Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại CTCP tôm hùm đại dương

Luận văn cũng đã nghiên cứu về vấn đề phát triển vănhóa doanh nghiệp của công ty cổ phần tập đoàn truyền thông và công nghệ NOVA.Đối với các nghiên cứu kể trên thì nghiên cứu của PGS.TS

TÓM LƯỢC

Môi trường kinh doanh hiện nay đang có rất nhiều biến động cùng với sự cạnhtranh gay gắt giữa các doanh nghiệp Đòi hỏi các doanh nghiệp phải đổi mới và sángtạo mình trên mọi phương diện mới có thể tồn tại và phát triển trên thị trường Mộttrong nhưng yếu tố quan trọng trong quá trình đổi mới và sáng tạo đó là việc phát triểnvăn hóa doanh nghiệp Phát triển văn hóa doanh nghiệp tạo thuận lợi cho việc hội nhập

và xu thế toàn cầu hóa như hiện nay và cũng là nền tảng quan trọng trong các hoạtđộng của doanh nghiệp

Khi nền kinh tế ngày càng phát triển thì văn hóa doanh nghiệp cũng ngày càngđược coi trọng Nó là nguồn lực đồng thời cũng là tài sản vô cùng quý giá của doanhnghiệp

Tuy nhiên, vấn đề này còn khá nhiều hạn chế ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ Đểhiểu rõ hơn về thực trạng này và tìm ra biện pháp điều chỉnh, tác giả đã tiến hànhnghiên cứu cụ thể tại CTCP Tôm Hùm Dại Dương với đề tài “Phát triển văn hóa doanhnghiệp tại CTCP Tôm Hùm Đại Dương ” Kết cấu đề tài gồm:

Phần mở đầu: Tổng quan nghiên cứu đề tài để khẳng định tầm quan trọng và tính

cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài; đưa ra mục tiêu, phạm vi, đối tượng nghiên cứu

và kết cấu đề tài

Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về văn hóa doanh nghiệp và phát triển

văn hóa doanh nghiệp trong chương này đưa ra những lý thuyết liên quan để làm cơ

sở cho việc nghiên cứu, phân tích và đánh giá trong chương 3

Chương 3: Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp tại

công ty Sử dụng phương pháp đã nêu ở chương 1 để thu thập và xử lý dữ liệu và dựavào lý thuyết ở chương 2 để phân tích và đánh giá công tác phát triển văn hóa doanhnghiệp tại công ty

Chương 4: Đề xuất và kiến nghị để giải quyết vấn đềphát triển văn hóa doanh

nghiệp tại công ty Sau khi phân tích được thực trạng, nhận thấy vấn đề hạn chế trongviệc phát triển văn hóa doanh nghiệp đưa ra những giải pháp và có những kiến nghị đểđiều chỉnh giúp cho việc phát triển văn hóa doanh nghiệp có bước đổi mới tiến bộ hơn

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành bài khóa luận này, em xin chân thành cảm ơn các thầy côgiảng viên đã hướng dẫn, giảng dạy trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường Đạihọc Thương Mại và Ban lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ công nhân viên trong CTCPTôm Hùm Đại Dương

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS Lê Tiến Đạt đã tận tình hướng dẫn vàgiúp đỡ em trong quá trình thực hiện bài khóa luận này

Em xin gửi lời cảm ơn đến các thành viên của công ty, đặc biệt là ban lãnh đạo và

bộ phận kinh doanh đã chỉ bảo, giúp đỡ em trong quá trình thực tập tại công ty

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viênDương Thị Huệ

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CTCP: Công ty cổ phần

VHDN: Văn hóa doanh nghiệp

PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay với xu thế toàn cầu hóa và nền kinh tế mở cửa Thì hội nhập là điều tấtyếu đối với mỗi quốc gia và doanh nghiệp kinh doanh trên thị trường Tuy nhiên,không phải tổ chức nào cũng hội nhập thành công , đặc biệt ở những nước đang pháttriển, các doanh nghiêp vừa và nhỏ vấn đề phát triển văn hóa doanh nghiệp còn khánhiều khó khăn Không chỉ hội nhập với nền kinh tế mới, khoa học công nghệ, chínhtrị mà còn cả vấn đề nhận thức, văn hóa và tư tưởng của toàn xã hội Các chuyên giakinh tế và các nhà văn hóa cũng đều thống nhất cho rằng, văn hóa vừa là mục tiêu vừa

là động lực để phát triển kinh tế, kinh doanh Nếu văn hóa là nền tảng tinh thần đảmbảo sự phát triển bền vững cho xã hội và văn hóa kinh doanh là nền tảng tinh thần, linhhồn cho hoạt động kinh doanh của môt quốc gia thì văn hóa doanh nghiệp là nền tảnhtinh thần, là giá trị cốt lõi của doanh nghiệp trong sự phát triển kinh doanh của doanhnghiệp đó Xây dựng và phát triển văn hóa tạo nên bản sắc riêng cho doanh nghiệpgiúp doanh nghiệp phát triển bền vững trên thị trường

