Lựa chọn bài tập sửa chữa sai lầm thường mắc trong tập luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT lý nhân tông bắc ninh (2017)

KIỀU THANH TÂMLỰA CHỌN BÀI TẬP SỬA CHỮA SAI LẦM THƯỜNG MẮC TRONG TẬP LUYỆN KỸ THUẬT CHUYỀN BÓNG CAO TAY CHO HỌC SINH NỮ KHỐI 10 TRƯỜNG THPT LÝ NHÂN TÔNG - BẮC NINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Đ

KIỀU THANH TÂM

LỰA CHỌN BÀI TẬP SỬA CHỮA SAI LẦM THƯỜNG MẮC TRONG TẬP LUYỆN KỸ THUẬT CHUYỀN BÓNG CAO TAY CHO HỌC SINH NỮ

KHỐI 10 TRƯỜNG THPT

LÝ NHÂN TÔNG - BẮC NINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

HÀ NỘI, 2017

KIỀU THANH TÂM

LỰA CHỌN BÀI TẬP SỬA CHỮA SAI LẦM THƯỜNG MẮC TRONG TẬP LUYỆN KỸ THUẬT CHUYỀN BÓNG CAO TAY CHO HỌC SINH NỮ

KHỐI 10 TRƯỜNG THPT

LÝ NHÂN TÔNG - BẮC NINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Ngành học: Giáo dục Thể chất

Cán bộ hướng dẫn

ThS TẠ HỮU MINH

HÀ NỘI, 2017

Tên tôi là: Kiều Thanh Tâm

Sinh viên lớp K39B - GDTC Trường ĐHSP Hà Nội 2

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các sốliệu, kết quả trong đề tài là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳcông trình nào

Hà Nội, tháng 4 năm 2017

Sinh Viên

Kiều Thanh Tâm

% Phần trăm

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về công tác GDTC trường học 4

1.2 Đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi THPT 5

1.2.1 Đặc điểm tâm lý của học sinh THPT 5

1.2.2 Đặc điểm sinh lý của học sinh THPT 6

1.3 Đặc điểm môn bóng chuyền 8

1.3.1 Đặc điểm của tập luyện và thi đấu bóng chuyền 8

1.3.2 Đặc điểm về kỹ thuật trong bóng chuyền 9

1.3.3 Đặc điểm kỹ thuật chuyền bóng cao tay 10

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 13

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 13

2.2 Phương pháp nghiên cứu 13

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 13

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn 13

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 13

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 14

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 14

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê 14

2.3 Tổ chức nghiên cứu 15

2.3.1 Thời gian nghiên cứu 15

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu 16

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu 16

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 17

3.1 Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh 17

3.1.2 Thực trạng về cơ sở vật chất 17

3.1.3 Thực trạng đội ngũ giáo viên 19

3.1.4 Thực trạng giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng cao tay của học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh 19

3.1.5 Thực trạng hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay của học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh trong tập luyện 23

3.2 Lựa chọn và đánh giá hiệu quả bài tập sửa chữa sai lầm thường mắc trong tập luyện với kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh 26

3.2.1 Lựa chọn bài tập 26

3.2.2 Lựa chọn các test để đánh giá hiệu quả kỹ thuật truyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh 30

3.2.3 Tổ chức thực nghiệm 31

3.2.4 Kiểm tra đối tượng sau thực nghiệm 36

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 39

TÀI LIỆU THAM KHẢO 41 PHỤ LỤC

Bảng 3.1 Thực trạng cơ sở vật chất của nhà trường 18

Bảng 3.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT Lý

Bảng 3.3

Thực trạng giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng cao tay củahọc sinh nữ khối trường THPT Lý Nhân Tông - BắcNinh

20

Bảng 3.4

Những sai lầm thường mắc trong kỹ thuật chuyền bóngcao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý NhânTông (n=30)

23

Bảng 3.5

Kết quả phỏng vấn những sai lầm thường mắc trong kỹthuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10trường THPT Lý Nhân Tông

28

Bảng 3.8

Kết quả phỏng vấn giáo viên - chuyên gia về mức độ ưutiên sử dụng các test đánh giá hiệu quả kỹ thuật chuyềnbóng cao tay (n=25)

30

Bảng 3.13 So sánh tỷ lệ mắc sai lầm của hai nhóm thực nghiệm và

ĐẶT VẤN ĐỀ

Thể thao là một bộ văn hóa - xã hội là một mặt quan trọng không thểthiếu được trong hệ thống xã hội chủ nghĩa (XHCN) Nó được coi là phươngtiện hữu hiệu giáo dục con người phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần.Thể dục thể thao (TDTT) trong chủ nghĩa xã hội mở rộng thêm những tiền đề

và điều kiện cho sự phát triển nhân cách hài hòa và toàn diện Kết hợp với cácmặt giáo dục khác TDTT góp phần xây dựng con người mới XHCN, đáp ứngđược yêu cầu xã hội hiện đại

