Khóa luận tốt nghiệp: Đánh giá tác động của xuất khẩu lao động đến đời sống của người dân xã Nam Cát, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An

Khóa luận thực hiện nghiên cứu nhằm hướng đến các mục tiêu: góp phần hệ thống hóa và làm rõ một số vấn đề cơ sở lý luận và thực tiễn về xuất khẩu lao động; đánh giá thực trạng xuất khẩu lao động trên địa bàn xã Nam Cát, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An; phân tích tác động của xuất khẩu lao động đến đời sống của người dân trên địa bàn xã Nam Cát, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An;... Mời các bạn cùng tham khảo.

L I CAM ĐOAN Ờ

Tôi xin cam đoan r ng, n i dung, s  li u và k t qu  nghiên c u trongằ ộ ố ệ ế ả ứ  chuyên đ  là trung th c và ch a đề ự ư ượ ử ục s  d ng đ  b o v  m t h c v  nào.ể ả ệ ộ ọ ị

Tôi cũng xin cam k t ch c ch n r ng, m i s  giúp đ  cho vi cế ắ ắ ằ ọ ự ỡ ệ  

th c   hi n   chuyên   đ   đã   đự ệ ề ược   c m   n,   các   thông   tin   trích   d n   trongả ơ ẫ  chuyên đ  đ u đề ề ược ch  rõ ngu n g c, b n chuyên đ  này là n  l c, k tỉ ồ ố ả ề ỗ ự ế  

qu  làm vi c c a cá nhân tôi (ngoài ph n đã trích d n).ả ệ ủ ầ ẫ

Hà N i, ngày      tháng        năm 2015 ộ

Sinh viên

Nguy n Văn Quy tễ ế

L I C M  N Ờ Ả Ơ

Đ  hoàn thành lu n văn này, ngoài s  c  g ng n  l c c a b n thân, tôiể ậ ự ố ắ ỗ ự ủ ả  còn nh n đ c s  giúp đ  nhi t tình c a nhi u cá nhân, t p th  trong và ngoàiậ ượ ự ỡ ệ ủ ề ậ ể  

tr ng.ườ

Trước h t tôi xin chân thành c m  n các th y cô giáo trong Khoa Kinhế ả ơ ầ  

t  & Phát tri n nông thôn ­ Trế ể ường H c vi n Nông Nghi p Vi t Nam đã h tọ ệ ệ ệ ế  lòng giúp đ  và truy n đ t cho tôi nh ng ki n th c quý báu trong su t quáỡ ề ạ ữ ế ứ ố  trình h c t p t i trọ ậ ạ ường

Đ c bi t tôi xin bày t  lòng bi t  n sâu s c nh t t i cô giáoặ ệ ỏ ế ơ ắ ấ ớ   Đoàn Bích H nhạ  thu c b  môn kinh t  môi trộ ộ ế ường, Khoa Kinh t  và Phát tri nế ể  nông thôn, Trường H c vi n nông nghi p Vi t Nam đã t n tình họ ệ ệ ệ ậ ướng d n,ẫ  giúp đ  tôi trong su t quá trình th c t p và hoàn thi n đ  tài.ỡ ố ự ậ ệ ề

Qua đây tôi xin g i l i c m  n t i toàn th  các h  gia đình t i các thônử ờ ả ơ ớ ể ộ ạ  thu c xã Đoàn Đào, cán b  và toàn th   nhân dân xã Nam Cát, huy n Nam Đàn,ộ ộ ể ệ  

t nh Ngh  An đã t o đi u ki n giúp đ  tôi trong su t quá trình th c hi n đ  tài.ỉ ệ ạ ề ệ ỡ ố ự ệ ề

Và tôi cũng không quên nói l i c m  n t i gia đình, b n bè đã đ ngờ ả ơ ớ ạ ộ  viên giúp đ  tôi trong su t quá trình h c t p và nghiên c u đ  tài.ỡ ố ọ ậ ứ ề

Xin chân thành c m  n!ả ơ

Hà N i, ngày      tháng        năm 2015 ộ

Sinh viên

Nguy n Văn Quy tễ ế

TÓM T T KHÓA LU NẮ Ậ

Vi t Nam là nệ ước đang phát tri n, có s  dân s  h n 90,5 tri u ngể ố ố ơ ệ ườ  i,

đ ng th  13 trên th  gi i, h ng năm v i m c tăng trung bình kho ng 1 tri uứ ứ ế ớ ằ ớ ứ ả ệ  

người, là nước có l i th  v  s c lao đ ng. Trong quá trình h i nh p kinh tợ ế ề ứ ộ ộ ậ ế 

qu c t  và xu hố ế ướng toàn c u hóa, Vi t Nam đang có nhi u c  h i phát huyầ ệ ề ơ ộ  

l i th  ngu n nhân l c, trao đ i hàng hóa “ S c lao đ ng’’.  M t khác, trongợ ế ồ ự ổ ứ ộ ặ  

đi u ki n đ t nề ệ ấ ước ta hi n nay, h n 70% lao đ ng s ng   nông thôn, trìnhệ ơ ộ ố ở  

đ  chuyên môn tay ngh  th p, ti n công s c lao đ ng r , s c ép vi c làmộ ề ấ ề ứ ộ ẻ ứ ệ  

l n, m i năm c n có kho ng 2,45% ngớ ỗ ầ ả ười dân c n vi c làm. Chính vì v y,ầ ệ ậ  

xu t kh u lao đ ng không nh ng là ch  trấ ẩ ộ ữ ủ ương l n c a đ ng và nhà nớ ủ ả ướ  c,

mà còn là m t chi n lộ ế ược quan tr ng lâu dài góp ph n gi i quy t vi c làmọ ầ ả ế ệ  cho s  ngố ườ ếi đ n đ  tu i lao đ ng gi m thi u gánh n ng c a qu c gia. Doộ ổ ộ ả ể ặ ủ ố  

đó, xu t kh u lao đ ng tr  thành v n đ  c p thi t có n i dung kinh t  ­ xãấ ẩ ộ ở ấ ề ấ ế ộ ế  

h i sâu s c và liên quan ch t ch  v i các y u t  kinh t  khác trong đ nhộ ắ ặ ẽ ớ ế ố ế ị  

hướng phát tri n kinh t  qu c gia.ể ế ố

Xã Nam Cát, huy n Nam Đàn, t nh Ngh  An trong nh ng năm qua,ệ ỉ ệ ữ  

c p  y Đ ng chính quy n đ a phấ ủ ả ề ị ương coi xu t kh u lao đ ng là môt trongấ ẩ ộ  

nh ng nhi m v  quan tr ng góp ph n phát tri n nhân l c, gi i quy t vi cữ ệ ụ ọ ầ ể ự ả ế ệ  làm, t o thu nh p cho ngạ ậ ười lao đ ng, làm giàu chính đáng, tăng ngu n thuộ ồ  ngo i t  và cũng là m t trong nh ng bi n pháp xóa đói gi m nghèo, gópạ ệ ộ ữ ệ ả  

ph n không nh  thúc đ y s  phát tri n kinh t  xã h i   đ a phầ ỏ ẩ ự ể ế ộ ở ị ương. S  laoố  

đ ng c a xã Nam Cát đi xu t kh u lao đ ng càng ngày càng tăng, nhi u hộ ủ ấ ẩ ộ ề ộ gia đình t ng là h  nghèo nh ng t  khi có lao đ ng đi xu t kh u đã tr  nênừ ộ ư ừ ộ ấ ẩ ở  khá gi  h n, xây d ng nhà c a khang trang, mua s m đả ơ ự ử ắ ược các ti n nghiệ  sinh ho t đ t ti n và có v n  n đ nh tăng gia s n xu t, kinh doanh nâng caoạ ắ ề ố ổ ị ả ấ  thu nh p. Toàn xã hi n có 700 lao đ ng đang làm vi c   nậ ệ ộ ệ ở ước  ngoài t pậ  trung ch  y u   các th  trủ ế ở ị ường nh : Angola, Hàn Qu c, Nh t B n, Đàiư ố ậ ả  Loan, Malaisia… xu t kh u lao đ ng đem l i ngu n thu nh p cho xã Namấ ẩ ộ ạ ồ ậ  Cát m i năm h n 100 t  đ ng, đ i s ng ngỗ ơ ỷ ồ ờ ố ười dân đượ ảc c i thi n đáng k ệ ể

Nhìn chung, ho t đ ng xu t kh u lao đ ng trên đ a bàn xã Nam Cát đãạ ộ ấ ẩ ộ ị  mang l i nhi u l i ích, đ i s ng c a ngạ ề ợ ờ ố ủ ười dân được c i thi n m t cách rõả ệ ộ  

r t, nh t là m t kinh t  c a h  gia đình. Tuy nhiên bên c nh nh ng l i íchệ ấ ặ ế ủ ộ ạ ữ ợ  

c a XKLĐ mang l i, thì XKLĐ cũng gây ra m t s  h  l y đ n đ i s ng c aủ ạ ộ ố ệ ụ ế ờ ố ủ  

người dân. Đ  đánh giá đúng và hi u rõ h n m c đ  tác đ ng c a xu t kh uể ể ơ ứ ộ ộ ủ ấ ẩ  lao đ ng c  th  đ n đ i s ng ngộ ụ ể ế ờ ố ười dân trong xã nên tôi quy t đ nh ch n đế ị ọ ề tài: “Đánh giá tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n đ i s ng c a ng ộ ủ ấ ẩ ộ ế ờ ố ủ ườ i   dân xã Nam Cát, huy n Nam Đàn, t nh Ngh  An” ệ ỉ ệ

Đ  tài góp ph n h  th ng hóa c  s  lý lu n v  lao đ ng, s c laoề ầ ệ ố ơ ở ậ ề ộ ứ  

đ ng, giá c  lao đ ng, xu t kh u lao đ ng, th  trộ ả ộ ấ ẩ ộ ị ường lao đ ng, các lý lu nộ ậ  

v  đánh giá, tác đ ng. Các khái ni m và đ c đi m đề ộ ệ ặ ể ược tìm hi u qua nhi uể ề  góc đ  và cách nhìn nh n c a nhi u nhà nghiên c u trộ ậ ủ ề ứ ước đây. T  các kháiừ  

ni m v  đánh giá tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng, đ  tài đã bệ ề ộ ủ ấ ẩ ộ ề ước đ u kháiầ  quát hóa khái ni m v  đánh giá tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n đ iệ ề ộ ủ ấ ẩ ộ ế ờ  

s ng c a ngố ủ ười dân

Trong quá trình ti n hành nghiên c u, đ  tài s  d ng phế ứ ề ử ụ ương pháp 

ch n m u đi u tra nghiên c u dùng đ  đi u tra th c tr ng tác đ ng c a xu tọ ẫ ề ứ ể ề ự ạ ộ ủ ấ  

kh u lao đ ng trên đ a bàn xã, m c đ  tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ nẩ ộ ị ứ ộ ộ ủ ấ ẩ ộ ế  

đ i s ng ngờ ố ười dân; phương pháp thu th p s  li u qua đi u tra, t ng h pậ ố ệ ề ổ ợ  (s  li u do UBND xã Nam Cát cung c p), phố ệ ấ ương pháp phân tích s  li uố ệ  dùng trong nghiên c u nh m đánh giá tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng.ứ ằ ộ ủ ấ ẩ ộ  

Phương pháp so sánh dùng đ  so sánh gi a các nhóm h  v i nhau, gi aể ữ ộ ớ ữ  

trước và sau khi có xu t kh u lao đ ng, t  đó đánh giá m c đ  tác đ ngấ ẩ ộ ừ ứ ộ ộ  

gi a các nhóm.ữ

Qua nghiên c u th c t  tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n đ iứ ự ế ộ ủ ấ ẩ ộ ế ờ  

s ng c a ngố ủ ười dân xã Nam Cát, nhìn chung xu t kh u lao đ ng đã có nhi uấ ẩ ộ ề  tác đ ng tích c c đ n đ i s ng c a ngộ ự ế ờ ố ủ ười dân. Xu t kh u lao đ ng đã gópấ ẩ ộ  

ph n vào công cu c gi i quy t vi c làm, h n ch  tình tr ng th t nghi p ầ ộ ả ế ệ ạ ế ạ ấ ệ ở 

m t s  b  ph n lao đ ng th t nghi p. Xu t kh u lao đ ng tác đ ng tích c cộ ố ộ ậ ộ ấ ệ ấ ẩ ộ ộ ự  

đ n kinh t  h  gia đình nh  ngu n thu nh p t  lao đ ng xu t kh u t  đóế ế ộ ờ ồ ậ ừ ộ ấ ẩ ừ  làm thay đ i đ i s ng c a h  gia đình theo hổ ờ ố ủ ộ ướng tích c c h n. Xu t kh uự ơ ấ ẩ  lao đ ng độ ược xác đ nh là m c tiêu hàng đ u nh m phát tri n kinh t  trị ụ ầ ằ ể ế ướ  c

m t c a đ a phắ ủ ị ương, xóa nhanh tình tr ng đói nghèo trong xã làm ti n đạ ề ề cho s  phát tri n kinh t  b n v ng. Tuy nhiên t  nh ng tác đ ng tích c c thìự ể ế ề ữ ừ ữ ộ ự  

v n t n t i nh ng h n ch  t  xu t kh u lao đ ng nh : r i ro trong xu tẫ ồ ạ ữ ạ ế ừ ấ ẩ ộ ư ủ ấ  

kh u lao đ ng,  nh hẩ ộ ả ưởng t i tr t t  xã h i, m i quan h  gia đình… ớ ậ ự ộ ố ệ

Trước v n đ  đó, khi đấ ề ược đi u tra, ph ng v n thì đ i đa s  h  đi uề ỏ ấ ạ ố ộ ề  tra đ u tham gia tr  l i tích c c v  thông tin h  gia đình, ngề ả ờ ự ề ộ ười lao đ ng vàộ  

nh ng thay đ i k  t  khi có ngữ ổ ể ừ ười xu t kh u lao đ ng. Tìm hi u v  tácấ ẩ ộ ể ề  

đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n đ i s ng c a ngộ ủ ấ ẩ ộ ế ờ ố ủ ười dân? Thì t t cấ ả 

ngườ ượi đ c h i đ u tr  l i xu t kh u lao đ ng có tác đ ng nh t đ nh đ nỏ ề ả ờ ấ ẩ ộ ộ ấ ị ế  

s n xu t và cu c s ng gia đình c a h  Chính ngả ấ ộ ố ủ ọ ười lao đ ng cũng th aộ ừ  

nh n xu t kh u lao đ ng cũng tác đ ng đ n m i quan h , trình đ  tay ngh ,ậ ấ ẩ ộ ộ ế ố ệ ộ ề  ngo i ng  c a h  khi sang làm vi c   nạ ữ ủ ọ ệ ở ước ngoài

Nh n th c đậ ứ ược v n đ  này chính quy n xã và ngấ ề ề ười dân xã Nam Cát 

đã và đnag c  g ng tích c c th c hi n các gi i pháp nh m phát tri n xu tố ắ ự ự ệ ả ằ ể ấ  

kh u lao đ ng và gi m thi u, ngăn ch n nh ng h n ch  mà xu t kh u laoẩ ộ ả ể ặ ữ ạ ế ấ ẩ  

đ ng mang l i. Đ  tài nêu nh ng đ nh hộ ạ ề ữ ị ướng, gi i pháp đ i v i c  quan nhàả ố ớ ơ  

nước, đ i v i chính quy n đ a phố ớ ề ị ương nh m phát tri n xu t kh u lao đ ngằ ể ấ ẩ ộ  

n đinh, b n v ng h n. Khuy n khích h  gia đình và ng i lao đ ng nâng

cao trình đ , h c v n, tay ngh , nh n th c đúng đ n v  xu t kh u laoộ ọ ấ ề ậ ứ ắ ề ấ ẩ  

đ ng… Th c hi n t t các gi i pháp này s  góp ph n ngăn ng a và gi mộ ự ệ ố ả ẽ ầ ừ ả  thi u để ược nh ng h n ch , tiêu c c mà xu t kh u lao đ ng mang l i.ữ ạ ế ự ấ ẩ ộ ạ

M C L CỤ Ụ

DANH M C CÁC CH  VI T TĂTỤ Ữ Ế

T  vi t t từ ế ắ   Ý nghĩa t  vi t t từ ế ắ

XKLĐ

LĐ – TB và XH 

HĐH 

CNH

ILO(International Labour 

Organization)

IOM(International Organization for 

Migration)

WB (World Bank) 

ĐH – CĐ      

CN – TTCC       

UBND       

TH      

THCS        

THPT       

SL        

CC       

Trđ      

CN ­ XD 

TNBQ 

: xu t kh u lao đ ngấ ẩ ộ : Lao đ ng  –  Thộ ương binh và Xã 

h iộ : Hi n đ i hóaệ ạ : Công nghi p hóaệ : T  ch c Lao đ ng Qu c tổ ứ ộ ố ế  : T  ch c di dân qu c tổ ứ ố ế

:  Ngân hàng th  gi i ế ớ

: Đ i h c – Cao đ ngạ ọ ẳ :  Công nghi p – Ti u th  công ệ ể ủ nghi pệ

:   y ban nhân dânỦ : Ti u h cể ọ

: Trung h c c  sọ ơ ở : Trung h c ph  thôngọ ổ : S  lố ượng

: C  c uơ ấ : Tri u đ ngệ ồ : Công nghi p ­ xây d ngệ ự : Thu nh p bình quânậ

DANH M C B NGỤ Ả

PH N IẦ

PH N M  Đ UẦ Ở Ầ

1.1 Tính c p thi tấ ế

Vi t Nam là nệ ước đang phát tri n, có s  dân s  h n 90,5 tri u ngể ố ố ơ ệ ườ  i,

đ ng th  13 trên th  gi i, h ng năm v i m c tăng trung bình kho ng 1 tri uứ ứ ế ớ ằ ớ ứ ả ệ  ngý i, là nờ ước có l i th  v  s c lao đ ng. Trong quá trình h i nh p kinh tợ ế ề ứ ộ ộ ậ ế 

qu c t  và xu hố ế ướng toàn c u hóa, Vi t Nam đang có nhi u c  h i phát huyầ ệ ề ơ ộ  

l i th  ngu n nhân l c, trao đ i hàng hóa “ S c lao đ ng’’.  M t khác, trongợ ế ồ ự ổ ứ ộ ặ  

đi u ki n đ t nề ệ ấ ước ta hi n nay, h n 70% lao đ ng s ng   nông thôn, trìnhệ ơ ộ ố ở  

đ  chuyên môn tay ngh  th p, ti n công s c lao đ ng r , s c ép vi c làmộ ề ấ ề ứ ộ ẻ ứ ệ  

l n, m i năm có kho ng 2,45% ngớ ỗ ả ười dân c n vi c làm. Chính vì v y, xu tầ ệ ậ ấ  

kh u lao đ ng không nh ng là ch  trẩ ộ ữ ủ ương l n c a đ ng và nhà nớ ủ ả ước, mà còn là m t chi n lộ ế ược quan tr ng lâu dài góp ph n gi i quy t vi c làm choọ ầ ả ế ệ  

s  ngố ườ ếi đ n đ  tu i lao đ ng gi m thi u gánh n ng c a qu c gia. Do đó,ộ ổ ộ ả ể ặ ủ ố  

xu t kh u lao đ ng tr  thành v n đ  c p thi t có n i dung kinh t  ­ xã h iấ ẩ ộ ở ấ ề ấ ế ộ ế ộ  sâu s c và liên quan ch t ch  v i các y u t  kinh t  khác trong đ nh hắ ặ ẽ ớ ế ố ế ị ướ  ngphát tri n kinh t  qu c gia.ể ế ố

Xu t kh u lao đ ng c a n c ta b t đ u t  nh ng năm 1980 thông quaấ ẩ ộ ủ ướ ắ ầ ừ ữ  hình th c đ a lao đ ng sang các n c xã h i ch  nghĩa là vi c theo Hi p đ nhứ ư ộ ướ ộ ủ ệ ệ ị  

h p tác qu c t  v  lao đ ng. T  năm 1991 đ n nay, xu t kh u lao đ ng đãợ ố ế ề ộ ừ ế ấ ẩ ộ  

đ c chuy n d n theo c  ch  th  tr ng có s  qu n lý c a nhà nhà n c theoượ ể ầ ơ ế ị ườ ự ả ủ ướ  

đ nh h ng xã h i ch  nghĩa. H ng năm s  l ng lao đ ng đ c đ a đi đ uị ướ ộ ủ ằ ố ượ ộ ượ ư ề  tăng lên và hi u qu  năm sau đ u đ t cao h n năm tr c, hi n nay có kho ngệ ả ề ạ ơ ướ ệ ả  

h n 500 ngàn lao đ ng làm vi c   41 n c và vùng lãnh th  Xu t kh u laoơ ộ ệ ở ướ ổ ấ ẩ  

đ ng đ i v i n c ta đã th c s  tr  thành m t gi i pháp h u hi u đ i v i côngộ ố ớ ướ ự ự ở ộ ả ữ ệ ố ớ  

cu c xóa đói gi m nghèo và c i thi n đ i s ng cho m t s  b  ph n ng i laoộ ả ả ệ ờ ố ộ ố ộ ậ ườ  

đ ng, đ c bi t   khu v c nông thôn. Ngu n l i kinh t  c a công tác xu t kh uộ ặ ệ ở ự ồ ợ ế ủ ấ ẩ  lao đ ng là r t l n đã t o ra nh ng chuy n bi n làm thay đ i b  m t nôngộ ấ ớ ạ ữ ể ế ổ ộ ặ  thôn, nâng cao m c s ng c a nhi u h  gia đình nông dân.ứ ố ủ ề ộ

Xã Nam Cát, huy n Nam Đàn, t nh Ngh  An trong nh ng năm qua,ệ ỉ ệ ữ  

c p  y Đ ng chính quy n đ a phấ ủ ả ề ị ương coi xu t kh u lao đ ng là môt trongấ ẩ ộ  

nh ng nhi m v  quan tr ng góp ph n phát tri n nhân l c, gi i quy t vi cữ ệ ụ ọ ầ ể ự ả ế ệ  làm, t o thu nh p cho ngạ ậ ười lao đ ng, làm giàu chính đáng, tăng ngu n thuộ ồ  ngo i t  và cũng là m t trong nh ng bi n pháp xóa đói gi m nghèo, gópạ ệ ộ ữ ệ ả  

ph n không nh  thúc đ y s  phát tri n kinh t  xã h i   đ a phầ ỏ ẩ ự ể ế ộ ở ị ương. S  laoố  

đ ng c a xã Nam Cát đi xu t kh u lao đ ng càng ngày càng tăng, nhi u hộ ủ ấ ẩ ộ ề ộ gia đình t ng là h  nghèo nh ng t  khi có lao đ ng đi xu t kh u đã tr  nênừ ộ ư ừ ộ ấ ẩ ở  khá gi  h n, xây d ng nhà c a khang trang, mua s m đả ơ ự ử ắ ược các ti n nghiệ  sinh ho t đ t ti n và có v n  n đ nh tăng gia s n xu t, kinh doanh nâng caoạ ắ ề ố ổ ị ả ấ  thu nh p. Toàn xã hi n có 700 lao đ ng đang làm vi c   nậ ệ ộ ệ ở ước và ngoài t pậ  trung ch  y u   các th  trủ ế ở ị ường nh : Angola, Hàn Qu c, Nh t B n, Đàiư ố ậ ả  Loan, Malaisia… xu t kh u lao đ ng đem l i ngu n thu nh p cho xã Namấ ẩ ộ ạ ồ ậ  Cát m i năm h n 100 t  đ ng, đ i s ng ngỗ ơ ỷ ồ ờ ố ười dân đượ ảc c i thi n đáng k ệ ể

Nhìn chung, ho t đ ng xu t kh u lao đ ng trên đ a bàn xã Nam Cát đãạ ộ ấ ẩ ộ ị  mang l i nhi u l i ích, đ i s ng c a ngạ ề ợ ờ ố ủ ười dân được c i thi n m t cách rõả ệ ộ  

r t, nh t là m t kinh t  c a h  gia đình. Tuy nhiên bên c nh nh ng l i íchệ ấ ặ ế ủ ộ ạ ữ ợ  

c a XKLĐ mang l i, thì XKLĐ cũng gây ra m t s  h  l y đ n đ i s ng c aủ ạ ộ ố ệ ụ ế ờ ố ủ  

người dân. Đ  đánh giá đúng và hi u rõ h n m c đ  tác đ ng c a xu t kh uể ể ơ ứ ộ ộ ủ ấ ẩ  lao đ ng c  th  đ n đ i s ng ngộ ụ ể ế ờ ố ười dân trong xã nên tôi quy t đ nh ch n đế ị ọ ề tài: “Đánh giá tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n đ i s ng c a ng ộ ủ ấ ẩ ộ ế ờ ố ủ ườ i   dân xã Nam Cát, huy n Nam Đàn, t nh Ngh  An” ệ ỉ ệ

1.2 M c tiêu nghiên c uụ ứ

1.2.1 M c tiêu chung ụ

Đánh giá tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n đ i s ng v  các m t kinhộ ủ ấ ẩ ộ ế ờ ố ề ặ  

t  ­ văn hóa ­ xã h i c a ng i dân t i xã Nam Cát, huy n Nam Đàn, t nh Nghế ộ ủ ườ ạ ệ ỉ ệ An

1.2.2 M c tiêu c  th ụ ụ ể

­ Góp ph n h  th ng hóa và làm rõ m t s  v n đ  c  s  ly luân vàầ ệ ố ộ ố ấ ề ơ ở ́ ̣  

th c ti n vê xu t kh u lao đ ng.ự ễ ̀ ấ ẩ ộ

­ Đánh giá th c trang xu t kh u lao đ ng trên đ a bàn xã Nam Cát,ự ̣ ấ ẩ ộ ị  huy n Nam Đàn, t nh Ngh  An.ệ ỉ ệ

­ Phân tích tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n đ i s ng c a ngộ ủ ấ ẩ ộ ế ờ ố ủ ườ  idân trên đ a bàn xã Nam Cát, huy n Nam Đàn, t nh Ngh  An.ị ệ ỉ ệ

­ Đê xuât m c tiêu, đ nh h̀ ́ ụ ị ướng và các giai phap thúc đ y xu t kh ủ ́ ẩ ấ ẩ  lao đ ng nh m tăng thu nh p đ ng th i gi m thi u nh ng  nh hộ ằ ậ ồ ờ ả ể ữ ả ưởng tiêu 

c c c a xu t kh u lao đ ng đ n đ i s ng c a ngự ủ ấ ẩ ộ ế ờ ố ủ ười dân trên đ a bàn xãị  Nam Cát, huy n Nam Đàn, t nh Ngh  An. ệ ỉ ệ

1.3  Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c uạ ứ

1.3.1 Đ i t ố ượ ng nghiên c u ứ

­ Tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng và đ i s ng c a ngộ ủ ấ ẩ ộ ờ ố ủ ười dân trướ  c

và sau khi có xu t kh u lao đ ng .ấ ẩ ộ

­ Khách th  nghiên c u là các h  gia đình có ngể ứ ộ ười đi xu t kh u laoấ ẩ  

đ ng, các thành viên trong gia đình có ngộ ười đi xu t kh u lao đ ng, ngấ ẩ ộ ườ  idân và cán b  t i đ a phộ ạ ị ương. 