Ở Việt Nam hiện nay, vấn đề phát triển văn hóa doanh nghiệp còn khá mới mẻ,chỉ được thể hiện rõ nét ở các doanh nghiệp lớn còn ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ ítđược quan tâm Các doanh nghiệp muốn phát triển trên thị trường thì phải hội nhập đểtìm cho mình những cơ hội kinh doanh thì văn hóa doanh nghiệp chính là nền tảng, làsức mạnh để doanh nghiệp chinh phục thách thức trên thị trường Ban lãnh đạo trongcác doanh nghiệp cũng đã cố gắng tìm cho doanh nghiệp mình con đường riêng trongphát triển văn hóa doanh nghiệp để tạo những ấn tượng trong lòng khách hàng, đối tác

và tạo niềm tin cho nhân viên đồng thời cũng là tạo cho doanh nghiệp có năng lựccạnh tranh bền vững

CTCP Tôm Hùm Đại Dương thuộc công ty có quy mô vừa và nhỏ, chuyên kinhdoanh nhà hàng và bán buôn, bán lẻ thủy hải sản…Từ khi hoạt động đến nay công tycũng đã đạt được những thành tựu nhát định tiêu biểu là đạt giải thưởng “Sản phẩmchất lượng vàng Thủ Đô ”năm 2014 Công ty đã và đang xây dựng, phát triển văn hóadoanh nghiệp độc đáo, tạo nên nét đẹp riêng cho công ty Do công ty thành lập chưalâu nên vẫn còn những tồn tại và hạn chế nhất định cần phải điều chỉnh và có giải pháp

kịp thời để có những lựa chọn đúng đắn trong việc phát triển văn hóa doanh nghiệp Vìvậy, việc nghiên cứu đề tài “Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần TômHùm Đại Dương” là rất cần thiết và cần có sự quan tâm thích đáng thì doanh nghiệpmới có thể phát triển bền vững.

1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài có liên quan

PGS.TS Dương Thị Liễu( 2012) trường đại học Kinh Tế Quốc Dân chủ biên của

cuốn giáo trình “ Văn hóa kinh doanh ” Trong giáo trình có phần nói về nội dung văn

hóa doanh nghiệp và có nêu rõ khái niệm cũng như một số nội dung liên quan

Sinh viện Mai Xuân Thảo- K5HQ1C với đề tài: “ Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thương mại Hà Tâm” Là luận văn tốt nghiệp trường đại học Thương Mại nhằm nghiên cứu và tìm

hiểu rõ hơn về văn hóa doanh nghiệp nói chung cũng như thực trạng nói riêng củacông ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Hà Tâm

Sinh viên Ngô Thị Thương- K47K1 với đề tài : “ Phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần tập đoàn truyền thông và công nghệ NOVA” luận văn tố

nghiệp đại học Thương Mại Luận văn cũng đã nghiên cứu về vấn đề phát triển vănhóa doanh nghiệp của công ty cổ phần tập đoàn truyền thông và công nghệ NOVA.Đối với các nghiên cứu kể trên thì nghiên cứu của PGS.TS Dương Thị Liễu cóhướng đưa ra vấn đề về văn hóa doanh nghiệp khác so với hai đề tài nghiên cứu củasinh viên Thương Mại làm luận văn, và hai đề tài này có hướng giải quyết khá tươngđồng Do cách đào tạo, giảng dạy ở mỗi trường khác nhau và trong một trường cócùng một bài giảng thì hướng giải quyết và nêu vấn đề thường mang nét chung nhấtđịnh Tác giả cũng lấy những nghiên cứu đó làm cơ sở nghiên cứu, lý luận cho bài viếtcủa mình và tổng hợp những đề xuất có tính khả thi đối với CTCP Tôm Hùm ĐạiDương, đồng thời cũng bổ sung thêm một số đề xuất phát triển văn hóa doanh nghiệp

mà ở hai đề tài nghiên cứu trước chưa đề cập đến như đề xuất phương pháp tuyểndụng lao động chất lượng và phù hợp với tính chất công việc của công ty, tổ chức cácbuổi vui chơi và giải trí cho nhân viên để nhân viên được thư giãn, nghỉ ngơi saunhững ngày việc căng thẳng đồng thời cũng để nhân viên có tinh thần tốt nhất chuẩn bịcho những công việc, mục tiêu cần thực hiện tiếp theo…

1.3 Mục đích và mục tiêu nghiên cứu đề tài

Mục đích:

Tìm ra những tồn tại trong việc phát triển văn hóa ở CTCP Tôm Hùm Đại Dương

để điều chỉnh đồng thời phát triển hơn nữa những văn hóa tích cực mà công ty đang cónhằm góp phần tạo một công ty vững mạnh cả về vật chất và tinh thần và là lợi thế đểdoanh nghiệp cạnh tranh trên thị trường

Mục tiêu:

Nghiên cứu những vấn đề liên quan đến văn hóa doanh nghiệp trên nhiều cạnhkhác nhau bằng các phương pháp nghiên cứu khoa học , đưa ra các khái niệm về vănhóa và văn hóa doanh nghiệp một cách hệ thống và khẳng định tầm quan trọng của vănhóa doanh nghiệp trong sự phát triển bền vững của doanh nghiệp

Thông qua một số phương pháp nghiên cứu khoa học phân tích thực trạng pháttriển văn hóa doanh nghiệp tại công ty

Đề xuất một số giải pháp điều chỉnh và phát huy nền văn hóa đã có tại công ty

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng: Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại CTCP Tôm Hùm Đại Dương Phạm vi nghiên cứu:

Thời gian: nghiên cứu quá trình xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại

công ty từ năm 2013 đến năm 2015

Không gian: tại CTCP tôm hùm đại dương căn hộ số 3, lô 1 A, khu đất số 2,

KĐT Nghĩa Đô, Dịch Vọng, phường Quan hoa, quận Cầu Giấy, Hà Nội

Phạm vi nghiên cứu về nội dung: các khái niệm và nội dung liên quan đến phát

triển văn hóa doanh nghiệp cụ thể: các yếu tố cấu thành nên văn hóa doanh nghiệp, vaitrò và tác động của văn hóa doanh nghiệp, các nguyên tắc và cách thức phát triển vănhóa doanh nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển văn hóa doanh nghiệp và liên

hệ thực tiễn tại công ty cổ phần Tôm Hùm Đại Dương

1.5 Phương pháp nghiên cứu

1.5.1 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu sơ cấp

Phương pháp quan sát: quan sát các hoạt động diễn ra ở công ty, tác phong làm

việc của nhân viên, quan sát không gian nhà hàng và những biểu hiện khác của vănhóa doanh nghiệp của công ty

.Sau đó tiến hành thu thập dữ liệu và các công cụ thống kê để phân tích, đánh giá

và đưa ra kết quả tổng hợp nhất

1.5.2 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp

Tiến hành thu thập các dữ liệu nội bộ công ty, qua website của công ty và qua cáctài liệu liên quan như giáo trình “ Văn hóa kinh doanh” của trường Kinh Tế Quốc Dân,một số đề tài nghiên cứu liên quan của sinh viên trường đại học Thương Mại khóatrước

Sau khi thu thập được, dựa trên cơ sở đó để tìm hiểu những khái niệm, nội dung

có liên quan đến phát triển văn hóa và đưa ra những so sánh, đánh giá và nhận địnhtrong tương lai

1.6 Kết cấu đề tài

Nội dung chính gồm có 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến phát triển văn hóa doanh

nghiệp tại CTCP Tôm Hùm Đại Dương

Chương 2: Tổng quan về công ty và thực trạng phát triển văn hóa doanh nghiệp

tại CTCP Tôm Hùm Đại Dương

Chương 3: Đề xuất và kiến nghị giải quyết vến đề phát triển văn hóa doanh

nghiệp của CTCP Tôm Hùm Đại Dương

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CTCP TÔM HÙM ĐẠI DƯƠNG

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm văn hóa

Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác nhau, liênquan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người Từ những góc độ, cáchtiếp cận khác nhau thì khái niệm về văn hóa cũng khác nhau như:

Trong cuộc sống hàng ngày văn hóa thường được hiểu là văn học, nghệ thuật nhưthơ ca, mỹ thuật, sân khấu, điện ảnh…Các trung tâm văn hóa có ở khắp nơi chính làcách hiểu này Một cách hiểu thông thường khác: văn hoa là cách sống bao gồm phongcách ẩm thực, trang phục, cư xử và cả đức tin tri thức được tiếp nhận…

Trong nhân loại học và xã hội học khái niệm văn hóa được đề cập đến một nghĩarộng nhất Văn hóa bao gồm tất cả mọi thứ vốn là bộ phận trong đời sống con người,văn hóa không chỉ là liên quan đến tinh thần mà còn cả vật chất

Theo cựu Tổng thư ký UNESCO Federico Mayor đưa ra một định nghĩa: Vănhóa là phản ánh và thể hiện một cách tổng quát và sống động mọi mặt của cuộc sống(của mỗi cá nhân và của cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ cũng như diễn ra tronghiện tại qua hàng bao thế kỷ, nó đã cấu thành một hệ thống giá trị, truyền thống thẩm

mỹ và lối sống dựa trên đó từng dân tộc tự khẳng định bản sắc riêng của mình

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinhthần do loài người tạo ra trong lịch sử của mình trong mối quan hệ với con người, với

tự nhiên và xã hội

Tóm lại có thể hiểu văn hóa một cách khái quát nhất như sau: Văn hóa là toàn bộgiá trị về vật chất và tinh thần do con người sang tạo ra và có ảnh hưởng tới tình cảm,

ý nghĩ và hành vi của con người

1.1.2 Văn hóa doanh nghiệp

Trong cuốn giáo trình Văn kinh doanh trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân do

PGS.TS Dương Thị Liễu làm chủ biên có nói: Nhật Bản là quốc gia tiên phong trongviệc phát triển văn hoa doanh nghiệp, điều này được thể hiện qua sự thành công rực rỡcủa các công ty Nhật Bản vào những năm 1970 trên đất nước Mỹ, sau đó các công ty

Mỹ bắt đầu nghiên cứu và quan tâm đến văn hóa doanh nghiệp; vì nó vốn được coi là

nhân tố quan trong góp phần vào sự thành công của các công ty Nhật Bản trên khắpthế giới.