TDTT là hoạt động ngắn liền với hoạt động lao động và sản xuất của xãhội loài người, TDTT không những đóng vai trò quan trọng trong việc pháttriển con người toàn diện mà nó còn là hoạt động liên kết giúp tất cả mọingười, mọi dân tộc xích lại gần nhau hơn, gắn bó với nhau hơn trong bầukhông khí hoà bình hữu nghị giữa các dân tộc

Giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ là một bộ phận cơ bản trong hệ thốnggiáo dục thể chất quốc gia Đây là một trong những vấn đề được Đảng và nhànước ta đặc biệt quan tâm góp phần không nhỏ cho sự phát triển của đất nước.Thế hệ trẻ được giáo dục đào tạo là khỏe về thể chất và sảng khoái về tinhthần, có khả năng lao động trí óc, mưu trí dũng cảm trong chiến đấu và bảo vệ

tổ quốc, bảo vệ sự nghiệp của Đảng Việc tập luyện thể dục, bồi dưỡng sứckhỏe được Bác Hồ xác định đó là quyền lợi, là trách nhiệm, là bổn phận củamỗi người dân yêu nước: “Việc đó không tốn kém, khó khăn gì, gái trai, giàtrẻ, ai cũng nên làm và ai cũng làm được… Dân cường thì nước thịnh Tôimong đồng bào ai cũng gắng tập thể dục Tự tôi ngày nào cũng tập” [6]

Nhận thức rõ tầm quan trọng của TDTT trong cuộc sống đổi mới vàxây dựng đất nước, sự nghiệp TDTT được Đảng và Nhà nước đặc biệt quantâm Bên cạnh những môn thể thao mũi nhọn phát triển và đạt thành tích cao

trong các cuộc thi ở khu vực và thế giới là việc khôi phục và phát triển rộngrãi các môn thể thao khác, trong đó có Bóng chuyền nhằm hướng tới một nềnTDTT đại chúng toàn diện.

Ở Việt Nam, trong những năm qua bóng chuyền đã đạt được một số kếtquả trên cả phương diện thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao

Môn bóng chuyền được nhiều người chơi và yêu thích, tuy nhiên để cóthể hoà nhập với đội bóng, bản thân mỗi vận động viên phải có trình độ kỹthuật, chiến thuật cá nhân và tư duy chiến thuật tốt Đối tượng là học sinh,sinh viên đến với môn bóng chuyền với số lượng và phong trào rất mạnh,nhưng phần lớn kỹ thuật động tác chưa chuẩn, để chơi được đòi hỏi các emphải nắm vững được kỹ thuật cơ bản cũng như rèn luyện được kỹ năng, kỹxảo cao Trong thực tế giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn giáo dục thể chấttrong trường học chỉ được học những phương pháp chung Qua quá trình quansát một số trường THPT nói chung và trường THPT Lý Nhân Tông - BắcNinh nói riêng về môn học tự chọn bóng chuyền tôi nhận thấy đa số học sinh

nữ khối 10 khi thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cũng như kỹ thuậtchuyền bóng cao tay chưa thực hiện đúng yêu cầu đặt ra, nguyên nhân là kỹthuật cơ bản của các em sai, giáo viên chưa đưa ra được các bài tập bổ trợ đểdẫn dắt nhằm bổ trợ hoàn thiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay và cao tay Vìvậy, cần phải chỉ ra những sai lầm thường mắc trong kỹ thuật chuyền bóngcao tay và cách khắc phục để các em học sinh nữ khối 10 trường THPT LýNhân Tông - Bắc Ninh luyện tập đạt hiệu quả hơn Hiện nay, đã có rất nhiềunhà khoa học lựa chọn bóng chuyền là hướng nghiên cứu Song chưa có tácgiả nào đi sâu vào nghiên cứu bài tập khắc phục những sai lầm thường mắctrong tập luyện lỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trườngTHPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh Xuất phát từ thực tế trên đề tài tiến hành

nghiên cứu: “Lựa chọn bài tập sửa chữa sai lầm thường mắc trong tập

luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT

Lý Nhân Tông - Bắc Ninh”.

* Mục đích nghiên cứu: Lựa chọn được bài tập sữa chữa sai lầm

thường mắc trong tập luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữkhối 10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh Qua đó nhằm nâng cao hiệuquả trong quá trình tập luyện và thi đấu cho học sinh trường Lý Nhân Tông -Bắc Ninh

* Giả thuyết khoa học: Nếu đề tài đánh giá đúng thực trạng áp dụng

có hiệu quả các bài tập thành công thì sẽ giúp cho các em học sinh nữ khối 10trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh đạt thành tích cao trong tập luyện vàthi đấu các giải trong và ngoài nhà trường

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về công tác GDTC trường học

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 tạiđiều 41 quy định: Nhà nước thống nhất quản lí sự nghiệp phát triển giáo dụcthể thao, quy định giáo dục thể chất (GDTC) bắt buộc trong trường học,khuyến khích và giúp đỡ phát triển các hình thức thể dục tự nguyện của nhândân, tạo điều kiện cần thiết để không ngừng mở rộng các hoạt động thể dụcthể thao chuyên nghiệp, bồi dưỡng các tài năng thể thao

Chỉ thị 36/CT/TW ngày 24/3/1994 của Ban Bí thư Trung ương Đảng( khóa VII) giao trách nhiệm cho Bộ Giáo Dục - Đào tạo và Tổng cục TDTTthường xuyên phối hợp chỉ đạo tổng kết công tác GDTC, cải tiến chươngtrình giảng dạy, tiêu chuẩn rèn luyện thân thể đào tạo giáo viên TDTT chotrường học các cấp, tạo những điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất để thựchiện chế độ GDTC bắt buộc ở tất cả các trường học, làm cho việc tập luyệnTDTT trở thành nếp sống hằng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên, qua đóphát hiện và tuyển chọn được nhiều tài năng thể thao cho quốc gia.[1]

Luật giáo dục được Quốc hội khóa IX Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam thông qua ngày 2/12/1998 và pháp lệnh TDTT được Ủy ban Thường

vụ Quốc hội thông qua tháng 9/2000 quy định: “Nhà nước coi trọng TDTTtrong trường học nhằm phát triển và hoàn thiện thể chất cho tầng lớpthanh niên nhi đồng GDTC là nội dung giáo dục bắt buộc đối với học sinh,sinh viên được thực hiện trong hệ thống giáo dục quốc dân từ mầm non đếnđại học TDTT trường học bao gồm việc tiến hành chương trình GDTC bắtbuộc và tổ chức TDTT ngoại khóa cho người học Nhà nước khuyến khích

và tạo điều kiện cho học sinh được tập TDTT phù hợp với đặc điểm lứa tuổi

và điều kiện

từng nơi GDTC là một bộ phận quan trọng để thực hiện mục tiêu giáo dụctoan diện, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài,đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.

1.2 Đặc điểm tâm- sinh lý lứa tuổi THPT

Lứa tuổi này cơ thể các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh Tuynhiên các cơ quan và hệ cơ quan cơ thể vẫn tiếp tục phát triển nhưng tốc độchậm dần, chức năng sinh lý tương đối ổn định, khả năng hoạt động thể lựccủa các hệ thống cơ quan cũng được cao hơn Sự phát triển cơ thể của cả nam

và nữ có sự khác biệt rất lớn do những đặc điểm khác nhau về sinh lý Do vậyquá trình GDTC cho học sinh lứa tuổi này chúng ta cần căn cứ vào đặc điểntâm sinh lý lứa tuổi và giới tính của các em

1.2.1 Đặc điểm tâm lý của học sinh THPT

Ở lứa tuổi này các em thích tỏ ra mình là người lớn, muốn được mọingười tôn trọng, tỏ ra mình là người hiểu biết, có khả năng phân tích tổnghợp, các em có sự hiếu động, tinh nghịch Các em có nhiều hoài bão nhưng lạithiếu kinh nghiệm trong cuộc sống

Tuổi này chủ yếu hình thành thế giới quan, tự ý thức, hình thành ýthức, hình thành tính cách và hướng về tương lai Đó cũng là tuổi lãng mạn

mơ ước độc đáo và mong cho cuộc sống tốt đẹp hơn

Về hứng thú: Các em đã có thái độ tự giác tích cực trong học tập xuất

phát từ động cơ học đứng đắn và lựa chọn nghề nghiệp sau này Song hứngthú học tập do nhiều động cơ khác nhau, đua với bạn bè, tự ái, hiếu danh…cho nên khi giảng dạy giáo viên cần giúp các em xây dựng động cơ đúng đắn

để các em có được hứng thú học tập các môn học nói chung và môn GDTCnói riêng

Về tình cảm: Các em đã biểu lộ rõ hơn về tình cảm của bản thân với

mái trường mình gắn bó, với các thầy cô giáo đã dạy các em Vì vậy, việc

giáo viên gây được thiện cảm và sự tôn trọng của các em là một trong nhữngthành công giúp giáo viên có nhiều thuận lợi trong quá trình giảng dạy, thúcđẩy các em tự giác, tích cực trong học tập.