Thông tin s  c p: năm 2015.ơ ấ

Th i gian th c hi n đ  tài: t  14/01/2015 đ n 02/06/2015.ờ ự ệ ề ừ ế

­ Ph m vi n i dung ạ ộ

Đánh giá tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n s n xu t và đ i s ngộ ủ ấ ẩ ộ ế ả ấ ờ ố  

c a các h  gia đình trủ ộ ước và sau khi có xu t kh u lao đ ng, các h  gia đìnhấ ẩ ộ ộ  

có người đi và các h  gia đình không có ngộ ười đi xu t kh u lao đ ng.ấ ẩ ộ

Lao đ ng là ho t đ ng quan tr ng nh t c a con ngộ ạ ộ ọ ấ ủ ười, nó t o ra c aạ ủ  

c i v t ch t và các giá tr  tinh th n c a xã h i. Lao đ ng có năng su t, ch tả ậ ấ ị ầ ủ ộ ộ ấ ấ  

lượng và hi u qu  cao là nhân t  quy t đ nh s  phát tri n c a đ t nệ ả ố ế ị ự ể ủ ấ ước, xã 

h i, gia đình và b n thân m i ngộ ả ỗ ười lao đ ng. B t c  m t ch  đ  xã h iộ ấ ứ ộ ế ộ ộ  nào, lao đ ng c a con ngộ ủ ười cũng là m t trong nh ng y u t  quy t đ nhộ ữ ế ố ế ị  

nh t, năng đ ng nh t trong s n xu t.Lao đ ng là đi u ki n ch  y u cho sấ ộ ấ ả ấ ộ ề ệ ủ ế ự 

t n t i c a loài ngồ ạ ủ ười, là c  s  c a s  ti n b  kinh t , vă hóa và xã h i. Nóơ ở ủ ự ế ộ ế ộ  

là nhân t  quy t đ nh b t kì quá trình s n xu t nào. Nh  v y đ ng l c c aố ế ị ấ ả ấ ư ậ ộ ự ủ  quá trình phát tri n kinh t , xã h i quy t  l i là   con ngể ế ộ ụ ạ ở ười, con ngườ ớ  i v ilao đ ng sáng t o c a h  đang là v n đ  trung tâm c a chi n lộ ạ ủ ọ ấ ề ủ ế ược phát tri nể  kinh t  ­ xã h i.ế ộ

Theo Nguy n Vân Đi m và Nguy n Nguy n Ng c Quân (2004), laoễ ề ễ ễ ọ  

đ ng chính là ho t đ ng có m c đích có ý th c c a con ngộ ạ ộ ụ ứ ủ ười nh m bi nằ ế  

đ i nh ng v t th  t  nhiên, bi n đ i t  nhiên đ  phù h p v i v i m c đíchổ ữ ậ ể ự ế ổ ự ể ợ ớ ớ ụ  

nh t đ nh c a mình. Lao đ ng là s  v n đ ng c a s c lao đ ng, là quá trìnhấ ị ủ ộ ự ậ ộ ủ ứ ộ  

k t h p gi a s c lao đ ng và t  li u s n xu t t o ra c a c i v t ch t cho xãế ợ ữ ứ ộ ư ệ ả ấ ạ ủ ả ậ ấ  

h i, lao đ ng là y u t  ch  y u c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh. Theoộ ộ ế ố ủ ế ủ ạ ộ ả ấ  hình th c đào t o thì lao đ ng đứ ạ ộ ược chia thành lao đ ng đã qua đào t o nghộ ạ ề 

và lao đông không qua đào t o ngh ạ ề

Lao đ ng đã qua đào t o ngh ộ ạ ề

Theo Công văn s  4190 ngày 29/11/2010 c a B  lao đ ng – Thố ủ ộ ộ ươ  ngbinh và Xã h i: Lao đ ng đã qua đào t o ngh  là nh ng ngộ ộ ạ ề ữ ười đã hoàn thành 

ít nh t m t chấ ộ ương trình đào t o c a m t ngh  t i m t c  s  d y nghạ ủ ộ ề ạ ộ ơ ở ạ ề (g m c  các c  s  s n xu t kinh doanh) và đồ ả ơ ở ả ấ ược c p văn b ng ch ng chấ ằ ứ ỉ ngh  ho c đề ặ ược th a nh n theo các ki n th c hi n hành. ừ ậ ế ứ ệ

Nh  v y, lao đ ng qua đào t o ngh  hi n không ch  có công nhân kư ậ ộ ạ ề ệ ỉ ỹ thu t đậ ược đào t o t  trạ ừ ường, l p d y ngh , mà bao g m lao đ ng đớ ạ ề ồ ộ ượ  cđào t o   3 c p trình đ  (theo Lu t d y ngh ) trong nhà trạ ở ấ ộ ậ ạ ề ường và được d yạ  ngh  b i doanh nghi p, các c  s  d y ngh  ngoài nhà trề ở ệ ơ ở ạ ề ường ho c t  h c,ặ ự ọ  

được truy n ngh  và đề ề ược th a nh n b i các quy đ nh hi n hành.ừ ậ ở ị ệ

Nhóm lao đ ng ch a qua đào t o ngh   ộ ư ạ ề   được hi u là nh ng ngể ữ ườ  i

ch a có b t k  lo i văn b ng ch ng ch  ngh  nào và th c t  cũng khôngư ấ ỳ ạ ằ ứ ỉ ề ự ế  

đ m nh n m t công vi c nào đòi h i chuyên môn k  thu t t  3 năm tr  lênả ậ ộ ệ ỏ ỹ ậ ừ ở  

ho c công vi c đòi h i chuyên môn k  thu t nh ng kinh nghi m ch a đ  3ặ ệ ỏ ỹ ậ ư ệ ư ủ  năm

Nhóm lao đ ng này thộ ường là đ i tố ượng khó xác đ nh. Theo th ng kê laoị ố  

đ ng vi c làm h ng năm c a B  LĐ – TB và XH thì lao đ ng ch a qua đàoộ ệ ằ ủ ộ ộ ư  

t o không b ng, không ch ng ch  là nh ng ngạ ằ ứ ỉ ữ ười tuy ch a qua m t trư ộ ườ  ng

l p đào t o nh ng do t  h c, do đớ ạ ư ự ọ ược truy n ngh  ho c v a làm v a h cề ề ặ ừ ừ ọ  nên h  đã có đọ ược k  năng, tay ngh  tỹ ề ương đương v i b c c a lao đ ng đãớ ậ ủ ộ  qua đào t o có b ng cùng ngh  và th c t  đã làm công vi c đang làm t  3ạ ằ ề ự ế ệ ừ  năm tr  lên. ở

xu t m t giá tr  th ng d  nào đó. S c lao đ ng là kh  năng lao đ ng c a conấ ộ ị ặ ư ứ ộ ả ộ ủ  

người, là đi u ki n tiên quy t c a m i quá trình s n xu t và là l c lý ngề ệ ế ủ ọ ả ấ ự ợ  

s n xu t sáng t o ch  y u c a xã h i.ả ấ ạ ủ ế ủ ộ

 Ngu n nhân l cồ ự

Theo David Begg (1995): “Ngu n nhân l c là toàn b  quá trình chuyênồ ự ộ  môn mà con người tích lu  đỹ ược, nó được đánh giá cao vì ti m năng đem l iề ạ  thu nh p trong tậ ương lai. Cũng gi ng nh  ngu n l c v t ch t, ngu n nhânố ư ồ ự ậ ấ ồ  

l c là k t qu  đ u t  trong quá kh  v i m c đích đem l i thu nh p trongự ế ả ầ ư ứ ớ ụ ạ ậ  

c u lao đ ng, c  c u kinh t  theo hấ ộ ơ ấ ế ướng CNH, HĐH”

Theo Nguy n H u Dũng (2003):“Ngu n nhân l c đễ ữ ồ ự ược xem xét dướ  ihai góc đ  năng l c xã h i và tính năng đ ng xã h i.   góc đ  th  nh t,ộ ự ộ ộ ộ Ở ộ ứ ấ  ngu n nhân l c là ngu n cung c p s c lao đ ng cho xã h i, là b  ph n quanồ ự ồ ấ ứ ộ ộ ộ ậ  

tr ng nh t c a dân s , có kh  năng t o ra giá tr  v t ch t và tinh th n cho xãọ ấ ủ ố ả ạ ị ậ ấ ầ  

h i. Xem xét ngu n nhân l c dộ ồ ự ướ ại d ng ti m năng giúp đ nh hề ị ướng phát tri n ngu n nhân l c đ  đ m b o không ng ng nâng cao năng l c xã h iể ồ ự ể ả ả ừ ự ộ  

c a ngu n nhân l c thông qua giáo d c đào t o, chăm sóc s c kho  Tuyủ ồ ự ụ ạ ứ ẻ  nhiên n u ch  d ng l i   d ng ti m năng thì ch a đ  Mu n phát huy ti mế ỉ ừ ạ ở ạ ề ư ủ ố ề  năng đó ph i chuy n ngu n nhân l c sang tr ng thái đ ng thành v n nhânả ể ồ ự ạ ộ ố  

l c, t c là nâng cao tính năng đ ng xã h i c a con ngự ứ ộ ộ ủ ười thông qua các chính sách, th  ch  và gi i phóng tri t đ  ti m năng con ngể ế ả ệ ể ề ười. Con ngườ ớ  i v i

ti m năng vô t n n u đề ậ ế ượ ực t  do phát tri n, t  do sáng t o và c ng hi n,ể ự ạ ố ế  

được tr  đúng giá tr  lao đ ng thì ti m năng vô t n đó đả ị ộ ề ậ ược khai thác phát huy tr  thành ngu n v n vô cùng to l n”.ở ồ ố ớ

Nh  v y, xem xét dư ậ ưới các góc đ  khác nhau có th  có nh ng kháiộ ể ữ  

ni m khác nhau v  ngu n nhân l c nh ng nh ng khái ni m này đ u th ngệ ề ồ ự ư ữ ệ ề ố  

nh t n i dung c  b n: ngu n nhân l c là ngu n cung c p s c lao đ ng choấ ộ ơ ả ồ ự ồ ấ ứ ộ  

xã h i. Con ngộ ườ ớ ưi v i t  cách là y u t  c u thành l c lế ố ấ ự ượng s n xu t gi  vả ấ ữ ị trí hàng đ u, là ngu n l c c  b n và ngu n l c vô t n c a s  phát tri nầ ồ ự ơ ả ồ ự ậ ủ ự ể  không th  ch  để ỉ ược xem xét đ n thu n   góc đ  s  lơ ầ ở ộ ố ượng hay ch t lấ ượ  ng

mà là s  t ng h p c a c  s  lự ổ ợ ủ ả ố ượng và ch t lấ ượng; không ch  là b  ph n dânỉ ộ ậ  

s  trong đ  tu i lao đ ng mà là các th  h  con ngố ộ ổ ộ ế ệ ườ ới v i nh ng ti m năng,ữ ề  

s c m nh trong c i t o t  nhiên, c i t o xã h i.ứ ạ ả ạ ự ả ạ ộ

Vì v y, có th  đ nh nghĩa: ậ ể ị Ngu n nhân l c là t ng th  s  l ồ ự ổ ể ố ư ng và ợ  

ch t l ấ ư ng con ng ợ ư i v i t ng hoà các tiêu chí v  trí l c, th  l c và nh ng ờ ớ ổ ề ự ể ự ữ  

ph m ch t đ o đ c  ẩ ấ ạ ứ –tinh th n t o nên năng l c mà b n thân con ng ầ ạ ự ả ườ  và  i

xã h i đã, đang và s  huy đ ng vào quá trình lao đ ng sáng t o vì s  phát ộ ẽ ộ ộ ạ ự   tri n và ti n b  xã h i ể ế ộ ộ

 L c lự ượng lao đ ngộ

Theo Lu t s  10/2012/QH13: L c lậ ố ự ượng lao  đ ng bao g m nh ngộ ồ ữ  

ngườ ừi t  15 tu i có vi c làm và nh ng ngổ ệ ữ ười th t nghi p song đang có nhuấ ệ  

c u tìm vi c làm.ầ ệ

 Giá c  lao đ ngả ộ

Theo giáo trình kinh t  chính tr  Mác – Lênin (Vũ Anh Tu n và Ph mế ị ấ ạ  

Đ c H nh, năm 2005): Giá c  lao đ ng (g i m t cách chính xác là giá cứ ạ ả ộ ọ ộ ả 

c a hàng hóa s c lao đ ng) là toàn b  s  lủ ứ ộ ộ ố ượng ti n t  mà ngề ệ ườ ử ụ  i s  d nglao đ ng tr  cho ngộ ả ười lao đ ng phù h p v i lộ ợ ớ ượng giá tr  s c lao đ ng màị ứ ộ  

người đó đã c ng hi n, phù h p v i cung c u v  lao đ ng trên th  trố ế ợ ớ ầ ề ộ ị ườ  nglao đ ng. Toàn b  s  lộ ộ ố ượng ti n t  nói đ n   đây là s  th a thu n gi aề ệ ế ở ự ỏ ậ ữ  

ngườ ử ụi s  d ng lao đ ng và ngộ ười lao đ ng. Đó là ti n lộ ề ương (ti n công)ề  danh nghĩa. Lượng ti n này ch a ph n ánh m c s ng c a ngề ư ả ứ ố ủ ười lao đ ng vìộ  còn ph  thu c vào y u t  giá c  t i th i đi m và khu v c mà ngụ ộ ế ố ả ạ ờ ể ự ười đó tiêu dùng. S  lố ượng t  li u sinh ho t và d ch v  mà ngư ệ ạ ị ụ ười lao đ ng có th  traoộ ể  

đ i (mua) đổ ượ ừ ố ược t  s  l ng ti n có th  s  d ng (ti n lề ể ử ụ ề ương danh nghĩa sau khi tr  đi các kho n thu , b o hi m, chi phí khác theo quy đ nh) là ti nừ ả ế ả ể ị ề  

lương th c t  Khi đó, m c s ng c a ngự ế ứ ố ủ ười lao đ ng độ ược đánh giá thông qua ti n lề ương th c t ự ế

2.1.1.2 Xu t kh u lao đ ng ấ ẩ ộ

Có r t nhi u cách hi u khác nhau v  xu t kh u lao đ ng (XKLĐ). N uấ ề ể ề ấ ẩ ộ ế  

nh  tr c đây v i thu t ng  “h p tác qu c t  lao đ ng” (Ngh  quy t s  362/CPư ướ ớ ậ ữ ợ ố ế ộ ị ế ố  

­ 29/11/1980), XKLĐ đ c hi u là s  trao đ i lao đ ng gi a các qu c gia thôngượ ể ự ổ ộ ữ ố  qua các hi p đ nh đ c tho  thu n và ký k t gi a các qu c gia đó hay là s  diệ ị ượ ả ậ ế ữ ố ự  chuy n lao đ ng có th i h n gi a các qu c gia m t cách h p pháp và có tể ộ ờ ạ ữ ố ộ ợ ổ 

ch c. Trong hành vi trao đ i này, n c đ a lao đ ng đi đ c coi là n c XKLĐ,ứ ổ ướ ư ộ ượ ướ  còn n c ti p nh n s  d ng lao đ ng thì đ c coi là n c nh p kh u lao đ ng.ướ ế ậ ử ụ ộ ượ ướ ậ ẩ ộ

Theo ILO (1930) xu t kh u lao đ ng: Th c ch t là xu t kh u hàng hóaấ ẩ ộ ự ấ ấ ẩ  

s c lao đ ng, đ c hi u là s  di chuy n lao đ ng có t  ch c đi làm vi c trongứ ộ ượ ể ự ể ộ ổ ứ ệ  

th i h n nh t đ nh   n c ngoài thông qua các hi p đ nh v  XKLĐ và các th aờ ạ ấ ị ở ướ ệ ị ề ỏ  thu n gi a các qu c gia nh p và xu t kh u lao đ ng.ậ ữ ố ậ ấ ẩ ộ

Ngày nay v i cách s  d ng th ng nh t thu t ng  XKLĐ đ  nh n m nhớ ử ụ ố ấ ậ ữ ể ấ ạ  

h n đ n tính hi u qu  kinh t  cu  ho t đ ng này, t  các khái ni m trên có thơ ế ệ ả ế ả ạ ộ ừ ệ ể 

hi u: “ể XKLĐ là ho t đ ng kinh t  c a m t qu c gia th c hi n vi c cung  ng ạ ộ ế ủ ộ ố ự ệ ệ ứ   lao đ ng cho m t qu c gia khác trên c  s  nh ng hi p đ nh ho c h p đ ng có ộ ộ ố ơ ở ữ ệ ị ặ ợ ồ   tính ch t pháp quy đ c th ng nh t gi a các qu c gia đ a và nh n lao đ ng” ấ ượ ố ấ ữ ố ư ậ ộ

 Trong n n kinh t  th  trề ế ị ường, XKLĐ là m t ho t đ ng kinh t  đ iộ ạ ộ ế ố  ngo i, mang đ c thù c a xu t kh u nói chung. Th c ch t XKLĐ là m t hìnhạ ặ ủ ấ ẩ ự ấ ộ  

th c di c  qu c t  Tuy nhiên, đây ch  là s  di c  t m th i và h p pháp.ứ ư ố ế ỉ ự ư ạ ờ ợ

Xu t kh u lao đ ng ra nấ ẩ ộ ước ngoài, thường g i t t làọ ắ  xu t kh u laoấ ẩ  

đ ngộ , là ho t đ ng kinh t  dạ ộ ế ưới hình th c cung  ng lao đ ngứ ứ ộ  ra nước ngoài theo h p đ ng có th i h n, ph c v  cho nhu c u nhân công lao đ ng c aợ ồ ờ ạ ụ ụ ầ ộ ủ  doanh nghi p nệ ước ngoài

Th  trị ường lao đ ng là m t b  ph n c a h  th ng th  trộ ộ ộ ậ ủ ệ ố ị ường, trong đó 

di n ra quá trình trao đ i gi a m t bên là ngễ ổ ữ ộ ười lao đ ng t  do và m t bên làộ ự ộ  

người có nhu c u s  d ng lao đ ng. S  trao đ i này đầ ử ụ ộ ự ổ ược tho  thu n trênả ậ  

c  s  m i quan h  lao đ ng nh  ti n lơ ở ố ệ ộ ư ề ương, ti n công, đi u ki n làmề ề ệ  

vi c thông qua m t h p đ ng làm vi c b ng văn b n hay b ng mi ng.ệ ộ ợ ồ ệ ằ ả ằ ệ

Khi cung và c u lao đ ng n y sinh ngoài biên gi i m t qu c gia thìầ ộ ả ớ ộ ố  

g i là th  trọ ị ường lao đ ng qu c t  Th  trộ ố ế ị ường lao đ ng qu c t  là b  ph nộ ố ế ộ ậ  

c u thành c a h  th ng th  trấ ủ ệ ố ị ường th  gi i, trong đó lao đ ng t  nế ớ ộ ừ ước này 

có th  di chuy n sang nể ể ước khác thông qua hi p đ nh, các th a thu n gi aệ ị ỏ ậ ữ  hai hay nhi u qu c gia trên th  gi i.ề ố ế ớ

 Tác đ ngộ

Theo t  ch c xã h i dân s  th  gi i (ổ ứ ộ ự ế ớ CIVICUS, 2007): Tác đ ng làộ  

nh ng h  qu  lâu dài c a d  án, chữ ệ ả ủ ự ương trình hay ho t đ ng có th  là  nhạ ộ ể ả  

hưởng tích c c hay là tiêu c c.Tác đ ng đ n đ i s ng ngự ự ộ ế ờ ố ười dân là nh ngữ  

nh h ng t i cu c s ng c a ng i dân có th  là c i thi n đ i s ng hay có

Các hình th c đ a lao đ ng Vi t Nam   nứ ư ộ ệ ở ước ngoài g m có: (1) ồ Cung 

ng lao đ ng theo các h p đ ng ký v i bên n c ngoài; (2) Đ a lao đ ng đi

làm vi c theo h p đ ng nh n th u, khoán công trình   nệ ợ ồ ậ ầ ở ước ngoài, đ u t  raầ ư  

nước ngoài; (3) Theo h p đ ng lao đ ng gi a các cá nhân ngợ ồ ộ ữ ười lao đ ngộ  

v i ngớ ườ ử ụi s  d ng lao đ ng nộ ước ngoài       Cung  ng lao đ ng theo các h p đ ng ký v i bên n ứ ộ ợ ồ ớ ướ c ngoài. Đây là 

trường h p các t  ch c kinh t  Vi t Nam đợ ổ ứ ế ệ ược phép XKLĐ tuy n d ng laoể ụ  

đ ng Vi t Nam đ  đ a đi làm vi c   nộ ệ ể ư ệ ở ước ngoài theo h p đ ng cung  ngợ ồ ứ  lao đ ng. Hình th c này tộ ứ ương đ i ph  bi n, đố ổ ế ược th c hi n r ng rãi trongự ệ ộ  các năm v a qua và nh ng năm t i. Đ c đi m c a hình th c này là: T  ch cừ ữ ớ ặ ể ủ ứ ổ ứ  kinh t  Vi t Nam t  ch c tuy n ch n lao đ ng và chuyên gia Vi t Nam điế ệ ổ ứ ể ọ ộ ệ  làm vi c cho ngệ ườ ử ụi s  d ng lao đ ng   nộ ở ước ngoài và các yêu c u v  tiêuầ ề  chu n v  lao đ ng do phía nẩ ề ộ ước ngoài đ t ra. Quan h  lao đ ng đặ ệ ộ ược đi uề  

ch nh b i pháp lu t c a nỉ ở ậ ủ ước nh n lao đ ng. Quá trình làm vi c   nậ ộ ệ ở ướ  cngoài, người lao đ ng Vi t Nam ch u s  qu n lý tr c ti p c a ngộ ệ ị ự ả ự ế ủ ườ ử i s

d ng lao đ ng nụ ộ ước ngoài, các đi u ki n và quy n l i c a ngề ệ ề ợ ủ ười lao đ ngộ  

do phía nước ngoài b o đ m. Chính vì v y, vi c thích  ng c a ngả ả ậ ệ ứ ủ ười lao 

đ ng Vi t Nam v i môi trộ ệ ớ ường lao đ ng nộ ước ngoài có nh ng h n ch ữ ạ ế

Đ a lao đ ng đi làm vi c theo h p đ ng nh n th u, khoán công trình  ư ộ ệ ợ ồ ậ ầ ở 

n ướ c ngoài, đ u t  ra n ầ ư ướ c ngoài. Đây là trường h p doanh nghi p tuy n laoợ ệ ể  

đ ng và chuyên gia Vi t Nam đi làm vi c   nộ ệ ệ ở ước ngoài đ  th c hi n h pể ự ệ ợ  

đ ng kinh t  v i bên nồ ế ớ ước ngoài, các doanh nghi p Vi t Nam trúng th u,ệ ệ ầ  

nh n khoán công trình   nậ ở ước ngoài ho c đ u t  dặ ầ ư ưới hình th c liên doanh,ứ  liên k t chia s n ph m ho c các hình th c đ u t  khác   nế ả ẩ ặ ứ ầ ư ở ước ngoài. Nh ngữ  năm v a qua, hình th c này tuy ch a ph  bi n nh ng theo ch  trừ ứ ư ổ ế ư ủ ương chủ 

đ ng h i nh p kinh t  qu c t  và khu v c, m  r ng và tăng cộ ộ ậ ế ố ế ự ở ộ ường kinh tế 

đ i ngo i thì hình th c này s  ngày càngố ạ ứ ẽ   phát tri n. Đ c đi m c a hình th cể ặ ể ủ ứ  này là: Vi c tuy n ngệ ể ười lao đ ng là đ  th c hi n h p đ ng c a doanhộ ể ự ệ ợ ồ ủ  nghi p Vi t Nam; yêu c u v  tiêu chu n lao đ ng, các đi u ki n lao đ ng doệ ệ ầ ề ẩ ộ ề ệ ộ  doanh nghi p Vi t Nam đ t ra, doanh nghi p Vi t Nam s  d ng lao đ ng cóệ ệ ặ ệ ệ ử ụ ộ  

th  tr c ti p tuy n d ng lao đ ng ho c u  quy n cho doanh nghi p cung  ngể ự ế ể ụ ộ ặ ỷ ề ệ ứ  lao đ ng tuy n lao đ ng. Doanh nghi p Vi t Nam đ a lao đ ng đi làm vi c ộ ể ộ ệ ệ ư ộ ệ ở 

nước ngoài, qu n lý, s  d ng lao đ ng   nả ử ụ ộ ở ước ngoài đ m b o các quy n l iả ả ề ợ  cho người lao đ ng làm vi c   nộ ệ ở ước ngoài. Do đ c đi m và hình th c sặ ể ứ ử 

d ng lao đ ng này nên quan h  lao đ ng tụ ộ ệ ộ ương đ i  n đ nh. Vi c gi i quy tố ổ ị ệ ả ế  các v n đ  phát sinh trong quan h  lao đ ng c a ngấ ề ệ ộ ủ ười lao đ ng khi làm vi cộ ệ  

 n c ngoài có nhi u thu n l i. Tuy nhiên, do h p đ ng đ c th c hi n 

nước ngoài nên ít nhi u có s   nh hề ự ả ưởng c a pháp lu t, phong t c t p quánủ ậ ụ ậ  

c a nủ ước ngoài. Ngoài vi c tuân th  pháp lu t Vi t Nam, c  doanh nghi pệ ủ ậ ệ ả ệ  

Vi t Nam qu n lý s  d ng lao đ ngệ ả ử ụ ộ   và người lao đ ng Vi t Nam còn ph iộ ệ ả  tuân th  các quy đ nh c a pháp lu t nủ ị ủ ậ ước ngoài

Theo h p đ ng lao đ ng gi a các cá nhân ng ợ ồ ộ ữ ườ i lao đ ng v i ng ộ ớ ườ   i

s  d ng lao đ ng n ử ụ ộ ướ c ngoài. Hình th c XKLĐ này   nứ ở ước ta ch a phư ổ 

bi n vì mu n ký đế ố ược h p đ ng v i phía nợ ồ ớ ước ngoài, người lao đ ng ph iộ ả  

có nh ng hi u bi t c n thi t v  nhi u m t nh  các thông tin v  đ i tácữ ể ế ầ ế ề ề ặ ư ề ố  

nước ngoài, v  ngôn ng , kh  năng giao ti p v i ngề ữ ả ế ớ ườ ưới n c ngoài  Trong khi đó, trình đ  hi u bi t các v n đ  kinh t , văn hoá, xã h i và pháp lu tộ ể ế ấ ề ế ộ ậ  

c a ngủ ười lao đ ng Vi t Nam còn nh ng h n ch  nh t đ nh.ộ ệ ữ ạ ế ấ ị

2.1.3  Đ c đi m c a xu t kh u lao đ ng ặ ể ủ ấ ẩ ộ

      Xu t kh u lao đ ng là m t ho t đ ng kinh t ấ ẩ ộ ộ ạ ộ ế  B i vì, nó nh m th cở ằ ự  

hi n ch c năng kinh doanh, th c hi n m c tiêu l i nhu n c a doanh nghi p,ệ ứ ự ệ ụ ợ ậ ủ ệ  

đ ng th i đ  th a mãn l i ích kinh t  c a ngồ ờ ể ỏ ợ ế ủ ười lao đ ng đi làm vi c ộ ệ ở 

nước ngoài, góp ph n tăng thêm ngu n ngân sách c a Nhà nầ ồ ủ ước

Xu t   kh u   lao   đ ng   là   m t   ho t   đ ng   th   hi n   rõ   tính   ch t   xã ấ ẩ ộ ộ ạ ộ ể ệ ấ  

h i ộ  Nói xu t kh u lao đ ng th c ch t là xu t kh u s c lao đ ng không táchấ ẩ ộ ự ấ ấ ẩ ứ ộ  

kh i ngỏ ười lao đ ng. Do v y, m i chính sách, pháp lu t trong lĩnh v c xu tộ ậ ọ ậ ự ấ  

kh u lao đ ng ph i k t h p v i các chính sách xã h i. Ph i đ m b o làmẩ ộ ả ế ợ ớ ộ ả ả ả  sao đ  ngể ười lao đ ng   nộ ở ước ngoài được lao đ ng nh  đã cam k t trongộ ư ế  

h p đ ng lao đ ng, c n ph i có nh ng ch  đ  ti p nh n và s  d ng ngợ ồ ộ ầ ả ữ ế ộ ế ậ ử ụ ườ  ilao đ ng sau khi h  hoàn thành h p đ ng   nộ ọ ợ ồ ở ước ngoài và tr  v  nở ề ước

Xu t kh u lao đ ng là s  k t h p hài hoà gi a s  qu n lý vĩ mô c a ấ ẩ ộ ự ế ợ ữ ự ả ủ   Nhà n ướ c và s  ch  đ ng t  ch u trách nhi m c a t  ch c xu t kh u ự ủ ộ ự ị ệ ủ ổ ứ ấ ẩ    lao 

đ ng ộ

N u nh  trế ư ước đây (giai đo n 1980 – 1990) Vi t Nam tham gia thạ ệ ị 

trường lao đ ng, v  c  b n Nhà nộ ề ơ ả ước v a qu n lý Nhà nừ ả ước v a qu n lýừ ả  

v  h p tác lao đ ng v i nề ợ ộ ớ ước ngoài, Nhà nước làm thay cho các t  ch cổ ứ  kinh t  v  ho t đ ng xu t kh u lao đ ng. Ngày nay, trong c  ch  th  trế ề ạ ộ ấ ẩ ộ ơ ế ị ườ  ng

và h i nh p qu c t  thì h u nh  toàn b  ho t đ ng xu t kh u lao đ ng đ uộ ậ ố ế ầ ư ộ ạ ộ ấ ẩ ộ ề  

do các t  ch c xu t kh u lao đ ng th c hi n trên c  s  h p đ ng đã ký.ổ ứ ấ ẩ ộ ự ệ ơ ở ợ ồ  

Đ ng th i, các t  ch c xu t kh u lao đ ng ph i ch u trách nhi m hoàn toànồ ờ ổ ứ ấ ẩ ộ ả ị ệ  

v  hi u qu  kinh t  trong ho t đ ng xu t kh u lao đ ng c a mình. Nhề ệ ả ế ạ ộ ấ ẩ ộ ủ ư 

v y, các hi p đ nh, các tho  thu n song phậ ệ ị ả ậ ương mà Chính ph  ký k t chủ ế ỉ mang tính ch t nguyên t c, th  hi n vai trò và trách nhi m c a nhà nấ ắ ể ệ ệ ủ ướ ở c 

t m vĩ mô.ầ

Xu t kh u lao đ ng di n ra trong m t môi tr ấ ẩ ộ ễ ộ ườ ng c nh tranh ngày ạ   càng gay g t ắ  Tính gay g t trong c nh tranh c a xu t kh u lao đ ng xu tắ ạ ủ ấ ẩ ộ ấ  phát t  hai nguyên nhân ch  y u. M t là, xu t kh u lao đ ng mang l i l iừ ủ ế ộ ấ ẩ ộ ạ ợ  ích kinh t  khá l n cho các nế ớ ước đang có khó khăn v  gi i quy t vi c làm,ề ả ế ệ  

do v y, đã bu c các nậ ộ ước xu t kh u lao đ ng ph i c  g ng t i đa đ  chi mấ ẩ ộ ả ố ắ ố ể ế  lĩnh th  trị ường ngoài nước. Hai là, xu t kh u lao đ ng đang di n ra trongấ ẩ ộ ễ  môi trường suy gi m kinh t  trong khu v c: Nhi u nả ế ự ề ước trước đây thu nh nậ  nhi u lao đ ng nề ộ ước ngoài nh : Hàn Qu c, Nh t B n, Thái Lan…cũng đangư ố ậ ả  

ph i đ i đ u v i t  l  th t nghi p ngày càng gia tăng. Đi u này h n ch  r tả ố ầ ớ ỉ ệ ấ ệ ề ạ ế ấ  

l n đ n vi c ti p nh n lao đ ng và chuyên gia nớ ế ệ ế ậ ộ ước ngoài trong th i gianờ  

nh ng năm đ u c a th  k  21.Nh  v y, các chính sách và pháp lu t c a Nhàữ ầ ủ ế ỷ ư ậ ậ ủ  

nước c n ph i lầ ả ường trước được tính ch t c nh tranh gay g t trong xu tấ ạ ắ ấ  

kh u lao đ ng đ  có chẩ ộ ể ương trình đào t o có ch t lạ ấ ượng cao đ  xu t kh u.ể ấ ẩ

