PHẦN MỞ ĐẦU1.Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu Với sự phát triển nở rộ của Thương mại điện tử, vô hình chung tạo ra một môitrường phát triển quá ư thích hợp để thanh toán trực tuyến phát
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành chuyên đề báo cáo thực tập này trước hết em xin gửi đến quýthầy,cô giáo trong khoa Hệ thống thông tin kinh tế và thương mại điện tử trường đạihọc Thương mại lời cảm ơn chân thành
Đặc biệt, em xin gởi đến thầy Nguyễn Văn Minh, người đã tận tình hướngdẫn, giúp đỡ em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này lời cảm ơn sâu sắc nhất
Em xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh Đạo, các phòng ban của công ty cổ phầnthương mại 4TECH, đã tạo điều kiện thuận lợi cho em được tìm hiểu thực tiễn trongsuốt quá trình thực tập tại công ty
Cuối cùng em xin cảm ơn các anh chị phòng kinh doanh của công ty cổ phầnthương mại 4TECH đã giúp đỡ, cung cấp những số liệu thực tế để em hoàn thànhtốt khóa luận tốt nghiệp này
Đồng thời nhà trường đã tạo cho em có cơ hội được thưc tập nơi mà em yêuthích, cho em bước ra đời sống thực tế để áp dụng những kiến thức mà các thầy côgiáo đã giảng dạy Qua công việc thực tập này em nhận ra nhiều điều mới mẻ và bổích trong việc kinh doanh để giúp ích cho công việc sau này của bản thân
Vì kiến thức bản thân còn hạn chế, trong quá trình thực tập, hoàn thiện khóaluận này em không tránh khỏi những sai sót, kính mong nhận được những ý kiếnđóng góp từ cô cũng như quý công ty
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
MỤC LỤC ii
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ iv
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu 1
2 Mục tiêu, đối tượng nghiên cứu 1
3 Phạm vi nghiên cứu: 2
4 Phương pháp nghiên cứu: 2
4.2 Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu 3
5 Kết cấu đề tài 3
Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THANH TOÁN TRỰC TUYẾN 4
1.1 Một số khái niệm cơ bản 4
1.1.1 Khái niệm thanh toán điện tử 4
1.1.2 Khái niệm thanh toán trực tuyến 4
1.1.3 Khái niệm thanh toán trực tuyến (TTTT) 5
1.2 Một số vấn đề lý luận về thanh toán trực tuyến 5
1.2.1.Đặc điểm của thanh toán trực tuyến 5
1.2.2 Ưu, nhược điểm của hệ thống thanh toán trực tuyến 5
1.2.3 Các yếu tố cấu thành của một hệ thống thanh toán trực tuyến 8
1.2.4 Phân loại các hệ thống thanh toán trực tuyến 10
1.2.5 Yêu cầu với một hệ thống thanh toán trực tuyến 20
1.2.6 Tầm quan trọng của thanh toán trực tuyến đối với phát triển kinh tế xã hội nói chung và thương mại điện tử nói riêng 21
1.3 Tổng quan tình hình nghiên cứu về thanh toán trực tuyến trên thế giới và Việt Nam 22
1.3.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 22
1.3.2.Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam 23
1.4 Kinh nghiệm phát triển thanh toán trực tuyến ở một số doanh nghiệp 24
Chương 2: PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI THANH TOÁN TRỰC TUYẾN TRÊN WEBSITE HTTPS://4TECH.VN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI 4TECH 25
Trang 32.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần thương mại 4TECH và tình hình hoạt
động kinh doanh của công ty 25
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần thương mại 4TECH 25
2.1.2 Cơ cấu tổ chức nhân sự 26
2.1.3 Các lĩnh vực kinh doanh chủ yếu 28
2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015-2017 28
2.2 Thực trạng triển khai thanh toán trực tuyến trên website http://4tech.vn của công ty cổ phần thương mại 4TECH 29
2.2.1 Tương quan giữa thanh toán trực tuyến và thanh toán ngoại tuyến của công ty 29
2.3 Kết quả phân tích dữ liệu sơ cấp và thứ cấp 31
2.3.1 Kết quả phân tích dữ liệu sơ cấp 31
2.3.2 Kết quả phân tích dữ liệu thứ cấp 33
3.1.1 Các kết quả đạt được 35
3.1.2 Những tồn đọng chưa giải quyết 35
3.1.3 Nguyên nhân của tồn tại 36
3.2 Xu hướng phát triển thanh toán trực tuyến và định hướng kinh doanh của công ty cổ phần thương mại 4TECH 38
3.2.1 Xu hướng phát triển thanh toán trực tuyến trên thế giới và ở Việt Nam 38
3.2.2 Định hướng phát triển kinh doanh thương mại điện tử và thanh toánđiện tử của Công ty Cổ phần thương mại 4TECH trong thời gian tới 43
3.3 Các đề xuất, kiến nghị, giải pháp phát triển hệ thống thanh toán trực tuyến trên website https://4tech.vn của Công ty Cổ phần thương mại 4TECH44 KẾT LUẬN 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 4DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
Bảng 1: Phân bổ lao động trong công ty 27
Bảng 2: Cơ cấu lao động theo trình độ 27
Bảng 3: Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015-2017 28
Bảng 4: Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015 – 2017 (đơn vị: USD) 34
Sơ đồ 1: Cơ cấu tổ chức nhân sự 26
Hình 1: Biểu đồ phân tích hoạt động kinh doanh hiện tại 31
Hình 2: Biểu đồ khảo sát mức độ hài lòng khi thanh toán của khách hàng 32
Hình 3: Biểu đồ khảo sát mức độ mong muốn cải thiện quy trình thanh toán trực tuyến tại 4TECH 33
Hình 4: Biểu đồ khảo sát mức độ mong muốn cải thiện quy trình thanh toán trực tuyến tại 4TECH 33
Hình 5: Biểu đồ hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015-2017 34
Hình 6 Cổng thanh toán Baokim.vn 37
Hình 7 Cổng thanh toán NganLuong.vn 38
Hình 8 Cổng thanh toán Bndebit 38
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
1.Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu
Với sự phát triển nở rộ của Thương mại điện tử, vô hình chung tạo ra một môitrường phát triển quá ư thích hợp để thanh toán trực tuyến phát huy sức mạnh của
nó, một mặt giúp cho doanh nghiệp đơn giản hóa giao dịch hơn, nhanh chóng phục
vụ khách hàng hơn, mặt khác chứng tỏ được công nghệ đang phát triển trên mọi lĩnhvực mà con người có thể biết Chính thanh toán trực tuyến đã góp phần thúc đẩy nềnTMĐT, giúp tiết kiệm chi phí tối đa cho cả DN lẫn người tiêu dùng, người dùng có thểmua hàng một cách nhanh chóng tiện lợi Ở Việt Nam, do đặc thù và văn hóa lối sống
mà thói quen sử dụng thanh toán chưa được nhiều, mặt khác niềm tin vào thanh toántrực tuyến cũng phải được xây dựng bằng một quá trình Thanh toán trực tuyến vẫn là
xu hướng tất yếu cho các DN kinh doanh TMĐT tại Việt Nam
Với khả năng giúp tiền tệ lưu thông tức thì, giảm thiểu rủi ro trong sử dụngtiền mặt, tạo sự minh bạch trong các giao dịch, giúp tiết kiệm nhân lực, chi phí chodoanh nghiệp và mang lại sự tiện lợi cho người dùng, thanh toán trực tuyến được kỳvọng sẽ trở thành công cụ thanh toán chủ lực cho các giao dịch mua sắm Thếnhưng trên thực tế, tỷ lệ người dùng sử dụng công cụ này tăng không đáng kể.Nhìn lại lịch sử phát triển hơn 10 năm của ví điện tử tại Việt Nam, sẽ thấy dùđược khuyến khích, thế nhưng việc kết nối để tạo sự tiện lợi cho người dùng vẫn làthách thức lớn với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ này
Hầu hết các công ty có website bán hàng đều gặp khó khăn trong khâu thanhtoán trực tuyến Để khắc phục tình trạng này, cần có sự liên kết của nhà nước, hệthống ngân hàng với các doanh nghiệp thương mại điện tử, nhà cung cấp dịch vụthanh toán trực tuyến… trong việc thay đổi nhận thức, tạo thói quen của ngườidùng, đồng thời, đơn giản hóa các thủ tục rườm rà, đa dạng hóa dịch vụ để tạo sựthuận tiện cho khách hàng
2 Mục tiêu, đối tượng nghiên cứu
Mục tiêu xuyên suốt của đề tài nghiên cứu là tìm hiểu về giải pháp pháttriển hệ thống thanh toán trực tuyến tại website https://4TECH.vn của Công ty cổphần thương mại 4TECH Để hoàn thành mục tiêu tổng quát trên, đề tài sẽ tập trunglàm rõ một số vấn đề chủ yếu sau :
Trang 6- Làm rõ cơ sở lý luận về thanh toán trực tuyến.
- Dựa trên cơ sở lý luận để áp dụng vào việc phát triển hệ thống thanh toántrực tuyến tại website https://4TECH.vn của Công ty cổ phần thương mại 4TECH
- Cuối cùng là đưa ra đề xuất phát triển hệ thống thanh toán trực tuyến tạiwebsite https://4TECH.vn của Công ty cổ phần thương mại 4TECH
Đối tượng nghiên cứu là hệ thống thanh toán trực tuyến tại Công ty cổ phầnthương mại 4TECH
4 Phương pháp nghiên cứu:
4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu:
Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp:
- Phiếu điều tra: Gửi phiếu điều tra qua email cho mẫu khách hàng thông quadata có sẵn Điều tra bằng phiếu giấy đối với các khách hàng đã có thông tin muahàng tại cửa hàng
- Nội dung điều tra: Mức độ đáp ứng dịch vụ mua sắm của cửa hàng và cảmnhận của khách hàng sau khi thanh toán Trưng cầu ý kiến đóng góp của khách hàngcho việc hoàn thiện hệ thống thanh toán của website
- Cách thức tiến hành: Các phiếu điều tra sau khi hoàn thiện sẽ được gửi tớicác khách hàng thông qua email với data có sẵn
Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp:
Báo cáo tài chính của Công ty cổ phần thương mại 4TECH
- Nội dung: Các báo cáo tài chính của công ty trong giai đoạn 2015 – 2017
- Các nguồn khác: Dữ liệu được phân tích từ Báo cáo thương mại điện tửtrong cùng giai đoạn do Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin (Bộ CôngThương) đưa ra
Trang 74.2 Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu
4.2.1 Phương pháp định lượng
SPSS là phần mềm cung cấp hệ thống quản lý dữ liệu và phân tích thống kêtrong môi trường đồ họa, sử dụng các trình đơn mô tả và các hộp thoại đơn giản đểthực hiện hầu hết các công việc thống kê, phân tích số liệu cho người dùng.Ngườidùng dễ dàng sử dụng SPSS để phân tích hồi quy và thông kê tần suất, xây dựng đồthị …
4.2.2 Phương pháp tổng hợp và phân tích dữ liệu theo giá trị trung bình
Kết quả từ các phiếu điều tra sau khi thu về sẽ được tổng hợp trên SPSS, đượcphân tích theo giá trị trung bình và các chỉ số thống kê Các số liệu thống kê từ kếtquả hoạt động của công ty được xử lý bằng phương pháp phân tích chi tiết và biểu
đồ minh họa
5 Kết cấu đề tài
Chương 1 Một số vấn đề cơ bản về thanh toán trực tuyến
Chương 2 Phân tích, đánh giá thực trạng triển khai thanh toán trực tuyến trên
website https://4TECH.vn của Công ty cổ phần thương mại 4TECH
Chương 3 Các kết luận và giải pháp phát triển hệ thống thanh toán trực tuyến
trên website https://4TECH.vn của Công ty cổ phần thương mại 4TECH
Trang 8Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THANH TOÁN TRỰC TUYẾN
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Khái niệm thanh toán điện tử.
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Thanh - Đại học Thương mại (2011), “Giáo trìnhThanh toán trong thương mại điện tử” có nhiều cách hiểu và cách tiếp cận khácnhau khi nói về thanh toán điện tử (TTĐT):
Theo nghĩa gốc: TTĐT được hiểu là việc thanh toán tiền thông qua các thông
điệp điện tử thay cho việc giao tay tiền mặt
Tiếp cận dưới góc độ tài chính: TTĐT được hiểu là việc chuyển giao các
phương tiện tài chính từ một bên sang một bên khác thông qua sử dụng các phươngtiện điện tử
Tiếp cận dưới góc độ viễn thông: TTĐT được hiểu là việc truyền tin các thông
tin về phương tiện thanh toán qua các mạng viễn thông hoặc qua các phương tiệnđiện tử khác
Tiếp cận dưới góc độ công nghệ thông tin (CNTT): TTĐT được hiểu là việc
thanh toán dựa trên nền tảng CNTT để xử lý các thông điệp điện tử, chứng từ điệntử…giúp cho quá trình thanh toán được diễn ra một cách nhanh chóng, an toàn vàhiệu quả
Tiếp cận dưới góc độ phương tiện sử dụng: TTĐT được hiểu là việc sử dụng
các phương tiện điện tử để thanh toán cho các hành hóa dịch vụ mua vào Kháiniệm này rộng hơn, bao gồm thanh toán qua điện thoại di động và các thiết bị điện
tử cầm tay
Tiếp cận dưới góc độ tự động hóa: TTĐT được hiểu là việc ứng dụng công
nghệ chủ yếu là CNTT để tự động hóa các giao dịch tài chính và các kênh thông tinthanh toán
Tiếp cận dưới góc độ trực tuyến: TTĐT được hiểu là việc chi trả cho các hàng hóa
dịch vụ trao đổi thông tin trực tiếp trên internet cùng nhiều dịch vụ trực tuyến khác.Trong bài khóa luận này, chúng ta sẽ tiếp cận TTĐT dưới góc độ trực tuyến
1.1.2 Khái niệm thanh toán trực tuyến
Thanh toán trực tuyến là các giao dịch xử lý thanh toán được thực hiện chủyếu trên các hệ thống website TMĐT cho phép các khách hàng tham gia thanh toán
Trang 9có thể thanh toán theo thời gian thực [Nguồn: Theo PGS.TS Nguyễn Văn Thanh Đại học Thương mại (2011), Giáo trình Thanh toán trong thương mại điện tử]
-1.1.3 Khái niệm thanh toán trực tuyến (TTTT)
TTTT là hệ thống được xây dựng trên nền tảng website TMĐT nhằm xử lý cácgiao dịch thanh toán
Một hệ thống TTTT có sự kết hợp tổng thể của CNTT và hoạt động thanhtoán, được xây dựng trên nền tảng website TMĐT và hướng đến đối tượng là kháchhàng của tổ chức với mục tiêu xử lý các giao dịch thanh toán trực tiếp trên Internet
1.2 Một số vấn đề lý luận về thanh toán trực tuyến
1.2.1.Đặc điểm của thanh toán trực tuyến
Khả năng có thể chấp nhận được: Để được thành công thì cơ sở hạ tầng của
việc thanh toán phải được công nhận rộng hơn, môi trường pháp lý đầy đủ, đảm bảoquyền lợi cho cả khách hàng và doanh nghiệp, công nghệ áp dụng ở các ngân hàngcũng như tại các tổ chức thanh toán phải đồng bộ
An toàn và bảo mật: Do các dịch vụ thực hiện trên mạng Internet được cung
cấp toàn cầu nên cần đảm bảo khả năng chống lại sự tấn công để tìm kiếm hay điềuchỉnh thông tin mật, thông tin cá nhân, các thông điệp được gửi đi
Khả năng có thể hoán đổi: Tiền số có thể chuyển thành tiền mặt hay chuyển
từ quỹ tiền điện tử về tài khoản cá nhân hoặc từ tiền điện tử có thể phát hành sécđiện tử, séc thật Tiền số bằng ngoại tệ này có thể dễ dàng chuyển sang ngoại tệkhác với tỷ giá tốt nhất
Hiệu quả, tiện lợi, dễ sử dụng: Chi phí cho mỗi giao dịch rất nhỏ, đặc biệt
với những giao dịch giá trị thấp
Tính linh hoạt, hợp nhất và tin cậy: Cung cấp nhiều phương thức thanh toán
tiện lợi cho mọi đối tượng với giao diện thống nhất theo từng ứng dụng và tránhnhững sai sót không đáng có
1.2.2 Ưu, nhược điểm của hệ thống thanh toán trực tuyến
Ưu điểm:
- Đối với thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến giúp hoàn thiện phát triển
TMĐT, tăng quá trình lưu thông tiền tệ và hàng hóa, hiện đại hóa công nghệ thanh toán.Hoàn thiện phát triển TMĐT: Việc phát triển thanh toán trực tuyến sẽ hoànthiện hóa TMĐT, để TMĐT được theo đúng nghĩa của nó – các giao dịch hoàn toàn
Trang 10qua mạng, người mua chỉ cần thao tác trên máy tính cá nhân hoặc thiết bị cầm taycủa mình để mua hàng, các doanh nghiệp có những hệ thống xử lý tiền số tự động.Một khi thanh toán trong TMĐT an toàn, tiện lợi thì việc phát triển TMĐT trên toàncầu là một điều tất yếu với dân số đông đảo và không ngừng tăng lên của mạngInternet
Tăng quá trình lưu thông tiền tệ và hàng hóa: Thanh toán trực tuyến giúp đẩymạnh quá trình lưu thông tiền tệ và hàng hóa Người bán có thể nhận tiền thanh toánqua mạng tức thì, do đó có thể yên tâm tiến hành giao hàng một cách sớm nhất, sớmthu hồi vốn để đầu tư và tiếp tục sản xuất … Thanh toán trực tuyến giúp thực hiệnkhâu thanh toán nhanh, hiệu quả, đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia thanhtoán, hạn chế rủi ro so với thanh toán bằng tiền mặt, mở rộng thanh toán khôngdùng tiền mặt và tạo lập thói quen mới trong dân chúng về thanh toán hiện đại Hiện đại hóa hệ thống thanh toán: Tiến cao hơn một bước, thanh toán trựctuyến tạo ra một loại tiền mới - tiền số hóa, không chỉ thỏa mãn các tài khoản tạingân hàng mà hoàn toàn có thể dùng để mua hàng hóa thông thường Quá trình giaodịch được đơn giản và nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dùng.Tiền số hóa không chiếm một không gian hữu hình nào mà có thể chuyển một nửavòng trái đất chỉ trong chớp mắt bằng tốc độ của ánh sáng
- Đối với ngân hàng: thanh toán trực tuyến giúp giảm chi phí, tăng hiệu quả
kinh doanh, giảm chi phí thuê nhân viên, xúc tiến thương mại, quảng bá thươnghiệu toàn cầu, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nét riêng trong kinh doanh, thựchiện chiến lược toàn cầu hóa
o Giảm chi phí, tăng hiệu quả kinh doanh
o Giảm chi phí văn phòng do thời gian tác nghiệp được rút ngắn, chuẩn hóacác thủ tục, quy trình, nâng cao hiệu quả tìm kiếm và xử lý chứng từ
o Giảm chi phí nhân viên
Một máy rút tiền tự động có thể làm việc 24/24 giờ và tương đương một chinhánh ngân hàng truyền thống Cung cấp dịch vụ thuận tiện cho khách hàng thôngqua Internet/web ngân hàng có khả năng cung cấp dịch vụ mới (Internet Banking),thu hút thêm nhiều khách hàng, các giao dịch diễn ra thường xuyên hơn, chi phí bánhàng và tiếp thị giảm đi đáng kể
Trang 11Mở rộng thị trường thông qua Internet: Thay vì mở nhiều chi nhánh ở cácnước khác nhau, giờ đây chúng ta có thể cung cấp dịch vụ Inetrnet Banking để mởrộng phạm vi cung cấp dịch vụ
Xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu toàn cầu
Có thể ngân hàng chưa tiến hành các giao dịch tài chính trực tuyến, song bằngcách thiết lập trang web riêng cho mình với chức năng ban đầu là cung cấp thôngtin và giải đáp thắc mắc của khách hàng qua mạng, ngân hàng được coi như đã bắtđầu tham gia áp dụng dịch vụ ngân hàng điện tử và hòa mình vào xu thế chung
Nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nét riêng trong kinh doanh
“Ngân hàng điện tử” giúp các ngân hàng tạo và duy trì một hệ thống khách hàngrộng rãi và bền vững: Thay vì phải xếp hàng rất lâu chờ rút tiền tại chi nhánh một ngânhàng, khách hàng có thể tới một máy rút tiền tự động của một ngân hàng khác và thựchiện giao dịch trong vài phút Do đó, thế mạnh về dịch vụ ngân hàng điện tử có thể làmột đặc điểm để các ngân hàng hiện đại tạo dựng nét riêng của mình
Thực hiện chiến lược toàn cầu hóa
Một lợi ích quan trọng khác mà ngân hàng điện tử mang lại cho ngân hàng, đó
là việc ngân hàng có thể thực hiện chiến lược “toàn cần hóa”, chiến lược “bànhtrướng” mà không cần phải mở thêm chi nhánh Ngân hàng có thể vừa tiết kiệm chiphí do không phải thiết lập quá nhiều các trụ sở hoặc văn phòng, nhân sự gọn nhẹ,đồng thời lại có thể phục vụ một khối lượng khách hàng lớn hơn Theo cách này cácngân hàng lớn đang vươn cánh tay khổng lồ và dần dần thiết lập cơ sở của mình,thâu tóm nền tài chính toàn cầu
- Đối với khách hàng: thanh toán trực tuyến giúp tiết kiệm chi phí, thời gian.
Từ đó thông tin liên lạc được xuyên suốt, tiết kiệm chi phí
Phí giao dịch trực tuyến hiện được đánh giá là ở mức thấp nhất so với cácphương tiện giao dịch khác, tiết kiệm thời gian.Các giao dịch ngân hàng thông quaInternet được xử lý một cách nhanh chóng và chính xác Thông tin liên lạc với ngânhàng nhanh hơn và hiệu quả hơn Khi khách hàng sử dụng ngân hàng điện tử, họ sẽnắm thông tin về tài khoản, tỷ giá và lãi suất một cách nhanh chóng, kịp thời
Nhược điểm
- Rủi ro cho người sử dụng dịch vụ thanh toán trực tuyến
Trang 12Do tính chất của thẻ tín dụng là rút tiền dựa trên việc kiểm tra số PIN trên thẻnên chủ thẻ dễ bị lừa lấy mất thẻ và số PIN Khả năng bị lừa đảo và lợi dụng cũngtăng cao khi một số công ty yêu cầu khách hàng chuyển tiền trước khi chuyển hàng
và nhiều hành vi khác khiến khách hàng dần mất niềm tin vào thanh toán trực tuyến
- Rủi ro đối với ngân hàng thanh toán
Các ngân hàng này sẽ gặp rủi ro nếu họ có sai sót trong việc cấp phép cho cáckhoản thanh toán có giá trị lớn hơn hạn mức quy định Bên cạnh đó, nếu không kịpthời cung cấp cho các đơn vị chấp nhận thẻ danh sách các thẻ bị mất hoặc bị vô hiệutrong thời gian các thẻ này vẫn được sử dụng thì các ngân hàng phát hành sẽ từ chốithanh toán cho những khoản này
- Rủi ro với ngân hàng phát hành
Rủi ro thứ nhất là việc chủ thẻ sử dụng tại nhiều điểm thanh toán thẻ khácnhau với mức thanh toán thấp hơn hạn mức thanh toán nhưng tổng số tiền thanhtoán lại cao hơn hạn mức của thẻ Thứ hai, chủ thẻ lợi dụng tính năng thanh toánquốc tế của thẻ để thông đồng với người khác chuyển thẻ ra nước khác để thanhtoán ngoài quốc gia chủ thẻ cư trú
- Khó kiểm soát chi tiêu
So với tiền mặt thì sử dụng tiền ảo trong thanh toán khiến người dùng chi tiêuthoải mái hơn vì hình thức chi tiêu trước, trả tiền sau Tiền chủ thẻ dùng là tiền củangân hàng, cuối tháng ngân hàng mới gửi thông tin thanh toán giao dịch đã tạo cúsốc với người dùng
- Rủi ro cho các đơn vị chấp nhận thẻ
Các đơn vị này sẽ phải đối mặt với rủi ro bị từ chối thanh toán cho số hàng hóacung ứng ra vì lý do thẻ hết hiệu lực nhưng đơn vị không phát hiện ra
1.2.3 Các yếu tố cấu thành của một hệ thống thanh toán trực tuyến
Các bên tham gia trong thanh toán điện tử
Các bên tham gia trong thanh toán điện tử bao gồm: người bán, người mua,các ngân hàng, các tổ chức cung cấp dịch vụ thanh toán
- Người bán
Người bán bán hàng hóa, dịch vụ và trên cơ sở đó họ thu được tiền Người bán
có thể thực hiện bán hàng hóa dịch vụ theo 2 cách:
Trang 13Một là, bán hàng hóa dịch vụ thông qua website chính thức của doanh nghiệp.
Tổng doanh thu bằng 100% cộng với chi phí vận chuyển
Hai là, bán hàng hóa dựa trên việc liên kết với các website khác Tuy nhiên
việc bán hàng hóa qua website khác thì doanh thu của doanh nghiệp sẽ phải trảthêm các khoản như: phí đăng ký và phí giao dịch, thậm chí phải trả phí cho vị tríxuất hiện của hàng hóa
Người mua là doanh nghiệp: Giá trị giao dịch lớn, tần suất nhỏ, phương thứcthanh toán là chuyển khoản hoặc séc điện tử
- Các ngân hàng
Các ngân hàng đóng vai trò là bên thứ 3 chịu trách nhiệm về tính chính xác, độtin cậy cho việc xác thực và xử lý các giao dịch thanh toán cũng như thông tin vềphương tiện thanh toán của khách hàng:
o Ngân hàng người mua tiến hành xác nhận thông tin ban đầu của người mua
để thanh toán như thông tin thẻ, thông tin người mua
o Ngân hàng người bán chấp nhận thanh toán giao dịch của người tiêu dùng
o Các tổ chức phát hành phương tiện thanh toán là những tổ chức chuyêncung cấp các phương tiện TTĐT được thừa nhận rộng rãi của khách hàng trênInternet như Visa, Mastercard, American Express
- Các nhà cung cấp dịch vụ trung gian (PSP):
Là các tổ chức chuyên cung cấp cho người bán sự chấp nhận các hình thứcthanh toán trực tuyến (TTTT) mà khách hàng sử dụng để thanh toán trên websitecủa người bán hoặc thương nhân trên Internet
Về PSP:
Cung cấp cho các thương nhân và những người bán hàng trên Internet Dịch
vụ chấp nhận các hình thức thanh toán điện tử mà người mua sử dụng ở dạng đầy
Trang 14đủ Một PSP có thể cung cấp dịch vụ, xử lý một cách đa dạng các giao dịch thanhtoán điện tử từ thanh toán thẻ, ví điện tử cho tới chuyển khoản điện tử, séc điện tử.PSP có thể quản lý các kết nối kỹ thuật, các mối quan hệ với ngân hàng vàmạng thanh toán giúp người bán hàng ít bị lệ thuộc vào các ngân hàng và các tổchức tài chính, đồng thời tiết kiệm chi phí, duy trì các đầu mối kết nối.
PSP có thể tính phí theo hai cách: Một là thu phí đăng ký, dù doanh nghiệpthực hiện bao nhiêu giao dịch cũng chỉ cần trả một khoản tiền cố định Hai là thuphí giao dịch, tức là doanh nghiệp thực hiện bao nhiêu giao dịch sẽ tính bấy nhiêuchi phí
Các thiết bị sử dụng trong TTĐT
Là những thiết bị điện tử đóng vai trò tiếp nhận, truyền tải, xử lý thông tin vềphương tiện thanh toán, chẳng hạn ATM, Website, POS …
Các phương tiện thanh toán điện tử
Phương tiện thanh toán điện tử được hiểu là những phương tiện được pháthành bởi các tổ chức phát hành phương tiện thanh toán như Visa, Mastercard và cácngân hàng hoặc có thể là những cách thức tạo ra bởi một PSP cho phép người mua
có thể sử dụng phương tiện hoặc cách thức này để mua sắm hàng hóa, dịch vụ trênInternet thông qua sử dụng các thiết bị điện tử
- Thanh toán trong B2B:
Là loại hình TTTT được thực hiện giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp hoặcgiữa doanh nghiệp với các tổ chức kinh doanh khác Những giao dịch thanh toánnày thường có giá trị lớn và không thường xuyên diễn ra, thường theo kỳ hoặc theothời vụ Vì vậy, các phương tiện thanh toán được sử chủ yếu là chuyển khoản điện
tử và séc điện tử
Trang 15- Thanh toán trong B2C:
Là loại hình TTĐT được thực hiện giữa cá nhân - người tiêu dùng cuối cùngvới các doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến Những giao dịch thanh toán nàythường mang giá trị nhỏ, liên tục xảy ra nên các phương tiện thanh toán được sửdụng trong các giao dịch B2C là các thẻ thanh toán hoặc ví điện tử
1.2.4.2 Theo thời gian thực
Phân loại theo thời gian thực được chia ra làm thanh toán trực tuyến và thanhtoán ngoại tuyến
Thanh toán trực tuyến là hình thức được diễn ra độc lập trên các website ở cấp
độ cao, không chịu rào cản của không gian và thời gian
Thanh toán ngoại tuyến thì quá trình thanh toán diễn ra trên các thiết bị khácchịu sự giới hạn của không gian và thời gian, không diễn ra trong thời gian thực
1.2.4.3 Theo phương tiện sử dụng
Phân loại theo phương tiện sử dụng hay phương tiện tiếp nhận sự truyền tảithông tin, gồm hai loại là thanh toán qua website và thanh toán trên các thiết bị điện
tử như ATM hoặc EOS
Thanh toán trên website đều cho phép quá trình diễn ra trong thời gian thực,không cần xuất trình phương tiện thanh toán vật lý, chỉ cần khai báo thông tin vềphương tiện thanh toán
Thanh toán trên các thiết bị điện tử như ATM hoặc EOS thì một phần nào đó
bị hạn chế bởi không gian và thời gian, cần xuất trình phương tiện thanh toán đểtiếp xúc vật lý
1.2.4.4 Theo phương tiện thanh toán
Phân loại hệ thống thanh toán trực tuyến theo phương tiện thanh toán gồm 6
hệ thống là hệ thống thanh toán bằng thẻ, hệ thống thanh toán bằng ví điện tử, hệthống thanh toán vi thanh toán điện tử, hệ thống thanh toán bằng chuyển khoản điện
tử, hệ thống thanh toán séc điện tử và hệ thống thanh toán hóa đơn điện tử
Trang 16phải trả tiền mặt ngay khi mua hàng Thay vào đó, Ngân hàng sẽ ứng trước tiền chongười bán và Chủ thẻ sẽ thanh toán lại sau cho ngân hàng khoản giao dịch.
Đặc điểm:
Chi tiêu trước, trả tiền sau: cho phép chủ sở hữu chi tiêu trước và trả tiền sau.Chi tiêu bằng mọi loại tiền tạo ra từ thẻ EMV nên có thể chi tiêu được bằng tất
cả các loại tiền mà không ảnh hưởng đến lãi suất số dư trong tài khoản
Mất phí cao khi rút tiền mặt
Tài khoản hoặc tài sản thế chấp được độc lập với việc chi tiêu
Hệ thống thanh toán bằng thẻ ghi nợ
Khái niệm: Thẻ ghi nợ là loại thẻ cho phép chủ sở hữu thẻ chi tiêu trực tiếp
trên tài khoản ngân hàng của mình tại ngân hàng phát hành thẻ
Đặc điểm:
Chi tiêu đến đâu bị khấu trừ đến đấy
Chi tiêu bằng tất cả các loại tiền nhưng chỉ đúng với các loại thẻ được tạo ra từcông nghệ EMV
Không mất phí hoặc chỉ mất một khoản phí rất nhỏ khi rút tiền mặt (1.100đồng/lần)
Được hưởng số dư trong tài khoản với lãi suất không kỳ hạn
Phân loại: Thẻ ghi nợ gồm hai loại là thẻ online và thẻ offline
Thẻ online là loại thẻ ghi nợ mà giá trị giao dịch của mỗi lần được trừ vào tàikhoản thẻ và thẻ được tạo ra theo chuẩn EMV dùng được trong thanh toán trựctuyến
Thẻ offline là loại thẻ ghi nợ mà giá trị của mỗi giao dịch được trừ vào tàikhoản thẻ sau đấy vài ngày Loại thẻ này không dùng trong thanh toán trực tuyến
Hệ thống thanh toán bằng thẻ thông minh
Khái niệm: Thẻ thông minh là thẻ điện tử mà trên thẻ có gán vi xử lý (gọi là chip)
có khả năng giới hạn trước các hoạt động thêm vào hoặc xóa bớt dữ liệu trên thẻ
Phân loại: Thẻ thông minh được chia làm hai loại là thẻ tiếp xúc và thẻ phi
tiếp xúc
Thẻ tiếp xúc, khi sử dụng phải cho thẻ tiếp xúc với thiết bị vật lý Đây là loạithẻ thông minh mà trên mạch vi xử lý có gắn 1 miếng kim loại nhỏ bằng vàng, khiđưa thẻ tiếp xúc với thiết bị đọc thẻ, thông tin dữ liệu trên thẻ được truyền từ mạch
Trang 17vi xử lý qua miếng kim loại nhỏ bằng vàng sang thiết bị đọc thẻ Công nghệ của thẻtiếp xúc thường được sử dụng để tạo ra thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ theo chuẩn EMV do
3 liên minh thẻ lớn nhất thế giới là Europay, Master Card và Visa đưa ra, có tínhnăng bảo mật cao hơn rất nhiều
Thẻ phi tiếp xúc là loại thẻ thông minh mà trên mạch vi xử lý có gắn ăng-ten,khi đưa thẻ lại gần thiết bị đọc thẻ, thông tin dữ liệu trên thẻ được truyền từ mạch vi
xử lý quan ăng-ten của thiết bị đọc thẻ Công nghệ của thẻ phi tiếp xúc thường được
sử dụng để thực hiện các thanh toán nhanh trong phạm vi gần ở chỗ đông người Ví
dụ như thanh toán tại siêu thị, thanh toán cước phí giao thông công cộng …
Quy trình thanh toán thẻ thông minh
Bước 1: Trên các website bán hàng hóa, dịch vụ, khách hàng lựa chọn sảnphẩm và bắt đầu tiến hành thanh toán
Bước 2: Khách hàng phải truy cập vào website của nhà cung cấp dịch vụ PSPthông qua một kết nối an toàn
Bước 3: Khách hàng tiến hành khai báo thông tin về thẻ thanh toán, máy chủ
xử lý giao dịch của PSP sẽ truyền thông tin về thẻ thanh toán mà khách hàng khaibáo tới ngân hàng phát hành thẻ thông qua trung tâm xử lý dữ liệu thẻ
Bước 4: Ngân hàng phát hành thẻ tiến hành kiểm tra thông tin về thẻ thanhtoán mà khách hàng khai báo sau đó xác thực việc thanh toán với PSP và gửi thôngbáo tới PSP thông qua trung tâm xử lý dữ liệu thẻ
Bước 5: Sau khi nhận được thông báo về phát sinh có trong tài khoản ngânhàng của mình PSP sẽ gửi yêu cầu, yêu cầu website bán hàng tiến hành giao hàng.Bước 6: Website bán hàng tiến hành giao hàng tới địa chỉ mà khách hàngyêu cầu
Bước 7: PSP tiến hành chuyển tiền thanh toán vào tài khoản ngân hàng củawebsite người bán hàng
Bước 8: Ngân hàng của website người bán gửi phát sinh có trong tài khoảncủa website người bán hàng
Bước 9 Ngân hàng phát hành thẻ gửi bản sao kê chi tiết về giao dịch đã đượcthực hiện với khách hàng người mua
Bước 10: Khách hàng người mua tiến hành kiểm tra bản sao kê chi tiết vàthanh toán những khoản đã chi tiêu cho ngân hàng phát hành thẻ
Trang 18Hệ thống ví thanh toán điện tử
Khái niệm: Ví điện tử là một tài khoản điện tử được kết nối liên thông với một
tài khoản ngân hàng và một hệ thống thanh toán trực tuyến
Tài khoản điện tử gồm User và Password
Ví điện tử bao giờ cũng được kết nối với một cổng thanh toán trực tuyến.Cổng thanh toán trực tuyến là một ứng dụng dịch vụ, nó ngăn ngừa những người vànhững dữ liệu không hợp pháp đảm bảo tính an toàn, riêng tư cho các giao dịchthanh toán
Đặc điểm: Hệ thống ví thanh toán điện tử có 3 đặc điểm:
Thứ nhất là dịch vụ nhạy cảm về mặt tài chính Vì vậy, các doanh nghiệp cung
cấp dịch vụ cần chịu sự điều chỉnh của luật ngân hàng và các tổ chức tín dụng Hoạtđộng của các nhà cung cấp ví điện tử tương tự như các ngân hàng trên Internet do
đó có thể nắm giữ được cả tài khoản người mua và tài khoản người bán
Thứ hai là cho phép chuyển đổi một phần hoặc toàn bộ tiền từ tài khoản ngân
hàng sang tài khoản ví điện tử và ngược lại
Thứ ba là thanh toán bằng ví điện tử giống với các phương tiện thanh toán
khác khi phải kết nối với một cổng thanh toán trực tuyến
Quy trình thanh toán bằng ví điện tử Ngân Lượng
Bước 1: Khách hàng người mua tiến hành truy cập vào nganluong.vn để đăng
ký tài khoản
Bước 2: Người mua tiến hành nạp tiền vào ví điện tử ngân lượng theo hai cách
là trực tuyến và ngoại tuyến Trực tuyến sẽ sử dụng Internet Banking hoặc thẻ tíndụng Ngoại tuyến sẽ sử dụng chuyển khoản truyền thống, chuyển khoản qua ATMhoặc nạp tiền bằng thẻ cào điện thoại
Bước 3: Trên các website bán hàng hóa, dịch vụ có tích hợp thanh toán vớiNgân Lượng, người mua chọn Ngân Lượng để tiến hành thanh toán
Bước 4: Khi chọn Ngân Lượng để tiến hành thanh toán, người mua sẽ đượckết nối tới một cổng thanh toán trực tuyến và sử dụng tài khoản ví điện tử NgânLượng của mình để đăng nhập vào cổng thanh toán trực tuyến Lúc này người mua
sẽ có hai lựa chọn là thanh toán ngay hoặc thanh toán tạm thời
Thanh toán ngay thì tiền sẽ được chuyển từ tài khoản ví Ngân Lượng củangười mua sang tài khoản ví Ngân Lượng của người bán và người bán có thể rúttiền hoặc chuyển đổi sang tài khoản ngân hàng (nếu muốn)
Trang 19Thanh toán tạm thời, tiền thanh toán của người mua được Ngân Lượng tạmgiữ sau đó Ngân Lượng sẽ gửi thông báo yêu cầu người bán tiến hành giao dịch.Khi người bán tiến hành giao hàng tới địa chỉ khách hàng yêu cầu Lúc này xảy rahai trường hợp: Một là, nếu người mua phê chuẩn giao dịch tiền thanh toán màNgân Lượng tạm giữ sẽ chuyển trả vào tài khoản ví điện tử của người bán và ngườibán có thể rút tiền mặt hay chuyển khoản ngân hàng (nếu muốn) Hai là, nếu ngườimua có khiếu nại gì về giao dịch thì Ngân Lượng sẽ đứng ra giải quyết tranh chấptrên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích của cả hai bên.
Hệ thống vi thanh toán điện tử
Khái niệm:
Vi thanh toán là một cách kinh doanh chỉ ra cách thu tiền ở mỗi trang webđược xem mỗi click hay bất cứ hàng hóa, dịch vụ nào được buôn bán qua web cógiá trị nhỏ, từ 1cent đến dưới 10 USD với mọi giao dịch được gọi là vi thanh toán.Các nhà cung cấp dịch vụ vi thanh toán thường tìm cách mã hóa mỗi đườnglink, mỗi click đều phải trả tiền bên trong mỗi trang html
Hệ thống thanh toán có thể được xây dựng dựa trên cơ sở token hoặc dựa trên
cơ sở tài khoản để thanh toán cho các hàng hóa dịch vụ nhỏ, người mua sẽ tiến hànhmua token từ các nhà cung cấp dịch vụ vi thanh toán, sau đó sử dụng token nàythanh toán cho người bán, người bán nhận được token sẽ gửi token đến nhà cungcấp dịch vụ vi thanh toán để kiểm tra và xác thực thanh toán
Vi thanh toán dựa trên cơ sở tài khoản vận hành giống như ví điện tử Yêu cầu
cả người mua và người bán phải có tài khoản được thiết lập tại nhà cung cấp dịch
vụ vi thanh toán
Hệ thống thanh toán bằng chuyển khoản điện tử
Khái niệm: Chuyển khoản điện tử là dịch vụ chuyển tiền thanh toán giữa các
ngân hàng trong cùng hệ thống nội bộ hoặc cùng hệ thống kết nối thông qua sử dụngmạng máy tính và các thiết bị điện tử khác (Ví dụ: điện thoại, máy tính bảng …)
Phân loại: Gồm chuyển khoản điện tử trong cùng một hệ thống và chuyển
khoản điện tử khác hệ thống
- Chuyển khoản điện tử trong cùng hệ thống là nghiệp vụ chuyển tiền thanhtoán giữa hai hay nhiều chi nhánh của một ngân hàng trong cùng một địa bàn hoặckhác địa bàn và không có sự chuyển dịch của dòng tiền vật lý
Trang 20- Chuyển khoản điện tử khác hệ thống là nghiệp vụ chuyển tiền thanh toángiữa hai hay nhiều ngân hàng khác nhau trong cùng địa bàn hoặc khác địa bàn Quátrình thanh toán làm thay đổi tổng nguồn vốn của từng ngân hàng nhưng không làmthay đổi nguồn vốn của cả hệ thống
Bước 4: Tổng đài mạng chuyển khoản khi nhận được yêu cầu sẽ yêu cầu ngânhàng nhà nước đứng ra đóng vai trò là cầu nối trung gian chịu trách nhiệm thanhtoán bù trừ giữa ngân hàng người gửi và ngân hàng người nhận
Bước 5: Ngân hàng người nhận khi nhận được thông báo về phát sinh có trongtài khoản tiền gửi thanh toán của mình mở tại nhân hàng nhà nước sẽ lập tức cộngvào trong tài khoản người nhận một lượng tiền đúng đúng bằng số tiền nhận đượctrong phát sinh có của tài khoản tiền gửi thanh toán của mình, đồng thời gửi thôngbáo về phát sinh nợ trong tài khoản của người gửi cùng thông tin chi tiết về giaodịch chuyển khoản
Hệ thống thanh toán séc điện tử
Khái niệm: Séc điện tử là phiên bản điện tử có giá trị pháp lý đại diện cho một
tấm séc giấy Về bản chất, hệ thống thanh toán séc điện tử được xây dựng trên cácnguyên tắc của hệ thống thanh toán séc giấy
Séc giấy là là một tờ mệnh lệnh vô điều kiện của người chủ tài khoản lệnh chongân hàng trích từ tài khoản của mình để trả cho người có tên trên séc hoặc ngườicầm séc một số tiền được ghi rõ trên séc
Vì séc là một mệnh lệnh nên khi ngân hàng nhận được lệnh này phải thực hiện
vô điều kiện (trừ trường hợp tài khoản phát hành séc không đủ tiền hoặc không đủtính chất pháp lý)
Trang 21Séc điện tử thích hợp với các giao dịch B2B là hình thức thanh toán điện tửcho những giao dịch lớn được kho bạc Mỹ lựa chọn để tiến hành thanh toán.
- Séc điện tử khai báo và chuyển giao cho các bên thông qua sử dụng cácphương tiện điện tử
- Séc điện tử cho phép kết nối thông tin không giới hạn và trao đổi trực tiếpgiữa các bên với nhau
Quy trình thanh toán séc điện tử của Authorize.net:
Bước 1: Trên website bán hàng khách hàng lựa chọn khối lượng và chủng loạisản phẩm sau đó lựa chọn hình thức thanh toán là séc điện tử
Bước 2: Khách hàng được truy cập thông qua một kết nối an toàn vào websitecủa nhà cung cấp dịch vụ điện tử Authorize.net
Bước 3: Khách hàng người mua tiến hành khai báo thông tin về tấm séc, thôngtin tấm séc đó được máy chủ xử lý giao dịch của Authorize.net chuyển tải đến ngânhàng của Authorize.net
Bước 4: Ngân hàng của Authorize.net sau khi nhận được thông tin của tấm sécđược thông báo sẽ liên tục truyền tải thông tin của tấm séc này cùng chi tiết của quátrình giao dịch tới ngân hàng khách hàng người mua thông qua trung tâm thanh toán
bù trừ tự động
Bước 5: Ngân hàng của khách hàng người mua tiến hành kiểm tra thông tincủa tấm séc mà khách hàng khai báo sau đó xác thực thanh toán với ngân hàng củaAuthorize.net thông qua trung tâm thanh toán bù trừ tự động
Bước 6: Sau khi nhận được thông báo về phát sinh có, ngân hàng củaAuthorize.net tiến hành gửi thông tin về phát sinh có trong tài khoản cùng chi tiếtgiao dịch tới Authorize.net
Bước 7: Authorize.net tiến hành chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng của mìnhsang tài khoản ngân hàng của website bán hàng
Trang 22Hệ thống thanh toán hóa đơn điện tử (Electronic bill Presentment and payment - EBPP)
Hóa đơn điện tử là việc cho và gửi trực tiếp đến khách hàng thông qua cácphương tiện điện tử cho phép khách hàng thông qua các phương tiện điện tử có thể
lữ trữ, quản lý và xử lý thanh toán một cách chủ động Tuy nhiên thanh toán hóađơn điện tử không phải là một hình thức thanh toán độc lập Việc thanh toán vẫnphải phụ thuộc vào các phương tiện điện tử khác như thẻ tín dụng, séc thẻ, thẻ ghi
nợ ví điện tử
Thanh toán hóa đơn dịch vụ giúp các nhà cung cấp dịch vụ (điện, nước, truyềnhình cáp, Internet …) giảm thiểu các chi phí phân phối, in ấn hóa đơn, giảm sựchậm trễ trong giao hàng, tiết kiệm thời gian cho các đại lý và cung cấp một kênhthông tin liên lạc trực tiếp giữa các nhà cung cấp dịch vụ với khách hàng Đối vớikhách hàng người tiêu dùng sẽ hưởng lợi trực tiếp từ quá trình thanh toán do việcchủ động về mặt thời gian và phương tiện thanh toán
Quy trình thực hiện với Biller trực tiếp:
Bước 1: Nhà cung cấp dịch vụ (điện, nước, truyền hình cáp, Internet …) tiếnhành gửi một email thông báo tóm tắt về hóa đơn khách hàng cần thanh toán cùngmột liên kết nhúng với khách hàng
Bước 2: Sau khi khách hàng xem thông báo tóm tắt về hóa đơn sẽ thông qualiên kết nhúng để truy cập vào website của biller xem chi tiết về hóa đơn cần thanhtoán và bắt đầu thiết lập thanh toán
Bước 3: Khách hàng thông qua một kết nối an toàn để truy cập vào websitecủa nhà cung cấp dịch vụ thanh toán hóa đơn điện tử
Trang 23Bước 4: Khách hàng tiến hành khai báo thông tin về phương tiện thanh toáncủa mình, thông tin về phương tện thanh toán mà khách hàng khai báo được máychủ xử lý giao dịch nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử truyền tải tới ngân hàngcủa khách hàng để kiểm tra.
Bước 5: Ngân hàng của khách hàng tiến hàng điều tra thông tin về phương tiệnthanh toán mà khách hàng khai báo Sau đó, xác thực thanh toán với nhà cung cấpdịch vụ thanh toán hóa đơn điện tử
Bước 6: Nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử sau khi nhận được thông báophát sinh có trong tài khoản ngâ hàng của mình sẽ tiến hành chuyển tiền vào tàikhoản ngân hàng của Biller
Quá trình thanh toán hóa đơn đinệ tử đơn lẻ: Hầu hết các nhà cung cấp dịch vụ(điện, nước, truyền hình cáp, Internet …) đều sử dụng phương pháp gửi email thôngbáo tóm tắt hóa đơn khách hàng cần thanh toán cùng với một liên kết nhúng đểkhách hàng có thể quay ngược trở lại website của các nhà cung cấp dịch vụ xemthông tin chi tiết về hóa đơn và bắt đầu thiết lập thanh toán Nhược điểm của quátrình này là nếu phải sử dụng nhiều dịch vụ khác nhau đồng nghĩa với việc kháchhàng phải truy cập vào các website khác nhau của các nhà cung cấp dịch vụ để xemhóa đơn và thiết lập thanh toán Hơn thế nữa, khách hàng còn phải thường xuyênđăng nhập để theo dõi email thông báo của các nhà cung cấp dịch vụ tại các thờiđiểm khác nhau
Quy trình thực hiện với Biller gián tiếp:
Bước 1: Khách hàn tiến hành tạo tài khoản với một nhà cung cấp dịch vụ chokhách hàng
Bước 2: Nhà cung cấp dịch vụ cho khách hàng tiến hành kích hoạt tài khoảnkhách hàng đã đăng ký với một nhà cung cấp dịch vụ cho Biller
Bước 3: Nhà cung cấp dịch vụ cho Biller tiến hành kết nối với tất cả Biller màkhách hàng sử dụng để tải về mọi hóa đơn mà khách hàng cần thanh toán Sau đó,truyền tải về máy chủ nhà cung cấp dịch vụ thanh toán cho khách hàng
Bước 4: Khi khách hàng sử dụng tài khoản đã đăng ký để truy cập vào websitecủa nhà cung cấp dịch vụ cho khách hàng, khách hàng có thể xem toàn bộ thông tin
về hóa đơn mình phải thanh toán và bắt đầu thiết lập thanh toán
Trang 24Bước 5: Khách hàng sẽ thông qua một kết nối an toàn đẻ truy cập vào websitecủa nhà cung cấp dịch vụ thanh toán cho khách hàng để khai báo thông tin thanhtoán CPP tiến hành kiểm tra và xác thực thanh toán cho nhà cung cấp dịch vụ thanhtoán cho Biller.
Bước 6: Sau khi nhận được thông báo về phát sinh có trong tài khoản ngânhàng của mình cùng thông tin chi tiết về giao dịch nhà cung cấp dịch vụ cho Billertiến hành chuyển trả tiền thanh toán vào tài khoản của từng Biller
1.2.5 Yêu cầu với một hệ thống thanh toán trực tuyến
Trên thực tế có nhiều tiêu chí khác nhau để đánh giá một hệ thống TTTT nhưtốc độ xử lý giao dịch, khả năng bảo mật, tính tương tác với người dung, mức độ ổnđịnh, chi phí, khả năng tích hợp và quá trình thanh toán
- Tốc độ xử lý giao dịch
Đây là một trong các yếu tố giúp website thân thiện với người dùng hơn Tốc
độ tải trang, thời gian thực hiện mỗi giao dịch là một yêu cầu rất quan trọng bởingười dùng luôn muốn nhanh, tiết kiệm thời gian nhất có thể
- Khả năng bảo mật
Khả năng bảo mật chính là thước đo để người dùng quyết định sử dụng hệthống thanh toán trực tuyến hay không Doanh nghiệp có khả năng bảo mật tốt sẽđảm bảo thông tin cá nhân cho người dùng, đảm bảo mức độ nhất định cho khối tàisản mà người tiêu dùng có hoặc sẵn sàng chi trả cho việc mua sản phẩm Tránh rủi
ro cho khách hàng trong mọi giao dịch diễn ra đối với doanh nghiệp
- Tính tương tác với người dùng
Tính tương tác với người dùng được đề cập đến với nhiều tiêu chí hơn như:giao diện hợp lý, dễ nhìn, dễ thao tác Đối với người dùng việc tương tác càng đơngiản, nhanh gọn càng tốt bởi không phải ai cũng thông thạo việc sử dụng mạngInternet
- Mức độ ổn định
Mức độ ổn định của một hê thống thanh toán là một yếu tố đánh giá mức độchuyên nghiệp, thể mạnh và khả năng tài chính của ngoanh nghiệp Đây là tiêu chíđưa ra nhằm đánh giá hệ thống khi số lượng truy cập hoặc số lượng giao dịch tăngđột biến Hệ thống này cần đảm bảo được đủ mạnh để quá trình thực hiện không bịgián đoạn, thậm chí cần đảm bảo quyền lợi của khách hàng nếu trường hợp rủi ro
Trang 25xảy ra Mức độ ổn định được thể hiện qua hệ thống máy chủ và băng thông đủ mạnh
để thực thi nhiệm vụ
- Chi phí
Với khả năng như nhau, hệ thống thanh toán nào có mức phí thấp hơn chắcchắn sẽ được khách hàng ưu tiên hơn Tuy nhiên, với mức độ cạnh tranh gay gắtnhư hiện nay thì giá cả có thể coi như tương đương, chủ yếu vẫn cần đến các dịch
vụ khác cùng với hệ thống mạnh mẽ, bảo mật chắc chắn để thu hút khách hàng
- Khả năng tích hợp
Tích hợp là giải pháp hữu dụng mà nhiều doanh nghiệp hướng đến Khả năngtích hợp càng đơn giản thì hệ thống thanh toán trực tuyến đó dễ nhận được sự ưu ái
từ phía các doanh nghiệp
- Quy trình thanh toán
Một quy trình thanh toán đủ nhanh, gọn, nhẹ mang lại cảm giác thoải mái, tiệnlợi cho người dùng sẽ thu hút được nhiều khác hàng và hướng khách hàng tới việcthích sử dụng những dịch vụ thanh toán trực tuyến thay cho những biện pháp thanhtoán truyền thống
1.2.6 Tầm quan trọng của thanh toán trực tuyến đối với phát triển kinh tế
xã hội nói chung và thương mại điện tử nói riêng.
Thói quen giao dịch trực tiếp làm cho TMĐT kém phát triển; trong đó còn cónguyên nhân chi phối vì họ cảm thấy giao dịch trực tuyến đầy rủi ro và dễ bị lừađảo "Chìa khoá của TMĐT là thanh toán trực tuyến, ở đó người mua cần sự nhanhchóng, thanh toán tiện lợi và rộng khắp với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp vớidải sản phẩm rộng cùng các tổ chức tài chính, ngân hàng Trong khi người bán hàngcần cộng đồng người mua càng lớn càng mang lại doanh thu cao Các cổng thanhtoán trực tuyến sẽ giải quyết những khó khăn của thị trường TMĐT hiện nay vàthúc đẩy mở rộng kích cỡ của thị trường để thay cho vai trò của các ngân hàng.Việc kết nối vào các cổng thanh toán trực tuyến sẽ mang lại nhiều lợi ích chocác ngân hàng trong việc gia tăng số lượng người dùng Phương thức mở cửa chocác cổng kết nối vào hệ thống cũng giảm chi phí thay vì ngân hàng phải trực tiếpkết nối đến từng doanh nghiệp hoặc ngược lại
- Tiết kiệm thời gian và chi phí hơn đáng kể so với thanh toán giao dịchtruyền thống trong việc thanh toán hóa đơn điện, nước, Internet, etc