vùng đ m đậ ấ ệ ược phân thành các lô khai thác cá, được bán 

đ u giá trong th i h n 2 năm  cho doanh nghi p t  nhân. Các ho t đ ng ki mấ ờ ạ ệ ư ạ ộ ế  

s ng khác là: tr ng tr t, v n t i thuy n, nuôi cá, ki m c i. S  dân trong vùngố ồ ọ ậ ả ề ế ủ ố  này kho ng 100.000 ngả ười

c/ Vùng chuy n ti p: Là vùng nông nghi p bao quanh h , v i nghể ế ệ ồ ớ ề 

tr ng lúa là ph  bi n. S  phát tri n đô th , s  d ng thu c b o v  th c v t làồ ố ể ự ể ị ử ụ ố ả ệ ự ậ  

nh ng m i đe do  cho r ng ng p nữ ố ạ ừ ậ ước và ch t lấ ượng môi trường nước vùng này

Có th  th y ngu n l i thu  s n bao g m các qu n th  thu  sinh v t cóể ấ ồ ợ ỷ ả ồ ầ ể ỷ ậ  giá tr  kinh t  và khoa h c s ng trong môi trị ế ọ ố ường nước ho c có t ng th i kặ ừ ờ ỳ 

s ng trong nố ước ho c có m i quan h  ph  thu c ch t ch  v i thu  v c.ặ ố ệ ụ ộ ặ ẽ ớ ỷ ự  Ngu n l i thu  s n nói riêng, qu n xã thu  sinh v t nói chung s  t n t i vàồ ợ ỷ ả ầ ỷ ậ ẽ ồ ạ  phát tri n trong môi trể ường s ng   vùng nố ở ước được b o đ m và cân b ngả ả ằ  

dưới các tác đ ng c a t  nhiên và con ngộ ủ ự ười. T  đó, b o v  ngu n l i thuừ ả ệ ồ ợ ỷ 

s n n i đ a ch  th c hi n đả ộ ị ỉ ự ệ ược khi b o v  toàn b  các giá tr  sinh thái, môiả ệ ộ ị  

trường s ng c a vùng nố ủ ướ phù h p v i đi u ki n kinh t ­xã h i   đ ac   ợ ớ ề ệ ế ộ ở ị  

ph ng. Chính vì quan ni m nh  v y cho nên h u h t các qu c gia đ u xâyươ ệ ư ậ ầ ế ố ề  

d ng h  th ng b o t n thu  v c n i đ a mà trong đó, b o t n ngu n l i thuự ệ ố ả ồ ỷ ự ộ ị ả ồ ồ ợ ỷ 

s n đ c xem là m c tiêu quan tr ng hàng đ u.ả ượ ụ ọ ầ

T  nh ng kinh nghi m c a m t s  qu c gia trên th  gi i nh  đã trìnhừ ữ ệ ủ ộ ố ố ế ớ ư  bày   trên th y r ng công tác xây d ng các khu BTVNNĐ đã đở ấ ằ ự ược th c hi nự ệ   các m c đ  khác nhau nh ng nhìn chung đ u có m c tiêu c  b n là b o t n

đa d ng thu  sinh v t trong đó có phát tri n b n v ng ngu n l i thu  s nạ ỷ ậ ể ề ữ ồ ợ ỷ ả  cũng nh  b o v  các n i sinh c  quan tr ng, có ý nghĩa s ng còn v i đ iư ả ệ ơ ư ọ ố ớ ờ  

s ng thu  sinh. T t c  nh m ph c v  lâu dài cho đ i s ng c a c  dân đ aố ỷ ấ ả ằ ụ ụ ờ ố ủ ư ị  

phương nói riêng và phát tri n b n v ng kinh t ­xã h i c a đ t nể ề ữ ế ộ ủ ấ ước nói chung

2.2.3. Kinh nghi m trong n ệ ướ ề c v  xây d ng các KBTVNNĐ ự

Đ  b o t n ĐDSV nói chung, Chính ph  Vi t Nam đã xây d ng r tể ả ồ ủ ệ ự ấ  nhi u lo i hình b o t n nh  h  th ng các về ạ ả ồ ư ệ ố ườn Qu c gia và khu B o t nố ả ồ  thiên nhiên, các khu b o t n đ t ng p nả ồ ấ ậ ước Ramsar, các khu b o t n bi n.ả ồ ể  