Xu t kh u lao đ ng ph i đ m b o l i ích c a ba bên trong quan h ấ ẩ ộ ả ả ả ợ ủ ệ  

xu t kh u lao đ ng ấ ẩ ộ  Trong lĩnh v c xu t kh u lao đ ng, l i ích kinh t  c aự ấ ẩ ộ ợ ế ủ  Nhà nước là kho n ngo i t  mà ngả ạ ệ ười lao đ ng g i v , các kho n thu , l iộ ử ề ả ế ợ  ích c a các t  ch c xu t kh u lao đ ng là các kho n thu đủ ổ ứ ấ ẩ ộ ả ược ch  y u là cácủ ế  

lo i phí gi i quy t vi c làm ngoài nạ ả ế ệ ước, còn l i ích c a ngợ ủ ười lao đ ng làộ  kho n thu nh p thả ậ ường là cao h n nhi u so v i lao đ ng   trong nơ ề ớ ộ ở ước. Do 

v y, các ch  đ  chính sách c a Nhà nậ ế ộ ủ ước ph i tính toán sao cho đ m b oả ả ả  

đượ ực s  hài hoà l i ích c a các bên, trongợ ủ   đó ph i chú ý đ n l i ích tr c ti pả ế ợ ự ế  

cu  ngả ười lao đ ng.ộ

Xu t kh u lao đ ng là ho t đ ng đ y bi n đ i ấ ẩ ộ ạ ộ ầ ế ổ  B i vì, ho t đ ngở ạ ộ  

xu t kh u ph  thu c r t nhi u vào các nấ ẩ ụ ộ ấ ề ước có nhu c u nh p kh u laoầ ậ ẩ  

đ ng, do v yc n ph i có s  phân tích toàn di n các d  án   nộ ậ ầ ả ự ệ ự ở ước ngoài đang và s  đẽ ược th c hi n đ  xây d ng chính sách đào t o và chự ệ ể ự ạ ương trình đào t o giáo d c, đ nh hạ ụ ị ướng phù h p và linh ho t. Ch  có nh ngợ ạ ỉ ữ  nước nào chu n b  đ i ngũ công nhân v i tay ngh  thích h p m i có đi u ki n thu nẩ ị ộ ớ ề ợ ớ ề ệ ậ  

l i h n trong vi c chi m lĩnh th  ph n lao đ ng   ngoài nợ ơ ệ ế ị ầ ộ ở ước và cũng ch  cóỉ  

nước nào nhìn xa, trông r ng, phân tích đánh giá và d  đoán đúng tình hìnhộ ự  

m i không b  đ ng trớ ị ộ ước s  bi n đ i c a tình hình đ a ra chính sách đónự ế ổ ủ ư  

đ u trong ho t đ ng xu t kh u lao đ ng.ầ ạ ộ ấ ẩ ộ

Không có s  gi i h n theo không gian đ i v i ho t đ ng xu t kh u ự ớ ạ ố ớ ạ ộ ấ ẩ   lao đ ng.  ộ Th  trị ường xu t kh u lao đ ng v i m t qu c gia xu t kh u laoấ ẩ ộ ớ ộ ố ấ ẩ  

đ ng càng phong phú và đa d ng bao nhiêu thì càng t t. Nó làm tăng các lo iộ ạ ố ạ  ngo i t , gi m r i ro trong xu t kh u lao đ ng và nó cũng th  hi n khạ ệ ả ủ ấ ẩ ộ ể ệ ả năng c nh tranh m nh m  c a qu c gia đó.ạ ạ ẽ ủ ố

2.1.4 Vai trò c a xu t kh u lao đ ng đ n đ i s ng c a ng ủ ấ ẩ ộ ế ờ ố ủ ườ i dân

Xu t kh u lao đ ng đóng m t vai trò h t s c quan tr ng trong ti nấ ẩ ộ ộ ế ứ ọ ế  trình phát tri n c a m i qu c gia đ c bi t là nh ng nể ủ ỗ ố ặ ệ ữ ước có n n kinh tề ế 

ch m và đang phát tri n nh  Vi t Nam. ậ ể ư ệ

Xu t kh u lao đ ng có m t vai trò đ c bi t trong vi c gi i quy t vi c ấ ẩ ộ ộ ặ ệ ệ ả ế ệ   làm và  n đ nh th  tr ổ ị ị ườ ng lao đ ng ộ  Đ i v i các qu c gia có n n kinh tố ớ ố ề ế 

ch a phát tri n kh i lư ể ố ượng vi c làm t o ra trong xã h i là r t h n ch  so v iệ ạ ộ ấ ạ ế ớ  

kh i lố ượng lao đ ng trong đ  tu i r t d i dào c a h  b i v y th t nghi pộ ộ ổ ấ ồ ủ ọ ở ậ ấ ệ  

và gi i quy t vi c làm luôn là v n đ  đau đ u c a các nhà lãnh đ o qu cả ế ệ ấ ề ầ ủ ạ ố  gia

 Vi t Nam, hi n nay có trên 500.000 ng i lao đ ng và chuyên gia

làm vi c t i trên 40 qu c gia và vùng lãnh th  v i h n 30 nhóm ngành ngh ệ ạ ố ổ ớ ơ ề  

Theo s  li u m i nh t t  C c Qu n lý lao đ ng ngoài nố ệ ớ ấ ừ ụ ả ộ ước (B  Lao đ ng­ộ ộ

Thương binh và Xã h i), trong 5 năm (2010 – 2014) trung bình m i năm h nộ ỗ ơ  88.000 lao đ ng ra nộ ước ngoài làm vi c, tính riêng năm 2014 c  nệ ả ước đã đ aư  

được 106.840 lao đ ng đi làm vi c   nộ ệ ở ước ngoài, tăng 18,7% so v i kớ ế 

ho ch đ  ra (90.000 ngạ ề ười). Đây là s  lố ượng lao đ ng đi làm vi c   nộ ệ ở ướ  cngoài cao nh t trong nh ng năm g n đây. ấ ữ ầ

B ng 2.1 S  lả ố ượng lao đ ng sang nộ ước ngoài làm vi c h ng năm giaiệ ằ  

đo n (2011 – 2014)ạ

S  lao đ ng (ngố ộ ười) 88 298 80 320 88 135 106 840

(Ngu n: B  lao đ ng và th ồ ộ ộ ươ ng binh xã h i) ộ

Bi u đ  2.1 S  lể ồ ố ượng lao đ ng sang nộ ước ngoài làm vi c giai đo nệ ạ  

V i nh ng con s   n tớ ữ ố ấ ượng trên chúng ta có th  nh n th y r ng XKLĐ đãể ậ ấ ằ  

gi i quy t đả ế ược vi c làm cho m t kh i lệ ộ ố ượng l n lao đ ng, t  l  lao đ ngớ ộ ỷ ệ ộ  trong t ng s  lao đ ng đổ ố ộ ược gi i quy t vi c làm ngày m t tăng. Còn đ i v iả ế ệ ộ ố ớ  các qu c gia nh p kh u lao đ ng thì vi c nh n thêm lao đ ng s  giúp hố ậ ẩ ộ ệ ậ ộ ẽ ọ 

gi i quy t đả ế ược tình tr ng thi u h t lao đ ng trong nh ng ngành ngh  màạ ế ụ ộ ữ ề  lao đ ng trong nộ ước không mu n làm nh  lố ư ương th p, v t v  n ng nh cấ ấ ả ặ ọ  

ho c nh ng công vi c c n lao đ ng th  công hay thi u h t lao đ ng doặ ữ ệ ầ ộ ủ ế ụ ộ  ngu n lao đ ng trong nồ ộ ước ít

Xu t kh u lao đ ng làm tăng thu nh p và góp ph n vào công cu c xóa ấ ẩ ộ ậ ầ ộ   đói gi m nghèo   đ a ph ả ở ị ươ  Không ch  đ n thu n mang tính ch t gi i ng ỉ ơ ầ ấ ả  quy t vi c làm cho s  lao đ ng d  th a mà xu t kh u lao đ ng còn gópế ệ ố ộ ư ừ ấ ẩ ộ  

ph n r t l n và công cu c xóa đói gi m nghèo c a đ t nầ ấ ớ ộ ả ủ ấ ước nh  có kho nờ ả  thu nh p cao h n r t nhi u so v i m c lậ ơ ấ ề ớ ứ ương   trong nở ước đi n hình nhể ư 

thu nh p t i các qu c gia: Nh t B n, Hàn Qu c, Đài Loan. Australia…V iậ ạ ố ậ ả ố ớ  con s  ngo i t  g i v  nố ạ ệ ử ề ước trong nh ng năm g n đây trung bình m i nămữ ầ ỗ  

g i v  t  1,6 t  đ n 2 tử ề ừ ỷ ế ỷ USD. Trong đó t  Hàn Qu c trên 700 tri u USD,ừ ố ệ  

Nh t B n h n 300 tri u USDậ ả ơ ệ  Năm 2010, Vi t Nam đ ng th  16 trong 30ệ ứ ứ  

qu c gia có lố ượng ki u h i chuy n v  nhi u nh t,ề ố ể ề ề ấ  là m t trong 10 qu c giaộ ố  

có thu nh p l n t  xu t kh u lao đ ng. Không d ng l i   đó, xu t kh u laoậ ớ ừ ấ ẩ ộ ừ ạ ở ấ ẩ  

đ ng còn góp ph n tăng ngân sách nhà nộ ầ ước nh  có nh ng kho n thu  thuờ ữ ả ế  

t  ho t đ ng c a các doanh nghi p XKLĐ và t  kho n ngo i t  lao đ ngừ ạ ộ ủ ệ ừ ả ạ ệ ộ  

g i v  nử ề ước. Nh  v y XKLĐ v a tr c ti p l n gián ti p góp ph n thúc đ yư ậ ừ ự ế ẫ ế ầ ẩ  

s  phát tri n,  n đ nh xã h i và th c s  XKLĐ đã tr  thành m t gi i phápự ể ổ ị ộ ự ự ở ộ ả  

h u hi u đ i v i công cu c xóa đói gi m nghèo, gi i quy t vi c làm và c iữ ệ ố ớ ộ ả ả ế ệ ả  thi n đ i s ng cho m t b  ph n ngệ ờ ố ộ ộ ậ ười lao đ ng đ c bi t   khu v c nôngộ ặ ệ ở ự  thôn. Ngu n l i v  kinh t  c a công tác xu t kh u lao đ ng là r t l n đã t oồ ợ ề ế ủ ấ ẩ ộ ấ ớ ạ  

ra nh ng chuy n bi n c  b n làm thay đ i b  m t nông thôn, nâng cao m cữ ể ế ơ ả ổ ộ ặ ứ  

s ng cho nhi u h  nông dân.ố ề ộ

Xu t kh u lao đ ng đã làm nâng cao tay ngh , trình đ  chuyên môn và ấ ẩ ộ ề ộ   lao đ ng s  đ ộ ẽ ượ c ti p c n v i nhi u công ngh , máy móc hi n đ i h n ế ậ ớ ề ệ ệ ạ ơ  Lao 

đ ng khi làm vi c   nộ ệ ở ước ngoài s  h c h i đẽ ọ ỏ ược nhi u ki n th c, tác phongề ế ứ  làm vi c, kinh nghi m th c t , sau đó là trình đ  nh n th c cũng đệ ệ ự ế ộ ậ ứ ược nâng lên. Do đó tình tr ng lao đ ng nông thôn có trình đ  chuyên môn th p, ítạ ộ ộ ấ  chuyên sau được c i thi n ph n nào. Thông qua đó qu c gia có lao đ ng điả ệ ầ ố ộ  

xu t kh u sau khi v  nấ ẩ ề ước s  có đẽ ược m t đ i ngũ lao đ ng có tay nghộ ộ ộ ề trình đ  cao, có tác phong công nghi p và ý th c k  lu t cao h n.ộ ệ ứ ỷ ậ ơ

Ho t đ ng XKLĐ còn là c u n i đ  các qu c gia tăng c ạ ộ ầ ố ể ố ườ ng quan h ệ 

h p tác v  m i m t giúp cho s  giao l u gi a các n n văn hóa trên th  gi i ợ ề ọ ặ ự ư ữ ề ế ớ   ngày càng m  r ng.  ở ộ Quan h  h p tác trong lĩnh v c XKLĐ là vô cùng quanệ ợ ự  

tr ng. Nh  đó mà quan h  nọ ờ ệ ước cung  ng lao đ ng và nứ ộ ước ti p nh n laoế ậ  

đ ng tr  nên g n bó, hi u nhau h n t o ra m i quan h  t t đ p gi a haiộ ở ắ ể ơ ạ ố ệ ố ẹ ữ  

nước. Ho t đ ng XKLĐ trên c  s  hai nạ ộ ơ ở ước cùng có l i, là c u n i đ  cácợ ầ ố ể  

qu c gia tăng cố ường quan h  h p tác m i m t, giúp cho s  giao l u gi a cácệ ợ ọ ặ ự ư ữ  

n n văn hóa trên th  gi i này càng đề ế ớ ược m  r ng.ở ộ

Tóm l i công tác XKLĐ có m t vai trò r t l n đ i v i m t qu c giaạ ộ ấ ớ ố ớ ộ ố  

b i v y Đ ng và Nhà nở ậ ả ước ta luôn xác đ nh đây là m t trong nh ng công tácị ộ ữ  

tr ng đi m mang tính chi n lọ ể ế ược cho qu c gia trong th i gian t i.ố ờ ớ

2.1.5 Các nhân t  tác đ ng đ n xu t kh u lao đ ng ố ộ ế ấ ẩ ộ

Đi u ki n kinh t  chính tr , tình hình dân s , ngu n lao đ ng c a n ề ệ ế ị ố ồ ộ ủ ướ   c

ti p nh n lao đ ng ế ậ ộ

Các nước ti p nh n lao đ ng thế ậ ộ ường là các nước có n n kinh t  phátề ế  tri n ho c tể ặ ương đ i phát tri n nh ng trong quá trình phát tri n kinh t  c a ố ể ư ể ế ủmình h  l i thi u h t nghiêm tr ng l c lọ ạ ế ụ ọ ự ượng lao đ ng cho m t ho c m tộ ộ ặ ộ  vài lĩnh v c nào đó. Vì th  h  có nhu c u ti p nh n thêm lao đ ng t  nự ế ọ ầ ế ậ ộ ừ ướ  ckhác. S  thi u h t lao đ ng càng l n trong khi máy móc ch a th  thay thự ế ụ ộ ớ ư ể ế 

h t đế ược con người thì nhu c u thuê thêm lao đ ng nầ ộ ước ngoài là đi u t tề ấ  

y u.ế Ngoài ra, xu t kh u lao đ ng còn ch u nhi u tác đ ng t  s  phát tri n kinhấ ẩ ộ ị ề ộ ừ ự ể  

t  có  n đ nh hay không c a n c ti p nh n. N u n n kinh t  có nh ng bi nế ổ ị ủ ướ ế ậ ế ề ế ữ ế  

