Báo cáo: Xây dựng chương trình quản lý thư viện trường đại học Sao Đỏ

Với mong muốn tìm hiểu một phần nhỏ trong kho tàng phát triển của công nghệ thông tin, nhằm phục vụ cho lợi ích của các thư viện nói chung và của thư viện trường đại học Sao Đỏ nói riêng. Mời các em cùng tham khảo báo cáo Xây dựng chương trình quản lý thư viện trường đại học Sao Đỏ.

L I M  Đ U Ờ Ở Ầ

Trong nh ng năm g n đây, vi c tin h c hóa nhà trữ ầ ệ ọ ường đã tr  thành khá phở ổ 

bi n   các nế ở ước trên th  gi i, vi t nam cũng m i b t đ u th c hi n đế ớ ệ ớ ắ ầ ự ệ ược m t vàiộ  năm g n đây. Và vì th , vi c nâng cao Qu n Lý Th  Vi n b ng Máy Tính là m tầ ế ệ ả ư ệ ằ ộ  

đi u c n thi t.ề ầ ế

Th  vi n trư ệ ường đ i h c Sao Đ  là n i không th  thi u đạ ọ ỏ ơ ể ế ược cho m i sinhỗ  viên c a trủ ường,   đó t p trung m t lở ậ ộ ượng l n sinh viên ra vào th  vi n đ  đ c,ớ ư ệ ể ọ  

mượn và tr  sách. Nhu c u h c t p ngày càng cao đ c bi t là đ  đ m b o ki nả ầ ọ ậ ặ ệ ể ả ả ế  

th c có tính logic và chính xác thì vi c tìm đ n v i sách là r t c n thi t, đ  đáp  ngứ ệ ế ớ ấ ầ ế ể ứ  nhu c u đó thì th  vi n trầ ư ệ ường đã tăng s  lố ượng sách đáng k  r t phong phú v  lo iể ấ ề ạ  sách cũng nh  s  lư ố ượng

Vì th  mà ngế ười th  th  trong m t ngày ph i liên t c l p đí l p l i côngủ ư ộ ả ụ ặ ặ ạ  

vi c tìm sách, cho đ c gi  mệ ộ ả ượn tr  sách s p x p sách đúng theo v  trí quy đ nh đãả ắ ế ị ị  khó khăn l i càng khó khăn h n. Và v i s  phát tri n c a nhà trạ ơ ớ ự ể ủ ường thì th  vi nư ệ  càng được phát tri n h n n a và khi đó công vi c c a ngể ơ ữ ệ ủ ười th  th  càng nhi uủ ư ề  

h n.ơ

T  đó v n đ  qu n lý sách đừ ấ ề ả ược coi là r t c n thi t. Qu n lý t t cung c pấ ầ ế ả ố ấ  

đ y đ , nhanh chóng và chính xác v  các lo i sách cho sinh viên và th ng kê báo cáoầ ủ ề ạ ố  

v i ban qu n lý là th c s  c n thi t.ớ ả ự ự ầ ế

Là sinh viên đang h c ngành CNTT, vi c h c t p, trang b  và ti p thu cácọ ệ ọ ậ ị ế  

ki n th c v  tin h c t  th c t  cũng nh  công tác qu n lý là c n thi t. Chính vì v yế ứ ề ọ ừ ự ế ư ả ầ ế ậ  

mà dướ ự ưới s  h ng d n c a th y giáo, chúng em đã bẫ ủ ầ ước đ u làm quen v i vi c tìmầ ớ ệ  

hi u, phân tích và v n d ng nh ng ki n th c đó và th c t ể ậ ụ ữ ế ứ ự ế

Trong đó, xây d ng ph n m m ph c v  công vi c là m t trong nh ng v nự ầ ề ụ ụ ệ ộ ữ ấ  

đ  mà các l p trình viên quan tâm hàng đ u. H  th ng thông tin v  ề ậ ầ ệ ố ề “Qu n lý th ả ư 

vi n tr ệ ườ ng đ i h c Sao Đ ” ạ ọ ỏ  cũng là m t trong nh ng  ng d ng mà độ ữ ứ ụ ược quan tâm nhi u nh t.ề ấ

V i mong mu n tìm hi u m t ph n nh  trong kho tàng phát tri n c a côngớ ố ể ộ ầ ỏ ể ủ  ngh  thông tin, nhóm em đã đi vào tìm hi u v  cách th c t  ch c và ho t đ ng c aệ ể ề ứ ổ ứ ạ ộ ủ  

th  vi n trư ệ ường đ i h c Sao Đ  đ  t  đó xây d ng ph n phân tích h  th ng thôngạ ọ ỏ ể ừ ự ầ ệ ố  tin v  ề “Qu n lý th  vi n tr ả ư ệ ườ ng đ i h c Sao Đ ” ạ ọ ỏ  nh m ph c v  cho l i ích c aằ ụ ụ ợ ủ  các th  vi n nói chung và c a th  vi n trư ệ ủ ư ệ ường đ i h c Sao Đ  nói riêng.ạ ọ ỏ

Trong th i gian h c t p chúng em đã c  g ng tìm hi u v  H  qu n tr  c  sờ ọ ậ ố ắ ể ề ệ ả ị ơ ở 

d  li u SQL Server 2008 và  Ngôn ng  l p trình C#  nh ng do ki n th c còn h nữ ệ ữ ậ ư ế ứ ạ  

ch  nên chế ương trình c a chúng em còn thi u sót và ch a hoàn thi n. Chúng em r tủ ế ư ệ ấ  mong đượ ực s  đóng góp c a các th y cô giáo và b n bè đ  chúng em có th  hoànủ ầ ạ ể ể  thi n đệ ược chương trình mà th c t  đòi h i.ự ế ỏ