M t s  các khu D  tr  sinh quy n, các khu Di s n th  gi i c a Vi t Namộ ố ự ữ ể ả ế ớ ủ ệ  

đượ ổc t  ch c qu c t  UNESCO công nh n. ứ ố ế ậ

Ngày 13 tháng 10 năm 2008 Th  tủ ướng Chính ph  đã ban hành quy tủ ế  

đ nh s  1479/QĐ­TTg v  vi c phê duy t quy ho ch h  th ng khu b o t nị ố ề ệ ệ ạ ệ ố ả ồ  vùng nước n i đ a đ n năm 2020. Theo đó, quy t đ nh ban hành thành l p 16ộ ị ế ế ị ậ  khu b o t n c p qu c gia và 29 khu b o t n c p t nh v i m c tiêu: T ngả ồ ấ ố ả ồ ấ ỉ ớ ụ ừ  

bước hình thành h  th ng các khu b o t n nh m b o v , ph c h i, tái t oệ ố ả ồ ằ ả ệ ụ ồ ạ  ngu n l i th y s n, đ c bi t là các gi ng loài th y s n quý hi m, có giá trồ ợ ủ ả ặ ệ ố ủ ả ế ị kinh t  và khoa h c cao, b o v  các h  sinh thái th y sinh t i các vùng nế ọ ả ệ ệ ủ ạ ướ  c

n i đ a; khuy n khích s  tham gia c a c ng đ ng trong vi c qu n lý, khaiộ ị ế ự ủ ộ ồ ệ ả  thác và s  d ng h p lý ngu n l i, b o đ m cân b ng sinh thái, gi  gìn đaử ụ ợ ồ ợ ả ả ằ ữ  

d ng sinh h c các vùng nạ ọ ước n i đ a   m c đ  cao.ộ ị ở ứ ộ

Cho đ n nay đã có 5 khu b o t n đế ả ồ ược xây d ng c  s  khoa h c và cănự ơ ở ọ  

c  trình Chính ph  ban hành quy ho ch chi ti t cho các khu b o t n c pứ ủ ạ ế ả ồ ấ  

Qu c gia: ố

Th  nh t: Khu b o t n vùng nứ ấ ả ồ ước n i đ a H  L cộ ị ồ ắ

Th  hai: Khu b o t n th y s n n i đ a Mũi Cà Mauứ ả ồ ủ ả ộ ị

Th  ba: Khu b o t n vùng nứ ả ồ ước n i đ a ngã ba sông Đà – Lô – Thaoộ ị

Th  t : Khu b o t n vùng nứ ư ả ồ ước n i đ a C a sông H ngộ ị ử ồ

Th  năm: Khu b o t n vùng nứ ả ồ ước n i đ a c a sông H uộ ị ử ậ

Đ ng th i nhi u đ a phồ ờ ề ị ương cũng đã và đang tri n khai xây d ng quyể ự  

ho ch h  th ng các khu b o t n và chi ti t các khu b o t n vùng nạ ệ ố ả ồ ế ả ồ ước n iộ  

đ a c p t nh nh : Thanh Hóa, Qu ng Nam, Cà Mau, Đ c L c, ị ấ ỉ ư ả ắ ắ

B ng n  l c c a các đ a phằ ỗ ự ủ ị ương và Chính ph  đã thành l p 4 khuủ ậ  

b o t n đ t ng p nả ồ ấ ậ ước có ý nghĩa Qu c t (4 khu Ramsar): RAMSAR là tênố ế  

vi t t t c a Công ế ắ ủ ước v  các vùng đ t ng p nề ấ ậ ước có t m quan tr ng qu c tầ ọ ố ế công nh n các khu b o t n thiên nhiên là các vùng đ t ng p nậ ả ồ ấ ậ ước có t mầ  quan tr ng qu c t  nh m s  d ng b n v ng chúng.ọ ố ế ằ ử ụ ề ữ

 Khu RAMSAR Xuân Thu  n m trong Vỷ ằ ườn qu c gia Xuân Th y:ố ủ  Tháng 01/1989 Vùng bãi b i   c a sông ven bi n thu c huy n Xuân Thuồ ở ử ể ộ ệ ỷ 