Hiện nay, văn hóa doanh nghiệp ngày càng được sử dụng phổ biến và được coi làtài sản quan trọng của mỗi doanh nghiệp và cũng là tiêu chí đánh giá doanh nghiệp Từquá trình nghiên cứu đó các khái niệm về văn hóa doanh nghiệp được đưa ra Sau đây

là một số khái niệm phổ biến thường được nhiều người nhắc đên:

Theo tổ chức Lao động quốc tế (ILO): VHDN là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị,các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái độ ưng xử và lễ nghi mà toàn bộchúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết

Theo ông Georges de Saite Marie, một chuyên gia người Pháp về doanh nghiệpvừa và nhỏ, đã đưa định nghĩa sau: VHDN là tổng hợp các giá trị,các biểu tượng,huyền thoại, nghi thức, điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo đức tạo thành nềnmóng sâu xa của doanh nghiệp

Tóm lại: VHDN là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực các quan niệm vàhành vi của doanh nghiệp, chi phối hoạt động của mọi thành viên trong doanh nghiệp

và tạo nên bản sắc kinh doanh riêng cho doanh nghiệp

1.1.3 Khái niệm phát triển văn hóa doanh nghiệp

Theo triết học duy vật biện chứng : “ Phát triển là một phạm trù triết học chỉ khíaquát quá trình vận động tiến lên từ thấp tới cao, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơncủa sự vật Cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu”

Từ khái niệm phát triển và văn hóa doanh nghiệp, có thể khái quát về phát triểnvăn hóa doanh nghiệp như sau: “ Phát triển văn hóa doanh nghiệp là biểu hiện của sựphát triển cao hơn về chất đối với các doanh nghiệp, nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơnnhững yêu cầu ngày càng cao hơn của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Là quá trìnhphát hiện, sáng tạo ra những yếu tố mới cấu thành nên VHDN Đồng thời vận dụngmọi nguồn lực thích hợp để các yếu tố ấy trở thành giá trị vật chất và tinh thần củadoanh nghiệp”

1.2 Các lý luận về văn hóa doanh nghiệp và phát triển văn hóa doanh nghiệp

1.2.1 Các yếu tố biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp

Các biểu tượng trực quan – hữu hình của văn hóa doanh nghiệp:

Đó là những biểu trưng trực quan giúp con người đẽ dàng nhìn thấy, nghe thấy,

sờ thấy bao gồm: Kiến trúc, cách bày trí, công nghệ, sản phẩm; Cơ cấu tổ chức cácphòng ban của doanh nghiệp; các văn bản quy định nguyên tắc hoạt động của doanhnghiệp; lễ nghi và lễ hội hàng năm; các biểu tượng, logo, slogan, khẩu hiệu, tài liệuquảng cáo của doanh nghiệp; ngôn ngữ cách ăn mặc, cách biểu hiện cảm xúc; nhữnghuyền thoại câu chuyện về doanh nghiệp; hình thức mẫu mã sản phẩm; thái độ cungcách ứng xử của các thành viên

Tóm lại đây là những dấu hiệu, biểu hiện dễ dàng quan sát và cảm nhận ngay từlần đầu tiên gặp vì vậy doanh nghiệp cần chú trọng đến những yếu tố hữu hình này để

có thể tạo ấn tượng trong long khách hàng và các đối tác

Biểu trưng phi trực quan-vô hình của doanh nghiệp:

Những giá trị được tuyên bố bao gồm chiến lược kinh doanh, mục tiêu, triết lý,tầm nhìn, sứ mạng kinh doanh,…Bất kể một tổ chức nào cũng có quy định, nguyêntắc, mục tiêu hoạt động của riêng mình và thể hiện khác nhau ở mỗi doanh nghiệpkhác nhau

Những giá trị tuyên bố giúp cho tất cả các thành viên của doanh nghiệp hoạtđộng dựa theo mục tiêu chung của doanh nghiệp và đi theo đúng hướng đã định tránhchồng chéo và đi lệch hướng những giá trị này cũng có tính hữu hình dễ dàng nhậnbiết qua văn bản và thường được các doanh nghiệp diễn đạt rất rõ rang, chính xác.Ngoài ra chúng còn có chức năng hướng dẫn cho nhân viên trong doanh nghiệp cáchthức đối phó với các tình huống cơ bản và rèn luyện cách ứng xử cho nhân viên mớitrong môi trường cạnh tranh

Những quan niệm chung bao gồm những niềm tin, nhận thức, suy nghĩ và tìnhcảm có tính vô thức, mặc nhiên được công nhận trong doanh nghiệp

Để hình thành được quan niệm chung thì mỗi tổ chức đều phải trải qua quá trìnhhoạt động lâu dài, trải qua nhiều tình huống thực tiễn và là quá trình tích lũy kinhnghiệm trong kinh doanh Chính vì vậy khi hình thành quan niệm thường rất khó thayđổi Một khi doanh nghiệp đã hình thành quan niệm nào đó, thì các nhân viên phảicùng nhau chia sẻ và cùng nhau thực hiện theo quan niệm đó, họ rất khó chấp nhậnnhững hành vi đi ngược lại với quan niệm chung

1.2.2 Mối quan hệ giữa văn hóa doanh nghiệp với văn hóa dân kinh doanh và văn hóa dân tộc

VHDN được hình thành phải phù hợp với văn hóa kinh doanh và văn hóa dân tộchoặc văn hóa ở địa phương nơi mà doanh nghiệp có ý định kinh doanh VHDN mangtính kế thừa của văn hóa dân tộc vì vậy nó mang nét đặc trưng của dân tộc đó và mỗidoanh nghiệp ở quốc gia hay địa phương khác nhau sẽ có nét văn hóa kinh doanh, vănhóa doanh nghiệp khác nhau

Ở Việt Nam VHDN được hình thành là một phần văn hóa dân tộc được lưutruyền và phát triển từ thế hệ này qua thê hệ khác Ngày nay trong nền kinh tế mở cửathì nước ta cũng đã tiếp đón những nề văn hóa kinh doanh văn minh hiện đại từ cácnước khác để hội nhập kịp thời với nền văn hóa kinh doanh chung của thế giới đặc biệt

là các nước phát triển Từ đó cũng góp phần vào việc phát triển hóa doanh nghiệp tiến

bộ hơn

VHDN được xây dựng không dựa trên nền văn hóa dân tộc, văn hóa địa phươngrất khó tồn tại lâu dài, không chỉ sản phẩm tạo ra không phù hợp với khách hàng màngay trong nội bộ doanh nghiệp, người lao động tại địa phương cũng rất khó thích ứngvới nền văn hóa khác với nền văn hóa họ vốn tôn sùng trước đó Vì vậy, doanh nghiệpmuốn tồn tại được thì phải xây dựng văn hóa doanh nghiệp hay văn hóa kinh doanhdựa trên nền tảng văn hóa của dân tộc, địa phương để sản phẩm tạo ra phù hợp với nhucầu khách hàng ở đó và tạo niềm tin cho người lao động tại địa phương

1.2.3 Vai trò của việc phát triển văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp Cụ thểnhư sau:

Thứ nhất, Tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp bao gồm 4 đặc điểm: tạo ra

giá trị, hiếm, khó bắt trước và không thể thay thế Văn hóa doanh nghiệp được coi làtài sản, là nguồn lực giúp doanh nghiệp cạnh tranh Một nền tảng văn hóa tốt trongdoanh nghiệp giúp cho các nhân viên đoàn kết và cống hiến hết sức mình, đồng thờitạo uy tín, sự tin tưởng với khách hàng và đối tác Ngay từ khi thành lập mỗi doanhnghiệp đều xây dựng cho mình một nền văn hóa riêng biệt khác với các doanh nghiệpkhác để tạo ra lợi thế cạnh tranh nên văn hóa doanh nghiệp không giống nhau ở cácdoanh nghiệp khác nhau Không chỉ vậy VHDN còn được hình thành dựa trên môi

trường bên trong doanh nghiệp như số lượng, chất lượng nhân viên; dựa trên sự tíchlũy trong kinh doanh từ khi thành lập, là quan niệm của mỗi doanh nghiệp,…nên rấtkhó bắt trước và thay đổi.

Thứ hai, Vai trò xã hội hóa và tạo bản sắc riêng cho doanh nghiệp: Là tập hợp các

giá trị riêng biệt, những chuẩn mực, truyền thống, tập tục, lễ nghi,…được xây dựng,duy trì và lưu truyền trong nội bộ và qua những giá trị vật chất được thể hiện bênngoài VHDN tạo nên hình ảnh, dấu ấn riêng, sự khác biệt trong mắt khách hàng và xãhội, thu hút được khách hàng, nhân tài và đối tác

Thứ ba, VHDN tạo động cơ ngầm định: VHDN là nguồn lực tinh thần, là tài sản

vô giá trong quá trình kinh doanh bởi nó ảnh hưởng trực tiếp tới tinh thần và thái độcủa mỗi con người khi tham gia vào quá trình kinh doanh đồng thời là công cụ tạođộng lực cho các thành viên trong doanh nghiệp

Thứ tư, Vai trò nhân hòa: VHDN tạo sự liên kết các thành viên trong tổ chức để

giảm thiểu xung đột, cùng hướng tơi mục tiêu đã cam kết bằng hành động tự nguyện,nhịp nhàng như nguồn nội lực riêng của doanh nghiệp

Thứ năm, Vai trò điều tiết hành vi: là công cụ điều tiết thông qua hệ thống giá trị,

chuẩn mực truyền thống, tập tục đã được tạo dựng và công nhận trong doanh nghiệp

và các thành viên bắt buộc phải điều tiết hành vi của mình phù hợp với quy định chungcủa doanh nghiệp

Tóm lại, VHDN là nguồn lực không thể thiếu để doanh nghiệp phát triển, nó ảnhhưởng tới các hoạt động của công ty và hành động của các nhân viên VHDN là nềntảng vững chắc giúp doanh nghiệp có thể cạnh tranh trên thị trường Vì vậy việc pháttriển văn hóa doanh nghiệp là rất cần thiết

1.2.4 Các nguyên tắc phát triển văn hóa doanh nghiệp

Để phát triển văn hóa doan

h nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

Phát triển VHDN cần phải có thời gian: Phát triển văn hóa doanh nghiệp dựa

trên kinh nghiệm, sự tích lũy trong quá trình kinh doanh từ những thành công, thất bại

mà doanh nghiệp đã trải qua Vì vậy để hình thành đượcnền tảng văn hóa tốt cần cóthời gian nhất định, không thể nóng vội mà có những quyết định văn hóa không phùhợp với doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng tới toàn bộ doanh nghiệp trong tương lai

Lãnh đạo phải là tấm gương về văn hóa doanh nghiệp: Trong các doanh nghiệp

thì người lãnh đạo có vai trò quyết định khi có những thay đổi và cũng là người cótrách nhiệm với những quyết định đó Vì vậy, khi đưa ra quyết địnhvề văn hóa doanhnghiệp thì người lãnh đạo sẽ là người thực hiện trước tiên và có những định hướngchung để mọi người cùng thực hiện theo

Văn hóa doanh nghiệp phải do tập thể doanh nghiệp tạo dựng nên: văn hóa

doanh nghiệp xây dựng phải phù hợp vớichất lượng nguồn nhân lực, hành vi của cácthành viên trong doanh nghiệp đồng thời cũng nó cũng phản ánh quan điểm của cácthành viên trong doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp được xây dựng dựa trên sựthống nhất ý kiến của các thành viên, và các thành viên cùng thực hiện dựa trên mụctiêu chung của doanh nghiệp không đi lệch hướng

Văn hóa doanh nghiệp phải hướng về con người: Con người chính là chủ thể

thực hiện văn hóa doanh nghiệp vì vậy xây dựng và phát triển cần hướng tới lợi íchcon người, giúp cho các nhân viên có môi trường làm việc chuyên nghiệp có cơ hộithăng tiến, đây cũng chính là động lực để các nhân viên cố gắng và nhiệt tình với côngviệc tạo gia giá trị vô cùng lớn cho doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp phải phù hợp với môi trường bên trong và bên ngoài doanh nghiệp: để tránh những nền văn hóa không phù hợp với nhân viên đồng thời

cũng không đi trái với văn hóa xã hội nơi doanh nghiệp kinh doanh Vì nếu văn hóadoanh nghiệp không phù hợp với nhân viên dễ gây xung đột giữa các nhân viên vàgiữa nhân viên với doanh nghiệp ảnh hưởng đến hiệu quả công việc Văn hóa doanhnghiệp không phù hợp với văn hóa địa phương, khách hàng sẽ không đến với doanhnghiệp, doanh nghiệp sớm muộn cũng phải phá sản trên đoạn thị trường đó

1.2.5 Cách thức phát triển văn hóa doanh nghiệp

Theo hai tác giả Julie Heifetz và Richard Haberg thì quy trình phát triển văn hóadoanh nghiệp trải qua 13 bước:

Bước 1: Tìm hiểu môi trường và các yếu tố ảnh hưởng tới chiến lược doanh

nghiệp trong tương lai Xem xét các yếu tố làm thay đổi chiên lược của doanh nghiệptrong tương lai

Bước 2: Xác định những giá trị cốt lõi làm cơ sở cho thành công Là bước cơ

bản, ban đầuc ho việc xây dựng VHDN Các giá trị cốt lõi phải là giá trị còn mãi theothời gian không bị phai nhòa

Bước 3: Xây dựng tầm nhìn cho những năm tới mà doanh nghiệp muốn hướng

đến trong tương lai Tầm nhìn chính là địn hướng để xây dựng VHDN

Bước 4: Đánh giá những văn hóa hiện tại và xác định những yếu tố văn hóa cần

thay đổi Sự thay đổi xây dựng VHDN thường bắt đầu bằng việc đánh gái xem văn hóahiện tại như thế nào và kết hợp với chiến lược phát triển doanh nghiệp

Bước 5: Khi xác định được một nền văn hóa mà theo doanh nghiệp đó là lý tưởng

thì việc tiếp theo của doanh nghiệp cần làm là việc tập trung làm như thế nào để thuhẹp khoảng cách giữa những giá trị mà doanh nghiệp hiện có và những giá trị văn hóa

mà doanh nghiệp mong muốn

Bước 6: Xác định vai trò lãnh đạo trong việc dẫn dắt thay đổi VHDN Lãnh đạo

đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp Họ là người đềxướng và hướng dẫn các nỗ lực thay đổi, đồng thời cũng tạo động lực cho nhân viêncủa mình hướng tới sự thay đổi doanh nghiệp

Bước 7: Khi khoảng cách đã đucợ xác định thì việc tiếp theo là soạn thảo một

văn bản kế hoạch hành động, trong đó xác định rõ mục tiêu, hoạt động, thời gian, điểmmốc và trách nhiệm cụ thể

Bước 8: Phổ biến nhu cầu thay đổi, kế hoạch hành động và động viên tinh thần,

tạo động lực cho sự thay đổi cho toàn thể thành viên trong doanh nghiệp

Bước 9: nhện biết các trở ngại và nguyên nhân từ chối thay đổi; xây dựng các

chiến lược để đối phó

Bước 10: Thể chế hóa, mô hình hóa và củng cố sự thay đổi văn hóa các hành vi,

quyết định của lãnh đạo phải thể hiện là hình mẫu cho nhân viên noi theo và phù hợpvới mô hình văn hóa đã xây dựng

Bước 11: Tiếp tục đánh giá văn hóa doanh nghiệp và thiết lập các chuẩn mực

mới, không ngừng học tập và thay đổi Văn hóa không phải là bất biến vì vậy khi taxây dựng được một văn hóa phù hợp thì việc quan trọng là liên tục đánh giá và duy trìgiá trị tốt truyền bá những giá trị đó cho nhân viên mới

1.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến dự phát triển của doanh nghiệp

1.3.1 Các nhân tố bên trong

Thứ nhất, Người lãnh đạo: Đây là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến VHDN.

Họ thường quyết định hầu hết các hoạt động trong doanh nghiệp không chỉ quyết định

cơ cấu tổ chức, công nghệ mà còn cả về văn hóa trong doanh nghiệp VHDN nói lênnhân cách, sự khát vọng của người chủ hay người đứng đầu Họ là những người cókhát khao to lớn làm giàu, là người dám nghĩ giám làm và có thái độ, tình cảm, sự đam

mê kinh doanh Họ làm việc không chỉ vì lợi ích bản thân mà còn vì lợi ích của cộngđồng, quốc gia Đối với mỗi nhà lãnh đạo ở các doanh nghiệp khác nhau thì mức độthể hiện nhân cách chủ đạo sẽ khác nhau đó là nguồn gốc đặc thù tạo nên VHDN khácnhau

Thứ hai, Đặc điểm ngành nghề kinh doanh: Giữa các công ty có ngành nghề kinh

doanh khác nhau sẽ có văn hóa khác nhau Văn hóa ngành nghề cũng là yếu tố tác độngquan trọng đến kết quả kinh doanh cửa từng doanh nghiệp các công ty thương mạithường có văn hóa khác với những công ty sản xuất và chế biến Mặt khác, văn hóangành nghề được thể hiện rõ trong việc xác định mối quan hệ giữa các phòng bantrong công ty Vì vậy đôi khi gặp phải khó khăn trong sự phối hợp giữa các phòng ban

Và quản lý của các công ty khi muốn hợp tác với các đối tác khác nên chú ý đén vănhóa ngành nghề để hiểu sâu sắc hơn ngành nghề kinh doanh của phía đối tác, có nhưvậy mới thuận lợi trong quá trình đàm phán, tránh được mâu thuẫn và bất đồng quanđiểm

Thứ ba, Giá trị được học hỏi: Trong nền kinh tế mở cửa việc du nhập văn hóa là

không thể tránh khỏi nên việc tiếp thu nền văn hóa văn minh, hiện đại là rất cần thiết.Mỗi doanh nghiệp cần phải học hỏi và chắt lọc những tinh hoa văn hóa của các nướckhác để áp dụng hợp lý với doanh nghiệp của mình Những giá trị được học hỏithường rất đa dạng, phong phú chủ yếu qua các hình thức sau:Những kinh nghiệm tậpthể của doanh nghiệp, những giá trị được học hỏi từ các doanh nghiệp khác, những giátrị văn hóa được tiếp nhận trong quá trình giao lưu với nền văn hóa khác, những giátrị do một hay nhiều thành viên khác mang đến, những xu hướng hoặc trào lưu xã hội

Thứ tư, Lịch sử hình thành doanh nghiệp: Đây là yếu tố không mang vai trò

quyết định nhung phải được kể đến trước tiên Bởi trên thực tế mỗi doanh nghiệp đều

có lịch sử phát triển riêng của mình Qua mỗi thời kỳ tồn tại doanh nghiệp đều cónhững đặc điểm mang tính đặc thù cả về cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động và đặc trưngvăn hóa Những doanh nghiệp có lịch sử phát triển lâu đời và có bề dày lịch sử thườngkhó thay đổi hơn những doanh nghiệp còn non trẻ chưa định hình rõ phong cách hayđặc trưng văn hóa.

Thứ năm, Trình độ, thái độ của nhân viên: Đây là yếu tố có tác động mạnh mẽ tới

VHDN cũng như sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệpđược xây dựng và phát triênr phải phù hợp với nhân viên được các nhân viên ủng hộ,cùng nhau chia sẻ và quan tâm tạo sự gắn kết, thống nhất quan điểm và ý kiến giữa cácthành viên là sức mạnh để doanh nghiệp phát triển

Thứ sáu, Khả năng tài chính của doanh nghiệp: Do mỗi hoạt động của doanh

nghiệp khi thực hiện đều cần có chi phí Trong phát triển văn hóa cũng vậy, doanhnghiệp muốn phát triển văn hóa cần có một khoản chi phí đầu tư cho nó ví dụ các chiphí nghiên cứu phát triển văn hóa, chi phí tổ chức các sự kiện và giải trí, chi phí cơ sởvật chất…

1.3.2 Các nhân tố bên ngoài

Thứ nhất, Nền văn hóa truyền thống của dân tộc: VHDN phản ánh một phần văn

hóa dân tộc Doanh nghiệp ở mỗi quốc gia, địa phương khác nhau sẽ chịu ảnh hưởngcủa nền văn hóa ở quốc gia, địa phương đó Mặt khác, mỗi nhân viên trong doanhnghiệp đều là một phần tử của xã hội và thuộc và nền văn hóa dân tộc nhất định, khi

họ được tập hợp thành một nhóm hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận cho doanh nghiệp,thì những các nhân này họ mang theo những nét văn hóa mà họ đã giáo dục, nuôidưỡng trước đó

Thứ hai, Tình hình phát triển kinh tế, công nghệ: kinh tế và công nghệ ngày càng

phát triển dòi hỏi doanh nghiệp phải có những chính sách và biện pháp kinh doanh phùhợp mới có thể tồn tại Tránh những lối tư duy cũ và duy trì công nghệ lạc hậu trongkhi trên thị trường có những công nghệ mới, không những vậy doanh nghiệp phải cốgắng dẫn đầu về công nghệ và đổi mới, sẽ giúp doanh nghiệp tạo được long tin vớikhách hàng và cạnh tranh trên thị trường

Thứ ba, Khách hàng và các bên liên quan: Khách hàng và các đối tác là nguồn

tạo ra giá trị cho chính cho doanh nghiệp Doanh nghiệp kinh doanh trên đoạn thị

trường nào thì phải hiểu rõ về nền văn hóa ở đây để tránh trường hợp sản phẩm, dịch

vụ kinh doanh không phù hợp với văn hóa của con người nơi đây Vì vậy doanhnghiệp phải có nhận thức , hành vi đúng đắn trên đoạn thì trường mà doanh nghiệpđịnh kinh doanh để từ đó có những sản phẩm đáp ứng được nhu cầu khách hàng và cócách phục vụ hợp lý