1

               11   1.1.1. Các khái ni m c  b nệ ơ ả

              11   1.1.2. Khái ni m ph  thu c d  li u và các d ng chu nệ ụ ộ ữ ệ ạ ẩ

               13   1.2.2. C u trúc l nh ấ ệ

               13   1.3. Gi i thi u v  ngôn ng  l p trình C# ớ ệ ề ữ ậ

               14   1.3.1. C# là ngôn ng  đ n gi nữ ơ ả

              14   1.3.2. C# là ngôn ng  hi n đ iữ ệ ạ

      đ i t ố ượng    và ki u d  ể ữ    li u (type)  ệ              18   

      th c  ứ             20   1.3.12. Chú thích

               20   

      d ng Console ụ             20   1.3.14. Namespace

              21   1.3.15. Từ

      khóa using               21   1.3.16. Phân

      bi t      chữệ       th  ường và    chữ      hoa              22   1.3.17. Từ

      khóa      static               22   

               23   2.1.Gi i thi u v  th  vi n trớ ệ ề ư ệ ường đ i h c Sao Đạ ọ ỏ

              23   2.1.1. Mô t  ph m vi c a h  th ngả ạ ủ ệ ố

               23   2.2. Xác đ nh yêu c u c a h  th ng ị ầ ủ ệ ố

               24   2.3 Mô t  các ch c năng c a h  th ngả ứ ủ ệ ố

               24   

              25   2.4.1. Qu n lí truy c pả ậ

               25   2.4.1.1. Qu n lí đăng xu tả ấ

              26   

               27   2.4.2.1.Tìm sách theo tên

              28   2.4.2.2. Tìm sách theo khoa

              29   

               29   2.4.3.Qu n lí C p nh tả ậ ậ

              31   2.4.3.1.Qu n lí c p nh t sáchả ậ ậ

              31   2.4.3.2.Qu n lí c p nh t th  lo iả ậ ậ ể ạ

              32   2.4.4. Qu n lí mả ượn ­ tr  sáchả

               33   

               33   2.4.4.2.Qu n lý tr  sáchả ả

               34   2.4.5.Qu n lí th ng kêả ố

              35   2.5.Xây d ng bi u đ  l p phân tíchự ể ồ ớ

              36   2.6. Bi u đ  tr ng tháiể ồ ạ

               36   2.7 Các bi u đ  tu n t  ể ồ ầ ự

              37   2.7.1 Bi u đ  tu n t  cho ch c năng Đăng nh pể ồ ầ ự ứ ậ

              38   2.7.3 Bi u đ  tu n t  cho ch c năng qu n lí mể ồ ầ ự ứ ả ượn sách

2.7.4 Bi u đ  tu n t  cho ch c năng qu n lí tr  sáchể ồ ầ ự ứ ả ả

              41   

3

2.7.5 Bi u đ  tu n t  cho ch c năng qu n lí th ng kêể ồ ầ ự ứ ả ố

               42   2.8. Thi t k  c  s  d  li uế ế ơ ở ữ ệ

               46   3.1.3. B ng đ c gi  (docgia)ả ộ ả

              46   

               47   3.1.5.B ng l p (lop)ả ớ

              49   3.2. Thi t k  giao di n ph n m mế ế ệ ầ ề

               51   

               52   3.2.6. Form thông tin sách

5

DANH M C HÌNH Ụ

               24   Hình 2.2. Bi u đ  use case t ng quát c a h  th ngể ồ ổ ủ ệ ố

              31   Hình 2.6.Bi u đ  use case c p nh t sáchể ồ ậ ậ

              31   Hình 2.7. Bi u đ  use case c p nh t sinh viênể ồ ậ ậ

              31   Hình 2.8. Bi u đ  use case c p nh t th  lo iể ồ ậ ậ ể ạ

               35   Hình 2.12.Bi u đ  l p phân tích c a h  th ngể ồ ớ ủ ệ ố

              39   Hình 2.17. Bi u đ  tu n t  cho ch c năng qu n lí mể ồ ầ ự ứ ả ượn sách

M  Đ U Ở Ầ

1. Lý do ch n đ  tàiọ ề

Qu n lý th  vi n là m t chu i công vi c r t v t vã và t n nhi u công s c. Vi cả ư ệ ộ ỗ ệ ấ ấ ố ề ứ ệ  tin h c hoá trong bài toán qu n lý th  vi n s  giúp vi c qu n lý tr  nên đ n gi n vàọ ả ư ệ ẽ ệ ả ở ơ ả  

đ c bi t là tình chính xác cao. Đ c bi t tin h c hoá trong bài toán qu n lý s  giúpặ ệ ặ ệ ọ ả ẽ  

vi c truy v n thông tin đệ ấ ược nhanh chóng theo yêu c u khác nhau.ầ

Và s  ra đ i c a m t h  th ng ự ờ ủ ộ ệ ố “Qu n lý  ả th  vi n tr ư ệ ườ ng đ i h c Sao Đ ạ ọ ỏ” 

ph c v  cho công tác nghi p v  c a con ngụ ụ ệ ụ ủ ười làm gi m thi u t i đa nh ng v t vả ể ố ữ ấ ả trong công vi c.ệ

Nh n th y vi c xây d ng chậ ấ ệ ự ương trình qu n lý cho  ả th  vi nư ệ   có th  giúpể  

kh c ph c khó khăn trên đ ng th i tăng kh  năng ti p c n ắ ụ ồ ờ ả ế ậ c a đ c giủ ộ ả. B i v y,ở ậ  nhóm em quy t đ nh tìm hi u và th c hi n đ  tài: “ ế ị ể ự ệ ề XÂY D NG CHỰ ƯƠNG TRÌNH QU NẢ  

LÝ TH  VI N TRƯ Ệ ƯỜNG Đ I H C SAO ĐẠ Ọ Ỏ ”

2. M c đích đ  tàiụ ề

H  th ng qu n lý th  vi n đệ ố ả ư ệ ược xây d ng nh m m c đích gi i quy t cácự ằ ụ ả ế  yêu c u sau: ầ

1.  Giúp sinh viên tra c u sách.ứ

2.  Cung c p cho th  th  các thông tin v  các  đ u sách m t đ c gi  đangấ ủ ư ề ầ ộ ộ ả  

mượn và h n ph i tr  và  các cu n sách còn đang đạ ả ả ố ược mượn.  

3.  Th ng kê hàng tháng s  sách cho mố ố ượn theo các ch  đ : khoa, khóa h c,ủ ề ọ  

l p … L p bi u đ  t  l  b n đ c vào th  viên, báo cáo t ng h p.  ớ ậ ể ồ ỷ ệ ạ ọ ư ổ ợ

4.  H  tr  th  th  c p nh t thông tin sách, xác nh n cho mỗ ợ ủ ư ậ ậ ậ ượn sách và nh nậ  

l i sách khi đ c gi  tr  sách.  ạ ộ ả ả

5.  H  tr  qu n lý các thông tin v  đ c gi  d a trên th  th  vi n.  ỗ ợ ả ề ộ ả ự ẻ ư ệ

Các yêu c u phi ch c năng:  ầ ứ

1. H  th ng tri n khai theo d ng Website trên h  th ng m ng n i b  c aệ ố ể ạ ệ ố ạ ộ ộ ủ  

trường

2. Th  th  s  d ng h  th ng đ  c p nh t và qu n lý quá trình mủ ư ử ụ ệ ố ể ậ ậ ả ượn trả sách. 

3. Thông tin th ng kê ph i đ m b o tính chính xác, khách quan.ố ả ả ả

3. Đ i tố ượng c a đ  tàiủ ề

­ Chương trình được thi t k  cho hai đ i tế ế ố ượng s  d ng là ử ụ đ c giộ ả và thủ thư:

+ Đ c giộ ả: sinh viên trong trường  

4. Ph m vi nhiên c uạ ứ

­ Tìm hi u kĩ thu t l p trình C# và h  qu n tr  CSDL SQL­Server 2008ể ậ ậ ệ ả ị

­ Các ch c năng c a chứ ủ ương trình qu n lý ả sách và đ c giộ ả

­ Quy trình xây d ng chự ương trình qu n lý ả sách và đ c giộ ả

5. Phương pháp nghiên c uứ

­ Nghiên c u lý thuy t.ứ ế

­ Kh o sát th c t ả ự ế

­ Phân tích thi t k  h  th ng chế ế ệ ố ương trình cho phù h p.ợ

­ Xây d ng chự ương trình theo nh ng yêu c u đã đ t ra.ữ ầ ặ

6. Th c ti n c a đ  tàiự ễ ủ ề

Trong th c t  ta có th  th y r ng m t s  h  th ng hi n t i n u làm th  côngự ế ể ấ ằ ộ ố ệ ố ệ ạ ế ủ  thì th  thủ ư có c  g ng và c i thi n phố ắ ả ệ ương pháp làm vi c đ n đâu đi chăng n a thìệ ế ữ  

v n t n t i nh ng v n đ  sau:ẫ ồ ạ ữ ấ ề

­ Th i gian tìm ki m ghi chép quá l n, khi có thông tin c n thi t thì th i gianờ ế ớ ầ ế ờ  

t ng h p thông tin r t nhi u không đáp  ng đổ ợ ấ ề ứ ược yêu c u.ầ

­ Công vi c t ng h p h t s c khó khăn d  b  nh m l n.ệ ổ ợ ế ứ ễ ị ầ ẫ

­ Nhi u kho n m c thông tin và ghi chép không th ng nh t. ề ả ụ ố ấ

­ Nhi u ngề ười làm m t công vi c thông tin s  không nh t quán và d  x y raộ ệ ẽ ấ ễ ả  sai xót

­ Khi có s  thay đ i đi u ch nh t n nhi u th i gian.ự ổ ề ỉ ố ề ờ

T  v n đ  trên và đi u ki n c  th  c a c  quan cho phép vi c đ a tin h cừ ấ ề ề ệ ụ ể ủ ơ ệ ư ọ  vào qu n lí nó s  làm gi m đả ẽ ả ượ ấc r t nhi u v  th i gian ít sai sót, giúp cho ngề ề ờ ườ  ilàm công vi c qu n lí có th i gian nghiên c u ho c nghiên c u h c t p vào nh ngệ ả ờ ứ ặ ứ ọ ậ ữ  công tác khác. 

­ Chương 3. Xây d ng  ng d ng qu n lý ự ứ ụ ả th  vi nư ệ

9

v i chớ ương trình  ng d ng bên ngoài, đ ng th i nhi u ngứ ụ ồ ờ ề ười dùng khác nhau cũng 

nh  nhi u  ng d ng khác nhau có th  cùng khai thác và chia x  m t cách ch n l cư ề ứ ụ ể ẻ ộ ọ ọ  lúc c n.ầ

­ Th c th :ự ể  Là hình  nh c  th  c a m t đ i tả ụ ể ủ ộ ố ượng trong h  th ng thông tinệ ố  

qu n lý. M t th c th  xác đ nh Tên và các thu c tính.ả ộ ự ể ị ộ

­ Thu c tính: Là m t y u t  d  li u ho c thông tin c a th c th   y.ộ ộ ế ố ữ ệ ặ ủ ự ể ấ

­ L p th c th : Là các th c th  cùng thu c tính.ớ ự ể ự ể ộ

­ Lược đ  quan h : T p các thu c tính c a m t quan h  Lồ ệ ậ ộ ủ ộ ệ ược đ  m t quanồ ộ  

h  g m các thu c tính c a th c th  cùng v i các m nh đ  ràng bu c.ệ ồ ộ ủ ự ể ớ ệ ề ộ

* Thay đ i c u trúc c  s  d  li u.ổ ấ ơ ở ữ ệ

* Thay đ i n i dung c  s  d  li u.ổ ộ ơ ở ữ ệ

* X  lý, tính toán trên c  s  d  li u.ử ơ ở ữ ệ1.1.2. Khái ni m ph  thu c d  li u và các d ng chu nệ ụ ộ ữ ệ ạ ẩ

­ M t thu c tính g i là ph  thu c vào các thu c tính khác khi giá tr  c aộ ộ ọ ụ ộ ộ ị ủ  thu c tính này ph  thu c vào giá tr  c a thu c tính kia. S  ph  thu c này có th  làộ ụ ộ ị ủ ộ ự ụ ộ ể  gián ti p hay tr c ti p.ế ự ế

11

­ M t quan h  bao gi  cũng có m t nhóm thu c tính mà giá tr  c a chúng quiộ ệ ờ ộ ộ ị ủ  

đ nh giá tr  c a các thu c tính khác, nhóm thu c tính đó g i là khoá.ị ị ủ ộ ộ ọ

­ V i m t quan h  tu  vào các ph  thu c c a các thu c tính vào khoá có trongớ ộ ệ ỳ ụ ộ ủ ộ  

đó mà ta phân chia các quan h  đó thành các d ng chu n khác nhau. Các d ng chu nệ ạ ẩ ạ ẩ  

c  b n:ơ ả

* D ng chu n 1ạ ẩ

* D ng chu n 3ạ ẩCác d  li u l u tr  dữ ệ ư ữ ướ ại d ng chu n 3 tránh đẩ ược hi n tệ ượng d  th a dư ừ ữ 

li u, t o cho d  li u có tính đ c l p cao. Các quan h  n u ch a   d ng chu n 3 sệ ạ ữ ệ ộ ậ ệ ế ư ở ạ ẩ ẽ 

được phân rã thành các quan h  nh  h n có d ng chu n 3.ệ ỏ ơ ạ ẩ

1.1.3. Khái ni m ch  d n và khoá ch  d nệ ỉ ẫ ỉ ẫ

Đ  có th  tìm ki m thông tin nhanh theo m t tiêu chu n nào đó chúng ta t oể ể ế ộ ẩ ạ  

ra các thông tin ch  d n theo tiêu chu n đó. Các thông tin ch  d n là các thông tinỉ ẫ ẩ ỉ ẫ  giúp ta tìm ki m d  li u nhanh. Các thông tin này g i là khoá ch  d n. Khoá ch  d nế ữ ệ ọ ỉ ẫ ỉ ẫ  

có th  là 1 trể ường ho c nhi u trặ ề ường trong trường h p này ph i ch  ra th  t  V iợ ả ỉ ứ ự ớ  cách t o ra khoá theo tiêu chu n nào đó ta có th  tìm ki m d  li u nhanh theo tiêuạ ẩ ể ế ữ ệ  chu n đó.ẩ

1.1.4. M c tiêu và tính  u vi t c a mô hình quan hụ ư ệ ủ ệ

­ Cho m t lộ ược đ  d  li u d  s  d ng, mô hình đ n gi n, ngồ ữ ệ ễ ử ụ ơ ả ười dùng không 

c n bi t c u trúc v t lý c a d  li u. Ti n l i cho ngầ ế ấ ậ ủ ữ ệ ệ ợ ười dùng cu i không chuyên tinố  

h c.ọ

­ Tăng cường tính đ c l p c a d  li u, đ c bi t là đ c l p v t lý.ộ ậ ủ ữ ệ ặ ệ ộ ậ ậ

­ Cho m t kh  năng có m t ngôn ng   thao tác b c cao.ộ ả ộ ữ ậ

­ T i  u vi c tìm ki m d  li u trong c  s  d  li u, h  qu n tr  t  tìm cáchố ư ệ ế ữ ệ ơ ở ữ ệ ệ ả ị ự  truy nh p.ậ

­ C i thi n nâng cao toàn v n d  li u và b o m t d  li u.ả ệ ẹ ữ ệ ả ậ ữ ệ

­ Có th  ph c v  cho nhi u chể ụ ụ ề ương trình  ng d ng.ứ ụ

­ Có c  s  toán h c phong phú ch c ch n:ơ ở ọ ắ ắ

* Lý thuy t quan hế ệ

* D ng chu n có đ  b n v ng và đ y đ  thông tinạ ẩ ộ ề ữ ầ ủ

1.2. Gi i thi u chung v  h  qu n tr  CSDL SQL­Serverớ ệ ề ệ ả ị

1.2.1. Gi i thi uớ ệ

SQL (Structured Query Language) là ngôn ng  truy v n d  li u đữ ấ ữ ệ ược sử 

d ng cho các h  qu n tr  c  s  d  li u quan h  Ngôn ng  SQL chu n đụ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ệ ữ ẩ ược đ a raư  

b i ANSI (American National Standards Institude) và ISO (International Standardsở  Organization) v i phiên b n m i nh t hi n nay là phiên b n SQL­92 (phiên b nớ ả ớ ấ ệ ả ả  

được đ a ra vào năm 1992). Ngôn ng  SQL đư ữ ược cài đ t trong t t c  các h  qu nặ ấ ả ệ ả  

tr  c  s  d  li u. M c dù có nhi u ngôn ng  khác nhau đị ơ ở ữ ệ ặ ề ữ ược đ a ra cho các hư ệ 

qu n tr  CSDL quan h , SQL là ngôn ng  đả ị ệ ữ ượ ử ục s  d ng r ng rãi hi n nay trong r tộ ệ ấ  nhi u h  th ng CSDL thề ệ ố ương m i nh  Oracle, SQL Server, DB2 ạ ư

1.2.2. C u trúc l nh ấ ệ

Các l nh trong ngôn ng  SQL đệ ữ ược chia làm 3 lo i chính:ạ

­ Ngôn ng  đ nh d  li u: (DDL : Data Definition Language)ữ ị ữ ệ

+ G m các l nh CREATE, ALTER, DROP đ nh nghĩa, thay đ i và h y b  cácồ ệ ị ổ ủ ỏ  

đ i tố ượng d  li u nh  TABLE (b ng), INDEX (ch  m c), SEQUENCE (trình t ),ữ ệ ư ả ỉ ụ ự  VIEW (khung nhìn)

­ Ngôn ng  thao tác d  li u: (DML : Data Manipulation Language)ữ ữ ệ

tượng d  li u.ữ ệ

­ Ngôn ng  đi u khi n:ữ ề ể

+ Đượ ử ục s  d ng trong vi c c p phát hay h y b  quy n d  li u c a ngệ ấ ủ ỏ ề ữ ệ ủ ườ ử i s

d ng đ i v i các câu l nh SQL ho c trên các đ i tụ ố ớ ệ ặ ố ượng CSDL

+ Đi u quan tr ng nh t là t t c  các đ i tề ọ ấ ấ ả ố ượng t o ra trong c  s  d  li uạ ơ ở ữ ệ  

đ u đề ượ ưc l u tr  trong t  đi n d  li u hay trong danh m c.ữ ừ ể ữ ệ ụ

+ Có th  s  d ng ngôn ng  SQL   các d ng tể ử ụ ữ ở ạ ương tác hay d ng nhúng.ạ

+ D ng tạ ương tác cho phép g i câu l nh tr c ti p đ n h  qu n tr  c  s  dử ệ ự ế ế ệ ả ị ơ ở ữ 

li u và nhanh chóng nh n k t qu  tr  v  Đ i v i d ng nhúng thì các câu l nh SQLệ ậ ế ả ả ề ố ớ ạ ệ  

được ch a trong chứ ương trình vi t b ng ngôn ng  c p cao nh m t n d ng các tínhế ằ ữ ấ ằ ậ ụ  năng l p trình không đậ ược SQL h  tr , không tr c ti p nh n k t qu  tr  v  t  câuỗ ợ ự ế ậ ế ả ả ề ừ  

l nh SQL và k t qu  đệ ế ả ược truy n vào bi n hay tham s  c a th  t c.ề ế ố ủ ủ ụ

13

+ Nh ng l nh trong SQL có kh  năng s  d ng   d ng tữ ệ ả ử ụ ở ạ ương tác đ u có thề ể 

được dùng trong các chương trình  ng d ng. Tuy nhiên, trong m t s  trứ ụ ộ ố ường h p cúợ  pháp c a hai d ng này có ph n khác bi t c n l u ý khi s  d ng.ủ ạ ầ ệ ầ ư ử ụ

+ SQL  ch  áp d ng trong các h  qu n tr  c  s  d  li u. H  qu n tr  c  s  dỉ ụ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ệ ả ị ơ ở ữ 

li u là ph n m m cho phép đ nh nghĩa, kh i t o, b o trì c  s  d  li u và cung c pệ ầ ề ị ở ạ ả ơ ở ữ ệ ấ  các truy xu t d  li u. Thông thấ ữ ệ ường nó ám ch  cho d  li u này đỉ ữ ệ ượ ưc l u tr , tuyữ  nhiên trong các h  c  s  d  li u tin h c hóa, c  s  d  li u còn bao g m các thànhệ ơ ở ữ ệ ọ ơ ở ữ ệ ồ  

ph n khác nh  ph n c ng, ph n m m, ngầ ư ầ ứ ầ ề ườ ử ụi s  d ng

1.3. Gi i thi u v  ngôn ng  l p trình C# ớ ệ ề ữ ậ

­ Ngôn ng  C# khá đ n gi n, ch  kho ng 80 t  khóa và h n mữ ơ ả ỉ ả ừ ơ ười m y ki uấ ể  

d  li u đữ ệ ược d ng s n. Tuy nhiên ngôn ng  C# có ý nghĩ cao khi nó th c thi nh ngự ẵ ữ ự ữ  khái ni m l p trình hi n đ i. C# bao g m t t c  nh ng h  tr  c u trúc, thành ph nệ ậ ệ ạ ồ ấ ả ữ ỗ ợ ấ ầ  component, l p trình hậ ướng đ i tố ượng. Ngôn ng  C# đữ ược xây d ng trên n n t ngự ề ả  

c a C++ và JAVA. Ngôn ng  C# ch a nh ng t  khóa cho vi c khai báo nh ng ki uủ ữ ứ ữ ừ ệ ữ ể  

l p đ i tớ ố ượng m i và nh ng phớ ữ ương th c hay thu c tính c a l p, và cho vi c th cứ ộ ủ ớ ệ ứ  thi đóng gói, k  th a và đa hình, ba thu c tính c  b n c a b t c  ngôn ng  l p trìnhế ừ ộ ơ ả ủ ấ ứ ữ ậ  

hướng đ i tố ượng nào

1.3.1. C# là ngôn ng  đ n gi nữ ơ ả

­ C# lo i b  m t vài s  ph c t p và r i r m c a nh ng ngôn ng  nh  Javaạ ỏ ộ ự ứ ạ ố ắ ủ ữ ữ ư  

và c++, bao g m vi c lo i b  nh ng macro, nh ng template, đa k  th a, và l p cồ ệ ạ ỏ ữ ữ ế ừ ớ ơ 

s   o (virtual base class). Chúng là nh ng nguyên nhân gây ra s  nh m l n hay d nở ả ữ ự ầ ẫ ẫ  

đ n nh ng v n đ  cho các ngế ữ ấ ề ười phát tri n C++. ể

­ Ngôn ng  C# đ n gi n vì nó d a trên n n t ng C và C++. N u chúng ta thânữ ơ ả ự ề ả ế  thi n v i C và C++ hoệ ớ ặ  th m chí là Java, chúng ta s  th y C# khá gi ng v  di nc ậ ẽ ấ ố ề ệ  

m o, cú pháp, bi u th c, toán t  và nh ng ch c năng khác đạ ể ứ ử ữ ứ ượ ấc l y tr c ti p tự ế ừ ngôn ng  C và C++, nh ng nó đã đữ ư ượ ả ếc c i ti n đ  làm cho ngôn ng  đ n gi n h n.ể ữ ơ ả ơ  

M t vài trong các s  c i ti n là lo i b  các d  th a, hay là thêm vào nh ng cú phápộ ự ả ế ạ ỏ ư ừ ữ  thay đ i. ổ

1.3.2. C# là ngôn ng  hi n đ iữ ệ ạ

­ Nh ng đ c tính nh  là x  lý ngo i l , thu gom b  nh  t  đ ng, nh ng ki uữ ặ ư ử ạ ệ ộ ớ ự ộ ữ ể  

d  li u m  r ng, và b o m t mã ngu n là nh ng đ c tính đữ ệ ở ộ ả ậ ồ ữ ặ ược mong đ i trong m tợ ộ  ngôn ng  hi n đ i. C# ch a t t c  nh ng đ c tính trên. N u là ngữ ệ ạ ứ ấ ả ữ ặ ế ười m i h c l pớ ọ ậ  trình có th  chúng ta s  c m th y nh ng đ c tính trên ph c t p và khó hi u. Tuyể ẽ ả ấ ữ ặ ứ ạ ể  

nhiên, cũng đ ng lo l ng chúng ta s  d n d n đừ ắ ẽ ầ ầ ược tìm hi u nh ng đ c tính qua cácể ữ ặ  

chương trong cu n sách này.ố

* Ghi chú: Con tr  đỏ ược tích h p vào ngôn ng  C++. Chúng cũng là nguyênợ ữ  nhân gây ra nh ng r c r i c a ngôn ng  này. C# lo i b  nh ng ph c t p và r c r iữ ắ ố ủ ữ ạ ỏ ữ ứ ạ ắ ố  phát sinh b i con tr  Trong C#, b  thu gom b  nh  t  đ ng và ki u d  li u an toànở ỏ ộ ộ ớ ự ộ ể ữ ệ  

được tích h p vào ngôn ng , s  lo i b  nh ng v n đ  r c r i c a C++.ợ ữ ẽ ạ ỏ ữ ấ ề ắ ố ủ

1.3.3. C# là ngôn ng  hữ ướng đ i tố ượng

­ Nh ng đ c đi m chính c a ngôn ng  hữ ặ ể ủ ữ ướng đ i tố ượng (Object­  oriented language)   là   s   đóng   gói   (encapsulation),   s   k   th a   (inheritance),   và   đa   hìnự ự ế ừ h (polymorphism). C# h  tr  t t c  nh ng đ c tính trên. Ph n hỗ ợ ấ ả ữ ặ ầ ướng đ i tố ượng c aủ  C# s  đẽ ược trình bày chi ti t trong m t chế ộ ương riêng   ph n sau.ở ầ

1.3.4. C# là ngôn ng  m nh m  và cũng m m d oữ ạ ẽ ề ẻ

­ Nh  đã đ  c p trư ề ậ ước, v i ngôn ng  C# chúng ta ch  b  gi i h n   chính b iớ ữ ỉ ị ớ ạ ở ở  

b n thân hay là trí tả ưởng tượng c a chúng ta. Ngôn ng  này không đ t nh ng ràngủ ữ ặ ữ  

bu c lên nh ng vi c có th  làm. C# độ ữ ệ ể ượ ử ục s  d ng cho nhi u các d  án khác nhauề ự  

nh  là t o ra  ng d ng x  lý văn b n,  ng d ng đ  h a, b n tính, hay th m chíư ạ ứ ụ ử ả ứ ụ ồ ọ ả ậ  

nh ng trình biên d ch cho các ngôn ng  khác.ữ ị ữ

1.3.5. C# là ngôn ng  ít t  khóaữ ừ

­ C# là ngôn ng  s  d ng gi i h n nh ng t  khóa. Ph n l n các t  khóaữ ử ụ ớ ạ ữ ừ ầ ớ ừ  

đượ ử ục s  d ng đ  mô t  thông tin. Chúng ta có th  nghĩ r ng m t ngôn ng  có nhi uể ả ể ằ ộ ữ ề  

t  khóa thì s  m nh h n. Đi u này không ph i s  th t, ít nh t là trong trừ ẽ ạ ơ ề ả ự ậ ấ ường h pợ  ngôn ng  C#, chúng ta có th  tìm th y r ng ngôn ng  này có th  đữ ể ấ ằ ữ ể ượ ử ục s  d ng để làm b t c  nhi m v  nào. B ng sau li t kê các t  khóa c a ngôn ng  C#.ấ ứ ệ ụ ả ệ ừ ủ ữ

B ng 1.1: Các t  khóa c a ngôn ng  C# ả ừ ủ ữ

15

1.3.6. C# là ngôn ng  hữ ướng module

­ Mã ngu n C# có th  đồ ể ược vi t trong nh ng ph n đế ữ ầ ược g i là nh ng l p,ọ ữ ớ  

nh ng l p này ch a các phữ ớ ứ ương th c thành viên c a nó. Nh ng l p và nh ngứ ủ ữ ớ ữ  

phương th c có th  đứ ể ược s  d ng l i trong  ng d ng hay các chử ụ ạ ứ ụ ương trình khác. 

B ng cách truy n các m u thông tin đ n nh ng l p hay phằ ề ẫ ế ữ ớ ương th c chúng ta cóứ  

th  t o ra nh ng mã ngu n dùng l i có hi u qu ể ạ ữ ồ ạ ệ ả

1.3.7. C# s  là m t ngôn ng  ph  bi nẽ ộ ữ ổ ế

­ C# là m t trong nh ng ngôn ng  l p trình m i nh t. Vào th i đi m cu nộ ữ ữ ậ ớ ấ ờ ể ố  sách này được vi t, nó không đế ược bi t nh  là m t ngôn ng  ph  bi n. Nh ngế ư ộ ữ ổ ế ư  ngôn ng  này có m t s  lý do đ  tr  thành m t ngôn ng  ph  bi n. M t trongữ ộ ố ể ở ộ ữ ổ ế ộ  

nh ng lý do chính là Microsoft và s  cam k t c a .NETữ ự ế ủ

­ Microsoft mu n ngôn ng  C# tr  nên ph  bi n. M c dù m t công ty khôngố ữ ở ổ ế ặ ộ  

th  làm m t s n ph m tr  nên ph  bi n, nh ng nó có th  h  tr  Cách đây khôngể ộ ả ẩ ở ổ ế ư ể ỗ ợ  lâu, Microsoft đã g p s  th t b i v  h  đi u hành Microsoft Bob. M c dù Microsoftặ ự ấ ạ ề ệ ề ặ  

mu n Bob tr  nên ph  bi n nh ng th t b i. C# thay th  t t h n đ  đem đ n thànhố ở ổ ế ư ấ ạ ế ố ơ ể ế  công s  v i Bob. Th t s  là không bi t khi nào m i ngơ ớ ậ ự ế ọ ười trong công ty Microsoft 

s  d ng Bob trong công vi c h ng ngày c a h  Tuy nhên, v i C# thì khác, nó đử ụ ệ ằ ủ ọ ớ ượ  c

s  d ng b i Microsoft. Nhi u s n ph m c a công ty này đã chuy n đ i và vi t l iử ụ ở ề ả ẩ ủ ể ổ ế ạ  

b ng C#. B ng cách s  d ng ngôn ng  này Microsoft đã xác nh n kh  năng c a C#ằ ằ ử ụ ữ ậ ả ủ  

c n thi t cho nh ng ngầ ế ữ ườ ậi l p trình

­ Micorosoft .NET là m t lý do khác đ  đem đ n s  thành công c a C#. .NETộ ể ế ự ủ  

là m t s  thay đ i trong cách t o và th c thi nh ng  ng d ng.ộ ự ổ ạ ự ữ ứ ụ

­ Ngoài hai lý do trên ngôn ng  C# cũng s  tr  nên ph  bi n do nh ng đ cữ ẽ ở ổ ế ữ ặ  tính c a ngôn ng  này đủ ữ ược đ  c p trong m c trề ậ ụ ước nh : đ n gi n, hư ơ ả ướng đ iố  

tượng, m nh m ạ ẽ

1.3.8. Ngôn ng  C# và nh ng ngôn ng  khácữ ữ ữ

­ Chúng ta đã t ng nghe đ n nh ng ngôn ng  khác nh  Visual Basic, C++ vàừ ế ữ ữ ư  Java. Có l  chúng ta cũng t  h i s  khác nhau gi a ngôn ng  C# và nh ng ngôn ngẽ ự ỏ ự ữ ữ ữ ữ 

đó. Và cũng t  h i t i sao l i ch n ngôn ng  này đ  h c mà không ch n m t trongự ỏ ạ ạ ọ ữ ể ọ ọ ộ  

nh ng ngôn ng  kia. Có r t nhi u lý do và chúng ta hãy xem m t s  s  so sánh gi aữ ữ ấ ề ộ ố ự ữ  ngôn ng  C# v i nh ng ngôn ng  khác giúp chúng ta ph n nào tr  l i đữ ớ ữ ữ ầ ả ờ ược nh ngữ  

th c m c.ắ ắ

­ Microsoft nói r ng C# mang đ n s c m nh c a ngôn ng  C++ v i s  dằ ế ứ ạ ủ ữ ớ ự ễ dàng c a ngôn ng  Visual Basic. Có th  nó không d  nh  Visual Basic, nh ng v iủ ữ ể ễ ư ư ớ  phiên b n Visual Basic.NET (Version 7) thì ngang nhau. B i vì chúng đả ở ược vi t l iế ạ  

t  m t n n t ng. Chúng ta có th  vi t nhi u chừ ộ ề ả ể ế ề ương trình v i ít mã ngu n h n n uớ ồ ơ ế  dùng C#

­ M c dù C# lo i b  m t vài các đ c tính c a C++, nh ng bù l i nó tránhặ ạ ỏ ộ ặ ủ ư ạ  

được nh ng l i mà thữ ỗ ường g p trong ngôn ng  C++. Đi u này có th  ti t ki mặ ữ ề ể ế ệ  

được hàng gi  hay th m chí hàng ngày trong vi c hoàn t t m t chờ ậ ệ ấ ộ ương trình. Chúng 

ta s  hi u nhi u v  đi u này trong các chẽ ể ề ề ề ương c a giáo trình.ủ

­ M t đi u quan tr ng khác v i C++ là mã ngu n C# không đòi h i ph i cóộ ề ọ ớ ồ ỏ ả  

t p tin header. T t c  mã ngu n đậ ấ ả ồ ược vi t trong khai báo m t l p.Nh  đã nói   bênế ộ ớ ư ở  trên. .NET runtime trong C# th c hi n vi c thu gom b  nh  t  đ ng. Do đi u nàyự ệ ệ ộ ớ ự ộ ề  nên vi c s  d ng con tr  trong C# ít quan tr ng h n trong C++. Nh ng con tr  cũngệ ử ụ ỏ ọ ơ ữ ỏ  

có th  để ượ ử ục s  d ng trong C#, khi đó nh ng đo n mã ngu n này s  đữ ạ ồ ẽ ược đánh d uấ  

là không an toàn (unsafe code)

­ C# cũng t  b  ý từ ỏ ưởng đa k  th a nh  trong C++. Và s  khác nhau khác làế ừ ư ự  C# đ a thêm thu c tính vào trong m t l p gi ng nh  trong Visual Basic. Và nh ngư ộ ộ ớ ố ư ữ  thành viên c a l p đủ ớ ược g i duy nh t b ng toán t  “.” khác v i C++ có nhi u cáchọ ấ ằ ử ớ ề  

g i trong các tình hu ng khác nhau.ọ ố

­ M t ngôn ng  khác r t m nh và ph  bi n là Java, gi ng nh  C++ và C#ộ ữ ấ ạ ổ ế ố ư  

được phát tri n d a trên C. N u chúng ta quy t đ nh s  h c Java sau này, chúng taể ự ế ế ị ẽ ọ  

s  tìm đẽ ược nhi u cái mà h c t  C# có th  đề ọ ừ ể ược áp d ng. Đi m gi ng nhau C# vàụ ể ố  Java là c  hai cùng biên d ch ra mã trung gian: C# biên d ch ra MSIL còn Java biênả ị ị  

d ch ra bytecode. Sau đó chúng đị ược th c hi n b ng cách thông d ch ho c biên d chự ệ ằ ị ặ ị  just­in­time trong t ng máy  o từ ả ương  ng. Tuy nhiên, trong ngôn ng  C# nhi u hứ ữ ề ỗ 

tr  đợ ược đ a ra đ  biên d ch mã ngôn ng  trung gian sang mã máy. C# ch a nhi uư ể ị ữ ứ ề  

ki u d  li u c  b n h n Java và cũng cho phép nhi u s  m  r ng v i ki u d  li uể ữ ệ ơ ả ơ ề ự ở ộ ớ ể ữ ệ  giá tr  Ví d , ngôn ng  C# h  tr  ki u li t k  (enumerator), ki u này đị ụ ữ ỗ ợ ể ệ ệ ể ược gi i h nớ ạ  

đ n m t t p h ng đế ộ ậ ằ ược đ nh nghĩa trị ước, và ki u d  li u c u trúc đây là ki u dể ữ ệ ấ ể ữ 

li u giá tr  do ngệ ị ười dùng đ nh nghĩa. Chúng ta s  đị ẽ ược tìm hi u k  h n v  ki u dể ỹ ơ ề ể ữ 

li u tham chi u và ki u d  li u giá tr  s  đệ ế ể ữ ệ ị ẽ ược trình bày trong ph n sau.ầ

­ Tương t  nh  Java, C# cũng t  b  tính đa k  th a trong m t l p, tuy nhiênự ư ừ ỏ ế ừ ộ ớ  

mô hình k  th a đ n này đế ừ ơ ược m  r ng b i tính đa k  th a nhi u giao di n.ở ộ ở ế ừ ề ệ

17

1.3.9. Các bước chu n b  cho chẩ ị ương trình

­ Thông thường, trong vi c phát tri n ph n m m, ngệ ể ầ ề ười phát tri n ph i tuânể ả  

th  theo quy trình phát tri n ph n m m m t cách nghiêm ng t và quy trình này đãủ ể ầ ề ộ ặ  

được chu n hóa. Tuy nhiên trong ph m vi c a chúng ta là tìm hi u m t ngôn ngẩ ạ ủ ể ộ ữ 

m i và vi t nh ng chớ ế ữ ương trình nh  thì không đòi h i kh t khe vi c th c hi n theoỏ ỏ ắ ệ ự ệ  quy trình. Nh ng đ  gi i quy t đư ể ả ế ược nh ng v n đ  thì chúng ta cũng c n ph i th cữ ấ ề ầ ả ự  

hi n đúng theo các bệ ước sau. Đ u tiên là ph i xác đ nh v n đ  c n gi i quy t. N uầ ả ị ấ ề ầ ả ế ế  không bi t rõ v n đ  thì ta không th  tìm đế ấ ề ể ược phương pháp gi i quy t. Sau khi xácả ế  

đ nh đị ược v n đ , thì chúng ta có th  nghĩ ra các k  ho ch đ  th c hi n. Sau khi cóấ ề ể ế ạ ể ự ệ  

m t k  ho ch, thì có th  th c thi k  ho ch này. Sau khi k  ho ch độ ế ạ ể ự ế ạ ế ạ ược th c thi,ự  chúng ta ph i ki m tra l i k t qu  đ  xem v n đ  đả ể ạ ế ả ể ấ ề ược gi i quy t xong ch a.ả ế ư  Logic này thường được áp d ng trong nhi u lĩnh v c khác nhau, trong đó có l pụ ề ự ậ  trình

­ Khi t o m t chạ ộ ương trình trong C# hay b t c  ngôn ng  nào, chúng ta nênấ ứ ữ  theo nh ng bữ ước tu n t  sau:ầ ự

+ Xác đ nh m c tiêu c a chị ụ ủ ương trình. Ví d  m c tiêu đ  vi t chụ ụ ể ế ương trình 

x  lý văn b n đ n gi n, m c tiêu chính là xây d ng chử ả ơ ả ụ ự ương trình cho phép so nạ  

th o và l u tr  nh ng chu i ký t  hay văn b n. N u không có m c tiêu thì khôngả ư ữ ữ ỗ ự ả ế ụ  

th  vi t để ế ược chương trình hi u qu ệ ả

+ Xác đ nh nh ng phị ữ ương pháp gi i quy t v n đ  T o m t chả ế ấ ề ạ ộ ương trình để 

gi i quy t v n đ  Bả ế ấ ề ước th  hai là quy t đ nh đ n phứ ế ị ế ương pháp đ  vi t chể ế ươ  ngtrình. Bước này xác đ nh nh ng thông tin nào c n thi t đị ữ ầ ế ượ ử ục s  d ng trong chươ  ngtrình, các hình th c nào đứ ượ ử ục s  d ng. T  nh ng thông tin này chúng ta rút ra đừ ữ ượ  c

phương pháp đ  gi i quy t v n đ ể ả ế ấ ề

+ Th c thi chự ương trình đ  xem k t qu ể ế ả

1.3.10. L p,ớ  đối tư n ợ g và kiểu dữ liệu (type)

­ Đi u c t lõi c a l p trình hề ố ủ ậ ướng đ i tố ượng là t o ra các ki u m i. Ki u làạ ể ớ ể  

m t th  độ ứ ược xem nh  tr u tư ừ ượng. Nó có th  là m t b ng d  li u, m t ti u trình,ể ộ ả ữ ệ ộ ể  hay m t nút l nh trong m t c a s  Tóm l i ki u độ ệ ộ ử ổ ạ ể ược đ nh nghĩa nh  m t d ngị ư ộ ạ  

v a có thu c tính chung (properties) và các hành vi  ng x  (behavior) c a nó.ừ ộ ứ ử ủ

­ N u trong m t  ng d ng trên Windows chúng ta t o ra ba nút l nh OK,ế ộ ứ ụ ạ ệ  Cancel, Help, thì th c ch t là chúng ta đang dùng ba th  hi n c a m t ki u nút l nhự ấ ể ệ ủ ộ ể ệ  trong Windows và các nút này cùng chia x  các thu c tính và hành vi chung v i nhau.ẻ ộ ớ  

Ví d , các nút có các thu c tính nh  kích thụ ộ ư ước, v  trí, nhãn tên (label), tuy nhiên m iị ỗ  thu c tính c a m t th  hi n không nh t thi t ph i gi ng nhau, và thộ ủ ộ ể ệ ấ ế ả ố ường thì chúng khác nhau, nh  nút OK có nhãn là “OK”, Cancel có nhãn là “Cancel” Ngoài ra cácư  nút này có các hành vi  ng x  chung nh  kh  năng v , kích ho t, đáp  ng các thôngứ ử ư ả ẽ ạ ứ  

đi p nh n,…Tùy theo t ng ch c năng đ c bi t riêng c a t ng lo i thì n i dung  ngệ ấ ừ ứ ặ ệ ủ ừ ạ ộ ứ  

x  khác nhau, nh ng t t c  chúng đử ư ấ ả ược xem nh  là cùng m t ki u.ư ộ ể

­ Cũng nh  nhi u ngôn ng  l p trình hư ề ữ ậ ướng đ i tố ượng khác, ki u trong C#ể  

được đ nh nghĩa là m t l p (class), và các th  hi n riêng c a t ng l p đị ộ ớ ể ệ ủ ừ ớ ược g i làọ  

đ i tố ượng (object). Trong các chương k  ti p s  trình bày các ki u khác nhau ngoàiế ế ẽ ể  

ki u l p nh  ki u li t kê, c u trúc và ki u  y quy n (delegates).ể ớ ư ể ệ ấ ể ủ ề

19

1.3.11. Phư n ơ g th cứ

­  Hai thành ph n chính c u thành m t l p là thu c tính hay tính ch t vàầ ấ ộ ớ ộ ấ  

phương th c hay còn g i là hành đ ng  ng x  c a đ i tứ ọ ộ ứ ử ủ ố ượng. Trong C# hành vi 

được đ nh nghĩa nh  m t phị ư ộ ương th c thành viên c a l p.ứ ủ ớ

­ Phương th c chính là các hàm đứ ược đ nh nghĩa trong l p. Do đó, ta còn cóị ớ  

th  g i các phể ọ ương th c thành viên là các hàm thành viên trong m t l p. Cácứ ộ ớ  

phương th c này ch  ra r ng các hành đ ng mà l p có th  làm đứ ỉ ằ ộ ớ ể ược cùng v i cáchớ  

th c làm hành đ ng đó. Thông thứ ộ ường, tên c a phủ ương th c thứ ường được đ t theoặ  tên hành đ ng, ví d  nh  DrawLine() hay GetString().ộ ụ ư

­ Khi chương trình th c thi, CLR g i hàm Main() đ u tiên, hàm Main() là đ uự ọ ầ ầ  vào c a chủ ương  trình, và  m i  chỗ ương  trình  ph i  có  m t  hàm  Main()   Đôi  khiả ộ  

chương trình có nhi u hàm Main() nh ng lúc này ta ph i xác đ nh các ch  d n biênề ư ả ị ỉ ẫ  

d ch đ  CLR bi t đâu là hàm Main() đ u vào duy nh t trong chị ể ế ầ ấ ương trình

­ Vi c khai báo phệ ương th c đứ ược xem nh  là m t s  giao ư ộ ự ước gi a ngữ ườ  i

t o ra l p và ngạ ớ ườ ử ụi s  d ng l p này. Ngớ ười xây d ng các l p cũng có th  là ngự ớ ể ườ  idùng l p đó, nh ng không hoàn toàn nh  v y. Vì có th  các l p này đớ ư ư ậ ể ớ ược xây d ngự  thành các th  vi n chu n và cung c p cho các nhóm phát tri n khác…Do v y vi cư ệ ẩ ấ ể ậ ệ  tuân th  theo các qui t c lá r t c n thi t.ủ ắ ấ ầ ế

­ Đ  khai báo m t phể ộ ương th c, ph i xác đ nh ki u giá tr  tr  v , tên c aứ ả ị ể ị ả ề ủ  

phương th c, và cu i cùng là các tham s  c n thi t cho phứ ố ố ầ ế ương th c th c hi n.ứ ự ệ1.3.12. Chú thích

­ M t chộ ương trình được vi t t t thì c n ph i có chú thích các đo n mã đế ố ầ ả ạ ượ  c

vi t. Các đo n chú thích này s  không đế ạ ẽ ược biên d ch và cũng không tham gia vàoị  

chương trình. M c đích chính là làm cho đo n mã ngu n rõ ràng và d  hi u.ụ ạ ồ ễ ể

1.3.13. Ứng d n ụ g Console

­  ng d ng này giao ti p v i ngỨ ụ ế ớ ười dùng thông quan bàn phím và không có giao di n ngệ ười dùng (UI), gi ng nh  các  ng d ng thố ư ứ ụ ường th y trong Windows.ấ  Trong các chương xây d ng các  ng d ng nâng cao trên Windows hay Web thì taự ứ ụ  

m i dùng các các giao di n đ  h a. Còn đ  tìm hi u v  ngôn ng  C# thu n tuý thìớ ệ ồ ọ ể ể ề ữ ầ  cách t t nh t là ta vi t các  ng d ng console.ố ấ ế ứ ụ

­ Trong hai  ng d ng đ n gi n trên ta đã dùng phứ ụ ơ ả ương th c WriteLine() c aứ ủ  

l p Console. Phớ ương th c này s  xu t ra màn hình dòng l nh hay màn hình DOSứ ẽ ấ ệ  chu i tham s  đ a vào.ỗ ố ư

l p trùng v i l p đã có ch ng h n. Ví d  trong quá trình phát tri n m t  ng d ng taớ ớ ớ ẳ ạ ụ ể ộ ứ ụ  

c n xây d ng m t l p t  đi n và l y tên là Dictionary, và đi u này d n đ n sầ ự ộ ớ ừ ể ấ ề ẫ ế ự tranh ch p khi biên d ch vì C# ch  cho phép m t tên duy nh t.ấ ị ỉ ộ ấ

­ Ch c ch n r ng khi đó chúng ta ph i đ i tên c a l p t  đi n mà ta v a t oắ ắ ằ ả ổ ủ ớ ừ ể ừ ạ  thành m t cái tên khác ch ng h n nh  myDictionary. Khi đó s  làm cho vi c phátộ ẳ ạ ư ẽ ệ  tri n các  ng d ng tr  nên ph c t p, c ng k nh. Đ n m t s  phát tri n nh t đ nhể ứ ụ ở ứ ạ ồ ề ế ộ ự ể ấ ị  nào đó thì chính là c n ác m ng cho nhà phát tri n.ơ ộ ể

­   Gi i   pháp   đ   gi i   quy t   v n   đ   này   là   vi c   t o   ra   m t   namespace,ả ể ả ế ấ ề ệ ạ ộ  namsespace s  h n ch  ph m vi c a m t tên, làm cho tên này ch  có ý nghĩa trongẽ ạ ế ạ ủ ộ ỉ  vùng đã đ nh nghĩa.ị

1.3.15. Từ khóa using

­ Đ  làm cho chể ương trình g n h n, và không c n ph i vi t t ng namespaceọ ơ ầ ả ế ừ  cho t ng đ i từ ố ượng, C# cung c p t  khóa là using, sau t  khóa này là m t namespaceấ ừ ừ ộ  hay subnamespace v i mô t  đ y đ  trong c u trúc phân c p c a nó. Ta có th  dùngớ ả ầ ủ ấ ấ ủ ể  dòng l nh:ệ  "using System"   đ u ch ng trình và khi đó trong ch ng trình n uở ầ ươ ươ ế  chúng   ta   có   dùng   đ i   tố ượng   Console   thì   không   c n   ph i   vi t   đ y   đ :ầ ả ế ầ ủ  System.Console. mà ch  c n vi t ỉ ầ ế Console

­ M c dù chúng ta ch  đ nh r ng chúng ta s  d ng namespace System, vàặ ỉ ị ằ ử ụ  không gi ng nh  các ngôn ng  khác, không th  ch  đ nh r ng chúng ta s  d ng đ iố ư ữ ể ỉ ị ằ ử ụ ố  

tượng System.Console

­ Cách bi u di n namespace có th  làm gi m nhi u thao tác gõ bàn phím,ể ễ ể ả ề  

nh ng nó có th  s  không đem l i l i ích nào b i vì nó có th  làm xáo tr n nh ngư ể ẽ ạ ợ ở ể ộ ữ  namespace có tên không khác nhau. Gi i pháp chung là chúng ta s  d ng t  khóaả ử ụ ừ  using v i các namespace đã đớ ược xây d ng s n, các namespace do chúng ta t o ra,ự ẵ ạ  

nh ng namespace này chúng ta đã n m ch c s u li u v  nó. Còn đ i v i namespaceữ ắ ắ ư ệ ề ố ớ  

do các hãng th  ba cung c p thì chúng ta không nên dùng t  khóa ứ ấ ừ using

21

1.3.16. Phân bi tệ  chữ thường và chữ hoa

­ Cũng gi ng nh  C/C++, C# là ngôn ng  phân bi t ch  thố ư ữ ệ ữ ường v i ch  hoa,ớ ữ  

đi u này có nghĩa r ng hai câu l nh writeLine thì khác v i WriteLine và cũng khácề ằ ệ ớ  

­ Đáng ti c là C# không gi ng nh  VB, môi trế ố ư ường phát tri n C# s  không tể ẽ ự 

s a các l i này, n u chúng ta vi t hai ch  v i cách khác nhau thì chúng ta có th  đ aử ỗ ế ế ữ ớ ể ư  vào chương trình g  r i tìm ra các l i này.ỡ ố ỗ

­ Đ  trách vi c lãnh phí th i gian và công s c, ngể ệ ờ ứ ười ta phát tri n m t s  quiể ộ ố  

hi n đúng hay không, ngệ ườ ậi l p trình có th  khai báo hàm Main() tr  v  m t giá trể ả ề ộ ị nào đó đ  xác đ nh k t qu  th c hi n c a chể ị ế ả ự ệ ủ ương trình

­ Trong khai báo c a ví d  trên có dùng t  khóa static:ủ ụ ừ

static void Main()

{

}

­ T  khóa này ch  ra r ng hàm Main() có th  đừ ỉ ằ ể ược g i mà không c n ph i t oọ ầ ả ạ  

đ i tố ượng ChaoMung. Nh ng v n đ  liên quan đ n khai báo l p, phữ ấ ề ế ớ ương th c, hayứ  thu c tính s  độ ẽ ược trình bày chi ti t trong các chế ương ti p theo.ế

CH ƯƠ NG  2. PHÂN TÍCH, THI T K  H  TH NG Ế Ế Ệ Ố

2.1.Gi i thi u v  ớ ệ ềth  vi n trư ệ ường đ i h c Sao Đạ ọ ỏ

Th  vi n trư ệ ường đ i h c Sao Đ  là n i không th  thi u đạ ọ ỏ ơ ể ế ược cho m i sinhỗ  viên c a trủ ường,   đó t p trung m t lở ậ ộ ượng l n sinh viên ra vào th  vi n đ  đ c,ớ ư ệ ể ọ  

mượn và tr  sách. Nhu c u h c t p ngày càng cao đ c bi t là đ  đ m b o ki nả ầ ọ ậ ặ ệ ể ả ả ế  

th c có tính logic và chính xác thì vi c tìm đ n v i sách là r t c n thi t, đ  đáp  ngứ ệ ế ớ ấ ầ ế ể ứ  nhu c u đó thì th  vi n trầ ư ệ ường đã tăng s  lố ượng sách đáng k  r t phong phú v  lo iể ấ ề ạ  sách cũng nh  s  lư ố ượng

2.1.1. Mô t  ph m vi c a h  th ngả ạ ủ ệ ố

       H  th ng chệ ố ương trình ph i đ m b o các yêu c u sau:ả ả ả ầ

­ Gi m thi u công s c, th i gian c a con ng i.ả ể ứ ờ ủ ườ

­ Truy c p tìm ki m nhanh chóng, hi u qu , chính xác.ậ ế ệ ả

­ L p báo cáo nhanh chóngậ

* M c tiêu qu n lýụ ả

­ Theo dõi đ c thông tin ượ đ c gi ọ ả

­ Theo dõi đượ ố sách.c s  

­ Theo dõi đượ thông tin sách.c 

­ Tính đượ s  phi u đ c gic  ố ế ộ ả

Môi trườ : th  th , đ c gi ng ủ ư ộ ả

v   thông ềtin  mượn sách

QU N LÍ Đ C Ả Ộ GIẢ

T  đó có mô hình qu n lí nh  sauừ ả ư

Hình 2.1. Mô hình qu n lí th  vi n ả ư ệ

2.2. Xác đ nh yêu c u c a h  th ng ị ầ ủ ệ ố

­ Phai năm ro nhu câu cân xây d ng cua hê thông, t  cac nhu câu cân xây d ng̉ ́ ̃ ̀ ̀ ự ̉ ̣ ́ ừ ́ ̀ ̀ ự  

ma cân phai thu thâp cac t  liêu cân thiêt t  n i thiêt lâp d  an.̀ ̀ ̉ ̣ ́ ư ̣ ̀ ́ ư ờ ́ ̣ ự ́

­ Cac công cu cân thiêt đê xây d ng hê thông: SQL Server 2008, Visual Studió ̣ ̀ ́ ̉ ự ̣ ́  

2012, Rational Rose, Microsoft Word 2013

­ Kiên th c cân co: ́ ứ ̀ ́

+ Năm v ng vê ngôn ng  lâp trinh Visual Studio 2012.́ ữ ̀ ư ̣̃ ̀

+ Phân tich chinh xac c  s  d  liêu băng SQL Server 2008.́ ́ ́ ơ ở ữ ̣ ̀

+ Thiêt kê cac mô hinh băng Rational Rose va phân tich ro rang, chinh xać ́ ́ ̀ ̀ ̀ ́ ̃ ̀ ́ ́ băng Microsoft Word 2013. ̀

2.3 Mô t  các ch c năng c a h  th ngả ứ ủ ệ ố

H  th ng qu n lý ệ ố ả th  vi nư ệ  bao gôm cac ch c năng sau:̀ ́ ứ

* Ch c năng qu n lý sáchứ ả :

­ Quan ly thông tin chi tiêt vê ̉ ́ ́ ̀sách nh : Ma ̃ư sách, tên sách, ngay ̀ nh pậ , nhà 

xu t b n, năm xu t b n,  ấ ả ấ ả

Đi u ki n kiên quy tề ệ ế Th  th  đã có tài kho nủ ư ả

Đi u ki n kiên quy tề ệ ế Th  Th  ph i đăng nh p.ủ ư ả ậ

Tim kiem theo ten sach

Tim kiem theo Khoa

Tim kiem ma sinh vien

Tim Kiem Sinh Vien

Thu thu

Tim kiem theo ten sach

Tim kiem theo Khoa

tìm ki m sách trong c  s  d  li u.ế ơ ở ữ ệ

S  ki n kích ho tự ệ ạ Th  th  ch n ch c năng tìm ki m theo t  khóa ủ ư ọ ứ ế ừ

Đi u ki n kiên quy tề ệ ế Th  th  ph i đăng nh p.ủ ư ả ậ

Phương th c c  b nứ ơ ả 1 Th  th  ch n tìm ki m theo t  khóaủ ư ọ ế ừ

2 H  th ng   tr   v   form   tìm  ki m  theo  tệ ố ả ề ế ừ khóa

3 Th  th  nh p t  khóa và tìm ki m.ủ ư ậ ừ ế

4 H  th ng tr  v  k t qu  tìm ki m.ệ ố ả ề ế ả ế