được UNESCO chính th c công nh n gia nh p công ứ ậ ậ ước Ramsar (Công ướ  c

b o v  nh ng vùng đ t ng p nả ệ ữ ấ ậ ước có t m quan tr ng qu c t , đ c bi t nhầ ọ ố ế ặ ệ ư 

là n i di trú c a nh ng loài chim nơ ủ ữ ước).Đây là đi m Ramsar th  50 c a thể ứ ủ ế 

gi i, đ u tiên c a Đông Nam Á, đ c nh t c a Vi t Nam su t 16 năm (T iớ ầ ủ ộ ấ ủ ệ ố ớ  năm 2005, Vi t Nam m i có khu Ramsar th  2 là khu Bàu S u c a VQG Cátệ ớ ứ ấ ủ  Tiên   t nh Đ ng Nai)ở ỉ ồ

Khu RAMSAR Bàu S u thu c vấ ộ ườn qu c gia Cát Tiên: Ban Th  kýố ư  Công ước Ramsar t i Th y Sĩ đã công nh n h  đ t ng p nạ ụ ậ ệ ấ ậ ước Bàu S uấ  (vườn qu c gia Cát Tiên) có t m quan tr ng qu c t  th  1499 c a th  gi iố ầ ọ ố ế ứ ủ ế ớ  theo danh sách Ramsar đ ng th i là khu Ramsar th  hai c a Vi t Nam. Vùngồ ờ ứ ủ ệ  

đ t ng p nấ ậ ước Bàu S u và các vùng đ t ng p nấ ấ ậ ước theo mùa c a vủ ườn qu cố  gia Cát Tiên (g i t t là h  đ t ng p nọ ắ ệ ấ ậ ước Bàu S u) có di n tích 13.759ha, baoấ ệ  

g m 5.360ha đ t ng p nồ ấ ậ ước theo mùa và 151ha đ t ng p nấ ậ ước quanh năm. Còn l i là các di n tích th p h n 115m so v i m t nạ ệ ấ ơ ớ ặ ước bi n. Toàn b  h  đ tể ộ ệ ấ  

ng p nậ ước Bàu S u n m   v  trí trung tâm khu Nam Cát Tiên, vấ ằ ở ị ườn qu c giaố  Cát Tiên (huy n Tân Phú, t nh Đ ng Nai).ệ ỉ ồ

Khu RAMSAR H  Ba B : Trồ ể ước đó, T ng th  ký Công ổ ư ước Ramsar Anad Tiega đã ký công nh n h  Ba B  là vùng đ t ng p nậ ồ ể ấ ậ ước quan tr ng c aọ ủ  

th  gi i. S  ki n này đ a h  Ba B  (B c K n) tr  thành khu Ramsar th  3ế ớ ự ệ ư ồ ể ắ ạ ở ứ  

c a Vi t Nam.Khu Ramsar qu c gia Ba B  có h  r ng kho ng 500ha trên đủ ệ ố ể ồ ộ ả ộ cao 178 m so v i m t bi n. Đây là h  t  nhiên trên núi duy nh t có ý nghĩaớ ặ ể ồ ự ấ  

đ c bi t quan tr ng   Vi t Nam.ặ ệ ọ ở ệ  

Khu RAMSAR Tràm Chim:   khu Ramsar th  4   Vi t Nam, cùng v iứ ở ệ ớ  

vườn qu c gia Xuân Th y t i Nam Đ nh, vùng ng p nố ủ ạ ị ậ ước Bàu S u t i Đ ngấ ạ ồ  Nai và khu h  Ba B  t i B c K n. Vồ ể ạ ắ ạ ườn qu c gia Tràm Chim, có t ng di nố ổ ệ  tích 7.588 ha, là m t trong tám khu v c b o t n các loài chim quan tr ng nh tộ ự ả ồ ọ ấ  

c a Vi t Nam hi n nay. Tràm Chim đã đáp  ng đủ ệ ệ ứ ược 8 trong s  9 tiêu chu nố ẩ  

c a Công ủ ước qu c t  Ramsar v  đ t ng p nố ế ề ấ ậ ước. Đây cũng là m t trong támộ  vùng chim quan tr ng nh t c a Vi t Nam và là n i duy trì s  đa d ng sinhọ ấ ủ ệ ơ ự ạ  

h c cho c  vùng Đ ng Tháp Mọ ả ồ ười. Tràm Chim là n i c  trú c a trên 100 loàiơ ư ủ  

