Bài giảng Phòng chống dịch tả - PGS. Ts Lê Hoàng Ninh trình bày các nội dung chính sau: Phát hiện bùng phát dịch, xác định sự bùng phát, giáo dục sức khỏe, theo dõi bệnh nhân tả nặng,... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.
Trang 2 Ch có 20 % ng Ch có 20 % ng ỉ ỉ ườ ườ i nhi m phát b nh tiêu ch y i nhi m phát b nh tiêu ch y ễ ễ ệ ệ ả ả
n ướ c c p; và 1020 % trong s tiêu ch y n y b ấ ố ả ầ ị
n ướ c c p; và 1020 % trong s tiêu ch y n y b ấ ố ả ầ ị
tiêu ch y m t n ả ấ ướ c n ng kèm nôn m a ặ ử
tiêu ch y m t n ả ấ ướ c n ng kèm nôn m a ặ ử
100 ng 100 ng ườ ườ i nhi m > 20 t.ch y>12 n ng nh p i nhi m > 20 t.ch y>12 n ng nh p ễ ễ ả ả ặ ặ ậ ậ
vi n ệ
vi n ệ
T su t ch t/ m c : 50 % cho đ n < 1 % T su t ch t/ m c : 50 % cho đ n < 1 % ỷ ỷ ấ ấ ế ế ắ ắ ế ế
Trang 3 Không th ngăn t xâm nh p vào m t vùng, khu v c Không th ngăn t xâm nh p vào m t vùng, khu v c ểể ảả ậậ ộộ ựự
nào đó nh ng có th ngăn ch n s lây lan thông qua ư ể ậ ự
nào đó nh ng có th ngăn ch n s lây lan thông qua ư ể ậ ự
phát hi n ca b nh s m và x lý đúng, phù h pệ ệ ớ ử ợ
phát hi n ca b nh s m và x lý đúng, phù h pệ ệ ớ ử ợ
C n có s ph i h p đáp ng nhanh, hi u qu C n có s ph i h p đáp ng nhanh, hi u qu ầầ ựự ố ợố ợ ứứ ệệ ảả
Trang 4trong phòng ng a t là chi n lừ ả ế ượ ốc t t nh t lâu dài phòng ấ
trong phòng ng a t là chi n lừ ả ế ượ ốc t t nh t lâu dài phòng ấ
Vi c s d ng vaccin khi d ch và b nh l u hành đ a Vi c s d ng vaccin khi d ch và b nh l u hành đ a ệệ ử ụử ụ ịị ệệ ưư ịị
phương c n đầ ược đánh giá sâu h nơ
phương c n đầ ược đánh giá sâu h nơ
WHO đang ti n hành đánh giá ch ng ng a đ i trà nh m WHO đang ti n hành đánh giá ch ng ng a đ i trà nh m ếế ủủ ừừ ạạ ằằ
b o v dân s nguy c , đ ng th i cũng còn cân nh c : ả ệ ố ơ ồ ờ ắ
b o v dân s nguy c , đ ng th i cũng còn cân nh c : ả ệ ố ơ ồ ờ ắ
h u c n, chi phí, th i gian, kh năng s n xu t vaccin và ậ ầ ờ ả ả ấ
h u c n, chi phí, th i gian, kh năng s n xu t vaccin và ậ ầ ờ ả ả ấcác tiêu chí đ tri n khai ch ng ng a đ i tràể ể ủ ừ ạ
các tiêu chí đ tri n khai ch ng ng a đ i tràể ể ủ ừ ạ
Trang 51 Phát hi n bùng phát d ch: Phát hi n bùng phát d ch: ệ ệ ị ị
A.Đánh giá s bùng phát ự
5 tiêu chí
1 Ca đ u tiên đCa đ u tiên đầầ ượược ghi nh n nh th nào?c ghi nh n nh th nào?ậậ ư ếư ế
h/t giám sát; ph h/t giám sát; ph ươ ươ ng ti n truy n thông, radio, ngu n chính ng ti n truy n thông, radio, ngu n chính ệ ệ ề ề ồ ồ
X y ra đ t ng t c a b nh X y ra đ t ng t c a b nh ả ả ộ ộ ộ ủ ộ ủ ệ ệ
S gia tăng đ u đ n S gia tăng đ u đ n ự ự ề ề ặ ặ
S gia tăng đ t ng t s ca b nh S gia tăng đ t ng t s ca b nh ự ự ộ ộ ộ ố ộ ố ệ ệ
S ca ch t gia tăng b t th S ca ch t gia tăng b t th ố ố ế ế ấ ấ ườ ườ ng ng
Trang 6 T su t m i m c > d ki n T su t m i m c > d ki n ỷ ỷ ấ ấ ớ ớ ắ ắ ự ế ự ế
– 4. th i gian đ có các quy t đ nh ( c p đ a ph4. th i gian đ có các quy t đ nh ( c p đ a phờờ ểể ế ịế ị ấấ ịị ươương) ng)
n i d ch x y ra là bao lâu ( < 1 tu n)ơ ị ả ầ
n i d ch x y ra là bao lâu ( < 1 tu n)ơ ị ả ầ– 5. Nh ng hành đ ng đ u tiên c a c p trung 5. Nh ng hành đ ng đ u tiên c a c p trung ữữ ộộ ầầ ủủ ấấ ươương ng
là gi?
Trang 71.Phát hi n bùng phát d ch: ệ ị
1.Phát hi n bùng phát d ch: ệ ị
B.Nh ng đ ngh đ c i thi n c. t chu n b h ng đ ngh đ c i thi n c. t chu n b ữ ữ ề ề ị ể ả ị ể ả ệ ệ ẩ ẩ ị ị
K t lu n rút ra t h th ng giám sát là gi? K t lu n rút ra t h th ng giám sát là gi? ế ế ậ ậ ừ ệ ố ừ ệ ố
H th ng giám sát có kh năng phát hi n H th ng giám sát có kh năng phát hi n ệ ố ệ ố ả ả ệ ệ
Nh ng ngu n khác : hotline, journalist Nh ng ngu n khác : hotline, journalist ữ ữ ồ ồ
Trang 92. Xác đ nh s bùng phát ị ự
2. Xác đ nh s bùng phát ị ự
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
Đánh giá s bùng phát: ( 6 tiêu chí) Đánh giá s bùng phát: ( 6 tiêu chí) ự ự
1 Ch n đoán : Ch n đoán : ẩẩ
Lâm sàng
Labo
Lâm sàng + d ch t Lâm sàng + d ch t ị ị ễ ễ
1 Đ nh nghĩa ca b nh có đĐ nh nghĩa ca b nh có địị ệệ ượược dùng đ thu th p c dùng đ thu th p ểể ậậ
thông tin thêm v ca b nh, t vong?ề ệ ử
thông tin thêm v ca b nh, t vong?ề ệ ử
2 Ca xác đ nh: l u m u và v n chuy n m u?Ca xác đ nh: l u m u và v n chuy n m u?ịị ấấ ẫẫ ậậ ểể ẫẫ
3 Xác đ nh Labo m t bao lâu?Xác đ nh Labo m t bao lâu?ịị ấấ
4 L y bao nhiêu m u?L y bao nhiêu m u?ấấ ẫẫ
5 T l m u dT l m u dỷ ệ ẫỷ ệ ẫ ươương tínhng tính
Trang 102.Xác đ nh s bùng phát ị ự
2.Xác đ nh s bùng phát ị ự
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
1 Đ nh nghĩa ca b nh: Đ nh nghĩa ca b nh: ị ị ệ ệ
Ca nghi ng : Ca nghi ng : ờ ờ
– Khu v c ch a có b nh: 1 ca 5 years b tiêu Khu v c ch a có b nh: 1 ca 5 years b tiêu ự ự ư ư ệ ệ ị ị
ch y m t n ả ấ ướ c n ng / t vong do tiêu ch y ặ ử ả
ch y m t n ả ấ ướ c n ng / t vong do tiêu ch y ặ ử ả
c p ấ
c p ấ – Khu v c d ch: 1 b nh nhân 5 tu i b tiêu Khu v c d ch: 1 b nh nhân 5 tu i b tiêu ự ự ị ị ệ ệ ổ ị ổ ị
ch y c p có hay không b nôn ói ả ấ ị
ch y c p có hay không b nôn ói ả ấ ị
Ca xác đ nh: Ca xác đ nh: ị ị
– Phân l p đ Phân l p đ ậ ậ ượ ượ c c V. cholerae 01 hay 0139
Trang 112.Xác đ nh s bùng phát ị ự
2.Xác đ nh s bùng phát ị ự
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
2. Xác đ nh labo:ị
2. Xác đ nh labo:ị
– Tr ngay không đ i k/q a laboTr ngay không đ i k/q a laboịị ợợ ủủ
– 2 days c n cho nuôi c y2 days c n cho nuôi c yầầ ấấ
tuy nhiên c n l u ý l y m t s m u ng u nhiên đ đ m b o ầ ư ấ ộ ố ẫ ẫ ể ả ả
tuy nhiên c n l u ý l y m t s m u ng u nhiên đ đ m b o ầ ư ấ ộ ố ẫ ẫ ể ả ả
đ nh y kháng sinh và y u t b nh sinh không thay đ i ộ ạ ế ố ệ ổ
đ nh y kháng sinh và y u t b nh sinh không thay đ i ộ ạ ế ố ệ ổ – Sau đó c n l y kho ng 20 m u đ xác đ nh d ch k t thúc.Sau đó c n l y kho ng 20 m u đ xác đ nh d ch k t thúc.ầ ấầ ấ ảả ẫẫ ểể ịị ịị ếế– N i có t nh ng ch a thành d ch thì t có th chi m 5 % t t N i có t nh ng ch a thành d ch thì t có th chi m 5 % t t ơơ ảả ưư ưư ịị ảả ểể ếế ấấ
c các ca tiêu ch y c p ả ả ấ
c các ca tiêu ch y c p ả ả ấ
Trang 122.Xác đ nh s bùng phát ị ự
2.Xác đ nh s bùng phát ị ự
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
4. L y m u: ấ ẫ
4. L y m u: ấ ẫ
– M u phân c n l y trM u phân c n l y trẫẫ ầ ấầ ấ ướước khi cho kháng sinh. Có c khi cho kháng sinh. Có
nhi u cách l y m u:ề ấ ẫ
nhi u cách l y m u:ề ấ ẫ
Phân t Phân t ươ ươ i ( cottom –tipped rectal swab soaked in liquid i ( cottom –tipped rectal swab soaked in liquid
stool, placed in steril plastic bags) chuy n ngay t i la bo ể ớ
stool, placed in steril plastic bags) chuy n ngay t i la bo ể ớ
trong 2 giờ
Mo6o tr Mo6o tr ườ ườ ng chuyên ch nh CaryBlair hay peptone s ng chuyên ch nh CaryBlair hay peptone s ở ở ư ư ẽ ẽ
gi m u đ ữ ẫ ượ c lâu h n ơ
gi m u đ ữ ẫ ượ c lâu h n ơ
Gi y l c dìm trong phân c n đ trong tube hay túi nilong, Gi y l c dìm trong phân c n đ trong tube hay túi nilong, ấ ọ ấ ọ ầ ầ ể ể
nh thêm 2 đ n 3 gi t n ỏ ế ọ ướ c mu i sinh lý đ gi m. ố ể ử ẩ
nh thêm 2 đ n 3 gi t n ỏ ế ọ ướ c mu i sinh lý đ gi m. ố ể ử ẩ
Không c n b o qu n l nh trong th i gian v n chuy n t i ầ ả ả ạ ờ ậ ể ớ
Không c n b o qu n l nh trong th i gian v n chuy n t i ầ ả ả ạ ờ ậ ể ớ
labo
Trang 132.Xác đ nh s bùng phát ị ự
2.Xác đ nh s bùng phát ị ự
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
( đ nh nghĩa ca b nhki m nghi m labo)ị ệ ể ệ
4. L y m u: ấ ẫ
4. L y m u: ấ ẫ
– Môi trMôi trườường chuyên ch CaryBlair có th đ nhi t ng chuyên ch CaryBlair có th đ nhi t ởở ể ể ởể ể ở ệệ
đ bên ngoài trong 12 năm. Môi trộ ường n y có th ầ ể
đ bên ngoài trong 12 năm. Môi trộ ường n y có th ầ ểdùng lâu n u nh không có hi n tế ư ệ ượng khô, b nhi m ị ễ
dùng lâu n u nh không có hi n tế ư ệ ượng khô, b nhi m ị ễhay bi n màuế
hay bi n màuế
– Dùng môi trDùng môi trườường CaryBlair:ng CaryBlair:
Làm m que l y phân trong môi tr Làm m que l y phân trong môi tr ẩ ẩ ấ ấ ườ ườ ng CaryBlair ng CaryBlair
Đ a que vào h u môn kho ng t 23 cm và xoay tròn Đ a que vào h u môn kho ng t 23 cm và xoay tròn ư ư ậ ậ ả ả ừ ừ
L y que ra và quan sát xem có dính phân không L y que ra và quan sát xem có dính phân không ấ ấ
Đ t ngay que vào môi tr Đ t ngay que vào môi tr ặ ặ ườ ườ ng chuyên ch ( đ t xu ng t i ng chuyên ch ( đ t xu ng t i ở ở ạ ạ ố ố ớ ớ đáy)
B b ph n đã ti p xúc v i ngón tay B b ph n đã ti p xúc v i ngón tay ẻ ỏ ẻ ỏ ầ ầ ế ế ớ ớ
Đ a m u ngay đ n labo (trong vòng 7 ngày), không c n gi Đ a m u ngay đ n labo (trong vòng 7 ngày), không c n gi ư ư ẫ ẫ ế ế ầ ầ ữ ữ
l nh ạ
l nh ạ
Trang 142. Các phCác phươương ti n ki m soát d ch:ng ti n ki m soát d ch:ệệ ểể ịị
1 Các quy t đ nh pháp lý: c m h i h p, ki m tra v th c ph m Các quy t đ nh pháp lý: c m h i h p, ki m tra v th c ph m ế ị ế ị ấ ấ ộ ọ ộ ọ ể ể ề ự ề ự ẩ ẩ
ng i ch bi n, nhà hàng
ở ng ườ i ch bi n, nhà hàng ế ế
ở ườ ế ế
2 Có s h tr nào đ i v i khu v c b nh h Có s h tr nào đ i v i khu v c b nh h ự ổ ợ ự ổ ợ ố ớ ố ớ ự ự ị ả ị ả ưở ưở ng không: k ng không: k ỹ ỹ
thu t, nhân l c, trang b … ậ ự ị
thu t, nhân l c, trang b … ậ ự ị
3 Chi n d ch giáo d c s c kh e không?ph Chi n d ch giáo d c s c kh e không?ph ế ế ị ị ụ ụ ứ ứ ỏ ỏ ươ ươ ng ti n c p c u t ng ti n c p c u t ệ ệ ấ ấ ứ ừ ứ ừ
Trang 153. T CH C ĐÁP NG Ổ Ứ Ứ
3. T CH C ĐÁP NG Ổ Ứ Ứ
( 6 tiêu chí)
3. Các đáp ng đ 3. Các đáp ng đ ứ ứ ượ ượ c giám sát nh th nào: c giám sát nh th nào: ư ế ư ế
– Có các báo cáo d ch t thCó các báo cáo d ch t thịị ễ ườễ ường xuyên không?ng xuyên không?
– Tác đ ng c a các ho t đ ng trên xu th d ch th Tác đ ng c a các ho t đ ng trên xu th d ch th ộộ ủủ ạ ộạ ộ ế ịế ị ếế
nào?
– Các đi u tra th c đ a có giúp nh n ra ngu n nhi m Các đi u tra th c đ a có giúp nh n ra ngu n nhi m ềề ựự ịị ậậ ồồ ễễ
không
4. Ai là ngườ ượi đ c ch đ nh giám sát và l p t li u v ỉ ị ậ ư ệ ề
4. Ai là ngườ ượi đ c ch đ nh giám sát và l p t li u v ỉ ị ậ ư ệ ề
các ho t đ ng ki m soát d chạ ộ ể ị
các ho t đ ng ki m soát d chạ ộ ể ị
Trang 164. QU N LÝ THÔNG TIN ( 5T.CHÍ) Ả
4. QU N LÝ THÔNG TIN ( 5T.CHÍ) Ả
1. Có chi n lCó chi n lế ượế ược đ đ a nh ng thông tin chính xác c đ đ a nh ng thông tin chính xác ể ưể ư ữữ
nhanh đ ch ng la6i các lo i tin đ n không?ể ố ạ ồ
nhanh đ ch ng la6i các lo i tin đ n không?ể ố ạ ồ
– L u ý : tin đ n dê phát tán khi thông tin không đ y đ và k p L u ý : tin đ n dê phát tán khi thông tin không đ y đ và k p ưư ồồ ầầ ủủ ịị
lúc
2.Có phương ti n truy n thông na2p góp ph n vào ki m ệ ề ầ ể
2.Có phương ti n truy n thông na2p góp ph n vào ki m ệ ề ầ ể
soát d ch không?ị
soát d ch không?ị
3. Ai là ngườ ượi đ c BYT ch đ nh phát ngônỉ ị
3. Ai là ngườ ượi đ c BYT ch đ nh phát ngônỉ ị
4. Có s liên h t t gi a các d ch v công c ng và các tin ự ệ ố ữ ị ụ ộ
4. Có s liên h t t gi a các d ch v công c ng và các tin ự ệ ố ữ ị ụ ộ
Trang 175. X LÝ CA B NH Ử Ệ
5. X LÝ CA B NH Ử Ệ
6 TIÊU CHÍ C N XEM XÉT:6 TIÊU CHÍ C N XEM XÉT:ẦẦ
1 Có cây s đ h Có cây s đ h ơ ồ ướ ơ ồ ướ ng d n đi u tr cho nhân viên y t ? ng d n đi u tr cho nhân viên y t ? ẫ ẫ ề ề ị ị ế ế
2 Cây s đ có cung c p thông tin rõ ràng giúp đánh giá đ m t Cây s đ có cung c p thông tin rõ ràng giúp đánh giá đ m t ơ ồ ơ ồ ấ ấ ộ ấ ộ ấ
n ướ c, cung c p thông tin rõ ràng v đ c ấ ề ề ươ ng đi u tr theo ề ị
n ướ c, cung c p thông tin rõ ràng v đ c ấ ề ề ươ ng đi u tr theo ề ị
tình tr ng b nh nhân không? ạ ệ
tình tr ng b nh nhân không? ạ ệ
3 Kháng sinh có đ Kháng sinh có đ ượ ượ c dùng đ đi u tr ca n ng không? B nh c dùng đ đi u tr ca n ng không? B nh ể ề ể ề ị ị ặ ặ ệ ệ
nhân có nh n đ ậ ượ c đi u tr nào khác không ngoài bù n ề ị ướ c,
nhân có nh n đ ậ ượ c đi u tr nào khác không ngoài bù n ề ị ướ c,
thí d nh dùng kháng sinh? ụ ư
thí d nh dùng kháng sinh? ụ ư
4 B nh nhân và ng B nh nhân và ng ệ ệ ườ ườ i nhà có đ i nhà có đ ượ ượ c cung c p thông tin v cách c cung c p thông tin v cách ấ ấ ề ề
phòng ng a b nh t i h gia đình và cho ng ừ ệ ạ ộ ườ i xung quanh
phòng ng a b nh t i h gia đình và cho ng ừ ệ ạ ộ ườ i xung quanh
không?
5 B nh nhân t có đ B nh nhân t có đ ệ ệ ả ả ượ ượ c cách ly v i các b nh nhân khác c cách ly v i các b nh nhân khác ớ ớ ệ ệ
không?
6 Nhân viên y t có th c hi n các bi n pháp đ tránh s lây Nhân viên y t có th c hi n các bi n pháp đ tránh s lây ế ế ự ự ệ ệ ệ ệ ể ể ự ự
nhi m không nh r a tay, gi ễ ư ử ườ ng cách ly
nhi m không nh r a tay, gi ễ ư ử ườ ng cách ly
Trang 185.1 BÙ N ƯỚ C
TÙY THEO TÌNH TR NG M T N TÙY THEO TÌNH TR NG M T N Ạ Ạ Ấ Ấ ƯỚ ƯỚ C: C: A,B, C b nh nhân s đ ệ ẽ ượ c bù n ướ c đi n ệ
A,B, C b nh nhân s đ ệ ẽ ượ c bù n ướ c đi n ệ
gi i xác h p ba72ng d ch truy n hay d ch ả ợ ị ề ị
gi i xác h p ba72ng d ch truy n hay d ch ả ợ ị ề ị
Trang 195.1 BÙ N ƯỚ C
Tình tr ng m t n Tình tr ng m t n ạ ạ ấ ấ ướ ướ c D u hi u Đi u tr c D u hi u Đi u tr ấ ấ ệ ệ ề ề ị ị
– N ng: N ng: ặ ặ l m , l đ , m t m IV + l m , l đ , m t m IV + ơ ơ ừ ừ ơ ơ ừ ừ ắ ắ ờ ờ
u ng khó, không th u ng ORS + u ng khó, không th u ng ORS + ố ố ể ố ể ố
môi khô, đ chun gi n da ch m KHÁNG SINH môi khô, đ chun gi n da ch m KHÁNG SINH ộ ộ ả ả ậ ậ
không n c m t ( tr em) không n c m t ( tr em) ướ ướ ắ ắ ẻ ẻ
d b kích thích, khó ch u ORS d b kích thích, khó ch u ORS ễ ị ễ ị ị ị
m t l đù, mi ng khô GIÁM SÁT, m t l đù, mi ng khô GIÁM SÁT, ắ ừ ắ ừ ệ ệ
khát, u ng n c đ c THEO DÕI khát, u ng n c đ c THEO DÕI ố ố ướ ướ ượ ượ
đ chun gi n da ch m CH T CH đ chun gi n da ch m CH T CH ộ ộ ả ả ậ ậ Ặ Ặ Ẻ Ẻ
không n c m t ( tr em) không n c m t ( tr em) ướ ướ ắ ắ ẻ ẻ
– NH : NH : Ẹ Ẹ KHÔNG CÓ D U HI U NÀO TRÊN ORS T I NHÀ KHÔNG CÓ D U HI U NÀO TRÊN ORS T I NHÀ Ấ Ấ Ệ Ệ Ở Ở Ạ Ạ
Trang 205.2 TRUY N D CH CHO NH NG CA NĂNG TRUY N D CH CHO NH NG CA NĂNG Ề Ề ị ị Ữ Ữ
Ringer lactate hay đ Ringer lactate hay đ ượ ượ c dùng c dùng
Normal saline hay ½ normal saline và glucose 5
% cũng có th dùng, nh ng ORS C n đ ể ư ầ ượ c cho
% cũng có th dùng, nh ng ORS C n đ ể ư ầ ượ c cho
cu2ngb lúc đ thay th đi n gi i b m t. ể ế ệ ả ị ấ
cu2ngb lúc đ thay th đi n gi i b m t. ể ế ệ ả ị ấ
Ch dùng dung d ch glucose không thôi s Ch dùng dung d ch glucose không thôi s ỉ ỉ ị ị ẽ ẽ
không hi u qu trong đi u tr m t n ệ ả ề ị ấ ướ ở ệ c b nh
không hi u qu trong đi u tr m t n ệ ả ề ị ấ ướ ở ệ c b nh
nhân tả
Khi b nh nhân không th truy n t nh m ch Khi b nh nhân không th truy n t nh m ch ệ ệ ể ể ề ỉ ề ỉ ạ ạ
đ ượ c hat không th u ng đ ể ố ướ c thì có th cung ể
đ ượ c hat không th u ng đ ể ố ướ c thì có th cung ể
c p dung d ch ORS b ng ng nuôi, ng n y ấ ị ằ ố ố ầ
c p dung d ch ORS b ng ng nuôi, ng n y ấ ị ằ ố ố ầ
không đ ượ c dùng n u b nh nhân hôn mê ế ệ
không đ ượ c dùng n u b nh nhân hôn mê ế ệ
Trang 21NH NG NG Ữ ƯỜ I CÙNG ĂN CÙNG SINH HO T V I B NH NHÂN Ạ Ớ Ệ
NH NG NG Ữ ƯỜ I CÙNG ĂN CÙNG SINH HO T V I B NH NHÂN Ạ Ớ Ệ
HÓA D PHÒNG CÓ TH DÙNG TRONG TR HÓA D PHÒNG CÓ TH DÙNG TRONG TR Ự Ự Ể Ể ƯỜ ƯỜ NG H P D CH NG H P D CH Ợ Ợ Ị Ị
X Y RA TRONG M T C NG Đ NG QUÁ G N G I NHAU NH Ả Ộ Ộ Ồ Ầ Ủ Ư
X Y RA TRONG M T C NG Đ NG QUÁ G N G I NHAU NH Ả Ộ Ộ Ồ Ầ Ủ Ư
TRONG NHÀ GIAM
Trang 22– R a tay sau khi chăm sóc , đ ng ch n t i R a tay sau khi chăm sóc , đ ng ch n t i ử ử ụ ụ ạ ớ ạ ớ
b nh nhân, phân, ch t nôn hay qu n áo c a ệ ấ ầ ủ
b nh nhân, phân, ch t nôn hay qu n áo c a ệ ấ ầ ủ
họ
– C n tuy t đ i tránh làm lây nhi m ngu n C n tuy t đ i tránh làm lây nhi m ngu n ầ ầ ệ ố ệ ố ễ ễ ồ ồ
n ướ c do gi t qu n áo, đ dùng c a b nh ặ ầ ồ ủ ệ
n ướ c do gi t qu n áo, đ dùng c a b nh ặ ầ ồ ủ ệ
nhân
Trang 232 Khi CFR > 1 % c n lý gi i, tìm nh ng lý do nh : Khi CFR > 1 % c n lý gi i, tìm nh ng lý do nh : ầ ầ ả ả ữ ữ ư ư
B nh nhân không đ n đ B nh nhân không đ n đ ệ ệ ế ế ượ ượ c c s y t ? c c s y t ? ơ ở ơ ở ế ế
X lý b nh nhân không t t? X lý b nh nhân không t t? ử ử ệ ệ ố ố
Có suy dinh d Có suy dinh d ưỡ ưỡ ng kèm theo không? ng kèm theo không?
Đ c l c/ ngu n nhi m m nh Đ c l c/ ngu n nhi m m nh ộ ự ộ ự ồ ồ ễ ễ ạ ạ
1 Nhân viên y t có đ Nhân viên y t có đ ế ế ượ ượ c hu n kuye65n đi u tr không? c hu n kuye65n đi u tr không? ấ ấ ề ề ị ị
2 D ch truy n, ORS, kháng sinh có s n không? D ch truy n, ORS, kháng sinh có s n không? ị ị ề ề ẳ ẳ
3 Có đ n v đi u tr t riêng bi t đ x lý nhanh, đúng và k p th i Có đ n v đi u tr t riêng bi t đ x lý nhanh, đúng và k p th i ơ ơ ị ề ị ề ị ả ị ả ệ ể ử ệ ể ử ị ị ờ ờ
cho b nh nhân không? ệ
cho b nh nhân không? ệ
4 Vi c theo dõi b nh nhân n ng có ch t ch , phù h p không: Vi c theo dõi b nh nhân n ng có ch t ch , phù h p không: ệ ệ ệ ệ ặ ặ ặ ặ ẻ ẻ ợ ợ
m ch, đ m t n ạ ộ ấ ướ c. Hô h p, s t, n ấ ố ướ c ti u ể
m ch, đ m t n ạ ộ ấ ướ c. Hô h p, s t, n ấ ố ướ c ti u ể
5 Có đ n v đi u tr t và có góc ORS đ b nh nhân d ti p c n Có đ n v đi u tr t và có góc ORS đ b nh nhân d ti p c n ơ ơ ị ề ị ề ị ả ị ả ể ệ ể ệ ễ ế ễ ế ậ ậ
không? Có rào c n nào không: đ a d , văn hóa, kinh t , tôn giáo ả ị ư ế
không? Có rào c n nào không: đ a d , văn hóa, kinh t , tôn giáo ả ị ư ế
Trang 246.1 T SU T CH T/ M C ( CFR) Ỷ Ấ Ế Ắ
6.1 T SU T CH T/ M C ( CFR) Ỷ Ấ Ế Ắ
CFR > 1 % Đ CFR > 1 % Đ ƯỢ ƯỢ C XEM LÀ CAO, nh ng C XEM LÀ CAO, nh ng ư ư
nông thôn hay nh ng vùng xa, h o lánh
ở nông thôn hay nh ng vùng xa, h o lánh ữ ẻ
tính non s m c, tính già s ch t do ố ắ ố ế
Trang 256.2 NHÂN VIÊN T I Ạ
6.2 NHÂN VIÊN T I Ạ
Đ N V ĐI U TR T Ơ Ị Ề Ị Ả
C N CÒ M T S GI NG Đ C N CÒ M T S GI NG Đ Ầ Ầ Ộ Ộ Ố Ố Ừ Ừ ƯỢ ƯỢ C B C B Ố Ố
TRÍ RIÊNG BI T TRONG B NH VI N, Ệ Ệ Ệ
TRÍ RIÊNG BI T TRONG B NH VI N, Ệ Ệ Ệ HAY HÌNH THÀNH M T Đ N V Ộ Ơ Ị
Trang 26 Công đ ng c n đ Công đ ng c n đ ồ ồ ầ ầ ượ ượ c giào d c, hu n c giào d c, hu n ụ ụ ấ ấ
luy n t m quan tr ng c a ORS và đ n ệ ầ ọ ủ ế
luy n t m quan tr ng c a ORS và đ n ệ ầ ọ ủ ế
Ng Ng ườ ườ i dân c n đ i dân c n đ ầ ầ ượ ượ c thông báo nh ng c thông báo nh ng ữ ữ
tr ườ ng h p n ng c n chuy n to71u đ n v ợ ặ ầ ể ơ ị
tr ườ ng h p n ng c n chuy n to71u đ n v ợ ặ ầ ể ơ ị
đi u tr t chuyên bi t ề ị ả ệ
đi u tr t chuyên bi t ề ị ả ệ
Trang 27 Khu v c thành th : Khu v c thành th : ự ự ị ị
– CTU Đ N V ĐI U TR CÁC CA N NG.CTU Đ N V ĐI U TR CÁC CA N NG.ƠƠ ỊỊ ỀỀ ỊỊ ẶẶ
– ORT CHO CA NH VÀ NGORT CHO CA NH VÀ NGẸẸ ƯỜƯỜI DÂN D T II DÂN D T IỄ ỚỄ Ớ
– C N L P H S CA B NH Đ Y ĐC N L P H S CA B NH Đ Y ĐẦẦ ẬẬ Ồ ƠỒ Ơ ỆỆ ẦẦ ỦỦ
Khu v c nông thôn, ngo i thành: Khu v c nông thôn, ngo i thành: ự ự ạ ạ
– Khó t i c s y t / b nh vi nKhó t i c s y t / b nh vi nớ ơ ởớ ơ ở ế ệế ệ ệệ
– Đ n v CTU/ góc ORT là r t quan tr ng trong đi u trĐ n v CTU/ góc ORT là r t quan tr ng trong đi u trơơ ịị ấấ ọọ ềề ịị– V trí c a CTU tùy theo t su t t n công ( attack rate)V trí c a CTU tùy theo t su t t n công ( attack rate)ịị ủủ ỷỷ ấ ấấ ấ
Trang 286.4 THEO DÕI B NH NHÂN T THEO DÕI B NH NHÂN T Ệ Ệ Ả Ả
– Nhi t đ 9 thNhi t đ 9 thệ ộệ ộ ườường b nh hha6n t không s t mà n u có s t thì ng b nh hha6n t không s t mà n u có s t thì ệệ ảả ốố ếế ốố
th ườ ng có ph i h p v i b nh c nh khác t.d s t rét… ố ợ ớ ệ ả ụ ố
th ườ ng có ph i h p v i b nh c nh khác t.d s t rét… ố ợ ớ ệ ả ụ ố
– NNướước ti u ( có hay không)c ti u ( có hay không)ểể
– T nh hay l m , mê…T nh hay l m , mê…ỉỉ ơ ơơ ơ
L ý bi n ch ng: phù ph i n u truy n d ch thái quá, suy L ý bi n ch ng: phù ph i n u truy n d ch thái quá, suy ưư ếế ứứ ổ ếổ ế ềề ịị
th n n u d ch truy n quá ít; gi m đậ ế ị ề ả ường huy t và kali ế
th n n u d ch truy n quá ít; gi m đậ ế ị ề ả ường huy t và kali ếhuy t nh ng tr b suy dinh dế ở ữ ẻ ị ưỡng mà ch đỉ ược bù
huy t nh ng tr b suy dinh dế ở ữ ẻ ị ưỡng mà ch đỉ ược bù
d ch v i Ringer lactateị ớ
d ch v i Ringer lactateị ớ
Trang 297. PH ƯƠ NG TI N V SINH Ệ Ệ
7. PH ƯƠ NG TI N V SINH Ệ Ệ
T I C S Y T ( 7 TIÊU CHÍ) Ạ Ơ Ở Ế
1 Đ n v đi u tr t có g n và làm nhi m cho c ng đ ng không? Đ n v đi u tr t có g n và làm nhi m cho c ng đ ng không? ơ ơ ị ề ị ề ị ả ị ả ầ ầ ễ ễ ộ ộ ồ ồ
2 Có d ng c , ph Có d ng c , ph ụ ụ ụ ụ ươ ươ ng ti n r a tay t i b ph n/ đ n v đi u tr t ng ti n r a tay t i b ph n/ đ n v đi u tr t ệ ệ ử ử ạ ộ ạ ộ ậ ậ ơ ơ ị ề ị ề ị ả ị ả
không?
3 Đ n v đi u tr t có t ch c thành 4 khu v c không? Ch n l c và Đ n v đi u tr t có t ch c thành 4 khu v c không? Ch n l c và ơ ơ ị ề ị ề ị ả ị ả ổ ổ ứ ứ ự ự ọ ọ ọ ọ
thăm khám; nh p vi n; khu v c đie762u tr ORS, và khu trung ậ ệ ự ị
thăm khám; nh p vi n; khu v c đie762u tr ORS, và khu trung ậ ệ ự ị
gian ( nhà b p, trang thi t b ) ế ế ị
gian ( nhà b p, trang thi t b ) ế ế ị
4 Phân và ch t nôn có d ng c ch a và đ n i an toàn không? Có Phân và ch t nôn có d ng c ch a và đ n i an toàn không? Có ấ ấ ụ ụ ụ ụ ứ ứ ể ơ ể ơ
c u tiêu riêng cho b nh nhân t tách bi t v i b nh nhân khác ầ ệ ả ệ ớ ệ
c u tiêu riêng cho b nh nhân t tách bi t v i b nh nhân khác ầ ệ ả ệ ớ ệ
không?
5 N N ướ ướ c có đ dùng cho nhu c u sinh ho t hàng ngày c a b nh c có đ dùng cho nhu c u sinh ho t hàng ngày c a b nh ủ ủ ầ ầ ạ ạ ủ ủ ệ ệ
nhân không? ( 50 lít/ ng ườ i/ ngày)
nhân không? ( 50 lít/ ng ườ i/ ngày)
6 C u tiêu, qu n áo, đ dùng khác c a b nh nh n có đ C u tiêu, qu n áo, đ dùng khác c a b nh nh n có đ ầ ầ ầ ầ ồ ồ ủ ủ ệ ệ ạ ạ ượ ẩ ượ ẩ c t y u c t y u ế ế
sát trùng phù h p không? ợ
sát trùng phù h p không? ợ
7 Các v t d ng chuyên bi t cho b nh nhân t s n có không? Các v t d ng chuyên bi t cho b nh nhân t s n có không? ậ ụ ậ ụ ệ ệ ệ ệ ả ẳ ả ẳ
Trang 307.1 Đ N V ĐI U TR T Ơ Ị Ề Ị Ả
7.1 Đ N V ĐI U TR T Ơ Ị Ề Ị Ả
( CTU)
CTU n i chăm sóc và là n i h n ch t i CTU n i chăm sóc và là n i h n ch t i ơ ơ ơ ạ ơ ạ ế ố ế ố
đa ti p xúc đ b o v ng ế ể ả ệ ườ i dân.
đa ti p xúc đ b o v ng ế ể ả ệ ườ i dân.
CTU : Nên có hàng rào b o ve65d9e63 CTU : Nên có hàng rào b o ve65d9e63 ả ả
gi m t i đa m i s ti p xúc ả ố ọ ự ế
gi m t i đa m i s ti p xúc ả ố ọ ự ế