Về trí nhớ: Các em ở tuổi này hầu như không tồn tại việc ghi nhớ máy

móc, do các em đã biết cách ghi nhớ có hệ thống, đảm bảo tính logic chặt chẽ

và lĩnh hội được bản chất, vấn đề cần học tập Vậy nên khi giảng dạy GDTCgiáo viên có thể sử dụng phương pháp trực quan kết hợp với giảng giải, phântích chi tiết kỹ thuật động tác và vai trò, ý nghĩa cũng như cách sử dụngphương tiện, phương pháp để các em có thể tự tập một cách độc lập trong thờigian rảnh dỗi

1.2.2 Đặc điểm sinh lý của học sinh THPT

* Hệ thần kinh

Hệ thần kinh tiếp tục phát triển đi đến hoàn thiện Khả năng tư duy, khảnăng phân tích, tổng hợp và trừu tượng hóa được phát triển thuận lợi cho việchoàn thành các phản xạ có điều kiện, giúp các em tiếp thu và hoàn thiện kỹthuật động tác Tuy nhiên đối với một số bài tập đơn điệu không hấp dẫn thìlàm cho các em nhanh chóng mệt mỏi

Vì vậy, khi giảng dạy GDTC, giáo viên cần thay đổi nhiều hình thứctập luyện một cách phong phú, đặc biệt tăng cường các hình thức thi đấu, tròchơi để gây hứng thú và tạo điều kiện hoàn thành tốt các bài tập chính

Ngoài ra do sự hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyếnyên làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế nên giáo viên cũngcần sử dụng bài tập thích hợp và thường xuyên quan sát phản ứng của họcsinh để có những biện pháp điều chỉnh kịp thời

* Hệ vận động

Hệ xương: Bắt đầu giảm tốc độ phát triển Tập luyện TDTT thườngxuyên liên tục làm cho bộ xương khỏe mạnh hơn, lứa tuổi này các xương nhỏ

như xương cổ tay, bàn tay hầu như đã hoàn thiện nên các em có thể tập luyệnmột số động tác treo, chống, mang vác nặng mà không làm tổn hại hoặckhông tạo sự phát triển lệch lạc của cơ thể Cột sống đã ổn định hình dángnhưng vẫn chưa được hoàn thiện, vẫn có thể bị cong vẹo nên việc tiếp tục bồidưỡng tư thế chính xác thông qua các bài tập như: đi, chạy, nhảy…cho các

em là cần thiết và không thể xem nhẹ

* Hệ tuần hoàn

Hệ tuần hoàn của các em ở lứa tuổi này đang phát triển và đi đến hoànthiện Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh Mạch đập của nữ 60-70lần/phút, hệ thống điều hòa vận động tương đối hoàn chỉnh Phản ứng của hệtuần hoàn trong vận động là tương đối rõ rệt Trong quá trình tập luyện giáoviên cần chú ý thận trọng và thường xuyên kiểm tra theo dõi trạng thái sứckhỏe của học sinh

* Hệ hô hấp

Đặc điểm sinh lý ở lứa tuổi này ảnh hưởng rõ đến chức năng hô hấp.Trong quá trình trưởng thành của cơ thể có sự thay đổi về độ dài của chu kỳ

hô hấp, tỷ lệ thở ra - hít vào, thay đổi độ sâu và tần số hô hấp

Hệ hô hấp có những biến đổi tương đồng: Hệ thống cơ hô hấp và thểtích lồng ngực phát triển ngày càng hoàn thiện dẫn đến biến đổi các chỉ sốchức năng theo hướng, tần số hô hấp giảm, thông khí phổi dung tích sống,khả năng hấp thụ oxi, nhưng chưa ổn định ở cuối giai đoạn dạy thì

Tần số hô hấp giảm dần theo lứa tuổi, dung tích sống của trẻ em nhỏhơn người lớn

Tuy nhiên, các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn lồng ngực nhỏ,chủ yếu là co giãn cơ hoành Do vậy, trong tập luyện cần tập thở sâu và tậptrung chú ý thở bằng ngực

1.3 Đặc điểm môn bóng chuyền

1.3.1 Đặc điểm của tập luyện và thi đấu bóng chuyền

Bóng chuyền là môn thể thao tập thể, VĐV được sử dụng tất cả các bộphận của cơ thể để đánh bóng đi trong khuôn khổ của luật bóng chuyền chophép

Tính tập thể trong bóng chuyền được thể hiện ở khả năng phối hợp vàliên kết giữa các khâu chuyền một, chuyền hai và đập bóng Các phối hợp nàyphải được luân chuyển theo trình tự mà luật thi đấu cho phép, do đó VĐVbóng chuyền phải nắm vững kỹ thuật cơ bản và phải có thời gian tập luyện lâudài trong đội bóng mới đạt được khả năng phối hợp hiệu quả trong thi đấu.Tuy nhiên do môn bóng chuyền có trang thiết bị đơn giản, dễ tổ chức tậpluyện với mọi đối tượng nên bóng chuyền luôn được đông đảo quần chúnghâm mộ tham gia tập luyện và thi đấu

Sự điêu luyện về kỹ thuật của VĐV bóng chuyền được thể hiện thôngqua các tiêu chuẩn là:

- Sự toàn diện trong thi đấu bóng chuyền biểu hiện thông qua việc thựchiện một loạt kỹ thuật cơ bản (đệm, chuyền, phát, đập, chắn) trong khoảngthời gian ngắn, kỹ thuật thực dụng thi đấu đa dạng, kỹ thuật sở trường phùhợp với điều kiện cá nhân (chuyền hai, libero, chủ công, phó công,…) Ngoàitoàn diện về kỹ thuật còn phải toàn diện về tri thức, vận dụng kỹ chiến thuật

cá nhân và tập thể, năng lực thích ứng với hoàn cảnh Tính toàn diện này làhướng ứng dụng của quá trình tập luyện Trong đó đặc biệt là kỹ thuật cơ bảntrong giai đoạn huấn luyện ban đầu

- Sự hiệu quả: Được biểu hiện thông qua kết quả cao của động tác kỹthuật, trên cơ sở biết tận dụng khả năng của mình trong các điều kiện cô thểcủa hoạt động thi đấu

- Sự ổn định thể hiện qua mức độ ổn định kỹ thuật trước động tác củacác nhân tố bất lợi khác nhau và luôn đạt được kết quả cao trong mọi điềukiện hoạt động

1.3.2 Đặc điểm về kỹ thuật trong bóng chuyền

Kỹ thuật chơi là tổng hợp của các động tác Chuyên môn cần thiết choVĐV bóng chuyền để đạt được thành tích cao trong thi đấu Trong mỗi giaiđoạn phát triển, kỹ thuật là phương tiện quan trọng để tiến hành thi đấu thểthao, tạo điều kiện giải quyết các nhiệm vụ chiến thuật có thể trong các tìnhhuống thi đấu khác nhau Để đạt được hiệu quả cao khi giải quyết các tìnhhuống chớp nhoáng xảy ra trong quá trình thi đấu VĐV bóng chuyền cần nắmvững các loại kỹ thuật cơ bản ngay từ khi tập luyện bóng chuyền và sử dụngchúng có hiệu quả trong thi đấu

Bóng chuyền là môn thể thao đồng đội thi đấu đối kháng gián tiếp, vìvậy để có thể tạo nên chiến thắng chung của đội mọi thành viên trong đội phải

có đầy đủ phẩm chất và kỹ thuật cơ bản tốt nhất

Dựa vào đặc điểm tổ chức hoạt động thì kỹ thuật thi đấu trong bóngchuyền được chia thành hai loại: Kỹ thuật tấn công và kỹ thuật phòng thủ

- Kỹ thuật tấn công là tổng hợp các động tác nhằm đưa bóng sang sânđối phương bao gồm: Phát bóng, chuyền bóng và đập bóng

Phát bóng là chiến thuật đưa bóng vào cuộc, nó không chỉ đơn giản vớimục đích ghi điểm trực tiếp, gây khó khăn cho đối phương phòng thủ và ý đồtấn công của họ, tạo thuận lợi cho mình

Chuyền hai là cầu nối giữa cầu thủ và tấn công, nó có ảnh hưởng giántiếp tới thắng lợi của một pha bóng, một hiệp đấu của một trận đấu Nhiệm vụchính của chuyền bóng là tạo điều kiện thuận lợi tốt nhất cho VĐV tấn cônghoàn thành đập bóng

Đập bóng là kỹ thuật tấn công chủ yếu trong thi đấu bóng chuyền Mụctiêu cuối cùng của thi đấu bóng chuyền là thắng trận vì vậy phải tấn côngnhanh, mạnh, khéo léo trên cơ sở phòng thủ tốt, chuyền hai đạt trình độ kỹthuật điêu luyện Muốn vậy phải sửa chữa những sai lầm mắc phải ngay từgiai đoạn đầu thì mới nâng cao được kỹ thuật động tác

- Kỹ thuật phòng thủ gồm: Chuyền bóng thấp tay và chắn bóng.

Trong đó kĩ thuật chuyền bóng thấp tay bao gồm: chuyền bóng thấp taybằng hai tay và chuyền bóng thấp tay bằng một tay Kĩ thuật chuyền bóngthấp tay bằng hai tay được ứng dụng rất phổ biến và có hiệu quả cao Tuynhiên tùy thuộc vào từng tình huống cụ thể mà VĐV có thể đỡ bóng từ quảđập nhẹ hoặc đập mạnh Đối với kĩ thuật chuyền bóng thấp tay bằng một tayđược ứng dụng trong các điều kiện bóng đến nhanh hoặc từ xa không thể thựchiện chuyền bóng thấp tay bằng hai tay, tùy thuộc hướng bóng đến từ phíanào mà VĐV bước sang bên đó thực hiện động tác cứu bóng

Kĩ thuật tiếp theo cũng nằm trong nhóm kĩ thuật phòng thủ đó là chắnbóng Chắn bóng là hình thức phòng thủ tích cực nhất được thực hiện mangtính đối kháng quyết liệt giữa VĐV tấn công ở trên lưới với người phòng thủnhằm ngăn cản hình thức tấn công của đối phương Để chắn bóng có hiệu quảcao việc xác định thời điểm bật nhảy là rất quan trọng, VĐV xác định thờiđiểm bật nhảy phải căn cứ vào hoạt động tấn công của VĐV đập bóng

Phòng thủ trong thi đấu bóng chuyền là hình thức phối hợp các tuyếnchắn bóng, yểm hộ và đệm bóng với mục đích vô hiệu hoá hoặc làm suy yếukhả năng tấn công của đối phương, tạo điều kiện thuận lợi để đội mình tổchức phân công giành điểm

1.3.3 Đặc điểm kỹ thuật chuyền bóng cao tay

Chuyền bóng cao tay là một kỹ thuật mà người tập chủ yếu sử dụng bàntay và các ngón tay để đưa bóng đến một vị trí nhất định hoặc chuyền bóngcho đồng đội (chuyền hai) thực hiện đập bóng Chuyền bóng cao tay có cácđặc điểm sau:

+ Khi chuyền bóng đi cùng một lúc có nhiều điểm tiếp xúc vào bóngnhưng điểm tiếp xúc chủ yếu là ở các ngón tay

+ Vị trí bàn tay tiếp xúc bóng khi chuyền luôn luôn ở trên mặt với độcao ngang trán hoặc trên đầu

+ Cùng với lúc thực hiện động tác, mắt có thể quan sát được vị trí bóng,

vị trí muốn tìm đến

+ Chuyền bóng cao tay sử dụng các bộ phận một cách linh hoạt, khéoléo nhất cơ thể cụ thể là các ngón tay, cổ tay góp phần tạo sự chuyển độngchuẩn xác cao, linh hoạt và biến hóa các đường bóng, chuyền bóng cao tay là

kỹ thuật để tổ chức, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng tấn công, ngoài rachuyền bóng mang tính chất tấn công có hiệu quả như bỏ nhỏ

- Chuyền bóng cao gồm một số kỹ thuật chủ yếu sau: chuyền cao taybằng hai tay trước mặt, chuyền lật sau đầu, nhảy chuyền, ngã chuyền bóngbằng một tay

Chuyền bóng cao tay bằng hai tay là kỹ thuật cơ sở để nâng cao và pháttriển các kỹ thuật khác cùng ở mức độ phức tạp hơn, độ khó cao hơn và trongthi đấu nhiều hơn

Khi chuyền bóng hướng bóng đến và đi ở phía trước mặt gần như trênmột quỹ đạo chuyển động nhưng ngược chiều tính năng đường bóng đếntương đối ổn định, độ khó không cao, tư thế chuyền bóng thuận lợi thoải mái

di động với cự ly không xa

Kỹ thuật chuyền bóng cao tay gồm các giai đoạn:

+ Giai đoạn chuẩn bị: Sau khi xác định được ví trí rơi, cũng như đặctính của nó người chuyền nhanh chóng ổn định vị trí chuyền bóng, lúc nàyngười chuyền bóng đứng ở tư thế trung bình, hai chân rộng bằng vai, đứngchân trước chân sau, gối hơi khuỵu, mặt hơi ngửa hướng về hướng chuyền, tưthế thoải mái, tránh gò bó căng thẳng

+ Giai đoạn chuyền bóng: Khi bóng tới cách trước trên trán khoảng mộtthân bóng thì thực hiện động tác tiếp xúc bóng Hai bàn tay mở rộng hơi xoayvào nhau và hướng ra trước lên trên, hai ngón tay cái hợp với nhau gần nhưmột đường thẳng, cùng với các ngón trỏ tạo thành hình tam giác Các ngón

tay còn lại khum tự nhiên, hai bàn tay tạo thành hình túi, điểm tiếp xúc bóng

là các phần trai tay và các mép ngoài của các ngón tay Ngón cái có nhiệm vụ

đỡ bóng là chính, ngón trỏ và ngón giữa có tác dụng đẩy bóng đi một cáchchính xác, các ngón còn lại có chức năng giữ thăng bằng và hỗ trợ lực, ổnđịnh hướng chuyền bóng Đồng thời với tay tiếp xúc bóng là động tác phốihợp của chân Lúc này người tập duỗi mạnh khớp gối, nâng trọng tâm cơ thểlên cao, hai tay vươn theo thực hiện duỗi khớp khuỷu, sau đó là cổ tay, bàntay và cuối cùng là các ngón tay bật mạnh và đẩy bóng đi

+ Giai đoạn kết thúc: Sau khi bóng chuyền khỏi tay, 2 tay tiếp tục vươntheo để điều chỉnh hướng bóng bay, sau đó nhanh chóng về tư thế chuẩn bị

Trong quá trình giảng dạy và tập luyện kỹ thuật chuyền bóng người taphải chú ý đến các tư thế động tác ngay từ ban đầu, tư thế chuẩn bị, vị trí củatay, hình tay tiếp xúc bóng,… Khi đã cơ bản được tư thế và kỹ thuật chuyềnbóng tại chỗ thì sửa chữa những sai lầm thường mắc cho người tập

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP - TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích của đề tài, chúng tôi đề ra 2 nhiệm vụ cần giải

quyết: Nhiệm vụ 1: Thực trạng phong trào TDTT và thực trạng giảng dạy kỹ

thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý NhânTông - Bắc Ninh

Nhiệm vụ 2: Lựa chọn và đánh giá hiệu quả bài tập sửa chữa sai lầm thường

mắc trong tập luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết hai nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, chúng tôi sử dụngcác phương pháp nghiên cứu sau:

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Sử dụng phương pháp này trong quá trình nghiên cứu nhằm mục đíchtìm hiểu trên cơ sở để lựa chọn tổng hợp các bài tập khắc phục những sai lầmthường mắc trong tập luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay để từ đó hoàn thiện

và nâng cao kỹ thuật cho người tập

Tham khảo, phân tích và tổng hợp các tài liệu có liên quan đến cơ sởkhoa học của kỹ thuật chuyền bóng cao tay qua tài liệu chuyên môn và một sốtài liệu khác có liên quan

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Chúng tôi đã phỏng vấn các thầy cô giáo trong bộ môn bóng chuyềncủa nhà trường để làm sáng tỏ và định hướng bước đầu trong việc lựa chọnbiện pháp nhằm nâng cao và hoàn thiện kỹ thuật (thông qua phiếu phỏng vấn)

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Là phương pháp cơ bản được sử dụng để tiến hành nghiên cứu khoahọc về giảng dạy, huấn luyện thi đấu bóng chuyền

Chúng tôi tiến hành quan sát các buổi tập của các em học sinh nữ khối

10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh để tìm ra những sai lầm thườngmắc trong khi thực hiện kỹ thuật chuyền bóng cao tay Trên cơ sở đó tìm ranhững biện pháp sửa chữa

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Chúng tôi sử dụng phương pháp này trong quá trình nghiên cứu đểđánh giá và xác định những chỉ tiêu, tiêu chuẩn để xác định trình độ của các

em và hiệu quả của bài tập mà chúng tôi ứng dụng

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Sau khi tham khảo tài liệu có liên quan đến kỹ thuật, cơ sở lý luận vàtổng kết các bài tập nhằm sửa chữa những sai lầm trong tập luyện kỹ thuậtchuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý Nhân Tông -Bắc Ninh

Dựa trên cơ sở lựa chọn các bài tập chúng tôi tiến hành thực nghiệmcho đối tượng nghiên cứu

Nhóm A: Nhóm thực nghiệm, tập luyện theo tiến trình đề tài xây dựng.Nhóm B: Nhóm đối chứng, tập luyện theo chương trình cũ

Mỗi nhóm gồm 20 nữ học sinh trường THPT Lý Nhân Tông, thời gianthực nghiệm 6 tuần Sau đó đánh giá kết quả thu được của quá trình

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê

Là phương pháp được chúng tôi sử dụng trong quá trình xử lý các sốliệu đã thu thập được của quá trình nghiên cứu

- Độ lệch chuẩn:

- Công thức so sánh giá trị trung bình (t - student):

đầu thúc

I

- Thu thập tài liệu, nghiên cứu

và lựa chọn tên đề tài

- Xây dựng đề cương nghiên

cứu

- Bảo vệ đề cương

08/ 09/ - Các tài liệu nghiên cứu

có liên quan và tên đề tài

- Đề cương nghiên cứu khoa học

đề tài nghiên cứu:

+ Đánh giá thực trạng của đối

tượng nghiên cứu

- Thực trạng, khả năngứng dụng, tính hiệu quảthực tế kỹ thuật chuyềnbóng cao tay cho học sinh

nữ khối 10 trường THPT

Lý Nhân Tông – BắcNinh

+ Lựa chọn phương tiện đánh - Phương tiện đánh giá đối

đề tài nghiên cứu:

+ Lựa chọn bài tâp nâng cao

hiệu quả ứng dụng kỹ thuật

chuyền bóng cao tay cho học

sinh nữ khối 10 trường THPT

Lý Nhân Tông – Băc Ninh

+ Ứng dụng tài liệu trực quan

hình ảnh cho đối tượng

nghiên

sữa chữa sai lầm thườngmắc trong tập luyện kĩthuật chuyền bóng caotay

trường THPT Lý NhânTông – Bắc Ninh

- Số liệu và sử lý số liệu nghiên cứu

III

- Viết và hoàn thiện khóa

luận

- Tập và báo cáo hoàn thành

quá trình nghiên cứu

02/ 05/ - Hoàn thành khóa luận

2017 2017

2.3.2 Điạ điểm nghiên cứu

- Trường ĐHSP HN2 - Xuân Hòa - Phúc Yên - Vĩnh Phúc

- Trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu

- Chủ thể nghiên cứu: Bài tập sửa chữa sai lầm thường mắc trong tập

luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay

- Khách thể nghiên cứu: 40 Học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý

Nhân Tông

3.1 Đánh giá thực trạng phong tràoTDTT và thực trạng giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh

3.1.1 Đánh giá thực trạng phong trào TDTT ở trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh

Trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh là một trường có nhiều thànhtích về các hoạt động TDTT, tại trường có rất nhiều môn thể thao như: Bóngchuyền, bóng đá, đá cầu, cầu lông…được rất nhiều học sinh tham gia chơi vàtập luyện Trong đó bóng chuyền là môn thể thao được nhà trường rấtquan tâm và đa số học sinh đều ưa thích Bóng chuyền là một trong nhữngmôn thể thao chính thức tạii hội khỏe cấp trường và hội khỏe phù đổng cấpHuyện - Tỉnh các trường THPT Các em học sinh nữ trường THPT Lý NhânTông - Bắc Ninh đã tham gia thi đấu nhưng chưa đem lại nhiều thành tích vềcho trường Vì vậy, bóng chuyền là môn thể thao tự chọn và được đưa vàotrong chương trình giảng dạy của trường để duy trì và nâng cao phong tràobóng chuyền của trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh

3.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy và công tác phong trào

Nhà trường đã có khu vực tập luyện riêng cho môn thể dục với các sântập cho các môn: Bóng chuyền, cầu lông, đá cầu…mặc dù đã được nhàtrường hết sức quan tâm đầu tư nâng cấp, song vẫn còn hạn chế về chấtlượng và số lượng

Thực trạng cơ sở vật chất của nhà trường được chúng tôi trìnhbày thông qua bảng 3.1

Phân tích bảng 3.1 cho thấy:

Cơ sở vật chất chưa đầy đủ, nên chưa thực sự tạo được sự hứng thúcho học sinh tập luyện và thi đấu Theo số liệu thống kê số lượng học sinhcủa trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh ở 3 khối học (khối 10 700

HS, khối 11 600 HS, khối 12 700 HS ) khoảng 2000 học sinh Trongnhững năm gần đây nhà trường đã có đầu tư về cơ sở vật chất, kinh phí đápứng cơ bản, đầy đủ hoạt động giảng dạy, học tập thể dục cho học sinh nhàtrường

Nhà trường đã cải tạo, nâng cấp sân bãi để có thể tận dụng tối đa điềukiện của nhà trường phục vụ giảng dạy và tập luyện

Tuy nhiên cơ sở vật chất hiện tại của trường THPT Lý Nhân Tông sovới lượng học sinh là chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế

trình độ chuyên môn, từ đại học trở lên đã có nhiều năm công tác Tuy nhiêntrong quá trình giảng dạy và huấn luyện chưa có giáo viên chuyên ngànhbóng chuyền, trong quá trình giảng dạy và tập luyện đều dựa vào kinhnghiệm và sự nhiệt tình của các thầy cô và các em học sinh.

Bảng 3.2: Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT

Được sự quan tâm và đầu tư của nhà trường về trang thiết bị, cơ sở vậtchất phục vụ cho việc giảng dạy môn GDTC song vẫn còn nhiều hạn chế vềmặt số lượng và chất lượng

3.1.4 Thực trạng giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng cao tay của học sinh nữ khối 10 trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh

Để đánh giá thực trạng giảng dạy kỹ thuật của giáo viên thể dục, chúngtôi tiến hành quan sát sư phạm bằng 2 hình thức quan sát (38 tiết) của cácgiáo viên trong trường và dự giờ (10 tiết) giờ học môn bóng chuyền với tổngthời gian quan sát là 20 buổi học

học sinh nữ trường THPT Lý Nhân Tông - Bắc Ninh (n=48)

TT Nội dung đánh giá Kết quả đánh giá (số buổi) %)

Qua bảng 3.3 cho thấy, các giờ dạy TD đều được các GV chuẩn bị giáo

án đầy đủ, mức độ sai sót của giáo án tuy có nhưng không đáng kể (2,08%).100% GV đều có tài liệu giảng dạy Về dụng cụ dạy học, có 79,17% GVchuẩn bị đủ, trong đó có 4,17% GV không có hoặc thiếu dụng cụ Ngoài ra,một số GV có ý thức trong việc tự trang bị các phương tiện hiện đại hỗtrợ cho hoạt động dạy học

Cấu trúc bài giảng đầy đủ các thành phần: mở đầu, cơ bản và kết thúc

Ở phần mở đầu việc sắp xếp nội dung dạy học, sử dụng bài tập khởi động chưa hợp lý, phương pháp tổ chức chưa khoa học, học sinh còn mất trật