đ ng v t có xộ ậ ương s ng, 40 loài cá và 147 loài chim nố ướcc, trong đó có 13 loài chim quý hi m c a th  gi i. S u đ u đ  (Grus antigone) hay s u c  tr iế ủ ế ớ ế ầ ỏ ế ổ ụ  

là m t trong nh ng loài chim quý hi m c a th  gi i trong Tràm Chim.ộ ữ ế ủ ế ớ

2.2.4. Tiêu chí l a ch n khu BTVNNĐ theo lu t ĐDSH và Nghi đ nh 65 ự ọ ậ ị

2.2.4.1.Tiêu chí xác đ nh cácKBTVNNĐ theo lu t đa d ng sinh h c và Ngh  đ nh 65 ị ậ ạ ọ ị ị

1. Khu d  tr  thiên nhiên c p t nh là khu thu c quy ho ch b o t n đaự ữ ấ ỉ ộ ạ ả ồ  

d ng sinh h c c a t nh, thành ph  tr c thu c trung ạ ọ ủ ỉ ố ự ộ ương nhăm muc đich bao tôǹ ̣ ́ ̉ ̀ cac hê sinh thai t  nhiên trên đia ban.́ ̣ ́ ự ̣ ̀

 Khu d  tr  thiên nhiên c p t nh là khu b o t n đáp  ng các tiêu chí chự ữ ấ ỉ ả ồ ứ ủ 

y u sau đây:ế

a) Có h  sinh thái t  nhiên quan tr ng đ i v i đ a phệ ự ọ ố ớ ị ương, h  sinh tháiệ  

đ c thù ho c đ i di n cho các h  sinh thái c a đ a phặ ặ ạ ệ ệ ủ ị ương đó;

b) Có giá tr  đ c bi t v  sinh thái, môi trị ặ ệ ề ường ph c v  m c đích nghiênụ ụ ụ  

c u khoa h c, giáo d c, du l ch, ngh  dứ ọ ụ ị ỉ ưỡng

2. Khu b o t n loài – sinh c nh c p t nh là khu thu c quy ho ch b o t nả ồ ả ấ ỉ ộ ạ ả ồ  

đa d ng sinh h c c a t nh, thành ph  tr c thu c trung ạ ọ ủ ỉ ố ự ộ ương nhăm muc đich baò ̣ ́ ̉  tôn cac loai hoang da trên đ a bàn. Khu b o t n loài – sinh c nh c p t nh là khù ́ ̀ ̃ ị ả ồ ả ấ ỉ  

b o t n đáp  ng các tiêu chí ch  y u sau đây:ả ồ ứ ủ ế

a) Là n i sinh s ng thơ ố ường xuyên ho c theo mùa c a các loài hoang dãặ ủ  thu c Danh m c c m khai thác ngoài t  nhiên, n i sinh s n, tránh rét c a cácộ ụ ấ ự ơ ả ủ  loài di c ;ư

b) Có giá tr  đ c bi t v  sinh thái, môi trị ặ ệ ề ường ph c v  m c đích nghiênụ ụ ụ  

c u khoa h c, giáo d c, du l ch, ngh  dứ ọ ụ ị ỉ ưỡng

3. Khu b o v  c nh quan c p t nh là khu thu c quy ho ch b o t n đaả ệ ả ấ ỉ ộ ạ ả ồ  

d ng sinh h c c a t nh, thành ph  tr c thu c trung ạ ọ ủ ỉ ố ự ộ ương nhăm muc đich bao v̀ ̣ ́ ̉ ệ canh quan trên đ a bàn̉ ị

Khu b o v  c nh quan c p t nh là khu b o t n đáp  ng các tiêu chí chả ệ ả ấ ỉ ả ồ ứ ủ 

y u sau đây:ế

a) Có c nh quan môi trả ường, nét đ p, đ c đáo c a thiên nhiên nh ngẹ ộ ủ ư  không đáp  ng các tiêu chí thành l p khu b o v  c nh quan c p qu c gia;ứ ậ ả ệ ả ấ ố

b) Có giá tr  đ c bi t v  sinh thái, môi trị ặ ệ ề ường ph c v  m c đích nghiênụ ụ ụ  

c u khoa h c, giáo d c, du l ch, ngh  dứ ọ ụ ị ỉ ưỡng

2.2.4.2.Tiêu chí xác đ nh các khu b o t n vùng n ị ả ồ ướ c n i đ a (vùng Đ t ng p n ộ ị ấ ậ ướ   c)

có ý nghĩa Qu c gia, qu c t ố ố ế

B ng10: Các tiêu chí đ  xác đ nh các vùng đ t ng p nả ể ị ấ ậ ước có t mầ  quan tr ng qu c t  nh m đ  xu t khu Ramsarọ ố ế ằ ề ấ

Tiêu chí 1:  Vùng ĐNN được coi là có t m quanầ  

tr ng qu c t  n u vùng đó bao g m các loài đ ng,ọ ố ế ế ồ ộ  

th c   v t   quý   hi m,   đ c   tr ng   vàự ậ ế ặ ư  

đi nể  hình xét về đ c tính t  nhiên ho c g n v i tặ ự ặ ầ ớ ự nhiên c a vùng ĐNN, mà đủ ược tìm th y trong khuấ  

v c sinh đ a lý thích h pự ị ợ

Tiêu chí 2:  Vùng ĐNN được coi là có t m quanầ  

tr ng qu c t  n u nó đóng vai trò h  tr  cho các họ ố ế ế ỗ ợ ệ sinh thái đang bị đe do , ho c các loài có nguy c  bạ ặ ơ ị nguy hi m ho c c c k  nguy hi mể ặ ự ỳ ể

Tiêu chí 3: Vùng ĐNN đ c coi là có t m quan tr ngượ ầ ọ  

qu c   t   n u   nó   đóng   vai   trò   hố ế ế ỗ trợ cho các loài 

đ ng,ộ  th cự  v tậ  có ý   nghĩa   quan   tr ng   trongọ  

vi cệ  duy trì đa d ng sinh h c t i m t vùng sinh đ a lýạ ọ ạ ộ ị  

c  thụ ể

Tiêu chí 4: Vùng ĐNN đ c coi là có t m quan tr ngượ ầ ọ  

qu c   t   n u   nó   đóng   vai   trò   hố ế ế ỗ trợ cho các loài 

đ ng,ộ  th cự  v tậ  đang   trong giai đo nạ  quy tế  

đ nhị  trong vòng đ i, ho c cung c p n i trú  n choờ ặ ấ ơ ẩ  các loài này khi chúng g p nh ng đi u ki n nguyặ ữ ề ệ  

hi mểCác tiêu 

chí d a ự

trêncác loài chim 

nước

Tiêu chí 5:  Vùng ĐNN được coi là có t m quanầ  

tr ng   qu c   t   n u   nó   thọ ố ế ế ường   xuyên 

hỗ trợ từ 20.000 cá th  loài chimể  nước tr  lên.ở

Tiêu chí 6:  Vùng ĐNN được coi là có t m quanầ  

tr ng qu c t  n u nó thọ ố ế ế ường xuyên h  tr  1% sỗ ợ ố 

lượng m t loàiộ  ho cặ  phân loài chim nước

Các   tiêu chí   đ cặ  

bi t   cănệ  

c   trênứ  

cơ   sở loài cá

Tiêu chí 7:  Vùng ĐNN được coi là có t m quanầ  

tr ng   qu c   t   n u   nó   h   tr   m t   tọ ố ế ế ỗ ợ ộ ỷ 

lệ đáng kể các loài, phân loài và các h  cáọ  b n đ a,ả ị  các giai đo n l ch s  trong vòng đ i, s  tạ ị ử ờ ự ương tác 

gi a các loài và/ ho c s  lữ ặ ố ượng mà có tính đ i di nạ ệ  cho l iợ  ích c aủ  vùng ĐNN và/  ho c các giá tr  vàặ ị  

b ng   cách   y,   đóngằ ấ  góp vào sự đa   d ng   sinh   h cạ ọ  

c a toàn c u.ủ ầ

Tiêu chí 8:  Vùng ĐNN được coi là có t m quanầ  

tr ng   qu c   t   n u   nó   cung   c p   m tọ ố ế ế ấ ộ  ngu nồ  th cứ  ăn quan   tr ng   cho   các   loài   cá,   làọ  

n iơ  sinh s n,ả  nuôi dưỡng và/ ho c đặ ường di c  màư  

nh   đó   các   loài   cá   có   th   sinh   sôiờ ể  

n yả  nở t iạ  vùng ĐNN hay ở n i khác tu  thu c vàoơ ỳ ộ  

đi u ki n c  th Tiêu chí đ c bi t d a vào taxonề ệ ụ ể ặ ệ ự

Tiêu chí 9:  Vùng ĐNN được coi là có t m quanầ  

tr ng qu c t  n u nó thọ ố ế ế ường xuyên h  tr  1% sỗ ợ ố