Tóm tắt Khóa luận tốt nghiệp khoa Văn hóa dân tộc thiểu số: Vài nét hoạt động của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn và những vấn đề đặt ra trong giai đoạn hiện nay

Nội dung khóa luận gồm có 3 phần: Phần 1 - Khái quát chung về huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn; chương 2 - Vài nét về hoạt động của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn; chương 3 - Một số giải pháp và kiến nghị

Trường đại học văn hóa hμ nội khoa văn hóa dân tộc thiểu số

Vi Thị Thập

Vμi nét hoạt động của đội thông tin lưu động huyện chi lăng, tỉnh lạng sơn vμ những vấn đề đặt ra trong

giai đoạn hiện nay

Khóa luận tốt nghiệp cử nhân văn hóa

Chuyên nghành: Văn hóa Dân tộc thiểu số Hướng dẫn khoa học: TS Hoàng Văn Páo

Hμ nội, 6 - 2010

Lời cảm ơn

Trong quá trình thực hiện bμi luận văn nμy do trình độ hiểu biết của

bản thân còn hạn chế, đề tμi không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, em rất mong thầy cô vμ bạn đọc đóng góp ý kiến để bμi luận văn được tốt hơn Nhân đây em xin gửi lời chân thμnh cảm ơn sự chỉ bảo tận tình của giảng viên hướng dẫn trực tiếp TS Hoμng Văn Páo - Giám đốc sở Văn hoá Thể thao vμ Du lịch tỉnh Lạng Sơn, các thầy cô khoa văn hoá dân tộc thiểu số cùng với sự giúp đỡ của các cán bộ sở văn hóa tỉnh Lạng Sơn, UBND huyện, Phòng văn hoá thông tin huyện Chi Lăng vμ người dân địa phương

đã cung cấp tin vμ tμi liệu để em hoμn thμnh bμi luận văn nμy

Xin trân thμnh cảm ơn!

Lạng Sơn, tháng 05năm 2010

Vi Thị Thập

Danh mục các ký hiệu chữ viết tắt

NXB : Nhà xuất bản

TR : Trang UBND : Uỷ ban nhân dân VHTT : Văn hoá thông tin KHXH : Khoa học xã hôi

GS : Giáo sư

PGS : Phó giáo sư

TS : Tiến sĩ TTLĐ : Thông tin lưu động GĐ : Giám đốc

PGĐ : Phó giám đốc VHTT&DL : Văn hoá Thể thao và Du lịch

Mục lục Danh mục các ký hiệu chữ viết tắt

Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài………1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu……… … 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… …3

4 Phương pháp nghiên cứu………4

5 Đóng góp của đề tài………4

6 Bố cục của khóa luận……… 4

Chương 1: khái quát chung về huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn……… 5

1.1 Đặc điểm chung huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn………5

1.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên……….5

1.1.2 Vài nét lịch sử……….8

1.1.3 Con người và lịch sử cư trú……….11

1.1.4 Sinh hoạt kinh tế và văn hóa vật chất…….………14

1.1.5 Quan hệ gia đình, dòng họ và hôn nhân……….14

1.1.6 Tôn giáo tín ngưỡng và văn nghệ dân gian……….16

Chương 2: Vμi nét hoạt động của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn………21

2.1 Khái niệm thông tin, thông tin lưu và mỗi quan hệ của nó…….… 21

2.1.1 Khái niệm……… ………21

2.1.2 Mỗi quan hệ giữa thông tin lưu động với các thông tin khác…….23

2.2 Vai trò của đội thông tin lưu động trong công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở……… ……….29

2.3 Chức năng, nhiệm vụ của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng,

tỉnh Lạng Sơn……… 35

2.4 Một vài nét về cơ cấu tổ chức và nhân sự……… 39

2.5 Trang thiết bị và kinh phí họat động……….44

2.6 Tiền lương và chế độ chính sách……… ……49

2.7 Phương thức hoạt động……… 51

2.8 Nội dung hoạt động……… 58

2.9 Hiệu quả hoạt động……… 63

2.9.1 Đối với đời sống văn hóa tinh thần……….……63

2.9.2 Đối với đời sống kinh tế……….65

2.9.3 Đối với an ninh quốc phòng……… 67

2.9.4.Đối với đời sống chính trị - xã hội……….….68

Chương 3: Một số giải pháp vμ kiến nghị……….71

3.1 Giải pháp……… …71

3.1.1 Giải pháp về nhận thức……….…… 71

3.1.2 Giải pháp về nhân sự……….…….73

3.1.3 Giải pháp về chuyên môn, nghiệp vụ……….………75

3.1.4 Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực……….83

3.1.5 Giải pháp về tăng cường cơ sở vật chất và kinh phí hoạt động… 85

3.2 Kiến nghị……… ………88

3.2.1 Nhà nước……… ….88

3.2.2 Các tổ chức chính quyền ……… 88

3.2.3 Các cơ quan thuộc ngành văn hóa thông tin……… 89

3.2.4 Các tổ chức đoàn thể địa phương………93

Kết luận

Danh mục tμi liệu tham khảo

Phụ lục

mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc, tập trung 54 dân tộc anh em cùng chung sống nhưng cộng đồng dân tộc thiểu số chỉ chiếm 14% tổng dân số cả nước Hầu hết đồng bào dân cư đều cư trú ở những vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng kinh tế đặc biệt khó khăn Do vậy việc phát triển kinh tế và ổn định chính trị, giữ vững an ninh quốc phòng, đòi hỏi cấp thiết phải phát triển tốt hệ thống thông tin truyền miệng, trong đó đội thông tin lưu động

là một hình thức sắc bén, chính sác, kịp thời và dễ hiểu Tiếng nói của đội thông tin lưu động là tiếng nói sát hợp với đời sống nhân dân ở cơ sở; đáp ứng nhu cầu thông tin của nhân dân; là tiếng nói giao lưu mang tính cộng đồng, thật sự dân chủ, có tính thuyết phục đầy tính chiến đấu động viên nhân dân làm tròn nghĩa

vụ bảo vệ Tổ quốc; phê phán các thói hư tật xấu trong xã hội, thu hút người xem Ta có thể nói tiếng nói đó là tiếng nói trí tuệ, tiếng nói của đạo lý Việt Nam, của niềm vui nhân dân

Nước ta cùng nhân loài bước vào những năm đầu của thế kỷ mới, đang tiếp tục công cuộc đổi mới đất nước, đẩy mạng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện

đại hóa nhằm xây dựng và bảo vệ tổ quốc Xã hội chủ nghĩa văn minh, giàu đẹp Phương hướng được nêu trong nghị quyết 5 khóa VIII của Ban chấp hành trương

ương Đảng là " Làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội của từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạ, quan hệ con người, tạo ra trên đất nước ta tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, tiễn vững chắc lên chủ nghĩa xã hội"[9]

Hiện nay tình hình của miền núi của cả nước nói chung và bản thân huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn nói riêng mặc dù đã cố gắng rất nhiều nhưng còn gặp rất nhiều khó khăn Cuộc sống của của đồng bào không chỉ khó khăn nghèo đói về kinh tế mà còn thiếu thông tin cấp thiết Hơn nữa do địa hình vùng miền núi khó khăn, trình độ dân trí thấp, đời sống kinh tế khó khăn, tâm lý cả tin của đồng bào đã gieo rắc mê tín dị đoan, dụ dỗ buôn bán phụ nữ và trẻ em ra nước ngoài Chính vì điều này mà cuộc sống của đồng bào miền núi còn nghèo nàn, lạc hậu Họ gặp vô vàn khó khăn về đời sống kinh tế vật chất cũng

như văn hóa thông tin

Bởi vậy, việc vận động đồng bào thực hiện theo đường lối, chính sách của

Đảng và pháp luật Nhà nước cũng như hướng dẫn họ tổ chức cuộc sống gia

đình, thôn bản như thế nào, trồng cây gì, nuôi con gì cho hiệu quả kinh tế cao để xóa đói giảm nghèo, thực hiện theo chủ trương đường lối chính sách của Đảng, chấp hành pháp luật của Nhà nước để có được cuộc sống ấm no, hạnh phúc là

điều vô cùng cần thiết Đòi hỏi có lực lượng làm công tác văn hoá thông tin tuyên truyền lưu động ở vùng miền núi nơi tập trung nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống

Tuy nhiên qua quá trình tìm hiểu thực trạng về cơ sở vật chất và thực tế hoạt động của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng, tôi thấy cần phải có một

sự quan tâm chú ý cũng như đầu tư cho đội thông tin lưu động từ phía các cơ quan ngành văn hóa thông tin và các tổ chức chính quyền địa phương Chỉ có như vậy đội mới có khả năng để thực hiện hết mình với vai trò là người chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng

Với ý nghĩa quan trọng trên, người viết đã quyết định chọn đề tài "Vài nét hoạt động của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn và những vấn đề đặt ra trong giai đoạn hiện nay " làm luận văn tốt nghiệp chuyên ngành

quản lý văn hóa dân tộc thiểu số của trường Đai học văn hóa Hà Nội Từ đó đề

xuất những giải pháp và kiến nghị giúp cho đội thông tin lưu động huyện hoạt

động ngày càng hiệu quả hơn

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích : Thông qua khảo sát phỏng vấn thực trạng hoạt động của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn, đề tài muốn khẳng định vai trò của đội trong công tác xây dựng đời sống văn hóa ở địa phương vùng miền núi, từ đó đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm giúp cho đội hoạt động ngày càng tốt hơn, hiệu quả hơn

Nhiệm vụ: Để thực hiện mục đích trên, đề tài phải làm những nhiệm vụ sau:

Làm rõ khái niệm thông tin, thông tin lưu động, mỗi quan hệ giữa thông tin lưu động với các thông tin khác; vai trò, chức năng và nhiệm vụ của đội thông tin lưu động huyện trong bối cảnh các điều kiện tự nhiên xã hội của huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn

Khảo sát vài nét hoạt động của đội thông tin lưu động huyện từ các phương diện như: cơ cấu tổ chức nhân sự, trang thiết bị và kinh phí hoạt động, tiền lương và chế độ chính sách, phương thức hoạt động, nội dung hoạt động

Đồng thời cũng đánh giá hiệu quả hoạt động của Đội trên các lĩnh vực: đời sống văn hóa tinh thần, đời sống kinh tế, an ninh quốc phòng và đời sống chính trị - xã hội ở địa phương,

Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn

4 Phương pháp Nghiên cứu

Luận văn vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa văn nghệ, các quan điểm của Đảng và Nhà nước về vai trò của công tác thông tin

Sử dụng phương pháp điền dã, phỏng vẫn, ghi chép, thu thập tài liệu, quan sát, xử lý thông tin

Sử dụng tài liệu các thông tư, văn bản, quyết định của Bộ văn hoá thể thao

và du lịch, Cục Văn hoá Thông tin cơ sở, sách, báo, tạp chí liên quan đến công tác thông tin lưu động

5 Đóng góp của luận văn

Khi thực hiện đề tài này, mong muốn lớn nhất của người viết là đóng góp phần nhỏ bé vào việc cung cấp nguồn tư liệu để nâng cao hiệu quả hoạt động trong công tác thông tin tuyên truyền của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng để các nhà quản lý quan tâm đến vấn đề này tham khảo

6 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm có 3 chương sau:

Chương 1: Khái quát chung về huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn

Chương 2: Vài nét hoạt động của đội thông tin lưu động huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn

Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị

Danh mục tμi liệu tham khảo

1 Bộ văn hoá thông tin "Tiếp tục đẩy mạnh công tác văn hoá thông tin ở

vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi", (Kỷ yếu Hội nghị sơ kết 5 năm

thực hiện chỉ thị 39/1998/CT - TTg của thủ Tướng chính phủ)

2 Bộ Văn hoá - Thông tin "Tăng cường và đổi mới công tác thông tin phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi" (2002) (kỷ yếu Hội nghị công

tác thông tin phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số miền núi) - Nxb Hà Nội

3 Bộ Văn hoá thông tin "Văn bản của Đảng và Nhà nước về công tác Văn hoá - Thông tin vùng dân tộc thiểu số và miền núi" (2003) - Nxb Hà Nội

4 Báo cáo tổng kết 5 năm (1998 - 2003) của UBND huyện Chi Lăng

5 Báo cáo hoạt động Văn hoá và Thông tin năm (2008, 2009) - Phòng văn hoá thông tin huyện Chi Lăng

6 Công văn số 209 - TCCB ngày 22/7/1989 của ban Tổ chức Chính Phủ

7 Cục văn hoá thông tin cở sở "Công tác thông tin cổ động triển lãm"

(1997) - Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội

8 Cục văn hoá - Thông tin cơ sở (Bộ Văn hoá thể thao và Du lịch) - Tài liệu tập huấn nghiệp vụ Văn hoá- Thông tin cơ sở 2007

9 Đảng cộng sản Việt Nam (1998), văn kiện Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

10 "Địa chí Lạng Sơn" (1999) - Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

11 Hà Văn Thư, Lã Văn Lô (1984), "Văn hoá Tày, Nùng", Nxb Văn

hoá, Hà Nội

12 Hoàng Văn Páo (1987), "Tự nhiên vùng Chi Lăng", kỷ yếu hội nghị

khoa học kỷ niệm 555 năm chiến thắng Chi Lăng 1427 - 1982, Sở văn hoá Thông tin Lạng sơn, Lạng sơn

13 Hoàng Quyết, Ma Khánh Bằng, Hoàng Huy Phách, Cung Văn Lược,

Vương Toàn(1993), "Văn hoá truyền thống Tày Nùng" Nxb Văn hoá dân tộc,

hà Nội

14 Hoàng Vinh (1997) "Mấy vấn đề lý luận và thực tiễn xây dựng văn

hóa cơ sở" - Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội

15 Hoàng Văn Páo (2002), "Quan niệm tín ngưỡng của người Tày - Nùng Lạng Sơn", tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội

16 Hoàng Nam (2004) giáo trình "Văn hoá các dân tộc vùng Đông Bắc",

trường Đại học văn hoá Hà Nội

17 "Niên giám"(2009) Uỷ ban nhân dân huyện Chi lăng - phòng thống

kê huyện Chi Lăng

18 Phòng văn hoá thông tin huyện Chi Lăng (2008, 2009) "Báo cáo hoạt

động Văn hoá và Thông tin"

19 Kế hoạch tuyên truyền phòng chống tệ nạn xã hội của Đội thông tin lưu động, phòng văn hoá huyện trình UBND huyện Chi Lăng năm 2008, 2009

và 2010

20 "Lạng Sơn Nơi địa đầu tổ quốc" (2005), Nxb Văn hoá Sài Gòn - công

ty văn hoá trí tuệ Việt

21 "Lịch sử Đảng Bộ huyện Chi Lăng" (2007), Ban thường vụ Huyện uỷ

Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn, Lạng Sơn

22 Thông tư liên bộ tài chính, văn hoá - thông tin hướng dẫn chế độ Quản lý tài chính đối với đội thông tin lưu động (cấp tỉnh, thành phố, quận, huyện, thị xã)

23 Trần Bình (2005), "Tập quán mưu sinh của dân tộc thiểu số ở Đông Bắc Việt Nam", Nxb, Phương Đông, Hà Nội

24 Khổng Diễn (1982), "Thành phần tộc người và sự phân bố dân cư ở một số tỉnh miền núi phía bắc", tạp chí dân tộc học, Hà Nội tr 39 - 44

25 "Một số đặc điểm về dân tộc và dân cư tỉnh Lạng Sơn", Tạp chí dân

tộc học (1), Hà Nội.tr 8 - 14

26 Nguyễn Khoa Điềm (1997) "Công tác thông tin trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước", Nxb Thanh Niên, Hà Nội

27 Nguyễn Chí Huyền (chủ biên), Hoàng Văn Toàn, Lương Văn Báo

(2000), "Nguồn gốc lịch sử tộc người vùng biên giới phía bắc Việt Nam", Nxb

Văn hoá dân tộc, hà Nội

28 Nguyễn Văn Hy Giáo trình giảng "Công tác tuyên truyền cổ động" -

Trường Đại học văn hoá Hà Nội

29 Lã Văn Lô, Nguyễn Hữu Thấu và nhóm tác giả (1959), "Các dân tộc thiểu số ở Việt Nam", Nxb Văn hoá, Hà Nội

30 Lê Bá Thảo (1971), "Miền núi và con người", Nxb Khoa học và kỹ

thuật, Hà Nội

31 Phạm Vĩnh (2001), "Lạng Sơn - Vùng văn hoá đặc sắc", Nxb Văn

hoá thông tin, Hà Nội

32 Viện dân tộc học (1975), "Về vấn đề xác định thành phần các dân tộc

ở miền núi phía bắc Việt nam".Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

33 Viện dân tộc học (1978), "Các dân tộc ít người ở Việt Nam" (các tỉnh

phía bắc) Nxb khoa học xã Hội, Hà Nội

34 Viện dân tộc học (1996), "Những biến đổi về Kinh tế - Văn hóa các tỉnh miền núi phía Bắc", Nxb, Khoa học xã hội, Hà Nội

35 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần VIII (1996) và IX (2001), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

36 “Sổ tay văn công tác văn hoá Thông tin cơ sở (1997), Nxb, Thanh

Niên, Hà Nội