đ ng x u b t ng  x y ra thì ho t đ ng xu t kh u lao đ ng cũng s  g p r tộ ấ ấ ờ ả ạ ộ ấ ẩ ộ ẽ ặ ấ  nhi u khó khăn  ề Chính tr  cũng  nh hị ả ưởng t i xu t kh u lao đ ng. N uớ ấ ẩ ộ ế  

nước ti p nh n có tình hình chính tr  không  n đình thì h  có th  cũng khôngế ậ ị ổ ọ ể  

có nhu c u ti p nh n thêm lao đ ng và nầ ế ậ ộ ước xu t kh u lao đ ng cũng khôngấ ẩ ộ  

mu n đ a ngố ư ười lao đ ng c a mình t i đó.ộ ủ ớ

B n thân ng ả ườ i lao đ ng và gia đình ộ

Vi c đi xu t kh u lao đ ng hay không ph  thu c vào ph n l n vào ýệ ấ ẩ ộ ụ ộ ầ ớ  

th c c a chính ng i lao đ ng đó. Ng i lao đ ng ph i ch u nhi u áp l c b nứ ủ ườ ộ ườ ộ ả ị ề ự ả  thân v  s  đánh đ i, th i gian, cu c s ng, công vi c, môi tr ng hi n t i, xaề ự ổ ờ ộ ố ệ ườ ệ ạ  

gia đình đ  đ n v i môi tr ng làm vi c m i, m t đ t nể ế ớ ườ ệ ớ ộ ấ ước khác. Ti p đ n làế ế  

s   ng h  đ ng tình ho c không đ ng tình t  phía ng i thân trong gia đình,ự ủ ộ ồ ặ ồ ừ ườ  khi đó ng i lao đ ng m i có th  quy t đ nh r ng mình có hay không đi xu tườ ộ ớ ể ế ị ằ ấ  

kh u lao đ ng.ẩ ộ

Thu nh p c a ng ậ ủ ườ i lao đ ng ộ

Thu nh p là lí do quan trong nh t cũng đ ng th i là y u t  gây  nhậ ấ ồ ờ ế ố ả  

hưởng l n nh t đ n xu t kh u lao đ ng. H ng năm, hàng tháng, ngớ ấ ế ấ ẩ ộ ằ ười lao 

đ ng g i v  cho gia đình m t kho n ngo i t  không nh  và cũng là ngu nộ ử ề ộ ả ạ ệ ỏ ồ  thu nh p chính c a gia đình k  t  khi có ngậ ủ ể ừ ười thân đi xu t kh u lao đ ng.ấ ẩ ộ  

H u h t lao đ ng khi đầ ế ộ ược h i lý do đi xu t kh u lao đ ng đ u có câu trỏ ấ ẩ ộ ề ả 

l i là mu n tăng thu nh p b n thân, mong ờ ố ậ ả ước làm giàu, mong mu n có m tố ộ  

cu c s ng đ y đ  h n. Nh ng ngộ ố ầ ủ ơ ữ ười thân   nhà thì cho bi t t  khi có ngở ế ừ ườ  i

đi lao đ ng cu c s ng c a h  độ ộ ố ủ ọ ượ ảc c i thi n, nhà c a khang trang, mua s mệ ử ắ  

được nhi u ti n nghi trong gia đình và n u không có xuq t kh u lao đ ngề ệ ế ấ ẩ ộ  thì không bi t khi nào h  m i có đế ọ ớ ược nh  ngày hôm nay.ư

S  c nh tranh c a các n ự ạ ủ ướ c xu t kh u lao đ ng khác ấ ẩ ộ

S  c nh tranh này mang tác đ ng hai chi u. Chi u tích c c: thúc đ yự ạ ộ ề ề ự ẩ  

ho t đ ng xu t kh u lao đ ng c a nạ ộ ấ ẩ ộ ủ ước mình không ng ng t  nâng caoừ ự  

ch t lấ ượng hàng hoá s c lao đ ng đ  tăng tính c nh tranh trên th  trứ ộ ể ạ ị ường, 

t o ra s  phát tri n m i cho ho t đ ng xu t kh u lao đ ng. Chi u tiêu c c:ạ ự ể ớ ạ ộ ấ ẩ ộ ề ự  

c nh tranh không lành m nh ho c tính c nh tranh y u s  b  đào th i.ạ ạ ặ ạ ế ẽ ị ả

Đi u ki n giao thông v n t i, thông tin liên l c gi a qu c gia xu t kh u ề ệ ậ ả ạ ữ ố ấ ẩ   lao đ ng và qu c gia ti p nh n ộ ố ế ậ

N u nh ng đi u ki n này t t s  góp ph n làm gi m chi phí trong ho tế ữ ề ệ ố ẽ ầ ả ạ  

đ ng xu t kh u lao đ ng cũng nh  thu n l i trong quá trình đ a lao đ ng điộ ấ ẩ ộ ư ậ ợ ư ộ  

và nh n lao đ ng v  Vì th  ho t đ ng xu t kh u lao đ ng s  di n raậ ộ ề ế ạ ộ ấ ẩ ộ ẽ ễ  

thường xuyên và m nh m  h n.ạ ẽ ơ

Y u t  c nh tranh gi a các qu c gia nh p kh u lao đ ng ế ố ạ ữ ố ậ ẩ ộ

 Xu t kh u lao đ ng đấ ẩ ộ ược th c hi n trong s  c nh tranh gay g t gi aự ệ ự ạ ắ ữ  các qu c gia xu t kh u lao đ ng. Ngày càng có nhi u nố ấ ẩ ộ ề ước tham gia vào lĩnh 

v c xuát kh u lao đ ng, trong hi n th i và trự ẩ ộ ệ ờ ước m t các nắ ước nh p kh uậ ẩ  lao đ ng ch  mu n ti p nh n lao đ ng có k  năng cao, thích  ng v i côngộ ỉ ố ế ậ ộ ỹ ứ ớ  ngh  m i, đ c bi t là công ngh  thông tin, si t ch t chính sách nh p c  cóệ ớ ặ ệ ệ ế ặ ậ ư  

xu hướng qu n lý lao đ ng nh p c  thông qua các h p đ ng lao đ ng th mả ộ ậ ư ợ ồ ộ ạ  

th i và chính sách qu n lý lao đ ng nh p c ; Đ ng th i các nờ ả ộ ậ ư ồ ờ ước cũng thông qua T  ch c Lao đ ng Qu c t  (ILO) và T  ch c Di dân qu c tổ ứ ộ ố ế ổ ứ ố ế (IOM) đ  gi i quy t v n đ  di dân và nh p c  lao đ ng m t cách toàn di n,ể ả ế ấ ề ậ ư ộ ộ ệ  

ph c v  l i ích c a các qu c gia, ngụ ụ ợ ủ ố ười lao đ ng và toàn xã h i. Do đó,ộ ộ  chúng ta c n căn c  đ c thù v  ngu n đ  nâng cao ch t lầ ứ ặ ề ồ ể ấ ượng c nh tranh.ạ

M i ố  quan h  cung – c u v  lao đ ng trên th  tr ệ ầ ề ộ ị ườ ng th  gi i và khu v c ế ớ ự

Các nước kinh t  phát tri n có t c đ  tăng trế ể ố ộ ưởng GDP cao, nh ng t cư ố  

đ  tăng dân s  th p, d n đ n thi u h t v  ngu n nhân l c, có nhu c u vộ ố ấ ẫ ế ế ụ ề ồ ự ầ ề 

nh p kh u lao đ ng, trong khi các nậ ẩ ộ ước ch m phát tri n ho c đang phátậ ể ặ  tri n c n đ u t  m  r ng s n xu t, t o thêm vi c làm, gi i quy t n n th tể ầ ầ ư ở ộ ả ấ ạ ệ ả ế ạ ấ  nghi p, b  sung ngu n thu ngân sách và thu nh p cho ngệ ổ ồ ậ ười lao đ ng, r tộ ấ  

c n đ a lao đ ng ra nầ ư ộ ước ngoài làm vi c. Cung – c u lao đ ng c a thệ ầ ộ ủ ị 

trường ph  thu c nhi u vào s  phát tri n và các chính sách kinh t  c a cácụ ộ ề ự ể ế ủ  

nước nh : thu nh p, đ u t , thu , lãi su t c a n n kinh t  khu v c và thư ậ ầ ư ế ấ ủ ề ế ự ế 

gi i. Khi cung – c u lao đ ng m t cân đ i nghi m tr ng do nhu c u tìmớ ầ ộ ấ ố ệ ọ ầ  

vi c làm trong nệ ước quá l n nh ng kh  năng xâm nh p, khai thác th  trớ ư ả ậ ị ườ  nglao đ ng qu c t  còn h n ch , c nh tranh gay g t s  đ y chi phí khai thácộ ố ế ạ ế ạ ắ ẽ ẩ  

th  trị ường lên quá cao,  nh hả ưởng tr c ti p đ n quy n l i c a ngự ế ế ề ợ ủ ười lao 

đ ng, chúng ta c n nâng cao năng l c d  báo. Đ ng th i theo dõi sát di nộ ầ ự ự ồ ờ ễ  

bi n th  trế ị ường ngoài nước, k p th i đón nh n các h p đ ng ti p nh n laoị ờ ậ ợ ồ ế ậ  

đ ng, nh t là th  trộ ấ ị ường có thu nh p cao, an toàn, phù h p v i đi u ki n laoậ ợ ớ ề ệ  

đ ng Vi t Nam nh : Đài Loan, Nh t B n, Hàn Qu c, Malyasia ti p t c cácộ ệ ư ậ ả ố ế ụ  

ho t đ ng đ  m  th  trạ ộ ể ở ị ường m i nh  Hòa K , Ôxtrâylia, Canada, C ng hòaớ ư ỳ ộ  Séc

H  th ng các quan đi m chính sách và ch  tr ệ ố ể ủ ươ ng c a nhà n ủ ướ ề c v  ho t ạ  

đ ng xu t kh u lao đ ng ộ ấ ẩ ộ

N u nhà nế ước coi tr ng ho t đ ng xu t kh u lao đ ng, xác đ nh đúngọ ạ ộ ấ ẩ ộ ị  

v  trí và t m quan tr ng c a nó đ i v i vi c phát tri n kinh t  ­ xã h i thì sị ầ ọ ủ ố ớ ệ ể ế ộ ẽ 

t o m i đi u ki n thu n l i cho ho t đ ng xu t kh u lao đ ng và ngạ ọ ề ệ ậ ợ ạ ộ ấ ẩ ộ ượ  c

l i. Đ ng th i v i quá trình này thì công tác t  ch c th c hi n, ki m tra,ạ ồ ờ ớ ổ ứ ự ệ ể  giám sát vi c th c hi n cũng  nh hệ ự ệ ả ưởng không nh  đ n hi u qu  c a ho tỏ ế ệ ả ủ ạ  

đ ng xu t kh u lao đ ng.ộ ấ ẩ ộ

Ch t l ấ ượ ng ngu n lao đ ng c a các qu c gia có lao đ ng đi xu t kh u lao ồ ộ ủ ố ộ ấ ẩ  

đ ng ộ

Hi n nay, tình tr ng chung c a đa s  lao đ ng đi xu t kh u lao đ ng làệ ạ ủ ố ộ ấ ẩ ộ  

ch a đ c qua đào t o tay ngh , có trình đ  h c v n th p trong khi phí n cư ượ ạ ề ộ ọ ấ ấ ướ  

ti p nh n lao đ ng là nế ậ ộ ước có trình đ  tiên ti n, công ngh  hi n đ i. T  đó đòiộ ế ệ ệ ạ ừ  

h i các nhà tuy n d ng ph i đào t o b  sung ki n th c cho ng i lao đ ngỏ ể ụ ả ạ ổ ế ứ ườ ộ  

tr c khi sang nướ ước ngoài làm vi c và vi c này gây m t nhi u th i gian và t nệ ệ ấ ề ờ ố  

ti n b c c a ng i lao đ ng. Đi u đó cho th y ch t l ng ngu n lao đ ngề ạ ủ ườ ộ ề ấ ấ ượ ồ ộ  cũng chính là nguyên nhân h n ch  s  l ng lao đ ng đ c sang n c ngoàiạ ế ố ượ ộ ượ ướ  làm vi c.ệ

2.1.6 Tác đ ng c a xu t kh u lao đ ng đ n đ i s ng ng ộ ủ ấ ẩ ộ ế ờ ố ườ i dân xã Nam Cát 2.1.6.1 Tác đ ng đ n s n xu t ộ ế ả ấ

a, Ngu n l c s n xu t c a hồ ự ả ấ ủ ộ

Ngu n l c đ t đaiồ ự ấ

Trong s n xu t nông nghi p, ngu n l c đ t đai là y u t  đ u vàoả ấ ệ ồ ự ấ ế ố ầ  quan tr ng là t  li u đ c bi t và không th  thay th  đọ ư ệ ặ ệ ể ế ược và nó cũng là y uế  

t  ph n ánh s  quan tâm đ u t  cho ho t đ ng s n xu t nông nghi p c aố ả ự ầ ư ạ ộ ả ấ ệ ủ  

người dân. Di n tích đ t đai, m c đ  thâm canh ph n nào th  hi n t m quanệ ấ ứ ộ ầ ể ệ ầ  

tr ng c a s n xu t nông nghi p trong s  phát tri n kinh t  h  gia đình.Xuọ ủ ả ấ ệ ự ể ế ộ  

hướng c a các h  gia đình có lao đ ng xu t kh u là sau khi có m t kh iủ ộ ộ ấ ẩ ộ ố  

lượng v n nh t đ nh h  thố ấ ị ọ ường mua thêm đ t th  c , đ t kinh doanh và hấ ổ ư ấ ọ 

thường tìm ki m m t công vi c khác, thoát ly kh i s n xu t nông nghi pế ộ ệ ỏ ả ấ ệ  nên di n tích đ t nông nghi p ngày càng gi m đi.ệ ấ ệ ả

Ngu n l c lao đ ng:ồ ự ộ

Lao đ ng sau khi đi xu t kh u lao đ ng thộ ấ ẩ ộ ường có nh ng ki n th cữ ế ứ  

m i m  v  công vi c, v  giao ti p xã h i… Đây là đi u ki n thu n l i đớ ẻ ề ệ ề ế ộ ề ệ ậ ợ ể lao đ ng t  tìm công vi c m i sau khi v  nộ ự ệ ớ ề ước. Bên c nh đó, lao đ ng sauạ ộ  khi đi xu t kh u có m t s  v n nh t đ nh có xu hấ ẩ ộ ố ố ấ ị ướng tìm ki m m t côngế ộ  

vi c  n đ nh và b t v t v  h n. H  thệ ổ ị ớ ấ ả ơ ọ ường xin vào các c  quan xí nghi pơ ệ  trên đ a bàn hay t  m  xị ụ ở ưởng s n xu t, kinh doanh mà không tr  l i s nả ấ ở ạ ả  

xu t nông nghi p. Nhìn chung, lao đ ng sau khi đi xu t kh u lao đ ng s  trấ ệ ộ ấ ẩ ộ ẽ ở nên năng đ ng h n, m nh d n đ u t  h n. Tuy nhiên, v n còn m t s  bộ ơ ạ ạ ầ ư ơ ẫ ộ ố ộ 

ph n ngậ ười lao đ ng sau khi đi lao đ ng v  còn có tâm lý thích ngh  ng i vàộ ộ ề ỉ ơ  

hưởng th  h n.ụ ơ

Ngu n l c tài chính:ồ ự

S  v n sau khi tích lũy đố ố ược sau khi đi xu t kh u lao đ ng tr  vấ ẩ ộ ở ề 

thường được các h  gia đình trang tr i đ u t  mua s m nhà c a, đ t đai,ộ ả ầ ư ắ ử ấ  trang thi t b  ph c v  s n xu t, thuê mế ị ụ ụ ả ấ ướn lao đ ng…làm thay đ i thóiộ ổ  quen s n xu t l c h u trả ấ ạ ậ ước kia. Người dân đã d n chú tr ng h n vi c đ uầ ọ ơ ệ ầ  

t  trang thi t b  máy móc đ  ph c v  t t h n cho ho t đ ng s n xu t c aư ế ị ể ụ ụ ố ơ ạ ộ ả ấ ủ  gia đình.

b,  nh hẢ ưởng đ n quá trình s n xu tế ả ấ

L i ích mà XKLĐ mang l i là r t l n đ i v i các h  có ngợ ạ ấ ớ ố ớ ộ ười đi XKLĐ. Nó góp ph n gi i quy t vi c làm cho m t s  b  ph n ngầ ả ế ệ ộ ố ộ ậ ười lao 

đ ng, giúp ngộ ười dân có cu c s ng  n đ nh và c i thi n h n, nâng cao phúcộ ố ổ ị ả ệ ơ  

l i xã h i, b o đ m an ninh chính tr … Bên c nh đó, v i s  v n tích luợ ộ ả ả ị ạ ớ ố ố ỹ 

được kèm theo kinh nghi m s n xu t và tác phong công nghi p đã h cệ ả ấ ệ ọ  

được, người lao đ ng khi v  nộ ề ước có th  t  t o vi c làm cho b n thân mìnhể ự ạ ệ ả  

và cho người khác

Đ u t  cho s n xu t: ầ ư ả ấ

Sau khi tr  v  nở ề ước, người lao đ ng có th  t  t o độ ể ự ạ ược m t vi c làmộ ệ  

m i cho mình t  s  ti n ki m đớ ừ ố ề ế ược khi đi xu t kh u lao đ ng b ng nhi uấ ẩ ộ ằ ề  cách khác nhau nh : Dùng s  v n đó đ u t  vào s n xu t nông nghi p, mư ố ố ầ ư ả ấ ệ ở 

xưởng s n xu t th  công nghi p, m  c a hàng knh doanh… Đây là c  s  đả ấ ủ ệ ở ử ơ ở ể phát tri n s n xu t  n đ nh và nâng cao thu nh p cho b n thân ngể ả ấ ổ ị ậ ả ười lao 

đ ng sau khi v  quê làm vi c.ộ ề ệ

Hi u qu  s n xu t:ệ ả ả ấ

Trước khi đi xu t kh u lao đ ng, thấ ẩ ộ ường ch  d a vào s n xu t nôngỉ ự ả ấ  nghi p nên thu nh p c a lao đ ng r t th p. Sau khi đi xu t kh u lao đ ng,ệ ậ ủ ộ ấ ấ ấ ẩ ộ  thu nh p c a ngậ ủ ười lao đ ng đã tăng lên so v i m c thu nh p cũ. Cùng v iộ ớ ứ ậ ớ  

m c thu nh p cao, các h  gia đình có thêm ngu n v n đ u t  s n xu t, kinhứ ậ ộ ồ ố ầ ư ả ấ  doanh buôn bán, phát tri n th  công nghi p, t o thêm nhi u công ăn vi cể ủ ệ ạ ề ệ  làm m i cho lao đ ng gia đình và đ a phớ ộ ị ương

2.1.6.2  nh h Ả ưở ng c a XKLĐ đ n đ i s ng ủ ế ờ ố

C  s  v t ch t sinh ho tơ ở ậ ấ ạ

Sau kho ng th i gian đi XKLĐ ngả ờ ười lao đ ng đa s  đ u mang vộ ố ề ề cho gia đình m t kho n ti n nh t đ nh. Vi c s  d ng kho n ti n này độ ả ề ấ ị ệ ử ụ ả ề ể 

đ u t  và nhà c a, phầ ư ử ương ti n, c  s  v t ch t sinh ho t, phệ ơ ở ậ ấ ạ ương ti nệ  sinh ho t, trang tr i chi tiêu trong gia đình ph  thu c vào cách  ng x  c aạ ả ụ ộ ứ ử ủ  

m i h  nh ng nhìn chung nó đã góp ph n thay đ i b  m t nông thôn hi nỗ ộ ư ầ ổ ộ ặ ệ  nay. Nhi u vùng quê tr  nên khang trang h n, đ i s ng v t ch t tinh th nề ở ơ ờ ố ậ ấ ầ  

được c i thi n và thay đ i rõ r t.ả ệ ổ ệ

Chi tiêu c a gia đình:ủ

Xu t kh u lao đ ng th c s  đã tr  thành m t gi i pháp, m t công cấ ẩ ộ ự ự ở ộ ả ộ ụ 

h u hi u đ i v i công cu c xóa đói gi m nghèo, gi i quy t vi c làm và c iữ ệ ố ớ ộ ả ả ế ệ ả  thi n cu c s ng cho m t s  b  ph n lao đ ng nông thôn. T  khi có XKLĐệ ộ ố ộ ố ộ ậ ộ ừ  chi tiêu c a các h  gia đình cho các sinh ho t h ng ngày cũng thay đ i. Hủ ộ ạ ằ ổ ọ 

có xu hướng thay đ i. Xu hổ ướng c a h  thủ ọ ường là chi tiêu nhi u h n choề ơ  

ho t đ ng ăn u ng, đi l i và vui ch i gi i trí.ạ ộ ố ạ ơ ả

L i s ng ố ố

Xu t kh u lao đ ng đã mang l i l i ích nhi u m t cho ngấ ẩ ộ ạ ợ ề ặ ười lao đ ngộ  

và các h  gia đình, t  khi c i thi n độ ừ ả ệ ược cu c s ng nhi u gia đình đã v tộ ố ề ợ  qua được khó khăn, có đi u ki n nuôi dề ệ ưỡng con cái ăn h c và thành đ t.ọ ạ  Tuy nhiên ngoài nh ng l i ích thì v n còn nh ng h n ch  mà chúng ta khôngữ ợ ẫ ữ ạ ế  

th  không nh c t i, hi n nay   nhi u vùng nông thôn xu t hi n các t  n nể ắ ớ ệ ở ề ấ ệ ệ ạ  

xã h i nh  rộ ư ượu chè, c  b c, ma túy là h  qu  c a vi c chú tr ng phátờ ạ ệ ả ủ ệ ọ  tri n kinh t  không g n li n v i đ o đ c l i s ng. Ngoài ra còn m t s  giaể ế ắ ề ớ ạ ứ ố ố ộ ố  đình có người đi xu t kh u lao đ ng, con em c a h  thấ ẩ ộ ủ ọ ường thi u s  quanế ự  tâm chăm sóc c a b  m  mà đ i l i là s  bù đ p v  kinh t , ti n b c gây raủ ố ẹ ổ ạ ự ắ ề ế ề ạ  tâm lý thích hưởng th , tiêu xài h n là vi c c  g ng h c t p d n đ n tìnhụ ơ ệ ố ắ ọ ậ ẫ ế  

tr ng s ng buông th , b  bê h c hành, sa vào các t  n n xã h i ạ ố ả ỏ ọ ệ ạ ộ

H nh phúc gia đìnhạ

T  khi có xu t kh u lao đ ng v  các làng quê nông thôn nhi u giaừ ấ ẩ ộ ề ề  đình có cu c s ng sung túc đ y đ , h nh phúc và  m no h n. Tuy nhiên, bênộ ố ầ ủ ạ ấ ơ  

c nh nh ng gia đình đ y có không ít nh ng gia đình ph i đánh đ i b ngạ ữ ấ ữ ả ổ ằ  chính h nh phúc gia đình mình.Thách th c l n nh t đ i v i gia đình cóạ ứ ớ ấ ố ớ  

người đi xu t kh u lao đ ng là thi u th n tình c m, d n đ n nh ng bi nấ ẩ ộ ế ố ả ẫ ế ữ ế  

đ i v  nh n th c, hành vi  ng x  trong quan h  v  ch ng,  nh hổ ề ậ ứ ứ ử ệ ợ ồ ả ưởng đ nế  tâm lý cũng nh  vi c h c t p c a con cái, s  b n v ng c a hôn nhân cũng bư ệ ọ ậ ủ ự ề ữ ủ ị suy gi m.ả

2.2 C  s  th c ti nơ ở ự ễ

2.2.1 Tình hình xu t kh u lao đ ng   Vi t nam ấ ẩ ộ ở ệ

T nh Vĩnh Phúc ỉ

V i m c tiêu góp ph n gi i quy t vi c làm, gi m t  l  th t nghi p,ớ ụ ầ ả ế ệ ả ỷ ệ ấ ệ  

d  th a lao đ ng và gi m nghèo, t nh Vĩnh Phúc đã ban hành nhi u c  ch ,ư ừ ộ ả ỉ ề ơ ế  chính sách khuy n khích, thúc đ y ho t đ ng đ a lao đ ng đi làm vi c cóế ẩ ạ ộ ư ộ ệ  

th i h n   nờ ạ ở ước ngoài. Vĩnh Phúc xây d ng kê hoach chi đao 15 xa đ a laoự ́ ̣ ̉ ̣ ̃ ư  đông đi lam viêc co th i han   ṇ ̀ ̣ ́ ờ ̣ ở ươc ngoai, phân đâu trong 4 thang cuôi năḿ ̀ ́ ́ ́ ́  

2014 môi xa đ a đ̃ ̃ ư ược trên 50 lao đông đi lam viêc   ṇ ̀ ̣ ở ươc ngoai. T nh tănǵ ̀ ỉ  

cương tuyên truyên phô biên thông tin vê thi tr̀ ̀ ̉ ́ ̀ ̣ ương lao đ ng va chinh sach̀ ộ ̀ ́ ́  

hô tr  xuât khâu lao đông cua tinh, tao điêu kiên đê ng̃ ợ ́ ̉ ̣ ̉ ̉ ̣ ̀ ̣ ̉ ươi lao đông đ̀ ̣ ược vay vôn nhanh gon. T nh Vĩnh Phúc có chính sách h  tr  7 tri u đ ng qua hình́ ̣ ỉ ỗ ợ ệ ồ  

th c h  tr  ti n giáo d c đ nh hứ ỗ ợ ề ụ ị ướng, l  phí visa, lý l ch t  pháp, gi y khámệ ị ư ấ  

s c   kh e   đ i   v i   các   đ i   tứ ỏ ố ớ ố ượng   chính   sách,   người   b   thu   h i   đ t,   hị ồ ấ ộ nghèo hướng người lao đ ng tìm nh ng th  trộ ữ ị ường cao c p đấ ược đào t oạ  bài b n.ả

Th i gian t i, t nh Vĩnh Phúc ti p t c tăng cờ ớ ỉ ế ụ ương phôi h p gi a chinh̀ ́ ợ ữ ́  quyên đia ph̀ ̣ ương v i cac doanh nghiêp hoat đông dich vu tuyên lao đông trênớ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣  đia ban; có chính sách h  tr  đ i v i ng̣ ̀ ỗ ợ ố ớ ười lao đ ng sau khi xu t kh u laoộ ấ ẩ  

đ ng v  nộ ề ước đúng h n và h  tr  doanh nghi p tuy n đạ ỗ ợ ệ ể ược nhi u lao đ ngề ộ  

đi làm vi c   nệ ở ước ngoài, khuy n khích các doanh nghi p tham gia d ch vế ệ ị ụ 

đ a ngư ười lao đ ng đi làm vi c có th i h n   nộ ệ ờ ạ ở ước ngoài. Đ ng th i, t o sồ ờ ạ ự liên k t ch t ch  gi a doanh nghi p xu t kh u lao đ ng v i các trung tâmế ặ ẽ ữ ệ ấ ẩ ộ ớ  

gi i thi u vi c làm, các c  s  đào t o ngh  đ  đào t o lao đ ng có tayớ ệ ệ ơ ở ạ ề ể ạ ộ  ngh , tính k  lu t trề ỷ ậ ước khi đi xu t kh u lao đ ng.ấ ẩ ộ

T nh Vĩnh Phúc t p trung  u tiên các đ i tỉ ậ ư ố ượng h c trung c p nghọ ấ ề trong công tác xu t kh u lao đ ng. T nh ch  đ o các đ a phấ ẩ ộ ỉ ỉ ạ ị ương, đ n v  ràơ ị  soát, đánh giá nhu c u lao đ ng trong nầ ộ ước, s  lao đ ng hi n đang làm vi cố ộ ệ ệ  

 n c ngoài đ  có bi n pháp qu n lý hi u qu , t  ch c h i ngh  các doanh

nghi p d ch v  đ a lao đ ng đi xu t kh u lao đ ng   nệ ị ụ ư ộ ấ ẩ ộ ở ước ngoài theo đ nhị  

k  nh m k p th i tháo g  khó khăn, vỳ ằ ị ờ ỡ ướng m c, góp ph n thúc đ y, nângắ ầ ẩ  cao hi u qu  xu t kh u lao đ ng trên đ a bàn t nh.ệ ả ấ ẩ ộ ị ỉ

T nh H ng Yênỉ ư

Theo báo cáo c a ngành LĐ­TB&XH, năm 2012, toàn t nh có h n 2500ủ ỉ ơ  

người đi xu t kh u lao đ ng, t p trung   các th  trấ ẩ ộ ậ ở ị ường: Đài Loan, Nh tậ  

B n, Hàn Qu c, Nga… Nh ng năm qua, trung bình m i năm toàn t nh cóả ố ữ ỗ ỉ  kho ng g n 3.000 lao đ ng đi làm vi c có th i h n   nả ầ ộ ệ ờ ạ ở ước ngoài v i ngu nớ ồ  ngo i t  thu đạ ệ ượ ừc t  xu t kh u lao đ ng hàng ch c tri u USD. V i t c đấ ẩ ộ ụ ệ ớ ố ộ 

xu t kh u lao đ ng nh  hi n nay, ngu n lao đ ng có ch t lấ ẩ ộ ư ệ ồ ộ ấ ượng cao tr  vở ề 

t  các nừ ước cũng ngày càng tăng, XKLĐ ngày càng cho th y hi u qu  “kép”.ấ ệ ả  

H u h t ngầ ế ười lao đ ng t nh H ng Yên sang các nộ ỉ ư ước làm vi c th c hi nệ ự ệ  

t t h p đ ng lao đ ng. Qua đó, nh n th c, tác phong làm vi c, tính k  lu tố ợ ồ ộ ậ ứ ệ ỷ ậ  

và trình đ  tay ngh  độ ề ược nâng cao. Nhi u ngề ười đã được nâng lên v  khề ả năng ngo i ng , ki n th c khoa h c k  thu t công ngh  m i…đây là hànhạ ữ ế ứ ọ ỹ ậ ệ ớ  trang c n thi t khi h  tr  v  xây d ng quê hầ ế ọ ở ề ự ương

Hi n có kho ng 30 doanh nghi p đang tham gia ho t đ ng XKLĐ trênệ ả ệ ạ ộ  

đ a bàn t nh. Ph n l n lao đ ng trên đ a bàn t nh đi xu t kh u lao đ ng ch aị ỉ ầ ớ ộ ị ỉ ấ ẩ ộ ư  

có vi c làm, l i khá “kén ch n” th  trệ ạ ọ ị ường lao đ ng. V i ngộ ớ ười lao đ ng,ộ  

được đi làm vi c   m t s  th  trệ ở ộ ố ị ường nh  Nh t B n, Úc…là “m  ư ậ ả ơ ước” vì 

lương cao, ch  đ  đãi ng  t t và h c h i đế ộ ộ ố ọ ỏ ược nhi u kinh nghi m. Đâyề ệ  cũng là nh ng th  trữ ị ường đượ ực l a ch n đ u tiên c a ngọ ầ ủ ười có nhu c u điầ  XKLĐ, th m chí nhi u ngậ ề ười có mong mu n “ph i đi b ng đố ả ằ ược” nh ng thữ ị 

trường thu nh p cao. ậ

T nh Thái Bìnhỉ

Thái Bình là đ a phị ương mà chúng ta c n ph i k  t i b i đây là m tầ ả ể ớ ở ộ  trong nh ng t nh tham gia vào XKLĐ đ u tiên   nữ ỉ ầ ở ước ta và có s  lao đ ngố ộ  làm vi c   nệ ở ước ngoài nhi u nh t c  nề ấ ả ước

Nghiên c u “Tác đ ng c a XKLĐ t i cu c s ng gia đình   t nh Thái ứ ộ ủ ớ ộ ố ở ỉBình” c a trung tâm nghiên c u ph  n  cho th y XKLĐ đã tr  thành m tủ ứ ụ ữ ấ ở ộ  

gi i pháp h u hi u đ i v i công cu c xóa đói gi m nghèo, gi i quy t vi cả ữ ệ ố ớ ộ ả ả ế ệ  làm và nâng cao đ i s ng cho ngờ ố ười lao đ ng, đ c bi t là   khu v c nôngộ ặ ệ ở ự  thôn. Ngu n l i v  kinh t  t  ho t đ ng xu t kh u lao đ ng là r t l n đãồ ợ ề ế ừ ạ ộ ấ ẩ ộ ấ ớ  

t o ra nh ng chuy n bi n đáng k  làm thay đ i b  m t nông thôn, c i thi nạ ữ ể ế ể ổ ộ ặ ả ệ  

cu c s ng cho nhi u h  nông dân.ộ ố ề ộ

Bên c nh nh ng m t tích c c, xu t kh u lao đ ng cũng làm n y sinhạ ữ ặ ự ấ ẩ ộ ả  nhi u v n đ  b t c p không ch   nh hề ấ ề ấ ậ ỉ ả ưởng đ n b n thân ngế ả ười lao đ ngộ  

mà còn ch u  nh hị ả ưởng đ n c  gia đình và c ng đ ng n i có ngế ả ộ ồ ơ ười đi xu tấ  

kh u lao đ ng nh : M i quan h  gia đình tr  nên l ng l o, tha hóa v  đ oẩ ộ ư ố ệ ở ỏ ẻ ề ạ  

đ c, t  n n xã h i…ứ ệ ạ ộ

2.2.2 Kinh nghi m v  xu t kh u lao đ ng   m t s  n ệ ề ấ ẩ ộ ở ộ ố ướ c trên Th  gi i ế ớ

Philippines

Hi n nay, Philippines là qu c gia có s  ki u h i chuy n v  nệ ố ố ề ố ể ề ước cao 

th  t  th  gi i, ch  sau Trung Qu c,  n Đ  và Mexico. Theo Ngân hàng Thứ ư ế ớ ỉ ố Ấ ộ ế 

gi i (WB), lĩnh v c xu t kh u lao đ ng đang đóng góp t i 12% GDP c aớ ự ấ ẩ ộ ớ ủ  Philippines v i kho ng 20 t  USD do lao đ ng làm vi c   nớ ả ỷ ộ ệ ở ước ngoài g iử  

v  Philippines hi n có kho ng m t tri u ngề ệ ả ộ ệ ười ra nước ngoài lao đ ng theoộ  

h p đ ng trong ngành công nghi p d ch v ợ ồ ệ ị ụ

Đây là k t qu  c a g n 4 th p k  phát tri n lĩnh v c h p tác lao đ ngế ả ủ ầ ậ ỷ ể ự ợ ộ  

qu c t  c a đ t nố ế ủ ấ ước Đông Nam Á này. Ngay t  năm 1974, T ng th ngừ ổ ố  Philippines Ferdinand Marcos lúc đó đã b t đ u xúc ti n xu t kh u lao đ ngắ ầ ế ấ ẩ ộ  khi ông nhìn th y c  h i phát tri n nhanh chóng c a các qu c gia vùng V nhấ ơ ộ ể ủ ố ị  sau cu c kh ng ho ng d u m  năm 1973. Trong năm 1974, đã có 35.000ộ ủ ả ầ ỏ  

người Philippines ra nước ngoài làm vi c. Đi u này th t có ý nghĩa trong b iệ ề ậ ố  

c nh   kinh   t   c a   Philippines   khi   đó   Và   35   năm   sau,   con   s   lao   đ ngả ế ủ ố ộ  Philippines làm vi c   nệ ở ước ngoài đã lên đ n h n 8,5 tri u ngế ơ ệ ười, ch  y uủ ế  

là ph  n , g n b ng 10% dân s  và 22% dân s  trong đ  tu i lao đ ng c aụ ữ ầ ằ ố ố ộ ổ ộ ủ  

nước này. Người lao đ ng xu t kh u Philippines độ ấ ẩ ược đón nh n n ng nhi tậ ồ ệ  

 kh p n i trên th  gi i vì đ c tính chăm ch , có k  lu t, tôn tr ng h p đ ng

lao đ ng. Nh ng qu c gia ti p nh n nhi u lao đ ng t  Philippines nh t là:ộ ữ ố ế ậ ề ộ ừ ấ  

M , Canada và Trung Đông.   Saudi Arabia hi n có kho ng m t tri uỹ Ở ệ ả ộ ệ  

người lao đ ng Philippines.ộ  

C  quan Qu n lý lao đ ng Philippines   nơ ả ộ ở ước ngoài cho bi t, thế ị 

trường nước ngoài hi n v n còn nhu c u r t l n v  lao đ ng Philippines.ệ ẫ ầ ấ ớ ề ộ  Các cu c đàm phán song phộ ương v i các nớ ước tuy n d ng lao đ ng đangể ụ ộ  

ti p t c m  ra nh ng c  h i vi c làm m i cho ngế ụ ở ữ ơ ộ ệ ớ ười lao đ ng nộ ước này. 

M t th  trộ ị ường xu t kh u lao đ ng m i mà Philippines đang hấ ẩ ộ ớ ướng đ n làế  Nga. 

Theo WB, hi n nay có h n 1/4 dân s  Philippines s ng dệ ơ ố ố ưới ngưỡ  ngnghèo đói chính th c và m t n a dân s  sát c n đói nghèo. Nh ng lao đ ngứ ộ ử ố ậ ữ ộ  Philippines làm vi c   nệ ở ước ngoài đem l i m t ngu n thu nh p r t quanạ ộ ồ ậ ấ  

tr ng cho gia đình h  và đ t nọ ọ ấ ước qua các kho n ki u h i và thu  đóng choả ề ố ế  chính ph  nủ ước này. Ngoài vi c giúp c i thi n đói nghèo, ngu n thu c a laoệ ả ệ ồ ủ  

đ ng xu t kh u Philippines còn có vai trò thúc đ y đ u t , gi m b t s  lộ ấ ẩ ẩ ầ ư ả ớ ự ệ thu c vào các kho n vay t  các t  ch c tài chính qu c t , cũng nh  vi n trộ ả ừ ổ ứ ố ế ư ệ ợ 

c a các nủ ước phát tri n. Chính ngu n ki u h i này đang góp ph n quanể ồ ề ố ầ  

tr ng trong vi c gi m nh   nh họ ệ ả ẹ ả ưởng t  vi c giá d u tăng cao và tình hìnhừ ệ ầ  khó khăn c a kinh t  th  gi i v i n n kinh t  Philippines hi n nay.ủ ế ế ớ ớ ề ế ệ

Nepan

Ngu n nhân l c Nepal kho ng 10 tri u ngồ ự ả ệ ười và đang g p ph i v nặ ả ấ  

đ  thi u lao đ ng có tay ngh  Nông nghi p s  d ng 81% ngu n nhân l c,ề ế ộ ề ệ ử ụ ồ ự  công nghi p và d ch v  16% và ch  t o/công nghi p th  công 3%. Các s nệ ị ụ ế ạ ệ ủ ả  

ph m nông nghi p ch  y u t p trung t i vùng Terrai giáp biên gi i v i  nẩ ệ ủ ế ậ ạ ớ ớ Ấ  

Đ  g m g o, ngô, b t mì, mía, cây l y r , s a và th t trâu nộ ồ ạ ộ ấ ễ ữ ị ước. Các ngành công nghi p ch  y u là ch  bi n s n ph m nông nghi p, g mệ ủ ế ế ế ả ẩ ệ ồ  đay, mía, thu c lá và ngũ c c. Phong c nh hùng vĩ và bí  n, n n văn hóa đ p đ  c aố ố ả ẩ ề ẹ ẽ ủ  Nepal chính là ti m năng du l ch to l n, nh ng tăng trề ị ớ ư ưởng trong lĩnh v cự  này đã g p tr  ng i b i tình tr ng chính tr  b t  n g n đây.ặ ở ạ ở ạ ị ấ ổ ầ  T  l  th tỷ ệ ấ  nghi p và thi u vi c làmệ ế ệ  chi m g n m t n a s  dân c    tu i lao đ ng. Vìế ầ ộ ử ố ư ở ổ ộ  

th  nhi u ngế ề ười Nepal đã ph i t i  n Đ  tìm vi c làm, các qu c gia Vùngả ớ Ấ ộ ệ ố  

V nh và Malaysia hi n cũng là nh ng th  trị ệ ữ ị ường m i. Tình tr ng nghèo đóiớ ạ  gay   g t   Nepal   nh n   m i   năm   50   tri u   dollar   t   các   binh   línhắ ậ ỗ ệ ừ  

ngườ  iGurkha ph c v  trongụ ụ  Quân đ i  n Độ Ấ ộ và Quân đ i Anhộ , h  đọ ượ  cđánh giá cao v  kh  năng và lòng dũng c m. T ng s  ti n g i v  nề ả ả ổ ố ề ử ề ước đ tạ  kho ng 1 t  đô la M , g m c  t  các qu c gia Vùng V nh và Malaysia, t ngả ỷ ỹ ồ ả ừ ố ị ổ  

s  ngố ười Nepal làm vi c   nệ ở ước ngoài kho ng 700.000 ngả ười. Song bên 

c nh đó có kho ng 15% lao đ ng Nepal lao đ ng và c  trú b t h p pháp ạ ả ộ ộ ư ấ ợ ở 

nước ngoài. Lao đ ng con ngộ ườ ởi   Nepal là m t hàng xu t kh u l n nh tặ ấ ẩ ớ ấ  

c a nủ ước này. Công nhân Nepal thông thường ký h p đ ng hai ho c 3 nămợ ồ ặ  

v i ch  lao đ ng nớ ủ ộ ước ngoài. S  ti n mà lao đ ng Nepal   nố ề ộ ở ước ngoài g iử  

v  nhà chi m g n 25% GDP c a nề ế ầ ủ ước này

trên có th  rút ra bài h c kinh nghi m nh  sau:ể ọ ệ ư

Th  nh t là XKLĐ c n đứ ấ ầ ược chính ph  đ t lên hàng đ u t p trungủ ặ ầ ậ  

ch  đ o và h  tr  cho chỉ ạ ỗ ợ ương trình XKLĐ th c hi n có hi u qu , đ c bi tự ệ ệ ả ặ ệ  trong công tác m  r ng th  trở ộ ị ường. Đ c bi t là các th  trặ ệ ị ường m i nh  liênớ ư  minh châu âu EU

Th  hai là Chính ph  khuy n khích và t o m i đi u ki n cho m iứ ủ ế ạ ọ ề ệ ọ  thành ph n kinh t  (Nhà nầ ế ước, t  nhân) tham gia tìm vi c làm   nư ệ ở ướ  cngoài. 

Th  ba là các ngành ch c năng có trách nhi m t o m i đi u ki n choứ ứ ệ ạ ọ ề ệ  

m i t  ch c, cá nhân th c hi n có hi u qu  chọ ổ ứ ự ệ ệ ả ương trình làm vi c   nệ ở ướ  cngoài c a mình. V i ch  trủ ớ ủ ương này, các doanh nghi p XKLĐ c n phát huyệ ầ  

s   ng h  c a nhà nự ủ ộ ủ ước đ  t o đi u ki n cho cán b  và ngể ạ ề ệ ộ ười lao đ ngộ  tham gia vào ho t đ ng XKLĐ đ c bi t là công tác khai thác th  trạ ộ ặ ệ ị ường