Thứ tư, chính sách quản lý của nhà nước: Văn hóa doanh nghiệp được xây dựng

và phát triển dựa trên chính sách và pháp luật của nhà nước và phải tuân thủ theo quyđịnh của nhà nước về quản lý doanh nghiệp

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VĂN

HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CTCP HÙM ĐẠI DƯƠNG 2.1 Tổng quan về công ty

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty

Một số thông tin cơ bản về công ty:

- Tên công ty: Công ty cổ phần tôm hùm Đại Dương

- Tên giao dịch quốc tế: Ocean Lobster Joint Stock Company- LOBSTER.,JSC

- Địa chỉ trụ sở chính: căn hộ số 3, lô 1A, khu đất số 2, KĐT Nghĩa Đô- DịchVọng, phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội, Việt Nam

Công ty cổ phần Tôm Hùm Đại Dương được thành lập và hoạt động ngày13/2/2012 Công ty được cấp giấy phép kinh doanh số 0105789487 do Sở Kế Hoạch

và đầu tư thành phố Hà Nội cấp với ngành nghề kinh doanh chủ yếu là kinh doanh nhàhàng và các dịch vụ ăn uống; bán buôn, bán lẻ thủy hải sản

Từ khi thành lập đến nay quy mô công ty vẫn được giữ nguyên với một trụ sởkinh doanh tại Phường Quan Hoa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội Tuy nhiên công ty cũng đã

mở rộng tập khách hàng năm 2013, từ tập khách hàng có thu nhập cao, công ty mởrộng sang tập khách hàng có thu nhập khá và năm 2014 công ty có cung cấp thêm dịch

vụ phục vụ tại nơi nếu khách hàng có nhu cầu nhờ đó mà doanh thu của công ty tănglên đáng kể và chất lượng phục vụ ngày càng được nâng cao

Trong bốn năm hoạt động công ty cũng đã có vị thế nhất định trên thị trường và

có những thành tích đáng để như năm 2012 công ty vinh dự nhận được giải thưởng

Sản phẩm chất lượng vàng Thủ Đô Ban lãnh đạo công ty luôn cố gắng đổi mới và

sáng tạo trong kinh doanh và phát huy năng lực của nhân viên để công ty phát triểnhơn nữa

2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của công ty

Chức năng của công ty:

- Công ty chuyên bán buôn bán lẻ thủy hải sản, kinh doanh nhà hàng và phục vụcác dịch vụ ăn uống theo nhu cầu của khách hàng

- Mang lại giá trị cao cho các bên liên quan

Nhiệm vụ của công ty:

- Chấp hành các quy định của pháp luật như về nộp thuế, tuân theo luật bảo hộlao động, có chế độ trả lương theo quy định của pháp luật, kinh doanh đúng ngànhnghề đăng ký và cạnh tranh lành mạnh.

- Phục vụ khách hàng một cách tốt nhất lấy uy tín đặt lên hàng đầu để kháchhàng cảm nhận được giá trị đích thực khi đến với công ty

- Tất cả khách hàng của công ty đều được hưởng sự công bằng như nhau

- Đối với nhân viên: được hưởng quyền lợi chính đáng và được làm việc môitrường

2.1.3 Cơ cấu tổ chức và cơ cấu lao động của công

a, Cơ cấu tổ chức của công ty

Từ khi đi vào hoạt động cơ cấu tổ chức không có thay đổi nhiều, năm 2013 công

ty có bổ sung thêm bộ phận kinh doanh Hiện tại cơ cấu tổ chức của công ty như hìnhdưới đây:

Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức của công ty

Giám đốc

Quản lý

Bộ phận bếp

Bộ phận kinh doanh

Bộ phận phục vụ

Bộ phận kế toán

Bộphậnvệsinh

Bộphậnphachế

Bộphậnphục

Bộphậnnấu

Bộphậnsơchế

Sơ đồ cấu trúc tổ chức của công ty cổ phần Tôm Hùm Đại Dương thuộc mô hình

tổ chức theo chức năng , đơn giản, gọn nhẹ với 4 bộ phận chính gồm: bộ phận kế toán,

bộ phận phục vụ, bộ phận kinh doanh, bộ phận bếp Với cấu trúc tổ chức như vậy, các

bộ phận có tính chuyên môn hóa cao hơn, công việc ở từng bộ phận rất cụ thể, rõ ràng

b, Cơ cấu lao động của công ty

Cơ cấu lao động của công ty được phân chia dựa vào các yếu tố: trình độ họcvấn, giới tính và độ tuổi Cụ thể như sau:

Bảng 2.1 Cơ cấu lao động của công ty theo trình độ học vấn

Năm

Trình độ

Sốlượng

Tỷtrọng(%)

Sốlượng

Tỷtrọng(%)

Sốlượng

Tỷtrọng(%)

ty có cử một số nhân viên ưu tú đi học ở các lớp nghiệp vụ nhà hàng và các lớp đào tạonấu ăn và tuyển thêm quản lý có trình độ sau đại học về làm việc cho công ty

Cơ cấu lao động của công ty được phân theo độ tuổi và giới tính qua các năm và

sự chênh lệch qua các năm là không nhiều, được thể hiện qua bảng 2.2: