Tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách hồ chí minh trên sóng truyền hình địa phương các tỉnh phía bắc hiện nay

Thứ hai: Khảo sát chất lượng các chương trình truyền hình về Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên một số Đài truyền hình địa phương ở khu vực miền núi phía

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN

MAI VIỆT NHẬT

TUYÊN TRUYỀN “HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH” TRÊN SÓNG TRUYỀN HÌNH

ĐỊA PHƯƠNG CÁC TỈNH PHÍA BẮC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Hà Nội - Năm 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC Hướng dẫn khoa học: TS ĐINH THỊ XUÂN HÒA

Hà Nội - Năm 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan rằng: Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học ứng

dụng về: Tuyên truyền “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh” trên sóng truyền hình địa phương các tỉnh phía Bắc hiện nay là

công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của TS Đinh Thị Xuân Hòa Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực, những kế thừa được trích dẫn rõ ràng

Hà Nội, ngày 11 tháng 11 năm 2019

Tác giả luận văn

MAI VIỆT NHẬT

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn sự dạy bảo quý báu của quý thầy, cô giáo Viện Đào tạo Bác chí và Truyền thông - Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cùng sự giúp đỡ của bạn bè lớp cao học K21 được học tập và nghiên cứu tại trường

Đặc biệt, tôi xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Tiến sỹ Đinh Thị Xuân Hòa người đã theo sát, giúp đỡ nhiệt tình, trách nhiệm, hướng dẫn

và chỉ bảo đầy tâm huyết để tôi hoàn thành Luận văn này

Luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế Tôi mong nhận được sự góp ý quý báu của thầy cô và các bạn để Luận văn được hoàn thiện tốt hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 11 tháng 11 năm 2019

Tác giả luận văn

MAI VIỆT NHẬT

1

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 2

DANH MỤC BẢNG 3

DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ 3

MỞ ĐẦU 4

Chương 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUYÊN TRUYỀN VIỆC HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH TRÊN TRUYỀN HÌNH 17

1.1 Khái niệm 17

1.2 Vai trò của việc tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình 22

1.3 Nội dung tuyên truyền việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình 26

1.4 Yêu cầu về tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình 32

Chương 2 THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN VỀ HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH TRÊN TRUYỀN HÌNH HIỆN NAY 39

2.1 Đặc điểm tình hình các địa phương miền núi phía Bắc và khái quát các đài PTTH cùng các chương trình khảo sát 39

2.2 Khảo sát thực trạng tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình ở các đài PTTH địa phương miền núi phía Bắc hiện nay 45

2.3 Đánh giá chung 62

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TUYÊN TRUYỀN HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH TRÊN TRUYỀN HÌNH THỜI GIAN TỚI 73

3.1 Một số yêu cầu đặt ra từ thực tiễn 73

3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình 77

KẾT LUẬN 94

TÀI LIỆU THAM KHẢO 96

PHỤ LỤC 98

3

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Tần suất tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình của 03 đài PTTH năm 2018 45 Bảng 2.2 Số lượng tuyên truyền nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh trên các đài PTTH diện khảo sát (năm 2108) 47 Bảng 2.3 Số lượng tuyên truyền nội dung đạo đức Hồ Chí Minh trên các đài PTTH thuộc diện khảo sát (năm 2108) 48 Bảng 2.4 Số lượng tuyên truyền về nội dung phong cách Hồ Chí Minh trên các đài PTTH năm 2108 50 Bảng 2.5: Thể loại tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên sóng truyền hình các đài năm 2018 59

DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ

Hình 2 1 Chiến sĩ công an trong chương trình “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” của Đài PTTH Cao Bằng phát sóng ngày 10/2/2018 56 Hình 2 2 Nữ cán bộ tiêu biểu trong “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Đài PTTH Hà Giang, ngày 12/9/2018 57 Hình 2.3 Chương trình “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh” về những thầy cô nơi vùng cao Hà Giang của Đài PTTH Hà Giang phát sóng ngày 25/11/20218 58 Hình 2.4 Hình ảnh “Bác Hồ ra trận” của Đài PTTH Hà Giang phát sóng ngày 20/12/2018 60 Hình 2.5: Hình ảnh “Bác Hồ với nhân dân Tây Bắc” của Đài PTTH

Bắc Kạn phát sóng ngày 19/5/2018 61 Biểu đồ 2.1: Đánh giá chất lượng nội dung tuyên truyền về học tập làm theo

tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên đài PTTH hiện nay 68

Biểu đồ 2.2: Tỷ lệ đánh giá về hình thức tuyên truyền thực hiện học tập làm

theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (Nguồn tác giả) 69

Tổ quốc, phục vụ nhân dân Người không chỉ đấu tranh, mưu cầu cuộc sống

ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, mà còn để lại cho thế hệ mai sau một di sản văn hóa vô cùng quý báu, đó là tư tưởng, đạo đức, phong cách và thời đại Hồ Chí Minh Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam; đạo đức Hồ Chí Minh

là tuyệt đối trung thành, kiên định lý tưởng cách mạng, đặt lợi ích của Đảng, đất nước, dân tộc lên trên tất cả… là cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; phong cách Hồ Chí Minh là tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, làm việc dân chủ, khoa học, là ứng xử văn hóa, tinh tế, đầy tính nhân văn, nói đi đôi với làm, là giản dị, gần gũi với quần chúng…

Trên con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội, nhất là khi có sự lãnh đạo của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh mãi là ngọn đuốc soi đường trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Do đó, Bộ Chính trị khóa X đã ban hành Chỉ thị số 06, ngày 07/11/2006 về tổ chức Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; Bộ Chính trị khóa XI ban hành chỉ thị số 03, ngày 14/5/2011 về tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, nhằm nâng cao nhận thức sâu sắc hơn những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; làm tư tưởng của Người thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc trong đời sống xã hội, xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển vững chắc trong thời kỳ mới Ngày 15/5/2016, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số

5

05-CT/TW về đẩy mạnh Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh, đây là chủ trương lớn của Đảng, vừa mang tính cấp bách vừa mang tính lâu dài, là mệnh lệnh từ mỗi trái tim của con người Việt Nam

Hiện nay, trong xu thế phát triển của xã hội, truyền hình đã trở thành một phương tiện truyền thông đại chúng có khả năng truyền tải thông tin và

có sức ảnh hưởng rất lớn tới đông đảo công chúng Chính vì vậy, các chương trình truyền hình được xem là phương tiện giúp công chúng tiếp cận với thông tin mà họ cần nhanh chóng, trung thực và khách quan nhất Sức lan tỏa của các chương trình truyền hình là đồng thời và rộng khắp, vì thế, việc đẩy mạnh các chương trình truyền hình tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để nhận được sự cộng hưởng từ cộng đồng mạnh mẽ, rộng rãi hơn là điều cần thiết Mặt khác, quá trình tìm hiểu về đề tài, tác giả nhận thấy có một số vấn đề được đặt ra như: chủ trương của Đảng và Nhà nước cần tuyên truyền sâu rộng tư tưởng, đạo đức, phong cách của Hồ Chí Minh tới đông đảo quần chúng nhưng thực tế số lượng các chương trình truyền hình chuyên biệt về nội dung này còn ít, chưa thực sự hấp dẫn, sáng tạo và chưa nhận được quan tâm đầu tư đúng mực của các cơ quan chức năng Điều này dẫn tới việc các chương trình chưa thu hút được sự quan tâm của công chúng trước sự cạnh tranh của hàng loạt các chương trình truyền hình nói chung và các chương trình truyền hình giải trí nói riêng

Từ những lý do trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài Tuyên truyền “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” trên sóng truyền hình địa phương các tỉnh phía Bắc hiện nay, để kiến giải một số giải pháp nhằm nâng cao

hơn nữa chất lượng các chương trình tuyên truyền về lĩnh vực này

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Quá trình khảo sát, tìm hiểu tài liệu nghiên cứu về đề tài, hầu như chưa thấy có công trình nào đi sâu nghiên cứu riêng, cụ thể về vấn đề tuyên truyền

6

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình Tuy nhiên, có một số công trình nghiên cứu khoa học như sách, luận văn, giáo trình, bài giảng liên quan gần với đề tài, có thể tham khảo như:

* Nhóm thứ nhất: sách, giáo trình:

- Giáo trình “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông” của PGS.TS Dương Xuân Sơn, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2007 và Giáo trình “Báo chí truyền hình”, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2009 Nội dung tập trung đề

cập đến những vấn đề có tính phương pháp luận, khái niệm, phạm trù, đặc trưng, chức năng, nguyên tắc, hiệu quả, tính sáng tạo của lao động báo chí, báo chí truyền hình làm cơ sở để tìm hiểu, nghiên cứu vấn đề cụ thể trong lĩnh vực báo chí - truyền thông; hệ thống kiến thức về cơ sở lý luận báo chí - truyền thông được bổ sung và nâng cao tại chuyên đề cụ thể về báo chí

- Sách “Truyền hình hiện đại - Những lát cắt 2015-2016”, Bùi Chí

Trung, Đinh Thị Xuân Hòa (chủ biên), NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2015 Nội dung tập trung thể hiện góc nhìn đa chiều về truyền hình nói chung và truyền hình hiện đại nói riêng; đặc biệt chú tâm vào nội dung truyền hình hiện đại trong tương lai Mỗi góc nhìn được lý giải bởi những lát cắt khác nhau Đây chính là những gợi mở, cách đặt vấn đề để mở ra niềm đam mê khám phá nghiên cứu tiếp theo của những nhà khoa học, những phóng viên và những người quan tâm đến lĩnh vực truyền hình

- Sách “Một số xu hướng mới của báo chí truyền thông hiện đại”, Phan

Văn Đến, Phan Quốc Hải, Phạm Chiến Thắng, Nguyễn Đình Hậu, NXB Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, 2016 Nội dung cuốn sách đề cập đến một số xu hướng mới của báo chí truyền thông hiện nay, với mong muốn đem đến một cái nhìn xuyên suốt và đa diện về những xu hướng chủ đạo của báo chí truyền thông hiện đại cả trên thế giới và ở Việt Nam, cả trên lĩnh vực báo chí và truyền thông

- Sách “Những nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, Ban Tuyên giáo Trung ương, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật,

2016 Tài liệu này được ban Tuyên giáo Trung ương biên soạn phục vụ triển khai thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập

và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Tài liệu đã nêu khái quát về nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức Hồ Chí Minh và phong cách Hồ Chí Minh gắn với công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ đầy đủ phẩm chất năng lực, ngăn chặn đẩy lùi suy thoái về tư tưởng…

- Tài liệu “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật,

2017 Tài liệu được biên soạn ngắn gọn, trình bày những nội dung cơ bản quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phòng, chống suy thoái chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và tổ chức học tập

và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để góp phần thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII trong các tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể, mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân

* Nhóm thứ hai: các luận văn, luận án:

03 địa phương Hà Giang, Bắc Kạn và Cao Bằng

- Khóa luận “Báo chí với cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” (Khảo sát báo Tuyên Quang, Đài PTTH Tuyên Quang

từ tháng 3/2007 đến tháng 3/2010), Nguyễn Thị Mai Lan, Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân văn, 2010 Khóa luận đã chỉ ra các hoạt động của Đài phát thanh và truyền hình Tuyên Quang và báo Tuyên Quang trong cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ở giai đoạn từ tháng 3/2007 - 3/2010 Qua những hoạt động này, khóa luận đã đánh giá những điểm được và chưa được trong công tác tuyên truyền về cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” tại tỉnh Tuyên Quang

- Luận văn “Chương trình truyền hình khoa giáo dành cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Đài PTTH Bắc Kạn”, Hà Thị Ngần, Trường Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân văn, 2015 Luận văn đã khái quát được quá trình sản xuất các chương trình truyền hình khoa giáo ở một đài địa phương phía Bắc là tỉnh Bắc Kạn Luận nêu ra được thực trạng, đánh giá hiệu quả các chương trình khoa giáo, nêu ra những đề xuất hợp lý để gia tăng hiệu quả truyền thông với các chương trình khoa giáo cho đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Bắc Kạn Luận văn giúp tác giả hiểu hơn về các chương trình dành cho đồng bào dân tộc

9

thiểu số, từ đó làm cơ sở sản xuất các chương trình tuyên truyền về học tập và làm tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bằng tiếng dân tộc cho đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương

- Luận văn “Tổ chức sản xuất chương trình truyền hình chuyên đề về biên cương, hải đảo”, Lê Thị Thanh Nhàn, Đại học khoa học Xã hội và Nhân

văn, 2017 Với đề tài này, tác giả đã khai thác quá trình sản xuất những chương trình truyền hình chuyên đề biên giới, hải đảo trên truyền hình khác nhau như: truyền hình thông tấn, truyền hình quốc phòng và rất nhiều các đài truyền hình địa phương Từ dữ liệu nghiên cứu thu được, tác giả luận văn đã phân tích những điểm mạnh và điểm yếu của quá trình xây dựng các chương trình truyền hình chuyên đề này, đồng thời, tác giả luận văn đề xuất những giải pháp để tiến hành tổ chức triển khai sản xuất chương trình trên

- Luận văn “Nâng cao chất lượng tuyên truyền giáo dục học tập và làm theo phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên huyện Hà Quảng/Cao Bằng”, Mạc Văn Hoàng, Đại học sư phạm Thái Nguyên, 2018

Luận văn khai thác và chỉ ra thực tiễn của hoạt động tuyên truyền, giáo dục và học tập theo phong cách đạo đức Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên huyện

Hà Quảng/Cao Bằng Từ đó, luận văn nêu ra khá nhiều những giải pháp thiết thực để nâng cao hiệu quả của hoạt động tuyên truyền, đưa tư tưởng Hồ Chí Minh đến gần hơn nữa với cán bộ, đảng viên cũng như quần chúng nhân dân

- Khóa luận “Công tác tuyên truyền giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh”,

Phạm Thị Quỳnh Nga, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, 2014 Trong thời bình, một bộ phận cán bộ chiến sĩ trong lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam có tư tưởng nghỉ ngơi, ngại rèn luyện, phấn đấu xây dựng, ngại khổ, ngại khó, thiếu cảnh giác, ảnh hưởng mặt trái cơ chế thị trường dẫn đến tham ô, lãng phí, khoa trương… Do đó, luận văn đã chỉ ra thực trạng về sự tha

10

hóa phẩm chất đạo đức, lối sống, đồng thời nêu ra thực trạng công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam, nhất là đề cập một số giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền giáo dục này

Ngoài hai nhóm trên, còn có một số công trình nghiên cứu, như công văn, chỉ thị, hội thảo, bài viết, tạp chí có liên quan đến đề tài luận văn, như:

- Hội thảo khoa học “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa

cá nhân - Giá trị lý luận và thực tiễn đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay”, Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, ngày

25/01/2019 Hội thảo góp phần nghiên cứu, học tập và nhận thức sâu sắc hơn

về ý nghĩa, giá trị quan trọng của tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh đối với công tác xây dựng Đảng và công tác cán bộ Nội dung hội thảo trên giúp tác giả có thêm nhiều nội dung lý luận liên quan đến đạo đức Hồ Chí Minh Làm

cơ sở tác giả đề ra các giải pháp đối với đội ngũ phóng viên, biên tập viên khai thác nội dung này để tuyền truyền

- Tạp chí Cộng sản, số 173 có bài viết “Giá trị thực tiễn của tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh đối với công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay”, 2017

Nội dung bài viết đề cập nội dung về tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh; vận dụng tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong thực tiễn quá trình đổi mới ở nước

ta hiện nay Nội dung trên giúp tác giả có thêm những kiến thức về tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh, từ đó vận dụng đề ra các giải pháp để tuyên truyền

- Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị, 2016, về việc tiếp tục thực hiện

đẩy mạnh Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, phát huy những kết quả đã đạt được, khắc phục những hạn chế trong việc thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW của Bộ Chính trị khoá XI về “Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

11

- Đề tài “Nghiên cứu đánh giá tác động của truyền thông, đề xuất giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng công tác truyền thông phục vụ phát triển bền vững Tây Bắc” (chủ nhiệm đề tài TS.Bùi Chí Trung), Chương trình

Tây Bắc, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2016 Đề tài đã nêu ra được cơ sở lý luận, thực tiễn, vai trò, nhiệm vụ, phương thức đóng góp của truyền thông đối với việc phát triển kinh tế - xã hội bền vững của vùng Tây Bắc và truyền hình Chỉ ra mối quan hệ giữa truyền thông và truyền hình Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra thực trạng hoạt động truyền thông hiện nay, tác động của truyền thông trên cả nước trên cả hai phương diện tích cực và tiêu cực với vấn đề phát triển bền vững vùng Tây Bắc Từ đó, đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động truyền thông vì mục tiêu phát triển bền vững vùng Tây Bắc

Qua tìm hiểu đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài có thể thấy, các nghiên cứu về tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình cũng đã được quan tâm nghiên cứu nhưng hầu như chưa có công trình nghiên cứu riêng nào đề cập một cách bài bản, đặc biệt là tuyên truyền vấn đề này ở các tỉnh phía Bắc Trong khi đó, yêu cầu đổi mới với công tác tuyên truyền vấn đề này trên truyền hình hiện nay là cấp thiết nhằm góp phần thu hút sự quan tâm, hấp dẫn khán giả xem

truyền hình Đó chính là khoảng trống, vậy nên tôi đã lựa chọn đề tài Tuyên truyền “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” trên sóng truyền hình địa phương các tỉnh phía Bắc hiện nay, với mong muốn

nghiên cứu sâu và kỹ thực trạng chất lượng công tác tuyên truyền về vấn đề này trên truyền hình hiện nay, từ đó tổng kết những kỹ năng cần có để thực hiện nội dung này tốt hơn Trong luận văn, tác giả xin phép được kế thừa những kết quả nghiên cứu đi trước và coi đó là tiền đề lý luận và thực tiễn để triển khai đề tài nghiên cứu của mình

từ đó kiến nghị các giải pháp phù hợp nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác tuyên truyền vấn đề này trên truyền hình đại phương các tỉnh miền núi phía Bắc trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để làm rõ mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn sẽ thực hiện những nhiệm vụ cụ thể sau đây:

Thứ nhất: Nghiên cứu, hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan tới đề tài

Trong đó, tìm hiểu để làm rõ các khái niệm liên quan như “tuyên truyền”, “tư tưởng”, “đạo đức”, “phong cách” Hồ Chí Minh, “truyền hình”; vai trò của truyền hình trong tuyên truyền chủ đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; các tiêu chí đánh giá chất lượng việc tuyên truyền chủ đề này trên truyền hình địa phương các tỉnh phía Bắc hiện nay

Thứ hai: Khảo sát chất lượng các chương trình truyền hình về Học tập và

làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên một số Đài truyền hình địa phương ở khu vực miền núi phía Bắc của Việt Nam Khảo sát công chúng về mức độ hài lòng đối với các chương trình này

Thứ ba: Đề xuất giải pháp góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên

truyền chủ đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình địa phương các tỉnh phía Bắc trong thời gian tới

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

13

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình địa phương

các tỉnh miền núi phía Bắc

4.2 Đối tượng khảo sát

- Khảo sát chương trình của Đài PTTH Cao Bằng, Bắc Kạn và Hà Giang Đây là những Đài truyền hình điển hình trong xây dựng, sản xuất được chương trình truyền hình chuyên đề về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tại địa phương ở Việt Nam hiện nay Cùng với đó, tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn và Hà Giang là các tỉnh miền núi, tập trung nhiều đồng bào dân tộc thiểu số; là cái nôi của cách mạng Việt Nam, gắn liền với cuộc sống, quá trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh… Do

đó, việc khảo sát tại các tỉnh trên sẽ được tiến hành thuận lợi và thu được kết quả khả quan, chính xác hơn

- Một số nhà báo, nhà lãnh đạo, quản lý, đặc biệt là các phóng viên biên tập những người trực tiếp làm chương trình về Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

- Khán giả truyền hình: những người đón nhận chương trình tuyên truyền

về Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

sở lý luận về báo chí, về báo truyền hình

14

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Phương pháp này tiến hành phân tích

thông tin từ các nguồn tài liệu như sách chuyên ngành, bài báo, bài tham luận, bài phân tích…, thông tin trên các website chính thức của các dự án, bộ ban ngành liên quan… Phương pháp được sử dụng nhằm thu thập, nghiên cứu, kế thừa những tài liệu đã được công bố nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài này Trên cơ sở đó, sử dụng để so sánh, minh họa cho các kết quả khảo sát của mình, khẳng định những đóng góp mới của luận văn thực hiện

- Phương pháp thống kê: Phương pháp này dùng để thống kê tài liệu, con số, dữ liệu có được trong quá trình khảo sát

- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích dữ liệu có được từ các

nguồn tài liệu và chương trình; lấy dữ liệu làm luận điểm, luận cứ để rút ra những nhận định, nhận xét và đánh giá cá nhân mang tính khoa học… Từ đó,

đề xuất những giải pháp nhằm phát huy ưu điểm, hạn chế, góp phần đổi mới cách thể hiện qua hoạt động tuyên truyền trên truyền hình, góp phần tăng sức hấp dẫn và chất lượng của tuyên truyền của 03 đài khảo sát nói riêng và các đài truyền hình nói chung

- Phương pháp điều tra xã hội học: Thu thập thông tin, nghiên cứu trực

tiếp đối tượng thụ hưởng chương trình, xây dựng bảng anket, khảo sát 300 mẫu là công chúng xem truyền hình Trong đó 100 mẫu được gửi đến công chúng ở khu vực Tp Cao Bằng, 100 mẫu ở khu vực Tp Bắc Kạn, 100 mẫu ở

Tp Hà Giang Bảng anket sẽ được gửi tới công chúng bằng cách hình thức trực tiếp Từ những kết quả điều tra xã hội học có được, tác giả thu nhận các ý kiến, nhận xét, đánh giá của công chúng, qua đó thu nhận những thông tin cần thiết phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Thực hiện phỏng vấn với đại diện phóng

viên, BTV, chủ nhiệm chương trình truyền hình về học tập và làm theo tư

15

tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và một số khán giả theo dõi chương trình để có thêm thông tin, cứ liệu đánh giá phân tích cho đề tài… Qua đó nhằm thu thập ý kiến đánh giá một cách chính xác và khách quan về vấn đề nghiên cứu, để làm cơ sở đánh giá thực trạng và xây dựng giải pháp

6 Đóng góp khoa học của đề tài

Hệ thống vấn đề lý luận về hoạt động tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên sóng đài truyền hình Thông qua phân tích, đánh giá thực trạng các chương trình tuyên truyền

về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên sóng Đài truyền hình các tỉnh phía Bắc, chỉ ra những kết quả, hạn chế tồn tại và nguyên nhân của hạn chế Từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên sóng Đài truyền hình các tỉnh phía Bắc trong thời gian tới

Kết quả nghiên cứu cho thấy được thực trạng hoạt động tuyên truyền về việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên sóng Đài truyền hình Việt Nam, các giải pháp được đề xuất sẽ góp phần nâng cao việc tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên sóng truyền hình các tỉnh phía Bắc thời gian tới

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

7.1 Ý nghĩa lý luận

Đề tài này làm rõ một số lý luận về vai trò của truyền hình đối với việc tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong xã hội hiện đại Đồng thời, luận văn còn xác định đặc điểm và phương thức sản xuất các chương trình truyền hình về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Hy vọng, kết quả nghiên cứu sẽ góp phần bổ sung thêm một phần lý luận vào khung lý thuyết tuyên truyền một chuyên đề cụ thể trên truyền hình

16

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Quá trình khảo sát, phân tích thực trạng, chỉ ra thành công, hạn chế của các chương trình truyền hình hiện nay về tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nói chung, 3 đài truyền hình địa phương thuộc diện khảo sát nói riêng Luận văn cố gắng đưa ra những kết luận xác thực, góp phần xây dựng và hoàn thiện những chương trình này tốt hơn, góp phần thu hút khán giả và tạo hiệu ứng xã hội tốt hơn nữa cho các chương trình tương tự

Mặc dù đây là một đề tài được nghiên cứu ở một góc độ hẹp nhưng thực

tế cho thấy lại có ý nghĩa thiết thực, thực tiễn cao Nếu luận văn nghiên cứu thành công, hy vọng kết quả sẽ là nguồn tư liệu có giá trị tham khảo về mặt thực tiễn với những giải pháp liên quan đến tuyên truyền chuyên đề về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nhằm nâng cao chất lượng tuyên truyền cho các Đài truyền hình địa phương nói riêng và các đài truyền hình ở Việt Nam nói chung hiện nay Ngoài ra, kết quả nghiên cứu

có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các nhà trường và các trung tâm có đào tạo về truyền hình trong giảng dạy về việc tổ chức sản xuất các chương trình truyền hình chuyên đề

8 Kết cấu của luận văn

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về tuyên truyền học tập và làm theo tư

tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình

Chương 2: Thực trạng tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo

đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình hiện nay

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng chương trình truyền hình tuyên

truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

17

Chương 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TUYÊN TRUYỀN VIỆC HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH

TRÊN TRUYỀN HÌNH

1.1 Khái niệm

1.1.1 Tuyên truyền

Hán - Việt Từ điển giải thích: “Tuyên” có nghĩa là tản khắp mọi nơi;

“Truyền” có nghĩa là đem của người này mà trao cho kẻ kia [tr.39-172] Tuyên

truyền là một trong ba hình thái của công tác tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh

nói:“Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếu không đạt được mục tiêu đó thì truyền truyền thất bại Tuyên truyền có

ba nội dung chủ yếu là: Thông tin (định hướng thông tin); Giáo dục và vận động quần chúng; Tổ chức quần chúng đi tới hành động” [32, tr.162]

Tại Việt Nam, tuyên truyền là bộ phận quan trọng của công các tư tưởng,

có nhiệm vụ phổ biến, truyền bá hệ tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đến quần chúng nhân dân; nâng cao nhận thức, hình thành và củng cố niềm tin, giáo dục lý luận, đạo đức, lối sống; bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng hành động cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân; uốn nắn nhận thức lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới Từ những lý giải trên kết hợp với nghiên cứu thực tiễn, xin đưa ra

khái niệm: “Tuyên truyền là phổ biến, giải thích một tư tưởng, một chủ trương, một quan điểm, một vấn đề nào đó nhằm tác động vào nhận thức của đối tượng tuyên truyền, hình thành một thế giới quan, nhân sinh quan và cổ vũ tính tích cực của họ để đạt được mục đích của chủ thể tuyên truyền”

18

1.1.2 Học tập

Học tập là quá trình diễn ra liên tục, không ngừng nghỉ, cả trong trạng thái chủ động và bị động Ở thế chủ động, người học tự tìm kiếm các tri thức cần thiết thông qua nhiều phương thức khác nhau như: sách vở, mạng internet, học hỏi những người có kinh nghiệm, có kiến thức chuyên môn (thầy, cô) Học tập chủ động giúp người học có thể tự sàng lọc những tri thức mình đã tiếp nhận và chủ động hơn trong việc ghi nhớ, thay đổi hành vi

Ở thế bị động, người học bị ảnh hưởng bởi rất nhiều những luồng quan điểm,

tư tưởng, hành động, thái độ từ môi trường sống xung quanh Quá trình học tập bị động thường mang tới nhiều các tác dụng tiêu cực vì người học không sàng lọc các tri thức mà mình tiếp nhận Để khắc phục điều này, chỉ có cách tăng cường học tập chủ động, xây dựng giá trị, hệ tư tưởng, phương pháp luận khoa học, phù hợp với đạo đức và thuần phong mỹ tục

Trong bối cảnh mới của xã hội, nhất là sự tiến bộ vượt bậc của khoa học

kỹ thuật, quá trình học tập cũng đã có thêm nhiều đặc trưng Học tập trở thành một khái niệm rộng hơn, có thể được hiểu là bất kỳ một quá trình, hoạt động nào mang đến sự thay đổi về kiến thức, hành vi của cá nhân đều được coi là học tập Quá trình học tập này diễn ra suốt đời ở tất cả mọi người, mọi độ

tuổi Trong phạm vi luận văn, học tập được hiểu là: “Một quá trình thường xuyên, liên tục, nhằm đáp ứng nhu cầu nâng cao hiểu biết, cập nhật kiến thức,

kỹ năng của người học ở mọi lứa tuổi trong từng giai đoạn cụ thể”

19

phía sau Nhưng trong những bối cảnh cụ thể, từ “theo” còn có thể mang những tầng nghĩa như: hoạt động liên tục trong một công việc cụ thể nào đó, nhằm một mục đích nhất định Trong luận văn, từ “theo” được hiểu với ý nghĩa tin, hướng suy nghĩ, hành động cho phù hợp với mục đích, yêu cầu của

cá nhân, tổ chức, tôn giáo, quan niệm đạo đức, quan niệm thẩm mỹ nào đó

Kết hợp giữa hai khái niệm, có thể khái quát về “làm theo” như sau: “làm theo là sử dụng công sức của bản thân để điều chỉnh hành vi, suy nghĩ của bản thân cho phù hợp với một hành động, quan điểm nào đó”

1.1.4 Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

* Tư tưởng Hồ Chí Minh:

Đại hội IX của Đảng khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại” [12, tr.35]

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm và tư tưởng của Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng, được Đảng Cộng sản Việt Nam tổng kết,

hệ thống hóa Hệ thống tư tưởng này bao gồm những quan điểm về những vấn

đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; vận dụng và phát triển Chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết tinh của văn hóa dân tộc Việt Nam, tư tưởng cách mạng Pháp, tư tưởng tự do của Hoa Kỳ, lý tưởng cộng sản Mác - Lênin, tư tưởng văn hóa phương Đông, văn hóa phương Tây và phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh Tư tưởng

Hồ Chí Minh đã được xác định là một hệ tư tưởng chính thống của Đảng Cộng sản Việt Nam bên cạnh chủ nghĩa Mác - Lênin, chính thức đưa ra từ Đại hội VII của Đảng Đảng Cộng sản, Nhà nước Việt Nam cùng các quan điểm chính

20

thống ở Việt Nam hiện nay đều thống nhất đánh giá tư tưởng Hồ Chí Minh chính là cách vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam và coi tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng Cộng sản Việt Nam và của dân tộc Việt Nam

* Đạo đức Hồ Chí Minh:

Đạo đức Hồ Chí Minh là nội dung cơ bản của chủ nghĩa nhân văn, bắt nguồn từ sự kết hợp hài hoà truyền thống đạo đức, nhân văn của dân tộc Việt Nam với tinh hoa của chủ nghĩa nhân văn, văn hóa nhân loại Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức mới, hình thành và nhằm phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người; đáp ứng sự ứng xử văn minh của con người trong thời đại mới Bản thân Người chính là tấm gương mẫu mực về đạo đức mới trong sáng Chính nhờ có đạo đức mới mà mỗi người tự phấn đấu, hoàn thiện mình, hình thành năng lực hoàn thành nhiệm vụ mà Tổ quốc giao Do vậy, đạo đức theo Hồ Chí Minh, chính là nền tảng vững chắc

để mỗi con người hoàn thành được nhiệm vụ của mình; nhất quán và xuyên suốt trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng Đạo đức Hồ Chí Minh tập trung trên một số nội dung như trung với nước, hiếu với dân; Cần kiệm liêm

chính, chí công vô tư; Lòng nhân ái, yêu thương con người Người chỉ rõ:

“Đạo đức cách mạng không phải trên trời rơi xuống Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [36, tr.204-293]

* Phong cách Hồ Chí Minh:

Phong cách Hồ Chí Minh là một chỉnh thể gắn bó chặt chẽ với nhau từ ý nghĩ đến cách nói, cách viết và cả phong cách làm việc, cách ứng xử, phong cách sinh hoạt thường ngày Trước Đại hội VII của Đảng Cộng Sản Việt Nam (tháng 6/1991), Đảng vẫn sử dụng từ “tác phong” để nói về Chủ tịch Hồ Chí Minh Tuy nhiên, từ này chỉ bao quát được cách làm việc, công tác và thói

21

quen sống thường ngày của Người, chưa thể khái quát được cả yếu tố “ý nghĩ” Sau này, từ tác phong đã được thay thế bằng từ “phong cách”, bao quát hơn và hợp lý hơn Từ đây, tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh đã được gắn liền với nhau, thể hiện trọn vẹn, phong phú trong toàn bộ cuộc sống

và hoạt động Cách mạng cũng như hệ tư tưởng của Người Nói đến phong cách Hồ Chí Minh thì bất kỳ ai cũng sẽ liên tưởng ngay tới những đặc trưng giá trị, những dấu ấn rất riêng của Hồ Chí Minh, gắn liền với tư tưởng và đạo đức của Người Đó là nhân cách lớn, siêu việt, trí tuệ, lỗi lạc, đạo đức trong sáng và nhân văn; là phong cách của một vĩ nhân, một chiến sĩ cộng sản lỗi lạc, một nhà văn hóa lớn Phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện trong mọi lĩnh vực của đời sống và hoạt động, tạo nên một chỉnh thể nhất quán, có giá trị nghiên cứu khoa học, có giá trị áp dụng vào thực tiễn thể hiện trên một số nội dung như: phong cách tư duy, làm việc, diễn đạt và lãnh đạo

1.1.5 Truyền hình

Truyền hình là phương tiện thiết yếu cho mỗi gia đình và xã hội, quốc gia và dân tộc; công cụ sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hóa cũng như các lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng; được sử dụng như một công cụ giải trí, chức năng thông tin Truyền hình đã tham gia vào quá trình quản lý

và giám sát xã hội, tạo lập và định hướng dư luận, giáo dục và phổ biến kiến thức, phát triển văn hóa, quảng cáo và các dịch vụ khác Thế mạnh của truyền hình là khả năng tích hợp hầu hết các loại thông tin từ báo in, phát thanh, điện ảnh để truyền tải thông tin phong phú, hấp dẫn đặc biệt nhờ sự giao tiếp

bằng thị giác và thính giác Như vậy, truyền hình là một loại hình truyền thông đại chúng chuyển tải thông tin bằng hình ảnh và âm thanh về một sự vật, hiện tượng đi xa bằng sóng vô tuyến điện

1.1.6 Tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh trên truyền hình

22

Tuyên truyền về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là công tác phổ biến, truyền tải tư tưởng, đạo đức của Người đến với cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân để mọi người cùng hiểu, ghi nhớ, rèn luyện, noi gương

và áp dụng vào trong công việc, trong đời sống Thông qua đó, toàn Đảng, toàn dân có thể phát huy cao độ các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đấu tranh khắc phục sự suy thoái về đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên và nhân dân; ngăn chặn và đẩy lùi tệ nạn quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các tệ nạn xã hội; giáo dục, vận động thuyết phục xây dựng quyết tâm, tích cực hành động theo tấm gương đạo đức của Người Công tác tuyên truyền phải làm cho việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thực sự trở thành một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, tạo thành phong trào của cả nước được mỗi người dân nhiệt liệt hưởng ứng; thấm sâu vào đời sống xã hội, chi phối mọi hoạt động của xã hội, nâng cao nhận thức, hình thành tình cảm, ý chí và hành động của mỗi người

Từ khái niệm về “tuyên truyền”; “học tập”, “làm theo”,“tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” và “truyền hình” nêu trên kết hợp với thực tiễn, khái quát khái niệm “tuyên truyền việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo

đức, phong cách Hồ Chí Minh” được định nghĩa như sau: “Tuyên truyền về việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình là hoạt động nhằm phổ biến, truyền bá tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân; giúp

họ có nhận thức sâu sắc hơn, củng cố vững chắc hơn niềm tin, để tự giác, tích cực và quyết tâm hành động theo nhằm hiện thực hóa tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người trong học tập, công tác và đời sống của mỗi người thông qua các tác phẩm truyền hình”

1.2 Vai trò của việc tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình

23

Ngày 07/11/2006 Bộ Chính trị khoá X ban hành chỉ thị 06-CT/TW về tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong toàn Đảng, hệ thống chính trị Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương đã ban hành hướng dẫn 11-HD/TTVH ngày 06/12/2006 hướng dẫn các địa phương, ban, ngành triển khai cuộc vận động theo chỉ thị của Bộ Chính trị Hơn lúc nào hết Đảng ta, nhân dân ta phải quan tâm đầy đủ đến vấn đề đạo đức, tiếp tục xây dựng hoàn thiện những chuẩn mực đạo đức đúng đắn, tiến bộ, phù hợp, tăng cường quản lý đạo đức trong Đảng, trong nhân dân

Nắm được vai trò quan trọng của việc tuyên truyền học tập và làm theo

tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, hệ thống thông tin tuyên truyền của Đảng và Nhà nước như truyền hình, phát thanh, báo in, báo mạng điện tử phải vào cuộc, tiếp tục xây dựng, đẩy mạnh hơn nữa những nội dung tuyên truyền về vấn đề này, đưa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí đến rộng rãi hơn với quần chúng; đặc biệt là truyền hình - kênh thông tin chính thống có

độ tin cậy cao Việc các Đài truyền hình tham gia mạnh mẽ vào công tác tuyên truyền tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng trong với công chúng, xã hội, Đảng và Nhà nước Ý nghĩa này được thể

hiện rõ ràng qua một số khía cạnh như:

1.2.1 Vai trò của việc truyền hình tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với công chúng, nhân dân

Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ, đem một việc gì đó nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm; nếu không đạt được mục đích, đó là tuyên truyền thất bại Vì vậy, việc các Đài truyền hình tham gia vào việc tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

đã giúp công chúng có được kênh thông tin đầy đủ, chính xác, đa dạng, hoàn chỉnh về hệ thống tư tưởng, đạo đức và phong cách của chủ tịch Hồ Chí Minh Các thông tin được truyền tải đa dạng, dưới nhiều hình thức khác nhau,

24

liên tục trong thời gian dài sẽ giúp “dân hiểu, dân nhớ” Đây chính là bước đầu tiên của việc thúc đẩy hành động, xây dựng một hệ tư tưởng chính thống cho quần chúng nhân dân Cùng với đó, mỗi địa phương, căn cứ tình hình thực tế, việc tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh sẽ được truyền tải bằng những hình thức, phương pháp, cách thức hoặc thậm chí là bằng tiếng của đồng bào dân tộc với cách diễn đạt gần gũi, thân thiện thì tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh sẽ dễ dàng gắn liền với thực tiễn đời sống, giúp công chúng dù ở tầng lớp nào, trình độ

nào, vùng miền nào cũng đều có thể hiểu và làm theo

1.2.2 Vai trò của việc truyền hình tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với cán bộ, đảng viên

Bên cạnh những cuộc vận động học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh diễn ra trong nội bộ các cơ quan, Đảng bộ; truyền hình cũng là phương thức tuyên truyền quan trọng giúp củng cố, khẳng định sự vững chắc hệ tư tưởng Hồ Chí Minh với những người làm cách mạng Việc có thêm những chương trình tuyên truyền từ truyền hình sẽ giúp thống nhất ý chí, hành động trong Đảng, tăng cường xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, ngăn chặn, đẩy lùi sự thoái hóa về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng Từ đó, chấn chỉnh, uốn nắn nhận thức lệch lạc, đấu tranh có hiệu quả với những luồng tư tưởng thù địch sai trái Qua quá trình này, mỗi cán bộ đảng viên học được thêm nhiều điều từ tư tưởng, đạo đức đến phong cách của Bác, trở thành một chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, nắm vững và kiên định các quan điểm có tính nguyên tắc trong quá trình đổi mới; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc, chủ nghĩa xã hội, xây dựng phương pháp tư duy biện chứng khoa học, có lối sống, đạo đức giản

dị, bài trừ tệ nạn, quan liêu, hủ hóa; góp phần xây dựng khối đại đoàn kết, thống nhất sức mạnh về ý chí, tinh thần quyết tâm của Đảng

25

1.2.3 Vai trò của việc truyền hình tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với các cơ quan Đảng, Nhà nước

Hiện nay, việc tuyên truyền học tập theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh được Đảng coi là nhiệm vụ trọng tâm của công tác tuyên truyền, được nêu rõ trong Chỉ thị 01-CT/TƯ, ngày 22/03/2006 của Bộ Chính trị Sự tham gia của các Đài truyền hình đã giúp nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, nhất là với nhóm công chúng vùng sâu vùng xa, biên giới hải đảo, vùng khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số Các đài truyền hình cũng là cánh tay đắc lực giúp Đảng tạo dựng nền móng, xây dựng hệ thống quan điểm lý luận chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thống nhất định hướng, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, huy động toàn thể các nguồn lực, xây

dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

1.2.4 Vai trò của việc truyền hình tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với toàn xã hội

Các đài truyền hình đã trở thành cầu nối, đưa chủ nghĩa Mác - Lê nin, hệ

tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nói riêng đến gần hơn với toàn bộ các tầng lớp trong xã hội Việc không ngừng tuyên truyền bằng nhiều hình thức, nhiều chương trình khác nhau góp phần tạo nên những sự chuyển biến rất tích cực về nhận thức, tạo ra sự thống nhất về tư tưởng, về ý chí, về mục tiêu phát triển cho cả nước, tạo sự đồng thuận cao trong mọi tầng lớp nhân dân Chính nhờ điều này mà các nguồn lực trong xã hội được huy động hiệu quả, những Quyết định, Nghị quyết của Đảng

dễ dàng đi vào cuộc sống, được nhân dân ủng hộ, tin tưởng, làm theo

1.2.5 Vai trò của việc truyền hình tuyên truyền Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với mỗi đài truyền hình

Với các đài truyền hình, việc tăng cường tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là thể hiện trách nhiệm

26

trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước giao trên mặt trận tuyên truyền, tư tưởng Các đài sẽ góp phần quan trọng trong xây dựng hệ tư tưởng thống nhất ở địa phương nói riêng và toàn xã hội nói chung; tạo ra khối đại đoàn kết toàn dân, huy động sức mạnh toàn dân tộc, đẩy lùi các thế lực thù địch, bài trừ những luồng tư tưởng sai trái ra khỏi xã hội Mặt khác, việc thực hiện tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh sẽ xây dựng, củng cố hệ tư tưởng, quan điểm, phương pháp luận, nêu tấm gương đạo đức, tấm gương ứng xử, biểu tượng về phong cách sống cho những người làm báo Từ đó, đội ngũ những nhà báo sẽ tiếp tục thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ trên mặt trận tư tưởng, đưa tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh đến gần, đến sát hơn với mọi tầng lớp trong xã hội

1.3 Nội dung tuyên truyền việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình

Trong giai đoạn hiện nay, các thế lực thù địch đang tìm mọi cách chống phá cách mạng, trong đó có nhiều hành động xuyên tạc, bôi nhọ hình ảnh, công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với dân tộc ta và cả nhân loại; tác động tiêu cực từ mặt trái nền kinh tế thị trường, sự suy thoái về đạo đức, lối sống trong xã hội và của một bộ phận cán bộ, đảng viên đang trở thành nguy cơ to lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Do vậy, tiếp tục tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên sóng truyền hình có ý nghĩa quan trọng, là một trong những nội dung cơ bản để giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên và mọi người trong xã hội, hình thành những phẩm chất đạo đức cách mạng, đạo đức của con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa giai đoạn mới Nội dung tuyên

truyền cần tập trung một số vấn đề sau:

- Về tư tưởng Hồ Chí Minh, tập trung tuyên truyền tư tưởng dân tộc, mối

quan hệ dân tộc - giai cấp và cách mạng giải phóng dân tộc; Tư tưởng về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội; Tư tưởng về đại đoàn kết dân tộc; Tư tưởng về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; Tư tưởng về Đảng Cộng sản Việt Nam; Tư tưởng về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân; Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh; Tư tưởng nhân văn

và văn hóa Hồ Chí Minh

- Về đạo đức Hồ Chí Minh, cần tập trung tuyên truyền: Trung thành với

Đảng, với Tổ quốc, tận tụy với nhân dân; Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; Đạo đức Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội; Yêu thương con người, tinh thần đoàn kết quốc tế trong sáng

- Về phong cách Hồ Chí Minh, là hệ thống chỉnh thể, gắn bó chặt chẽ,

phát triển từ suy nghĩ đến nói, viết và biểu hiện qua phong cách làm việc, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt hàng ngày Với phong cách Hồ Chí Minh, việc tuyên truyền cần phải đảm bảo truyền đạt tới công chúng một số những nội dung như: Tuyên truyền phong cách tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh; Phong cách làm việc tập thể và dân chủ; Phong cách làm việc khoa học, nói đi đôi với làm

28

1.3.2 Tuyên truyền kết quả học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Tuyên truyền kết quả học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh có thể hiểu là tuyên truyền về những điều đã làm được và chưa làm được của các cán bộ, đảng viên, các tổ chức Đảng trong qua trình học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, cụ thể truyền hình cần

đề cập đến một số nội dung sau:

- Một là, kết quả việc triển khai công tác tuyên truyền học tập và làm

theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình địa phương Cần tìm hiểu để chỉ ra các đài truyền hình đã tiến hành tuyên truyền theo đúng kế hoạch của cấp trên, chủ động xây dựng kế hoạch tuyên truyền phù hợp với đặc điểm của các địa phương, phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của các đài chưa Số lượng phát sóng, nội dung, hình thức, chất lượng tuyên truyền như thế nào, công tác tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình có đi vào nền nếp, mang lại hiệu quả thiết thức

- Hai là, kết quả thể hiện ở nhận thức, hành động của cá nhân, tổ chức

trong quá trình học tập, làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong việc làm cụ thể Nghĩa là truyền hình thông tin về những thay đổi trong nhận thức tư tưởng, phẩm chất đạo đức của cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân Nhận thức về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh có được nâng lên, thể hiện thông qua chất lượng thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và thực hiện các nhiệm vụ khác Những tấm gương tập thể và cá nhân tiên tiến, điển hình; những hành động, việc làm

mang lại ý nghĩa xã hội nào

- Ba là, tuyên truyền về phát huy vai trò của tổ chức đảng, chính quyền

địa phương trong việc đề ra chủ trương, đường lối lãnh đạo công tác tuyên

29

truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong tham mưu, đề xuất, giám sát việc tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; về phát huy vai trò tự học, tự phấn đấu tu dưỡng của người cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trong việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

1.3.3 Tuyên truyền nguyên nhân của kết quả trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Mối liên hệ nhân quả có tính khách quan, tất yếu nên phải tìm nguyên nhân của sự vật, hiện tượng dẫn đến kết quả trong thế giới hiện thực khách quan Chỉ ra nguyên nhân của kết quả của một hoạt động nào đó giúp chủ thể hoạt động đó nhận thức được rõ nguồn gốc, tính chất đúng đắn hay chưa đúng đắn trong tác động, hành động làm nên kết quả ngày hôm nay Kết quả tốt do nguyên nhân, gốc rễ tác động làm nên kết quả đúng đắn, phù hợp Nguyên nhân - gốc rễ đó cần được nhận thức nâng cao và tiếp tục thúc đẩy sự vật phát triển Và ngược lại, kết quả của một hoạt động chưa tốt là do nguồn gốc - nguyên nhân làm nên kết quả đó chưa phù hợp; để cải thiện kết quả cần điều chỉnh, thay đổi thực tiễn, cách thức tác động, vận hành… làm nên kết quả đó Với các đài truyền hình khi tuyên truyền về một kết quả của một hoạt động nào

đó, việc chỉ ra nguyên nhân là cần thiết Bởi điều này sẽ giúp cho chủ thể của hoạt động nghiên cứu, tham khảo điều chỉnh cách thức hoạt động của một công việc nào đó phù hợp, hiệu quả hơn Đài truyền hình tuyên truyền về điều này thông qua các tác phẩm tin, bài viết, phóng sự sẽ giúp cho các cơ quan quản

lý, những nhà quản lý, những người xây dựng kế hoạch thực hiện học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh có những điều chỉnh các

kế hoạch hành động cho phù hợp để kết quả thực hiện được tốt nhất

30

1.3.4 Tuyên truyền về những thuận lợi, khó khăn trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

* Tuyên truyền về những thuận lợi trong học tập và làm theo tư tưởng,

đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt quan trọng đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, có tác động to lớn, sâu rộng, trực tiếp đến đời sống, tâm tư của nhân dân Chính vì vậy học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nên việc triển khai, thực hiện tuyên truyền là việc quan trọng, cấp thiết Thực tế cho thấy, đưa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào cuộc sống là việc khó, đòi hỏi sự công phu, tâm huyết, tinh thần quyết tâm của cán bộ đảng viên và đặc biệt là trách nhiệm rất cao của người lãnh đạo Trong khó khăn của quá trình thực hiện đó cũng có những thuận lợi Việc chỉ ra những thuận lợi trong quá trình thực hiện, đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào cuộc sống cần được nhìn nhận đánh giá đúng để nhân rộng triển khai Khi nêu được những thuận lợi trong triển khai đồng thời khẳng định tính đúng đắn, bởi mục tiêu được xác định phù hợp với điều kiện thực tế, phù hợp với mong muốn, nguyện vọng của nhân dân… đồng nghĩa cũng đập tan những điều các thế lực thù địch, phần tử bất mãn, cơ hội chính trị xuyên tạc về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh Thuận lợi trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương về vấn đề này; là kinh nghiệm của đội ngũ lãnh đạo đã giúp họ xây dựng nên những kế hoạch tuyên truyền đúng đắn, thiết thực; là cán bộ, đảng viên nâng cao tính tự giác, ý thức trách nhiệm, gương mẫu, thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện trong công tác và cuộc sống; là sự đồng lòng, quyết tâm của

31

các đảng viên và quần chúng nhân dân với quyết tâm cao nhất học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

* Tuyên truyền về những khó khăn trong học tập và làm theo tư tưởng,

đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh chưa đi vào thực tiễn vì thực tiễn có thể đó là những khó khăn ở trình độ của đội ngũ những người triển khai, thực thi; từ công tác phát sóng của các đài truyền hình… Chính vì vậy, bên cạnh việc tuyên truyền về những thuận lợi, các đài truyền hình cũng cần tuyên truyền về những hạn chế, những khó khăn trong thực hiện việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh - đó là chỉ ra những rào cản, những điều khó thực hiện khi đưa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào cuộc sống Khi chỉ ra những hạn chế từ những góc nhìn khách quan sẽ là cơ hội để đối tượng liên quan đến việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cùng nhìn nhận và có những giải pháp phù hợp

Những nội dung khó khăn trong tuyên truyền về việc học tập và làm theo

tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh như: sự lúng túng trong triển khai các chỉ thị, nghị quyết ở địa phương; việc nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt, người đứng đầu ở một số địa phương, đơn vị kết quả chưa rõ ràng; việc xây dựng kế hoạch làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh của các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu chưa thật cụ thể, tiến độ còn chậm so với yêu cầu; tính tiền phong gương mẫu, tinh thần tự giác của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức còn hạn chế; tuyên truyền, phê phán những nhận thức lệch lạc, những biểu hiện suy thoái về đạo đức, tư tưởng; bệnh thành tích, bệnh hình thức, bệnh quan liêu…

cá nhân tập thể rút ra được trong quá trình học tập Ngoài ra, thực hiện những cách tuyên truyền này còn là biện pháp rất tốt để gợi mở những hướng tuyên truyền mới, những cách mới để đưa các giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào thực tiễn cuộc sống Mỗi tấm gương đó có thể là một cá nhân hay một tổ chức; một cán bộ đảng viên hay một người dân có những đóng góp thiết thực trong quá trình đưa tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào cuộc sống Tuyên truyền về những đảng viên là tấm gương trong quần chúng, việc tuyên truyền thực hiện việc học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh trên truyền hình đòi hỏi thông tin về đảng viên phải có nhận thức đúng đắn về vai trò của mình để từ đó tự giác, trung thực, gương mẫu; phải là người có trách nhiệm đối với công việc và đơn vị; có đạo đức, lối sống; có ý thức tổ chức kỷ luật, đồng thời quan hệ gần gũi với quần chúng

1.4 Yêu cầu về tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình

1.4.1 Nội dung tuyên truyền phải đa dạng, phong phú

Theo đó, công tác tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình có thể tóm gọi trong một số nội dung trọng tâm mà các đài cần tiến hành tuyên truyền đó là: phổ biến giới

33

thiệu nội dung dung cốt lõi của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; kết quả học tập, nguyên nhân của kết quả, những thuận lợi và khó khăn, mô hình, cá nhân tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Công tác tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh muốn đạt hiệu quả thiết thực thì nội dung tuyên truyền phải phong phú, đa dạng, đầy đủ cũng như lựa chọn những nội dung quan trọng, gắn với đặc điểm nhiệm vụ trọng tâm của địa phương để tiến hành tuyên truyền Trên cơ sở những mặt yếu, hạn chế về việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở các địa phương để xác định nội dung tuyên truyền đột phá vào các vấn đề đó, từ đó làm chuyển biến nhận thức cho cán bộ, đảng viên, nhân dân tại địa phương đó

Khi tuyên truyền cần đa dạng những khía cạnh của việc thực hiện các nội dung, điều này sẽ giúp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân có được cái nhìn bao quát, toàn diện về tình hình, kết quả của việc đưa nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào cuộc sống Qua những bài viết, tin, phóng sự tần suất xuất hiện của các nội dung có thể thấy được mức độ tiếp nhận và hiệu quả của việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong cuộc sống như thế nào Những khía cạnh nào được triển khai học tập tốt, phù hợp; khía cạnh nào cần phải tích cực đầu tư hơn; khía cạnh nào chưa hợp lý cần điều chỉnh cho phù hợp hơn Việc tuyên truyền việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình cũng sẽ là kênh thông tin quan trọng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, góp phần giúp cho các nhà hoạch định chính sách nhìn lại những chính sách, chủ trương mình đưa ra và có những điều chỉnh hợp lý hơn Tuy nhiên, nội dung tuyên truyền đa dạng nhưng phải chính xác, mang tính thời sự

và đảm bảo lợi ích quốc gia, dân tộc

1.4.2 Hình thức tuyên truyền phải sinh động, hấp dẫn

34

Chương trình tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh nếu chỉ được chau chuốt, chú trọng vào nội dung tuyên truyền thì chưa đủ để hấp dẫn công chúng Thực tế, số lượng công chúng xem truyền hình là một trong tiêu chí đánh giá chất lượng hiệu quả của đài PTTH và của biên tập viên, phóng viên của đài đó Để tác phẩm đến được với đông đảo người tiếp nhận thì cần chú trọng đến cả hình thức tuyên truyền Hình thức tuyên truyền việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh sinh động, sáng tạo và hấp dẫn sẽ góp phần thu hút được

sự theo dõi của đông đảo công chúng

Hiện nay, sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật, những hình thức tiếp nhận của công chúng với các chương trình truyền hình cũng có nhiều sự thay đổi mạnh mẽ Công chúng sẽ bỏ qua những chương trình “nhàm chán”, thiếu điểm nhấn, thiếu sức hút Vì yêu cầu thực tiễn như vậy, các chương trình tuyên truyền về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cần phải chuyển mình, phải lựa chọn những hình thức tuyên truyền sinh động, hấp dẫn hơn để gia tăng khả năng tiếp nhận và ghi nhớ thông tin tuyên truyền của công chúng Hình thức tuyên truyền không chỉ lựa chọn những thể loại chương trình truyền thống như các phóng sự, phim tài liệu, chương trình phân tích chuyên sâu mà còn có thể khai thác theo hướng xây dựng những chương trình tin nhanh, tin tổng hợp với nhiều tin dạng ngắn

về các mô hình điểm, về gương tốt hoặc gương xấu, về đưa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào thực tiễn cuộc sống

Cần có sự trẻ hóa hơn nữa các chương trình truyền hình tuyên truyền về

tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để tiếp cận nhóm công chúng trẻ tuổi hơn Đồng thời, khai thác hình ảnh và sử dụng âm thanh cũng cần có những sự thay đổi Những người làm chương trình cần cố gắng trẻ hóa hơn trong việc sử dụng hình ảnh và âm thanh; khai thác hình ảnh màu sắc tươi

35

sáng, âm thanh trẻ trung hơn để giúp công chúng tăng sự chú ý, không bị nhàm chán, không bị quên mất các phần chương trình đã theo dõi Sử dụng đa dạng và linh hoạt các phương thức thông tin của báo chí, sử dụng đa dạng các thể loại báo chí như tin, bài phản ánh, phóng sự, ký chân dung,… nhằm đưa các nội dung về tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đến với công chúng một cách phù hợp và hiệu quả nhất Cần tổ chức tin, bài theo cấu trúc thông tin với nhiều thành phần như: lời dẫn, hình ảnh động; âm thanh bao gồm lời nói, tiếng động, âm nhạc; dung lượng, thời lượng tác phẩm, tổ chức kết cấu chương trình hợp lý; bố trí thời điểm phát sóng phù hợp với đối tượng công chúng, cụ thể:

- Kết cấu tác phẩm mạch lạc, hiện đại, được sắp xếp, xếp đặt các nội

dung theo một tuyến bài vừa có nội dung, video, graphic có vai trò quan trọng, góp phần làm cho tuyến bài tuyên truyền trở lên rõ ràng, liền mạch, khoa học, dễ hiểu và có sức truyền cảm đối với người tiếp nhận thông tin

- Khai thác, sử dụng hợp lý các thể loại: Tùy vào nội dung tuyên truyền

mà lựa chọn hình thức chuyển tải phù hợp Ví dụ: nội dung lớn, phức tạp mà dùng thể loại tin để thông tin chưa chắc phù hợp; hay ngược lại: nội dung nhỏ, chỉ cần thể loại tin để chuyển tải nhưng lại chọn thể loại tin tức, sự kiện, hay phóng sự, bình luận chuyên sâu

- Linh hoạt trong khai thác, sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh và âm thanh - các yếu tố đa phương tiện trên sóng truyền hình như: Ngôn ngữ thể hiện phải

căn cứ theo đối tượng tiếp nhận mà mỗi chương trình sẽ có những ngôn ngữ thể hiện khác biệt Chẳng hạn, các chương trình tuyên truyền mang tính đại chúng sẽ sử dụng những ngôn ngữ đơn giản, linh hoạt, gắn liền với thực tiễn cuộc sống, dễ hiểu, dễ nhớ Trong những chương trình cho cán bộ, đảng viên, những người có nền tảng tư tưởng và lý luận sẽ lựa chọn ngôn ngữ mang tính

lý luận cao, khái quát lớn hơn Với các chương trình ở đài địa phương, biên

36

tập viên sẽ sử dụng nhiều ngôn ngữ bản địa để tăng độ gần gũi, dễ hiểu với công chúng Từ đó, tăng khả năng thu hút, theo sát của công chúng với chương trình Ngôn ngữ nói cần phải trầm bồng, có sự nhấn nhá trong những nội dung quan trọng để công chúng tiếp nhận được nhiều thông tin hơn Nếu được, cần khai thác những chi tiết điểm nhấn, ấn tượng nhất trong bài để giúp công chúng khắc sâu, nhớ lâu, từ đó ảnh hưởng hành động Bên cạnh đó, việc

sử dụng đa dạng về hình ảnh, khai thác cả những thước phim tài liệu không màu được lưu trữ để đưa tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh đến với quần chúng một cách sâu sắc, thực tế, chân thật và gần gũi Đồng thời, phối hợp hài hòa giữa tư liệu lịch sử, những hình ảnh thực tại của địa phương

để công chúng không cảm thấy lạ lẫm, mà là thực tế cuộc sống, những điều diễn ra hàng ngày với bản thân mình Có như vậy, công chúng mới tăng khả năng tiếp nhận và ghi nhớ về những giá trị tốt đẹp trong hệ tư tưởng, trong đạo đức cao thượng và phong cách sống của chủ tịch Hồ Chí Minh Tuy nhiên, cần đặc biệt tránh việc làm dụng hình ảnh quảng cáo, không phù hợp với nội dung tuyên truyền, những hình ảnh không đảm bảo thuần phong mỹ tục, không phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quan niệm thẩm mỹ của người Việt Sai phạm này có thể làm hỏng toàn bộ nội dung chương trình tuyên truyền, làm giảm sự chú ý của công chúng Cuối cùng là việc sử dụng âm thanh trong các tác phẩm tuyên truyền về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phải là những âm thanh bình dị, hồn hòa, giản dị, dễ nghe, dễ tiếp nhận Âm thanh được lựa chọn phù hợp sẽ giúp nội dung tuyên truyền không

bị khô khan, không bị giáo điều và khó nhớ với công chúng

1.4.3 Các yếu tố khác

Bên cạnh những nội dung trên, tần xuất, kết cấu, thời điểm, dung lượng phát sóng cũng góp phần tuyên truyền học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trên truyền hình đạt chất lượng và hiệu quả, cụ thể: