Đề tài: Công tác tổ chức và quản lý lễ hội đình làng Như Xuyên, xã Đồng Quý, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

Đề tài Công tác tổ chức và quản lý lễ hội đình làng Như Xuyên, xã Đồng Quý, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang có kết cấu nội dung gồm 3 chương: Chương 1 tổng quan về quản lý lễ hội truyền thống đình làng Như Xuyên, xã Đồng Quý, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, chương 2 thực trạng công tác tổ chức và quản lý lễ hội đình làng Như Xuyên, xã Đồng Quý, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang,...

M C L CỤ Ụ

Ch ươ ng 3

                 23    

ngưỡng, tôn giáo, phong t c t p quán, di n xụ ậ ễ ướng dân gian và văn ngh  dân gian. Bên c nhệ ạ  

đó, Giáo s  Tr n Qu c Vư ầ ố ượng trong Văn hóa Vi t Nam tìm tòi và suy ng m thì “ệ ẫ L  h i còn ễ ộ  

là m t s n ph m và bi u hi n c a m t n n văn hóa ộ ả ẩ ể ệ ủ ộ ề ”

Ngày nay, l  h i đang đễ ộ ượ ổc t  ch c ngày càng nhi u đ  đáp  ng nh ng đòi h i trongứ ề ể ứ ữ ỏ  

đ i s ng sinh ho t văn hóa tinh th n c a m i ngờ ố ạ ầ ủ ọ ười dân.  Vi c tham d  các l  h i truy nệ ự ễ ộ ề  

th ng là nhu c u không th  thi u đố ầ ể ế ược c a nhân dân nh m th a mãn khát v ng hủ ằ ỏ ọ ướng về 

c i ngu n, đáp  ng nhu c u văn hóa tâm linh cũng nh  nhu c u giao l u trong sinh ho t vănộ ồ ứ ầ ư ầ ư ạ  hóa c ng đ ng, góp ph n t o nên s  đa d ng c a văn hóa. L  h i truy n th ng t n t i đ nộ ồ ầ ạ ự ạ ủ ễ ộ ề ố ồ ạ ế  hôm nay đ u là k t qu  c a quá trình ti p bi n văn hóa lâu dài. Quá trình ti p bi n  yề ế ả ủ ế ế ế ế ấ  khi n cho l  h i luôn mang dáng v  c a th i đ i mà v n không m t đi di n m o ban đ u,ế ễ ộ ẻ ủ ờ ạ ẫ ấ ệ ạ ầ  cái c u trúc hai m ng l  và h i c a nó. ấ ả ễ ộ ủ

Hi n nay, ngệ ười dân đã có kh  năng và đi u ki n làm ch  b n thân thì ni m tin vàoả ề ệ ủ ả ề  

s  linh thiêng c a th n thánh chuy n hóa d n nhự ủ ầ ể ầ ường ch  cho nh ng tình c m thiêng liêngỗ ữ ả  

nh  v  c i ngu n, lòng tôn kính và bi t  n t  tiên, tình yêu và ni m t  hào v  quê hớ ề ộ ồ ế ơ ổ ề ự ề ươ  ng

đ t nấ ước tr  thành c m h ng ch  đ o c a l  h i truy n th ng. Vì v y, ch c năng tínở ả ứ ủ ạ ủ ễ ộ ề ố ậ ứ  

ngưỡng c a l  h i có ph n gi m thi u, ch c năng vui ch i, gi i trí c a ph n h i đủ ễ ộ ầ ả ể ứ ơ ả ủ ầ ộ ược tăng lên. Các trò ch i dân gian, nh ng làn đi u dân ca, dân vũ đơ ữ ệ ược khai thác thu hút đông đ oả  các t ng l p nhân dân tham gia. ầ ớ

V n đ  đ t ra là công tác t  ch c và qu n lý đã phù h p v i truy n th ng văn hóaấ ề ặ ổ ứ ả ợ ớ ề ố  dân t c, phong t c t p quán đ a phộ ụ ậ ị ương cũng nh  gi  gìn, phát huy đư ữ ược các giá tr  văn hóaị  truy n th ng và gi i quy t t t nh ng v n đ  phát sinh trong khi l  h i di n ra ch a. Do đó,ề ố ả ế ố ữ ấ ề ễ ộ ễ ư  

c n ph i nghiên c u, tìm hi u v  công tác t  ch c và qu n lý l  h i đ  góp ph n làmầ ả ứ ể ề ổ ứ ả ễ ộ ể ầ  phong phú thêm kho di s n văn hóa Vi t Nam trong th i hi n nay.ả ệ ờ ệ

B n thân tôi là m t ngả ộ ười con được sinh ra và l n lên trên m nh đ t Tuyên Quang –ớ ả ấ  

m t t nh thu c mi n núi phía B c c a T  qu c v i b  dày l ch s  và có nhi u nét văn hóaộ ỉ ộ ề ắ ủ ổ ố ớ ề ị ử ề  

đ c s c. H n n a, tôi là m t ngặ ắ ơ ữ ộ ườ ọ ậi h c t p – nghiên c u v  văn hóa nên tôi nh n th y v nứ ề ậ ấ ấ  

đ  nghiên c u và tìm hi u v  l  h i truy n th ng   đ a phề ứ ể ề ễ ộ ề ố ở ị ương mình là m t vi c làm c nộ ệ ầ  thi t đ  góp ph n nâng cao ch t lế ể ầ ấ ượng t  ch c l  h i cũng nh  b o l u và phát huy các giáổ ứ ễ ộ ư ả ư  

tr  văn hóa truy n th ng c a dân t c.ị ề ố ủ ộ

Trên c  s  nh ng lý do trên tôi quy t đ nh ch n đ  tài “ơ ở ữ ế ị ọ ề Công tác t  ch c và qu n lý ổ ứ ả  

l  h i đình làng Nh  Xuyên, xã Đ ng Quý, huy n S n D ễ ộ ư ồ ệ ơ ươ ng, t nh Tuyên Quang” ỉ  làm đ  tàiề  nghiên c u khoa h c c a mình.ứ ọ ủ

2 Đ i tố ượng nghiên c u và ph m vi nghiên c u.ứ ạ ứ

2.1 Đ i tố ượng nghiên c u.ứ

Công tác t  ch c và qu n lý l  h i đình làng Nh  Xuyên, xã Đ ng Quý, huy n S nổ ứ ả ễ ộ ư ồ ệ ơ  

Nghiên c u l  h i đình làng Nh  Xuyên nh m cung c p m t s  thông tin v  c  s  raứ ễ ộ ư ằ ấ ộ ố ề ơ ở  

đ i, quá trình hình thành, nh ng đ c đi m cũng nh  tìm ra nh ng giá tr  tiêu bi u và th cờ ữ ặ ể ư ữ ị ể ự  

tr ng c a công tác t  ch c và qu n lý l  hôi. T  đó, đ  xu t m t s  gi i pháp đ  nâng caoạ ủ ổ ứ ả ễ ừ ề ấ ộ ố ả ể  

hi u qu  công tác t  ch c và qu n lý l  h i đình làng Nh  Xuyên, xã Đ ng Quý, huy nệ ả ổ ứ ả ễ ộ ư ồ ệ  

­ Phân tích

5. Đóng góp c a đ  tài (ý nghĩa th c ti n).ủ ề ự ễ

Đóng góp v  t  li u nghiên c u ề ư ệ ứ : Đ  tài góp ph n là m t ngu n t  li u, d n ch ngề ầ ộ ồ ư ệ ẫ ứ  

đ  b o t n và phát huy giá tr  văn hóa dân t c nói chung và văn hóa  ng x  trong l  h i nóiể ả ồ ị ộ ứ ử ễ ộ  riêng. Đ ng th i, làm phong phú và đa d ng thêm cho kho tàng t  li u văn hóa dân t c vồ ờ ạ ư ệ ộ ề các l  h i. ễ ộ

Các gi i pháp đ  xu t trong nghiên c u góp ph n nâng cao hi u qu  công tác t  ch cả ề ấ ứ ầ ệ ả ổ ứ  

và qu n lý l  h i trong th i gian t i.ả ễ ộ ờ ớ

6 C u trúc c a đ  tài.ấ ủ ề

Ngoài ph n m  đ u, k t lu n, tài li u tham kh o và ph  l c đ  tài có b  c c g m 3ầ ở ầ ế ậ ệ ả ụ ụ ề ố ụ ồ  

C  S  LÝ LU N V  QU N LÝ L  H I VÀ L  H I ĐÌNH LÀNGƠ Ở Ậ Ề Ả Ễ Ộ Ễ Ộ

NH  XUYÊN, XÃ Đ NG QUÝ, HUY N S N DƯ Ồ Ệ Ơ ƯƠNG,

T NH TUYÊN QUANGỈ

1.1 L  h i truy n th ng và qu n lý l  h i truy n th ngễ ộ ề ố ả ễ ộ ề ố

1.1.1 Khái ni m l  h i truy n th ng ệ ễ ộ ề ố

L  h i là m t t  ghép và có th  đễ ộ ộ ừ ể ược hi u theo nhi u nghĩa khác nhau. ể ề

Theo t  nguyên, l  h i là s  k t h p c a hai t  Hán – Vi t là l  và h i. Do đó, l  h iừ ễ ộ ự ế ợ ủ ừ ệ ễ ộ ễ ộ  

nh t, l  h i di n ra liên ti p h t ch  này đ n ch  khác, m i vùng có l  h i c a riêng mình.ấ ễ ộ ễ ế ế ỗ ế ỗ ỗ ễ ộ ủ  

L  h i có ph n l  và ph n h i: Ph n l  mang ý nghĩa t   n và c u xin th n linh b o trễ ộ ầ ễ ầ ộ ầ ễ ạ ơ ầ ầ ả ợ cho cu c s ng c a mình. Ph n h i g m các trò vui ch i gi i trí h t s c phong phú. Xét vộ ố ủ ầ ộ ồ ơ ả ế ứ ề ngu n g c, ph n l n các trò ch i này đ u xu t phát t  nh ng ồ ố ầ ớ ơ ề ấ ừ ữ ước v ng thiêng liêng c aọ ủ  con người nông nghi p”.ệ

Bên c nh l , h i có nghĩa là cu c vui đạ ễ ộ ộ ượ ổc t  ch c cho đông đ o ngứ ả ười tham dự theo phong t c ho c d p đ c bi t.ụ ặ ị ặ ệ

 GS. Ngô Đ c Th nh cho r ng: “L  là m t hi n tứ ị ằ ễ ộ ệ ượng t ng th , không ph i là th cổ ể ả ự  

th  chia đôi (ph n l  và ph n h i) m t cách tách bi t nh  m t s  h c gi  đã quan ni m màể ầ ễ ầ ộ ộ ệ ư ộ ố ọ ả ệ  

nó được hình thành trên c  s  m t c t lõi nghi l  tín ngơ ở ộ ố ễ ưỡng nào đó (thường là tôn th  m tờ ộ  

v  th n linh l ch s  hay m t v  th n linh ngh  nghi p nào đó) r i t  đó n y sinh và tích h pị ầ ị ử ộ ị ầ ề ệ ồ ừ ả ợ  các hi n tệ ượng sinh ho t văn hóa, phái sinh đ  t o nên m t t ng th  l  h i. Cho nên trongạ ể ạ ộ ổ ể ễ ộ  

l  h i, ph n l  là ph n g c r , ch  đ o, ph n h i là ph n phái sinh tích h p”.ễ ộ ầ ễ ầ ố ễ ủ ạ ầ ộ ầ ợ

Ngoài ra, các nhà nghiên c u văn hóa Vi t Nam có nhi u cách trình bày đ nh nghĩa lứ ệ ề ị ễ 

h i nh  trong ộ ư T  đi n bách khoa Vi t Nam ừ ể ệ  (2005) có vi t: L  là h  th ng các hành vi, đ ngế ễ ệ ố ộ  tác nh m bi u hi n lòng tôn kính c a con ngằ ể ệ ủ ườ ố ới đ i v i th n linh, ph n ánh nh ng ầ ả ữ ước mơ chính đáng c a con ngủ ườ ưới tr c cu c s ng mà b n thân h  ch a có kh  năng th c hi n, cònộ ố ả ọ ư ả ự ệ  

h i là sinh ho t văn hóa, tôn giáo, ngh  thu t c a c ng đ ng, xu t phát t  nhu c u cu cộ ạ ệ ậ ủ ộ ồ ấ ừ ầ ộ  

s ng, t  s  t n t i và phát tri n c a c ng đ ng, s  bình yên cho t ng cá nhân, h nh phúcố ừ ự ồ ạ ể ủ ộ ồ ự ừ ạ  cho t ng gia đình, s  v ng m nh cho t ng dòng h , s  sinh sôi n y n  c a gia súc, s  b iừ ự ữ ạ ừ ọ ự ả ở ủ ự ộ  thu c a mùa màng mà t  bao đ i nay quy t  ni m m  ủ ừ ờ ụ ề ơ ước chung vào b n ch  “Nhân khang,ố ữ  

v t th nh”.ậ ị

Trong cu n ố Văn hóa h c ọ  xu t b n năm 1997, Đoàn Văn Chúc còn cho r ng:ấ ả ằ

“L  (cu c l ) là s  bày t  kính ý đ i v i m t s  ki n xã h i, hay t  nhiên, t  tễ ộ ễ ự ỏ ố ớ ộ ự ệ ộ ự ư ưởng hay có 

th t, đã qua hay hi n t i đậ ệ ạ ược th c hi n theo nghi đi n r ng l n, m c đ  r ng l n, tùyự ệ ể ộ ớ ứ ộ ộ ớ  thu c c p nhóm xã h i có nhi m v  c  hành, nh m bi u hi n giá tr  c a đ i tộ ấ ộ ệ ụ ử ằ ể ệ ị ủ ố ượng đượ  c

c  l  H i là cu c vui ch i b ng vô s  ho t đ ng gi i trí công c ng, di n ra t i m t đ aử ễ ộ ộ ơ ằ ố ạ ộ ả ộ ễ ạ ộ ị  

đi m nh t đ nh vào d p cu c l  k  ni m m t s  ki n t  nhiên xã h i, nh m di n đ t sể ấ ị ị ộ ễ ỷ ệ ộ ự ệ ự ộ ằ ễ ạ ự 

ph n khích, hoan h  c a công chúng d  l ấ ỉ ủ ự ễ

 khía c nh dân gian, trong cu n 

Ở ạ ố Folklore m t s  thu t ng  đ ộ ố ậ ữ ươ ng đ i ạ , Ngô Đ cứ  

Th nh và Frank Proscha đ a ra đ nh nghĩa “L  h i là m t ho t đ ng k  ni m đ nh k  bi uị ư ị ễ ộ ộ ạ ộ ỷ ệ ị ỳ ể  

th  th  gi i quan c a m t n n văn hóa hay nhóm xã h i thông qua hành l , di n xị ế ớ ủ ộ ề ộ ễ ễ ướng , nghi l  và trò ch i truy n th ng”.ễ ơ ề ố

Nh  v y, l  h i là ho t đ ng c a m t t p th  ngư ậ ễ ộ ạ ộ ủ ộ ậ ể ười liên quan đ n tín ngế ưỡng và tôn giáo. L  h i bao g m hai thành t  là l  và h i k t h p gi a tín ngễ ộ ồ ố ễ ộ ế ợ ữ ưỡng và vui ch i, gi aơ ữ  con người và th n linh, gi a th  gi i âm và dầ ữ ế ớ ương  đ  thông qua đó, con ngể ười có th  bàyể  

t  ni m mong ỏ ề ước c a mình vào các v  th n linh trên tr i. Đ ng th i, th a mãn khát v ngủ ị ầ ờ ồ ờ ỏ ọ  

tr  v  c i ngu n và đáp  ng nhu c u văn hóa tâm linh cũng nh  nhu c u giao l u trong sinhở ề ộ ồ ứ ầ ư ầ ư  

nh ng n i đó, nh m th  hi n s  bi t  n đ i v i các v  th n linh đã ban cho ngữ ơ ằ ể ệ ự ế ơ ố ớ ị ầ ười dân n iơ  

đó s c kh e, mùa màng b i thu, v t nuôi sinh sôi phát tri n. H n th  n a, h  còn c u mongứ ỏ ộ ậ ể ơ ế ữ ọ ầ  các v  th n ti p t c che ch , b o v  và ban phúc lành may m n, th nh vị ầ ế ụ ở ả ệ ắ ị ượng cho h  Các lọ ễ 

h i truy n th ng th  hi n rõ nh t đi u này. Trong l  h i truy n th ng có s  tác đ ng vàộ ề ố ể ệ ấ ề ễ ộ ề ố ự ộ  

nh h ng c a y u t  tôn giáo, tín ng ng. Tôn giáo thông qua l  h i làm ph ng ti n phô

trương thanh th , ngế ượ ạ ễ ộc l i l  h i thông qua tôn giáo, tín ngưỡng đ  th n linh hóa tr n t c.ể ầ ầ ụ

Liên quan đ n khái ni m ế ệ “L  h i truy n th ng ễ ộ ề ố ” còn có khái ni m “ệ L  h i c ễ ộ ổ truy n” ề  

dùng v i nghĩa g n nh  t ng đ ng v i nhau. Truy n th ng hay c  truy n th t ra ch  là haiớ ầ ư ươ ươ ớ ề ố ổ ề ậ ỉ  thu t ng  Hán – Vi t dùng đ  nói v  cùng m t đ i t ng.ậ ữ ệ ể ề ộ ố ượ

L  h i truy n th ng là m t b  ph n nh ng giá tr  t t đ p trong l  h i c  truy n c aễ ộ ề ố ộ ộ ậ ữ ị ố ẹ ễ ộ ổ ề ủ  dân t c độ ược các th  h  sau n i ti p các th  h  trế ệ ố ế ế ệ ước tái t o và kh ng đ nh đ  b o t n vàạ ẳ ị ể ả ồ  phát huy theo hướng tích c c trong đ i s ng xã h i. Nh  v y, l  h i truy n th ng đự ờ ố ộ ư ậ ễ ộ ề ố ược coi 

nh  là m t thành t  quan tr ng c u thành nên hình thái sinh ho t văn hóa l ch s  tư ộ ố ọ ấ ạ ị ử ương  ngứ  

v i nh ng mô hình xã h i đớ ữ ộ ượ ổc t  ch c theo nh ng giai đo n l ch s  khác nhau. Trong ứ ữ ạ ị ử Hán  – Vi t T  đi n bách khoa ệ ừ ể , Đào Duy Anh đã đ nh nghĩa truy n th ng nh  sau: “Th ng g mị ề ố ư ố ồ  

có nghĩa là m i t , đố ỏ ường m i, đ u g c; còn truy n là trao l i, trao cho và chúng luôn điố ầ ố ề ạ  

li n v i nhau mang ý nghĩa “Đ i n  truy n xu ng đ i kia”. ề ớ ờ ọ ề ố ờ

Ngoài “L  h i truy n th ng ễ ộ ề ố ” và “L  h i c  truy n ễ ộ ổ ề ” còn có “L  h i dân gian ễ ộ ” là lễ 

h i trong đ i s ng văn hóa tinh th n c a các xã h i truy n th ng. Xã h i truy n th ng cóộ ờ ố ầ ủ ộ ề ố ộ ề ố  

th  hi u là nh ng t p h p ngể ể ữ ậ ợ ườ ượ ổi đ c t  ch c b i các đ n v  “ứ ở ơ ị c ng đ ng ộ ồ ”, d a trên  u thự ư ế 

c a tính ch t “ủ ấ c ng đ ng ộ ồ ”. H n n a, xã h i truy n th ng là các c ng đ ng th  t c, b  l c,ơ ữ ộ ề ố ộ ồ ị ộ ộ ạ  liên minh b  l c, các xã h i truy n th ng là các c ng đ ng th  t c, b  l c, liên minh b  l c,ộ ạ ộ ề ố ộ ồ ị ộ ộ ạ ộ ạ  các xã h i ti n công nghi p t n t i trộ ề ệ ồ ạ ước khi hình thành nh ng dân t c qu c gia. T  đó cóữ ộ ố ừ  

th  th y, “ể ấ L  h i truy n th ng”, “L  h i c  truy n”  ễ ộ ề ố ễ ộ ổ ề hay “L  h i dân gian” ễ ộ  là đ ng nh tồ ấ  

v i nhau nói v  l  h i trong sinh ho t văn hóa tinh th n c a ngớ ề ễ ộ ạ ầ ủ ười dân x a và nay.ư

Có nhi u đ nh nghĩa khác nhau v  l  h i truy n th ng, tùy thu c vào các tác gi  ti pề ị ề ễ ộ ề ố ộ ả ế  

c n   khía c nh nào theo phậ ở ạ ương th c nào. Tuy nhiên, các nhà nghiên c u văn hóa đ u choứ ứ ề  

r ng l  h i truy n th ng là hình thái văn hóa có tính ch t hai m t trong m t ch nh th  th ngằ ễ ộ ề ố ấ ặ ộ ỉ ể ố  

nh t. L  h i truy n th ng là m t h  th ng hành vi nghi th c bi u đ t th   ng x  c a c ngấ ễ ộ ề ố ộ ệ ố ứ ể ạ ế ứ ử ủ ộ  

đ ng hồ ướng t i m t đ i tớ ộ ố ượng th n linh nh t đ nh và nh ng ho t đ ng văn hóa đ  minhầ ấ ị ữ ạ ộ ể  

h a cho các hành vi nghi l  L  càng thiêng thì h i càng đông, h i càng đông thì l  càngọ ễ ễ ộ ộ ễ  thiêng. M c dù v y, khi đ ng   góc đ  qu n lý văn hóa đ  ti p c n và tìm hi u v  l  h iặ ậ ứ ở ộ ả ể ế ậ ể ề ễ ộ  thì t t c  các y u t  c a l  h i s  đấ ả ế ố ủ ễ ộ ẽ ược quan tâm đ  nh m b o t n và phát huy nh ng giáể ằ ả ồ ữ  

tr  văn hóa truy n th ng dân gian c a dân t c, đ ng th i tái sáng t o nh ng giá tr  văn hóaị ề ố ủ ộ ồ ờ ạ ữ ị  bác h c d a trên nh ng y u t  dân gian. Có th  nói qu n lý văn hóa quan tâm đ n vi c b oọ ự ữ ế ố ể ả ế ệ ả  

t n, phát huy và khai thác nh ng v n văn hóa truy n th ng cùng v i s  tái sáng t o đ  làmồ ữ ố ề ố ớ ự ạ ể  nên nh ng l  h i truy n th ng mang đúng nghĩa c a nó, đáp  ng đữ ễ ộ ề ố ủ ứ ược nhu c u sinh ho tầ ạ  văn hóa tinh th n c a m i ngầ ủ ọ ười dân

L  h i truy n th ng là hình th c sinh ho t văn hóa dân gian ph  bi n c a c ng đ ngễ ộ ề ố ứ ạ ổ ế ủ ộ ồ  

c  dân nông nghi p nư ệ ước ta. Tính nguyên h p c a l  h i th  hi n   ch  l  h i v a là ho tợ ủ ễ ộ ể ệ ở ỗ ễ ộ ừ ạ  

đ ng tín ngộ ưỡng th  cúng các v  th n linh, v a là ho t đ ng vui ch i gi i trí, là sinh ho tờ ị ầ ừ ạ ộ ơ ả ạ  văn hóa tinh th n g n bó tr c ti p v i ho t đ ng s n xu t v t ch t.ầ ắ ự ế ớ ạ ộ ả ấ ậ ấ

Nh  v y, có th  hi u: ư ậ ể ể L  h i truy n th ng là l  h i đ ễ ộ ề ố ễ ộ ượ c sáng t o và l u truy n ạ ư ề   theo ph ươ ng th c dân gian, đ ứ ượ c hình thành trong các hình thái văn hóa l ch s , đ ị ử ượ   c truy n l i trong các c ng đ ng nông nghi p v i t  cách nh  m t phong t c t p quán ề ạ ộ ồ ệ ớ ư ư ộ ụ ậ

1.1.2 Qu n lý Nhà n ả ướ ề ễ ộ c v  l  h i truy n th ng ề ố

Trong t t c  các lĩnh v c c a đ i s ng xã h i, con ngấ ả ự ủ ờ ố ộ ười mu n t n t i và phát tri nố ồ ạ ể  

đ u ph i d a vào s  n  l c c a m t t  ch c, t  m t nhóm nh  đ n ph m vi r ng l n h n ề ả ự ự ỗ ự ủ ộ ổ ứ ừ ộ ỏ ế ạ ộ ớ ơ ở 

t m qu c gia, qu c t  và đ u ph i th a nh n, ch u m t s  qu n lý nào đó. Nh  v y, qu n lýầ ố ố ế ề ả ừ ậ ị ộ ự ả ư ậ ả  

là m t khái ni m độ ệ ượ ử ục s  d ng r ng rãi trong các lĩnh v c khác nhau nh : kinh t , lu t h c,ộ ự ư ế ậ ọ  

đi u khi n h c  Vì th , các nhà nghiên c u   t ng lĩnh v c đã đ a ra nh ng quan ni m khácề ể ọ ế ứ ở ừ ự ư ữ ệ  nhau v  qu n lý.ề ả

Theo nghĩa r ng, qu n lý là ho t đ ng có m c đích c a con ngộ ả ạ ộ ụ ủ ười.

Theo nghĩa h p, qu n lý là s  s p đ t, chăm nom công vi c.ẹ ả ự ắ ặ ệ

Ngoài ra còn có nhi u cách đ nh nghĩa khác nhau v  qu n lý:ề ị ề ả

­ Qu n lý là nh ng ho t đ ng c n thi t ph i đả ữ ạ ộ ầ ế ả ược th c hi n khi con ngự ệ ườ ế ợ  i k t h p

v i nhau trong các nhóm, t  ch c nh m đ t đớ ổ ứ ằ ạ ược nh ng m c tiêu chung.ữ ụ

­ Qu n lý là quá trình cùng làm vi c và thông qua các cá nhân, các nhóm cũng nh  cácả ệ ư  ngu n l c khác đ  hoàn thành các m c đích chung c a m t nhóm ngồ ự ể ụ ủ ộ ười, m t t  ch c.ộ ổ ứ

­ Qu n lý là m t ngh  thu t đ t đả ộ ệ ậ ạ ược m c tiêu đã đ  ra thông qua vi c đi u khi n,ụ ề ệ ề ể  

ph i h p, hố ợ ướng d n, ch  huy ho t đ ng c a nh ng ngẫ ỉ ạ ộ ủ ữ ười khác

­ Qu n lý là bi t chính xác đi u mình mu n ngả ế ề ố ười khác làm và sau đó th y đấ ượ  c

r ng, h  đã hoàn thành công vi c m t cách t t nh t và r  nh t.ằ ọ ệ ộ ố ấ ẻ ấ

­ Theo T  đi n ti ng Vi t ừ ể ế ệ  (Vi n Ngôn ng  ­ nxb Đà N ng năm 2002) thì qu n lý làệ ữ ẵ ả  

t  ch c và đi u khi n các ho t đ ng ho c trông coi và gi  gìn theo nh ng yêu c u nh tổ ứ ề ể ạ ộ ặ ữ ữ ầ ấ  

đ nh.ị

­ Theo đi u khi n h c thì: Qu n lý là s  đi u khi n, đ nh hề ể ọ ả ự ề ể ị ướng, ch  đ o m t hỉ ạ ộ ệ 

th ng hay m t quá trình căn c  vào nh ng quy lu t, đ nh lu t hay nguyên t c, lu t đ nhố ộ ứ ữ ậ ị ậ ắ ậ ị  

tương  ng đ  cho quá trình  y v n đ ng theo ý mu n c a ngứ ể ấ ậ ộ ố ủ ười qu n lý nh m đ t đả ằ ạ ượ  c

tượng theo nh ng m c đích nh t đ nh”. Hay “Qu n lý là s  tác đ ng c a ch  th  lên đ iữ ụ ấ ị ả ự ộ ủ ủ ể ố  

tượng qu n lý nh m đ t m c tiêu đ  ra”.ả ằ ạ ụ ề

Qu n lý nhà nả ước là s  tác đ ng c a các ch  th  mang quy n l c nhà nự ộ ủ ủ ể ề ự ước, ch  y uủ ế  

b ng pháp lu t t i các đ i tằ ậ ớ ố ượng qu n lý nh m th c hi n các ch c năng đ i n i, đ i ngo iả ằ ự ệ ứ ố ộ ố ạ  

c a nhà nủ ước. T t c  các c  quan nhà nấ ả ơ ước đ u làm ch c năng qu n lý nhà nề ứ ả ước. B ngằ  chính sách và pháp lu t Nhà nậ ước trao cho các t  ch c ho c cá nhân đ  h  thay m t Nhàổ ứ ặ ể ọ ặ  

nước ti n hành ho t đ ng qu n lý nhà nế ạ ộ ả ước

Qu n lý nhà nả ước v  văn hóa là ho t đ ng c a b  máy nhà nề ạ ộ ủ ộ ước trong lĩnh v c hànhự  pháp nh m xây d ng và phát tri n n n văn hóa Vi t Nam. Nhà nằ ự ể ề ệ ước v i vai trò là thi t chớ ế ế trung tâm trong h  th ng chính tr , đ i di n cho nhân dân, đ m b o cho m i ngệ ố ị ạ ệ ả ả ọ ười dân đ uề  

được th c hi n các quy n c  b n c a mình, trong đó có các quy n v  văn hóa nh : quy nự ệ ề ơ ả ủ ề ề ư ề  

h c t p, sáng t o, phê bình văn hóa ngh  thu t, t  do sinh ho t tôn giáo tín ngọ ậ ạ ệ ậ ự ạ ưỡng  Nhà 

nước có trách nhi m đi u ti t đ  đ m b o s  hài hòa gi a các thành t  văn hóa, đi u ti tệ ề ế ể ả ả ự ữ ố ề ế  

l i ích văn hóa c a các giai t ng, các yêu c u phát tri n và th a mãn nhu c u văn hóa c aợ ủ ầ ầ ể ỏ ầ ủ  toàn xã h i.ộ

 Trung  ng, các c  quan ch c năng qu n lý nhà n c v  văn hóa là Chính Ph  và

B  Văn hóa, Th  thao và Du l ch. Chính Ph  th ng nh t qu n lý và phát tri n s  nghi p vănộ ể ị ủ ố ấ ả ể ự ệ  hóa – ngh  thu t trên c  nệ ậ ả ước. Thi hành các bi n pháp đ  b o t n và phát tri n văn hóa,ệ ể ả ồ ể  

ch ng các hi n tố ệ ượng, hành vi truy n bá t  tề ư ưởng văn hóa ph n đ ng, đ i tr y, các h  t cả ộ ồ ụ ủ ụ  

mê tín d  đoan. Chính Ph  và B  Văn hóa, Th  thao và Du l ch trình các d  án, pháp l nh vị ủ ộ ể ị ự ệ ề 

t  ch c ho t đ ng và qu n lý văn hóa, quy t đ nh quy ho ch, k  ho ch xây d ng và phátổ ứ ạ ộ ả ế ị ạ ế ạ ự  tri n văn hóa. Ban hành các ngh  đ nh, ch  tài qu n lý, quy t đ nh các chính sách, đ u t , tàiể ị ị ế ả ế ị ầ ư  

tr , h p tác v i nợ ợ ớ ước ngoài v  vi c t  ch c ho t đ ng phát tri n văn hóa.ề ệ ổ ứ ạ ộ ể

y ban nhân dân là c  quan hành chính pháp ch  nhà n c   các đ a ph ng th c

hi n ch c năng qu n lý nhà nệ ứ ả ước v  văn hóa   đ a phề ở ị ương mình theo quy đ nh c a phápị ủ  

lu t. Các S  Văn hóa, Th  thao và Du l ch tr c thu c t nh, thành ph , các Phòng Văn hóaậ ở ể ị ự ộ ỉ ố  Thông tin c p huy n, các Ban Văn hóa các xã, phấ ệ ường, th  tr n là c  quan chuyên môn tr cị ấ ơ ự  

ti p tham m u t  v n giúp  y ban nhân dân các c p qu n lý văn hóa   đ a phế ư ư ấ Ủ ấ ả ở ị ương mình

Nhà n c ti n hành qu n lý văn hóa b ng chính sách và pháp lu t v  văn hóa. Chínhướ ế ả ằ ậ ề  sách pháp lu t v  văn hóa đ c hi u là nh ng nguyên t c th c hi n t  t ng ch  đ o c a Nhàậ ề ượ ể ữ ắ ự ệ ư ưở ủ ạ ủ  

n c v  ch  tr ng đ ng l i, ph ng h ng xây d ng và phát tri n n n văn hóa phù h pướ ề ủ ươ ườ ố ươ ướ ự ể ề ợ  

v i m c tiêu phát tri n chung c a đ t n c. Song song v i vi c ti n hành các chính sách vớ ụ ể ủ ấ ướ ớ ệ ế ề văn hóa, đ  qu n lý văn hóa, Nhà n c đã ban hành h  th ng các văn b n pháp lu t v  văn hóaể ả ướ ệ ố ả ậ ề  

nh m phát huy tác d ng c a văn hóa đ i v i vi c hình thành nhân cách, nâng cao ch t l ngằ ụ ủ ố ớ ệ ấ ượ  

đ i s ng tinh th n c a con ng i, ch  ờ ố ầ ủ ườ ế ước nh ng  nh h ng tiêu c c, lo i b  nh ng h  t cữ ả ưở ự ạ ỏ ữ ủ ụ  

l c h u. Qu n lý văn hóa b ng pháp lu t là m t yêu c u mang tính t t y u khách quan. Cùngạ ậ ả ằ ậ ộ ầ ấ ế  

v i vi c banh hành các văn b n pháp lu t, Nhà n c t o ra m t hành lang pháp lý an toàn, r ngớ ệ ả ậ ướ ạ ộ ộ  

m  cho vi c b o t n và phát huy b n s c văn hóa dân t c. Qu n lý l  h i là m t lĩnh v c cở ệ ả ồ ả ắ ộ ả ễ ộ ộ ự ụ 

th  trong ngành văn hóa.ể

Theo tác gi  Bùi Hoài S n thì: “Qu n lý l  h i là công vi c c a Nhà nả ơ ả ễ ộ ệ ủ ước được th cự  

hi n thông qua vi c ban hành, t  ch c th c hi n, ki m tra và giám sát vi c th c hi n cácệ ệ ổ ứ ự ệ ể ệ ự ệ  văn b n quy ph m pháp lu t v  l   h i truy n th ng nh m m c đích b o t n và phát huyả ạ ậ ề ễ ộ ề ố ằ ụ ả ồ  

nh ng giá tr  văn hóa c a l  h i đữ ị ủ ễ ộ ược c ng đ ng coi tr ng, đ ng th i góp ph n phát tri nộ ồ ọ ồ ờ ầ ể  kinh t , xã h i c a t ng đ a phế ộ ủ ừ ị ương nói riêng, c a c  nủ ả ước nói chung”

Tác gi  Ph m Thanh Quy l i cho r ng: “Qu n lý l  h i bao g m qu n lý nhà n c vàả ạ ạ ằ ả ễ ộ ồ ả ướ  

nh ng hình th c qu n lý khác đ i v i các ho t đ ng l  h i. Qu n lý l  h i nh m đáp  ng cácữ ứ ả ố ớ ạ ộ ễ ộ ả ễ ộ ằ ứ  nhu c u phát tri n đ c hi u là s  t  ch c, huy đ ng các ngu n l c. Nói cách khác thì qu n lýầ ể ượ ể ự ổ ứ ộ ồ ự ả  

l  h i nh m các m c tiêu l i ích công c ng, m c tiêu l i nhu n ho c xu h ng phát tri n đ tễ ộ ằ ụ ợ ộ ụ ợ ậ ặ ướ ể ấ  

n c”.ướ

Tóm l i, qu n lý nhà nạ ả ước đ i v i ho t đ ng l  h i nói chung, l  h i truy n th ngố ớ ạ ộ ễ ộ ễ ộ ề ố  nói riêng được hi u là quá trình s  d ng các công c  qu n lý: chính sách, pháp lu t, các nghể ử ụ ụ ả ậ ị 

đ nh, ch  tài, t  ch c b  máy v n hành và các ngu n l c đ  ki m soát, can thi p vào cácị ế ổ ứ ộ ậ ồ ự ể ể ệ  

ho t đ ng c a l  h i b ng các phạ ộ ủ ễ ộ ằ ương th c t  ch c th c hi n thanh tra, ki m tra, giám sátứ ổ ứ ự ệ ể  

nh m duy trì vi c th c hi n h  th ng chính sách, h  th ng các văn b n pháp quy, ch  tàiằ ệ ự ệ ệ ố ệ ố ả ế  

c a Nhà nủ ước đã ban hành. Qu n lý l  h i là m t quá trình th c hi n b n công đo n: xácả ễ ộ ộ ự ệ ố ạ  

đ nh n i dung và phị ộ ương th c t  ch c; xây d ng k  ho ch; t  ch c ch  đ o th c hi n vàứ ổ ứ ự ế ạ ổ ứ ỉ ạ ự ệ  

ki m tra, giám sát vi c th c hi n; t ng k t, đúc k t kinh nghi m.ể ệ ự ệ ổ ế ế ệ

C  s  pháp lý c a vi c th c thi công tác qu n lý nhà nơ ở ủ ệ ự ả ước v  l  h i truy n th ng làề ễ ộ ề ố  

d a trên h  th ng các chính sách và pháp lu t hi n hành c a Nhà nự ệ ố ậ ệ ủ ướ ộc c ng hòa xã h i chộ ủ nghĩa Vi t Nam.ệ

Lu t pháp và văn b n mang tính pháp quy nêu trên đã th  hi n rõ m c tiêu c a qu n lýậ ả ể ệ ụ ủ ả  nhà n c đ i v i ho t đ ng l  h i truy n th ng là duy trì và th c hi n nghiêm minh các đi uướ ố ớ ạ ộ ễ ộ ề ố ự ệ ề  kho n đã đ c ghi trong lu t và các văn b n pháp quy – ngh  đ nh – ch  tài, các văn b n liênả ượ ậ ả ị ị ế ả  quan

Theo quy đ nh hi n hành, ngành Văn hóa, Th  thao và Du l ch ch u trách nhi m c pị ệ ể ị ị ệ ấ  phép, ki m tra, giám sát ho t đ ng l  h i. Đ ng th i, ph i h p cùng các c  quan ch c năngể ạ ộ ễ ộ ồ ờ ố ợ ơ ứ  

nh : công an, qu n lý th  trư ả ị ường, môi trường giao thông, y t  x  lý sai ph m trong l  h i.ế ử ạ ễ ộ  

Vi c ch u trách nhi m qu n lý nhà nệ ị ệ ả ước nói chung thu c chính quy n s  t i, nh ng độ ề ở ạ ư ượ  cphân chia trách nhi m c  th  cho các đ n v  ch c năng thu c c  quan qu n lý nhà nệ ụ ể ơ ị ứ ộ ơ ả ước có liên quan. Do đó, công tác ki m tra, giám sát và x  lý vi ph m tùy t ng v  vi c mà có nh ngể ử ạ ừ ụ ệ ữ  

c  quan ch c năng ch u trách nhi m gi i quy t.ơ ứ ị ệ ả ế

1.2. L  h i truy n th ng đình làng Nh  Xuyên, xã Đ ng Quý, huy n S n Dễ ộ ề ố ư ồ ệ ơ ương, 

t nh  Tuyên Quangỉ

1.2.1. Quá trình hình thành l  h i đình làng Nh  Xuyên ễ ộ ư

­ S  tích c a h i:  ự ủ ộ

Theo l i k  c a bà Tr n Th  Chi – T  trờ ể ủ ầ ị ổ ưởng T  Văn ngh  xã Đ ng Quý và ông Lýổ ệ ồ  

Ng c H i – Bí Th  chi b  thôn Nh  Xuyên, xã Đ ng Quý, huy n S n Dọ ộ ư ộ ư ồ ệ ơ ương, t nh Tuyênỉ  Quang: Cách đây kho ng h n 100 năm có m t nhóm ngả ơ ộ ười di c  t  phía B c Trung Qu cư ừ ắ ố  

đ n vùng đ t này đ  khai hoang l p nghi p và đ nh c    đây. Lúc đó, vùng đ t này v n chế ấ ể ậ ệ ị ư ở ấ ẫ ỉ 

là vùng đ t b  hoang. Sau đó, khi có s  qu n lý c a nhà nấ ỏ ự ả ủ ước đ i v i vùng đ t này thì nóố ớ ấ  

được g i là Nh  Xuyên thu c xã Đ ng Quý, huy n s n Dọ ư ộ ồ ệ ơ ương, t nh Tuyên Quang. Trongỉ  

quá trình khai hoang l p nghi p h  đã g p r t nhi u khó khăn, cu c s ng không m y thu nậ ệ ọ ặ ấ ề ộ ố ấ ậ  

l i, mùa màng liên t c b  th t thu, v t nuôi hay b  d ch b nh. T i n i đây, trên m t khu đ tợ ụ ị ấ ậ ị ị ệ ạ ơ ộ ấ  

b ng ph ng có đ n b n cây Đa to l n nh ng l i có m t cây m c ngằ ẳ ế ố ớ ư ạ ộ ọ ượ ấ ỳc r t k  quái, nh ngữ  

người dân   đây cho r ng có th n linh   vùng đ t này, n u mu n đ nh c  và l p nghi pở ằ ầ ở ấ ế ố ị ư ậ ệ  

được thì ph i l p đ n th  th n linh. Do đó, h  đã bàn nhau và th ng nh t l p đình th  th nả ậ ề ờ ầ ọ ố ấ ậ ờ ầ  linh t i khu v c b n cây Đa vào năm 1938 và t  ch c rạ ự ố ổ ứ ước ba v  vua là L ch S n, U S n, Útị ị ơ ơ  

S n t  Đ n Hùng (Phú Th ) v  th  T  đó, cu c s ng c a nh ng ngơ ừ ề ọ ề ờ ừ ộ ố ủ ữ ười dân n i đây luônơ  

g p may m n, con ngặ ắ ười m nh kh e, mùa màng b i thu, chăn nuôi phát tri n. Đ  t  lòngạ ỏ ộ ể ể ỏ  

bi t  n các v  th n linh, hàng năm, h  t  ch c dâng l  v t lên đ  cúng t   n các v  th n linhế ơ ị ầ ọ ổ ứ ễ ậ ể ạ ơ ị ầ  

và c u mong cho nhân khang, v t th nh, m a thu n gió hòa, mùa màng b i thu.ầ ậ ị ư ậ ộ

­ Không gian c a h i: ủ ộ

 Qu n th  di tích c a h i g m có khu v c đình làng v i m t mái đình và b n cây đaầ ể ủ ộ ồ ự ớ ộ ố  

c  th  nh ng hi n nay ch  còn hai cây. Đây là khu v c c  hành l  t   n các v  th n linh vàổ ụ ư ệ ỉ ự ử ễ ạ ơ ị ầ  

c u mong đ t đầ ạ ượ ước  c v ng c a ngọ ủ ười dân; Cách đình kho ng 100m lên phía trên là m tả ộ  cái h  l n n m u n lồ ớ ằ ố ượn gi a hai dãy núi cao đ  s  Khu v c này đ  t  ch c ph n h i sauữ ồ ộ ự ể ổ ứ ầ ộ  khi ti n hành xong ph n l  Đình làng n m ngay dế ầ ễ ằ ưới chân dòng nước ch y c a h  t oả ủ ồ ạ  thành m t h  th ng n i li n nhau r t đ p. Đ n đây du khách độ ệ ố ố ề ấ ẹ ế ược th a mãn nhu c u sinhỏ ầ  

ho t văn hóa tâm ạ linh n i đình làng và hòa mình vào t t c  các trò ch i dân gian t i khu v cơ ấ ả ơ ạ ự  

h  và xung quanh h  nh : Du thuy n trên h , đi b  quanh h  ng m c nh núi non hung vĩ, leoồ ồ ư ề ồ ộ ồ ắ ả  núi thưởng th c nh ng đ c s n thiên nhiên n i đây nh  chu i r ng, sung, s  mo t  trênứ ữ ặ ả ơ ư ố ừ ẹ ừ  

đ nh núi còn có dòng nỉ ước ch y róc rách t o thành m t dòng su i gi a núi ch y xu ng h , duả ạ ộ ố ữ ả ố ồ  khách có th  men theo dòng nể ước đ  ng i ngh  trên nh ng t ng đá b ng ph ng và to l n r iể ồ ỉ ữ ả ằ ẳ ớ ồ  vui đùa trong nước, t n hậ ưởng bóng mát c a nh ng cây c  th  và t m mình vào s  trongủ ữ ổ ụ ắ ự  xanh và mát l nh c a dòng nạ ủ ước. N i đây th t s  là m t đi m du l ch lý tơ ậ ự ộ ể ị ưởng cho nh ng aiữ  yêu thiên nhiên và thích khám phá

1.2.2. Quá trình phát tri n c a l  h i đình làng Nh  Xuyên ể ủ ễ ộ ư

Quá trình phát tri n c a l  h i đình làng Nh  Xuyên g n l n v i s  hình thành vàể ủ ễ ộ ư ắ ề ớ ự  phát tri n c a đình làng và để ủ ược chia làm 3 giai đo n nh  sau:ạ ư

­ Giai đo n t  năm 1938 – 1945 ạ ừ : 

Đây là th i k  đình làng m i đờ ỳ ớ ược xây d ng và khá phát tri n v i nh ng đ  v t b ngự ể ớ ữ ồ ậ ằ  

đ ng, s n son thi p vàng, nh ng đ  v t đồ ơ ế ữ ồ ậ ược tr m tr  trông nh  “R ng múa, phạ ổ ư ồ ượ  ngbay”  bên ngoài đình là b n cây đa c  th  đã t n t i hàng nghìn năm còn nguyên v n. Tố ổ ụ ồ ạ ẹ ừ khi đình được xây d ng xong thì hàng năm ngự ười dân t  ch c đ y đ  b n l n cúng l  vàoổ ứ ầ ủ ố ầ ễ  các ngày: Mùng 06 tháng giêng, 13/5, 14/7, 6/12 tính theo âm l ch nh ng ch  có d p mùng 06ị ư ỉ ị  

tháng giêng là t  ch c thành l  h i l n còn nh ng ngày kia v n dâng l  v t cúng t  nhổ ứ ễ ộ ớ ữ ẫ ễ ậ ế ư ngày mùng 06 tháng giêng song không t  ch c h i vui ch i mà ch  làm l  cúng t  Nhìnổ ứ ộ ơ ỉ ễ ế  chung l  h i giai đo n này r t phát tri n và gi  nguyên đễ ộ ạ ấ ể ữ ược tính nguyên s  c a nó.ơ ủ

­ Giai đo n t  năm 1945 – 1988:  ạ ừ

Đây là th i k  có chi n tranh và n n đói năm 1945 làm cho nh ng ngờ ỳ ế ạ ữ ười dân ph i sả ơ tán, đ i s ng c a h  g p nhi u khó khăn và không có kh  năng duy trì vi c t  ch c l  h iờ ố ủ ọ ặ ề ả ệ ổ ứ ễ ộ  hàng năm n a, đình cũng b  xu ng c p do không đữ ị ố ấ ược trùng tu. M c dù b  chi n tranh songặ ị ế  mái đình không h  b  bom đ n và nh ng đ  v t trong đình còn nguyên v n, đình ch  bề ị ạ ữ ồ ậ ẹ ỉ ị 

xu ng c p do b  n ng m a lâu ngày mà không có ai trông nom, tu s a. Trong su t m t th iố ấ ị ắ ư ử ố ộ ờ  gian dài, l  h i đình làng Nh  xuyên không đễ ộ ư ượ ổc t  ch c và mái đình g n nh  b  m c nát vàứ ầ ư ị ụ  

b  hoang. Vì v y, l  h i đình làng Nh  Xuyên có s  đ t gãy trong quá trình phát tri n.ỏ ậ ễ ộ ư ự ứ ể

­ Giai đo n t  năm 1988 đ n nay:  ạ ừ ế

Trong giai đo n này là th i k  khôi ph c và t o d ng l i đình và l  h i đình làngạ ờ ỳ ụ ạ ự ạ ễ ộ  

Nh  Xuyên. Tuy nhiên, ngôi đình không còn nguyên s  nh  trư ơ ư ước n a, do b  hoang nhi uữ ỏ ề  năm nên đình g n nh  là không còn, đ  v t th  cúng trong đình b  m t h t; B n cây đa cầ ư ồ ậ ờ ị ấ ế ố ổ 

th  nay ch  còn l i hai cây, m t ph n do th i ti t và do già c i, m t ph n do nh ng ngụ ỉ ạ ộ ầ ờ ế ỗ ộ ầ ữ ườ  idân g n đó không có hi u bi t nên đã ch t bán đ  ki m l i. Chính nh ng khó khăn trongầ ể ế ặ ể ế ờ ữ  

cu c s ng đã làm m t s  nh ng ngộ ố ộ ố ữ ười dân thi u hi u bi t làm m t đi nh ng giá tr  văn hóaế ể ế ấ ữ ị  truy n th ng c a dân t c. Su t th i gian này, đình làng và l  h i h u nh  v n ch a đề ố ủ ộ ố ờ ễ ộ ầ ư ẫ ư ượ  c

ph c d ng l i, dù có đụ ự ạ ược khôi ph c l i ch  1­ 2 năm l i không t  ch c đụ ạ ỉ ạ ổ ứ ược n a. B i vì,ữ ở  chính quy n đ a phề ị ương không quan tâm cùng người dân t  ch c mà t t c  ch  là do nh ngổ ứ ấ ả ỉ ữ  

người dân trong làng t  t  ch c. Nh ng cu c s ng c a nh ng ngự ổ ứ ư ộ ố ủ ữ ười dân làng Nh  Xuyênư  

l i r i vào tình tr ng khó khăn, mùa màng liên t c b  m t mùa, h u nh  không thu n l i. Doạ ơ ạ ụ ị ấ ầ ư ậ ợ  

đó, đ n năm 2008, h  đã t  ch c khôi ph c l i đình và ph c d ng l i l  h i theo nghi lế ọ ổ ứ ụ ạ ụ ự ạ ễ ộ ễ 

x a kia. T  đó, cu c s ng c a h  đư ừ ộ ố ủ ọ ược bình yên,  m no, h nh phúc và thu n l i. Hi n nay,ấ ạ ậ ợ ệ  

l  h i v n t n t i và đễ ộ ẫ ồ ạ ượ ổc t  ch c hàng năm thu hút đông đ o nhân dân trong và ngoài xãư ả  tham gia

1.2.3. N i dung và ý nghĩa c a l  h i đình làng Nh  Xuyên ộ ủ ễ ộ ư

1.2.3.1 N i dung l  h i đình làng Nh  Xuyên ộ ễ ộ ư

 L  h i đình làng Nh  Xuyên cũng gi ng nh  nh ng l  h i truy n th ng khác g mễ ộ ư ố ư ữ ễ ộ ề ố ồ  hai ph n là l  và h i, mang nh ng nét đ c tr ng c a các l  h i truy n th ng c a c  dânầ ễ ộ ữ ặ ư ủ ễ ộ ề ố ủ ư  

B c B  Gi ng nh  nh ng l  h i   các vùng khác L  h i đình làng Nh  Xuyên g n li nắ ộ ố ư ữ ễ ộ ở ễ ộ ư ắ ề  

v i các di tích l ch s  ­ văn hóa là ngôi đình làng và tín ngớ ị ử ưỡng nông nghi p, tín ngệ ưỡng thờ thành hoàng. Hàng năm vào mùng 06 T t âm l ch, l  h i đình làng Nh  Xuyên l i đế ị ễ ộ ư ạ ượ ổ c t

ch c trong không khí t ng b ng, nô n c c a m i ngu i dân n i đây. ứ ư ừ ứ ủ ọ ờ ơ Thông qua ph n lầ ễ 

đượ ổc t  ch c t i đình làng v i các nghi l  tâm linh, th  hi n s  tôn kính c a nhân dân v iứ ạ ớ ễ ể ệ ự ủ ớ  các v  Vị ương t  c a ngổ ủ ười Cao Lan, v i Thành Hoàng làng và các v  th n, c u cho m t nămớ ị ầ ầ ộ  

m i m a thu n gió hòa, mùa màng tớ ư ậ ươ ối t t, nhân dân được m nh kh e, bình yên, no  mạ ỏ ấ  

Đ  t  lòng bi t  n các v  th n linh nh ng ngể ỏ ế ơ ị ầ ữ ười dân n i đây dâng l  v t cúng t  g m có:ơ ễ ậ ế ồ  

l n, gà, xôi, o n, hoa qu ợ ả ả  

Ph n h i đầ ộ ượ ổc t  ch c t i sân đình, trên b  và dứ ạ ờ ưới m t nặ ước h  Nh  Xuyên v iồ ư ớ  các ti t m c di n xế ụ ễ ướng dân gian: múa tr ng sành, tra m  nố ộ ương, giã c m và các ti t mố ế ụ hát Sình Ca c a dân t c Cao Lan, các trò ch i dân gian: tung còn, đua thuy n, ch i gà, v tủ ộ ơ ề ọ ậ  truy n th ng, b t m t đánh tr ng, đu xà, b n n , …ề ố ị ắ ố ắ ỏ

1.2.3.2. Ý nghĩa và giá tr  c a l  h i đình làng Nh  Xuyên ị ủ ễ ộ ư

Trong l  h i truy n th ng cu c s ng thễ ộ ề ố ộ ố ường ngày c a con ngủ ườ ượi đ c tái hi n dệ ướ  ihình th c các trò di n. Dứ ễ ường nh , các v  th n linh, các b c siêu nhiên luôn t n t i trongư ị ầ ậ ồ ạ  

đ i s ng và s  tr  v  trong ti m th c c a con ngờ ố ẽ ở ề ề ứ ủ ười vào nh ng d p l  h i, khi n cho l  h iữ ị ễ ộ ế ễ ộ  

đượ ồ ạ ớc t n t i v i nh ng l  nghi ít nhi u có tính ch t huy n  o, s c c m hóa c a không gianữ ễ ề ấ ề ả ứ ả ủ  

và th i gian thiêng đờ ược nhân lên g p b i. H i là d p đ  m i ngấ ộ ộ ị ể ọ ườ ượi đ c hóa thân, nh pậ  

cu c và tham gia sáng t o cũng nh  thộ ạ ư ưởng th c các giá tr  văn hóa ngh  thu t mang tínhứ ị ệ ậ  

ch t dân gian k t h p v i nh ng y u t  hi n đ i. Do đó, l  h i đình làng Nh  Xuyên cũngấ ế ợ ớ ữ ế ố ệ ạ ễ ộ ư  góp ph n tác đ ng m nh m  và sâu s c đ n đ i s ng tâm linh, đ n vi c hun đúc tâm h nầ ộ ạ ẽ ắ ế ờ ố ế ệ ồ  tính cách con người Vi t Nam.ệ

L  h i đình làng Nh  Xuyên cũng nh  nh ng l  h i truy n th ng khác là lo i hìnhễ ộ ư ư ữ ễ ộ ề ố ạ  sinh ho t văn hoá, s n ph m tinh th n c a ngạ ả ẩ ầ ủ ười dân được hình thành và phát tri n trongể  quá trình l ch s  Ngị ử ười Vi t Nam t  lâu đã có truy n th ng “ệ ừ ề ố U ng n ố ướ c nh  ngu n ớ ồ ”. Lễ 

h i là s  ki n th  hi n truy n th ng quý báu đó c a c ng đ ng, tôn vinh nh ng hình tộ ự ệ ể ệ ề ố ủ ộ ồ ữ ượ  ngthiêng, được đ nh danh là nh ng v  “ị ữ ị Th n ầ ” ­ nh ng ngữ ười có th t trong l ch s  dân t c hayậ ị ử ộ  huy n tho i. Hình ề ạ tượng các v  th n linh đã h i t  nh ng ph m ch t cao đ p c a con ngị ầ ộ ụ ữ ẩ ấ ẹ ủ ườ  i

Đó là nh ng anh hùng ch ng gi c ngo i xâm; nh ng ngữ ố ặ ạ ữ ười khai phá vùng đ t m i, t o d ngấ ớ ạ ự  ngh  nghi p; nh ng ngề ệ ữ ười ch ng ch i v i thiên tai, tr  thú ác; nh ng ngố ọ ớ ừ ữ ười ch a b nh c uữ ệ ứ  

người; nh ng nhân v t truy n thuy t đã chi ph i cu c s ng n i tr n gian, giúp con ngữ ậ ề ế ố ộ ố ơ ầ ườ  i

hướng thi n, gi  gìn cu c s ng h nh phúc  L  h i đình làng Nh  Xuyên là s  ki n tệ ữ ộ ố ạ ễ ộ ư ự ệ ưở  ng

nh , t  lòng tri ân công đ c c a các v  th n đ i v i c ng đ ng, dân t c.ớ ỏ ứ ủ ị ầ ố ớ ộ ồ ộ  L  h i còn là d p conễ ộ ị  

ngườ ượi đ c tr  v  v i ngu n c i t  nhiên hay ngu n c i c a dân t c đ u có ý nghĩa thiêngở ề ớ ồ ộ ự ồ ộ ủ ộ ề  liêng trong tâm trí m i ngỗ ười

L  h i đình làng Nh  Xuyên v i các nghi l  tâm linh, th  hi n s  tôn kính, lòng bi tễ ộ ư ớ ễ ể ệ ự ế  

n c a nhân dân v i các v  V ng t  c a ng i Cao Lan, v i Thành Hoàng làng và các v

th n, c u cho m t năm m i m a thu n gió hòa, mùa màng tầ ầ ộ ớ ư ậ ươ ối t t, nhân dân được m nhạ  

kh e, bình yên,  m no và h nh phúc. ỏ ấ ạ

Bên c nh đó, l  h i đình làng Nh  Xuyên th  hi n đạ ễ ộ ư ể ệ ượ ức s c m nh c ng đ ng làngạ ộ ồ  

xã, đ a phị ương và r ng h n là qu c gia dân t c. H  th  chung v  th n, có chung m c tiêuộ ơ ố ộ ọ ờ ị ầ ụ  đoàn k t đ  vế ể ượt qua gian khó, giành cu c s ng  m no, h nh phúc. L  h i cũng là nhu c uộ ố ấ ạ ễ ộ ầ  sáng t o và hạ ưởng th  nh ng giá tr  văn hoá v t ch t và tinh th n c a m i t ng l p nhânụ ữ ị ậ ấ ầ ủ ọ ầ ớ  dân khi tham gia l  h i; Là hình th c giáo d c, chuy n giao cho các th  h  sau bi t giễ ộ ứ ụ ể ế ệ ế ữ gìn, k  th a và phát huy nh ng giá tr  đ o đ c truy n th ng quý báu c a dân t c theo cáchế ừ ữ ị ạ ứ ề ố ủ ộ  riêng, k t h p gi a y u t  tâm linh và các trò ch i đua tài, gi i trí ế ợ ữ ế ố ơ ả

L  h i đình làng Nh  Xuyên cũng là d p con ngễ ộ ư ị ườ ượi đ c gi i t a, dãi bày phi nả ỏ ề  

mu n, lo âu v i th n linh, mong độ ớ ầ ược th n giúp đ , ch  che vầ ỡ ở ượt qua nh ng th  thách c aữ ử ủ  

cu c s ng.ộ ố

Chương 2 CÔNG TÁC T  CH C VÀ QU N LÝ L  H I ĐÌNH LÀNGỔ Ứ Ả Ễ Ộ

 NH  XUYÊN, XÃ Đ NG QUÝ, HUY N S N DƯ Ồ Ệ Ơ ƯƠNG, 

Ban t  ch c l  h i đình làng Nh  Xuyên đổ ứ ễ ộ ư ược thành l p theo c  c u thành ph n quyậ ơ ấ ầ  

đ nh t i Chị ạ ương II, Đi u 13 trong Quy ch  t  ch c l  h i năm 2001 c a B  trề ế ổ ứ ễ ộ ủ ộ ưởng B  Vănộ  hóa, Th  thao và Du l ch, c  th  nh  sau: Ông Hoàng Văn Thiên – Phó Ch  t ch  y ban nhânể ị ụ ể ư ủ ị ủ  dân xã  Đ ng Quý làm Trồ ưởng Ban t  ch c, Ông S m Văn Th nh – Trổ ứ ầ ị ưởng Ban Văn hóa xã 

Đ ng Quý làm Phó Trồ ưởng Ban t  ch c và 12 đ ng chí là Trổ ứ ồ ưởng các ban ngành, đoàn thể trong xã là  y viên Ban t  ch c.ủ ổ ứ

 Ban t  ch c l  h i có trách nhi m qu n lý, đi u hành các ho t đ ng l  h i theoổ ứ ễ ộ ệ ả ề ạ ộ ễ ộ  đúng chương trình đã báo cáo và xin phép, đ m b o an ninh, tr t t , an toàn, t  ch c d ch vả ả ậ ự ổ ứ ị ụ 

ăn ngh  chu đáo, b o v  t t di tích l ch s , văn hóa, danh lam th ng c nh, môi trỉ ả ệ ố ị ử ắ ả ường và 

qu n lý vi c thu – chi trong l  h i; Đ ng th i, có trách nhi m tr c ti p báo cáo k t qu  tả ệ ễ ộ ồ ờ ệ ự ế ế ả ổ 

ch c l  h i b ng văn b n v i  y ban nhân dân xã Đ ng Quý và Phòng Văn hóa Thông tinứ ễ ộ ằ ả ớ Ủ ồ  huy n S n Dệ ơ ương sau khi l  h i k t thúc. Ban t  ch c có con d u riêng. Dễ ộ ế ổ ứ ấ ưới Ban t  ch cổ ứ  thành l p b  ph n Thậ ộ ậ ường tr c đ  gi i quy t nh ng công vi c c  th  t  khi b t đ u đ nự ể ả ế ữ ệ ụ ể ừ ắ ầ ế  khi k t thúc l  h i và các ti u ban chuyên môn g m ti u ban chuyên môn; Ti u ban c  sế ễ ộ ể ồ ể ể ơ ở 

v t ch t – tài chính  ­ h u c n; Ti u ban tuyên truy n; Ti u ban khánh ti t – l  tân; Ti uậ ấ ậ ầ ể ề ể ế ễ ể  ban an ninh tr t t  và an toàn giao thông  các ti u ban này có nhi m v  giúp Ban t  ch cậ ự ể ệ ụ ổ ứ  

đi u hành công vi c chu n b  cũng nh  khi t  ch c l  h i, đ ng th i báo cáo Ban t  ch cề ệ ẩ ị ư ổ ứ ễ ộ ồ ờ ổ ứ  

v  vi c t  ch c các n i dung chề ệ ổ ứ ộ ương trình ho t đ ng. Nhi m v  c a t ng thành viên trongạ ộ ệ ụ ủ ừ  

B  ph n Thộ ậ ường tr c và các ti u ban do Trự ể ưởng b  ph n Thộ ậ ường tr c, Trự ưởng các ti uể  ban phân công. M i ti u ban có Trỗ ể ưởng ti u ban, Phó ti u ban và các  y viên. Ban t  ch c,ể ể ủ ổ ứ  

b  ph n Thộ ậ ường tr c và các ti u ban t  gi i th  sau khi l  h i k t thúc.ự ể ự ả ể ễ ộ ế

­ Các công vi c chu n b  cho l  h i: ệ ẩ ị ễ ộ

Đ  đ m b o l  h i đình làng Nh  Xuyên để ả ả ễ ộ ư ượ ổc t  ch c theo đúng m c tiêu đ  ra, cácứ ụ ề  

Ti u ban giúp vi c đã th c hi n xây d ng k  ho ch và tri n khai hoàn thi n các h ng m cể ệ ự ệ ự ế ạ ể ệ ạ ụ  

c  b n. Đ ng th i  ơ ả ồ ờ tri n khai ho t đ ng tuyên truy n c  đ ng tr c quan trên các tuy nể ạ ộ ề ổ ộ ự ế  

đường thu c đ a bàn xã và tuyên truy n qu ng bá qua h  th ng truy n thanh c a xãộ ị ề ả ệ ố ề ủ , chu nẩ  

b  các phị ương ti n và đ o c  t  ch c các ho t đ ng văn hóa, văn ngh , th  d c th  thao t iệ ạ ụ ổ ứ ạ ộ ệ ể ụ ể ạ  khu v c di n ra l  h i trong d p l  h i cũng nh  c  các cá nhân, các đ i tham gia ph n lự ễ ễ ộ ị ễ ộ ư ử ộ ầ ễ 

t i đình làng. ạ Do là l  h i làng nên m i gia đình trong làng chu n b  hai qu  còn đ  ph c vễ ộ ỗ ẩ ị ả ể ụ ụ cho trò ném còn trong l  h i; Trong l  h i còn có đua thuy n trên h  nên ph i chu n bễ ộ ễ ộ ề ồ ả ẩ ị thuy n ch c ch n và an toàn; Ngoài ra, còn có trò đu xà nên yêu c u ph i chu n b  xà đu ch cề ắ ắ ầ ả ẩ ị ắ  

ch n đ m b o an toàn cho ngắ ả ả ười tham gia; Chu n b  n  và tên đ  t  ch c thi b n n  trong lẩ ị ỏ ể ổ ứ ắ ỏ ễ 

h i ; Đ c bi t, ph n nghi l  và t t c  các trò ch i trong ph n h i đ u có hát sình ca do đ iộ ặ ệ ầ ễ ấ ả ơ ầ ộ ề ộ  văn ngh  c a thôn đ m nhi m. Do v y, đ i văn ngh  c a thôn đã ph i t p luy n hàng thángệ ủ ả ệ ậ ộ ệ ủ ả ậ ệ  

tr i trờ ước khi l  h i b t đ u.ễ ộ ắ ầ

Các Ti u ban giúp vi c ch  đ ng xây d ng k  ho ch và th c hi n tích c c, bám sátể ệ ủ ộ ự ế ạ ự ệ ự  các m t v  n i dung các ho t đ ng c a l  h i; công tác thông tin tuyên truy n; công tác b oặ ề ộ ạ ộ ủ ễ ộ ề ả  

đ m an ninh, trât t  ­ giao thông ­ môi trả ự ường; công tác L  tân – y t  Trễ ế ước ngày l  h iễ ộ  

b t đ u các công tác chu n b  đ u ph i hoàn t t đ m b o l  h i di n ra theo đúng kắ ầ ẩ ị ề ả ấ ả ả ễ ộ ễ ế 

Cũng gi ng nh  các l  h i truy n th ng khác, l  h i đình làng Nh  Xuyên có k tố ư ễ ộ ề ố ễ ộ ư ế  

c u ph n l  nh  sau:ấ ầ ễ ư

­ L  r ễ ướ c n ướ :  Tr c ước khi m  h i vào đám m t ngày, c ng đ ng làng c  hành lở ộ ộ ộ ồ ử ễ 

l y nấ ướ ừ ữc t  gi a h  c a làng v  đình, nồ ủ ề ước được đ ng trong bình x  đã lau chùi s ch s ự ứ ạ ẽ  

Nước được múc b ng gáo đ ng và đằ ồ ượ ọc l c qua l p v i đ  trên mi ng bình r i đ a lênớ ả ể ệ ồ ư  

ki u rệ ước v  đình ­ n i th n linh án ng ề ơ ầ ự

­ L  m c d c ễ ộ ụ : Ki u rệ ước nước v  c ng đ ng làng c  hành luôn l  m c d c (t c làề ộ ồ ử ễ ộ ụ ứ  

l  t m r a tễ ắ ử ượng thánh th n), công vi c này giao cho nh ng ngầ ệ ữ ười có uy tín do c ng đ ngộ ồ  làng tín nhi m và l a ch n. H  th p hệ ự ọ ọ ắ ương dâng l  r i ti n hành công vi c m t cách nghiêmễ ồ ế ệ ộ  trang, th n tr ng. Tậ ọ ượng th n linh đầ ượ ắc t m r a hai l n, l n th  nh t là b ng nử ầ ầ ứ ấ ằ ướ ở ệ  c   ki u

rước v , l n th  hai là b ng nề ầ ứ ằ ước ngũ v  hị ương đã chu n b  t  trẩ ị ừ ước. L  m c d c đễ ộ ụ ược g iọ  

là t m r a nh ng th c ch t là l y khăn, v i s ch nhúng vào nắ ử ư ự ấ ấ ả ạ ướ ồc r i lau chùi nh  nhàng lênẹ  

tượng thánh th n.ầ

­ L  t  gia quan ễ ế :  Là l  m c áo, đ i mũ cho tễ ặ ộ ượng th n. T t c  nh ng đ : trangầ ấ ả ữ ồ  

ph c, mũ  đụ ược chu n b  niêm phong trẩ ị ước ngày m  h i.ở ộ

­ L  đ i t ễ ạ ế: Là nghi th c trang tr ng nh t, l  đ a t  thứ ọ ấ ễ ị ế ường dâng 6 tu n rầ ượu và lễ 

v t g m: l n, gà, xôi, o n, bánh k o, hoa qu  đ  cúng th n linh. Đ i t  do ban t  l  th cậ ồ ợ ả ẹ ả ể ầ ạ ế ế ễ ự  

hi n g m 17 ngệ ồ ười. N i dung c a l  đ i t  là đón rộ ủ ễ ạ ế ượu th nh m i th n linh v  d  h iỉ ờ ầ ề ự ộ  

hưởng l  v t, đ ng th i là d p dân làng kính ý chúc t ng, bày t  lòng bi t  n và c u mongễ ậ ồ ờ ị ụ ỏ ế ơ ầ  

th n linh b o tr  phù h  cho c ng đ ng dân làng.ầ ả ợ ộ ộ ồ

­ L  hèm ễ : Là l  th  hi n các trò di n tái hi n l i k  thu t canh tác cũng nh  ễ ể ệ ễ ệ ạ ỹ ậ ư cu cộ  

s ng hàng ngày c a ngố ủ ười dân, trong ph n l  có di n múa Tr ng Sành g m ba ph n là múaầ ễ ễ ố ồ ầ  khai l  (m  độ ở ường cho m t v  mùa làm ăn), múa xúc tép (c u cho m a thu n, gió hòa, qu cộ ụ ầ ư ậ ố  thái dân an), múa c  (m ng cho m t v  mùa làm ăn b i thu và tr   n th n linh). Đ ng th i,ờ ừ ộ ụ ộ ả ơ ầ ồ ờ  

l  h i có di n xễ ộ ễ ướng dân gian giã c m và tra m  nố ộ ương. Trò giã c m có b n đôi trai gáiố ố  

c m chày dài kho ng h n 1m cùng giã vào m t chi c máng dài 1,5m theo nh p t o ra nh ngầ ả ơ ộ ế ị ạ ữ  

đi u nh c làm cho ngệ ạ ười xem thích thú, cũng nh  th  hi n sinh ho t hàng ngày c a conư ể ệ ạ ủ  

người. Di n xễ ướng tra m  nộ ương cũng có b n đôi trai gái, trai c m m i ngố ầ ỗ ười m t cái câyộ  

đ  đâm l , n  m i ngể ỗ ữ ỗ ười đeo m t cái gi  đ ng thóc đ  tra vào l  do nh ng ngộ ỏ ự ể ỗ ữ ười con trai 

đi trước đâm s n. Cùng v i đó là nh ng câu hát Sình Ca đi vào lòng ngẵ ớ ữ ườ ủi c a đ i văn nghộ ệ 

xã đ m nhi m g m các bài có n i dung đả ệ ồ ộ ược d ch ra nh  sau: M  đ u là hát dâng hị ư ở ầ ương: 

“Tay c m m t nén h ầ ộ ươ ng th m, vào đình kính l  dâng lên thánh th n, c u cho qu c thái dân ơ ễ ầ ầ ố  

an, c u cho đ t n ầ ấ ướ c ngày càng ph n vinh” ồ  và “Tháng giêng mùng sáu đình Nh  Xuyên, ư   khách l  g n xa đ n h i đình, đ ng tâm cung kính dâng h ạ ầ ế ộ ồ ươ ng thánh, c u tài c u l c ầ ầ ộ  

h ưở ng bình an”. Ti p đ n là hát ca ng i đình làng, ca ng i quê hế ế ợ ợ ương đ t nấ ướ “M  l ic:  ở ờ   kính l  th n hoàng ễ ầ , hai là kính l  b n ph ễ ố ươ ng th  th n, th  ba kính chúc h i đình, ng ổ ầ ứ ộ ườ   i

ng ườ i m nh kh e làm ăn phát tài” ạ ỏ  Nhi u bài hát mang nhi u n i dung khác nhau đề ề ộ ược hát trong ph n l ầ ễ

Ph n h i:ầ ộ

H i là d p đ  ngộ ị ể ười dân vui ch i th a thích sau nh ng ngày làm vi c v t v  Nó khôngơ ỏ ữ ệ ấ ả  

b  ràng bu c b i nghi l , tôn giáo, đ ng c p, l a tu i, gi i tính. N u ph n l  là nh ng nghiị ộ ở ễ ẳ ấ ứ ổ ớ ế ầ ễ ữ  

th c th  cúng linh thiêng có tính quy ph m đứ ờ ạ ược c  hành   đình làng thì h i là nh ng sinhử ở ộ ữ  

ho t dân dã, trên sân đình và khu v c b  h  đ  m i ngạ ự ờ ồ ể ọ ườ ự ội d  h i cùng t  do, bình đ ng vuiự ẳ  

ch i, tham gia vào các trò ch i dân gian nh : ném còn, đua thuy n, ch i gà, v t truy n th ng,ơ ơ ư ề ọ ậ ề ố  

b n n , đu xà ắ ỏ

M  đ u ph n h i là trò ném còn t i sân đình, ph i sau khi có ngở ầ ầ ộ ạ ả ười ném được quả còn qua vòng tròn thì ph n h i m i đầ ộ ớ ược di chuy n lên trên khu v c h  nể ự ồ ước, ti p t c tròế ụ  

ném còn trên b  h  Trò ném còn dành cho t t c  du khách đ n tham gia h i, n u ai mu nờ ồ ấ ả ế ộ ế ố  tham gia có th  đăng ký v i Ban t  ch c. vì th , c n r t nhi u qu  còn nên m i gia đìnhể ớ ổ ứ ế ầ ấ ề ả ỗ  trong làng chu n b  hai qu  còn đ  mang đ n góp trẩ ị ả ể ế ước ngày m  h i.ở ộ   Ở ữ gi a sân đình và bãi đ t tr ng trên b  h , ấ ố ờ ồ người ta chôn m t cây tre cao 9 ­ 10m, đ u trên cao có g n m t cáiộ ầ ắ ộ  vòng tròn đường kính kho ng 50 – 60cm theo phả ương th ng đ ng. Sau đó g n v i đ , ph nẳ ứ ắ ả ỏ ầ  trên khâu ch c vào mép vòng,   dắ ở ưới th  buông đ  khi ai đó tung trúng vào trong vòng còn dả ể ễ phát hi n ra. M i ngệ ọ ười cùng tham gia, n u ai ném l t tâm vòng thì ngế ọ ười đó đ t thành tích,ạ  

gi i thả ưởng là 200.000 đ ng, m t cái s  l n và m t ván xôi. Trò ch i tung còn v a mang tínhồ ộ ỏ ợ ộ ơ ừ  văn hóa l i v a mang tính th  thao, rèn luy n s  tinh t , khéo léo, tài tình, ạ ừ ể ệ ự ế ướ ệc l  và duyên dáng, nh  nhàng khi tung, khi b t; v a k t h p các đ ng tác toàn thân, v a s ng khoái tinhẹ ắ ừ ế ợ ộ ừ ả  

th n, v a đầ ừ ược giao l u, t  tình, đoàn k t, vui v  Trò ném còn có ý nghĩa c u mong s  sinhư ỏ ế ẻ ầ ự  sôi, phát tri n và mùa màng b i thu.ể ộ

Sau trò ném còn là đ n h i v t truy n th ng, t t c  nh ng nam gi i đ u có th  đăngế ộ ậ ề ố ấ ả ữ ớ ề ể  

ký v i Ban t  ch c đ  tham gia. Đây là trò ch i dân gian, m i ván đ u có hai ngớ ổ ứ ể ơ ỗ ấ ười dùng 

s c đ  làm sao v t ng a đứ ể ậ ử ược đ i phố ương thì s  dành chi n th ng. Nh ng ngẽ ế ắ ữ ười xung quanh đánh tr ng reo hò, c  vũ đ  khuy n khích tinh th n thi đ u cho các đ u v t. Ph nố ổ ể ế ầ ấ ấ ậ ầ  

thưởng cho người chi n th ng là 300.000 đ ng. Đ u v t có ý nghĩa rèn luy n s c kh e,ế ắ ồ ấ ậ ệ ứ ỏ  

c ng c  tinh th n th  thao cho m i ngủ ố ầ ể ọ ười

Sau h i đ u v t là h i ch i gà.ộ ấ ậ ộ ọ  Ch i gà (còn g i là đá gà) là m t thú ch i dân gianọ ọ ộ ơ  mang đ m nét văn hóa truy n th ng t  lâu đ i. Ch i gà là thú ch i đ  gi i trí, xem v  đ uậ ề ố ừ ờ ọ ơ ể ả ề ấ  pháp, tài ngh  c a gà, nh ng còn m t ý nghĩa khác đó là bói l c đ u năm. Ch i gà là m tệ ủ ư ộ ộ ầ ọ ộ  thú ch i tao nhã, v a có tính tiêu khi n l i v a khuy n khích vi c chăn nuôi c a nhà nôngơ ừ ể ạ ừ ế ệ ủ  

x a. Đ c bi t, trò ch i ch i gà có m t s c hút r t đông đ o qu n chúng, v a mang tínhư ặ ệ ơ ọ ộ ứ ấ ả ầ ừ  

ch t gi i trí, v a mang tinh th n thấ ả ừ ầ ượng võ, là ch t keo s n g n k t tinh th n c ng đ ng đãấ ơ ắ ế ầ ộ ồ  

t ng t n t i trong m t th i gian dài   các h i làng x a. Hai con gà ch i ngừ ồ ạ ộ ờ ở ộ ư ọ ườ ỏi đ  gay l aừ  

m  nhau, đ p cánh vào nhau, nh y lên đá móc vào nách, vào c  h ng, vào  c c a đ iổ ậ ả ổ ọ ứ ủ ố  

phương quy t li t ho c ghì nhau đè cánh đ p chân nh  nh ng đ u th  trên sàn đ u. Nh ngế ệ ặ ạ ư ữ ấ ủ ấ ữ  

cú m  hi m hóc vào m t, vào c  đ i phổ ể ắ ổ ố ương đ n ch y máu, nh ng cú đá móc v i nh ngế ả ữ ớ ữ  chi c móc s c nh n đ n toác ng c làm ngế ắ ọ ế ự ười xem xung quanh thán ph cụ  Chú gà nào dành chi n th ng s  nh n đế ắ ẽ ậ ược ph n thầ ưởng là 300.000 đ ng.ồ

Đua thuy n là m t trò ch i đòi h i s  nhanh nh n, khéo léo và can đ m. Trong h iề ộ ơ ỏ ự ẹ ả ộ  đua thuy n, m i thuy n có b n ngề ỗ ề ố ười nh ng ch  có m t ngư ỉ ộ ười b i   thuy n b ng chânơ ề ằ  

nh ng ngữ ười còn l i ch  h  tr  và c  vũ. M i ngạ ỉ ỗ ợ ổ ọ ườ ềi đ u c  g ng dùng h t s c đ  đ aố ắ ế ứ ể ư  thuy n c a mình v  đích s m nh t. Thuy n nào v  đích s m nh t s  dành ph n th ng vàề ủ ề ớ ấ ề ề ớ ấ ẽ ầ ắ  

đ t ph n thạ ầ ưởng tr  giá 500.000 đ ng.ị ồ

Ngoài các ph n ch i có gi i thầ ơ ả ưởng còn có các trò ch i vui, gi i trí nh : B n n , b tơ ả ư ắ ỏ ị  

m t đánh tr ng, đu xà  th  hi n s  khéo léo, tinh t  và nhanh nh n c a m i ngắ ố ể ệ ự ế ẹ ủ ọ ười làm tăng thêm tinh th n c  k t c ng đ ng. ầ ố ế ộ ồ

2.2. Th c tr ng công tác qu n lý l  h i đình làng Nh  Xuyên, xã Đ ng Quý, huy nự ạ ả ễ ộ ư ồ ệ  

S n Dơ ương, t nh Tuyên Quangỉ

2.2.1 Tuyên truy n ph  bi n các văn b n v  qu n lý l  h i ề ổ ế ả ề ả ễ ộ

Trong nh ng năm qua, công tác qu n lý l  h i luôn đữ ả ễ ộ ược các c p  y Đ ng, Chínhấ ủ ả  quy n t  t nh đ n c p c  s  quan tâm ch  đ o và coi đây là nhi m v  quan tr ng trong côngề ừ ỉ ế ấ ơ ở ỉ ạ ệ ụ ọ  tác gi  gìn và phát huy b n s c văn hóa dân t c.ữ ả ắ ộ

 Các c  quan ch c năng và Chính quy n đ a phơ ứ ề ị ương đã tăng cường đ y m nh vi cẩ ạ ệ  tuyên truy n, ph  bi n các văn b n pháp quy, ch  th  c a Đ ng và Nhà nề ổ ế ả ỉ ị ủ ả ước v  xây d ngề ự  

n p s ng văn minh trong vi c cế ố ệ ưới, vi c tang, l  h i trên h  th ng loa truy n thanh c a xã,ệ ễ ộ ệ ố ề ủ  qua hướng d n nghi p v , qua thông tin c  đ ng tr c quan (pa nô áp phích, băng rôn, kh uẫ ệ ụ ổ ộ ự ẩ  

hi u), đ c bi t là Quy ch  t  ch c l  h i và Quy t đ nh s  39/2001 c a B  Văn hóa, Thệ ặ ệ ế ổ ứ ễ ộ ế ị ố ủ ộ ể thao và Du l ch ban hành ngày 23/8/2001, Lu t di s n văn hóa ị ậ ả

Nh  công tác tri n khai ph  bi n k p th i các văn b n ch  đ o c a Đ ng, Nhà nờ ể ổ ế ị ờ ả ỉ ạ ủ ả ướ  c

và B  Văn hóa, Th  thao và Du l ch t i các c  quan, đoàn th  và nhân dân đ a phộ ể ị ớ ơ ể ị ương nên công tác t  ch c và qu n lý l  h i đình làng Nh  Xuyên trong nh ng năm g n đây có nhi uổ ứ ả ễ ộ ư ữ ầ ề  chuy n bi n tích c c. L  h i đã ch p hành theo Quy ch  t  ch c l  h i c a B  Văn hóa,ể ế ự ễ ộ ấ ế ổ ứ ễ ộ ủ ộ  

Th  thao và Du l ch năm 2001 v  th c hi n th  t c c p phép t  ch c thu c Chể ị ề ự ệ ủ ụ ấ ổ ứ ộ ương II, 

Đi u 5; Báo cáo t ng k t l  h i v i c  quan nhà nề ổ ế ễ ộ ớ ơ ước có th m quy n v  văn hóa ­ thôngẩ ề ề  tin  thu c Chộ ương II, Đi u 4; Th i gian th c hi n t  ch c l  h i thu c Chề ờ ự ệ ổ ứ ễ ộ ộ ương II, Đi uề  

12. Đ n nay, l  h i đình làng Nh  xuyên đã thành l p Ban T  ch c l  h i, đi u hành theoế ễ ộ ư ậ ổ ứ ễ ộ ề  

chương trình đã được xin phép v i c  c u thành ph n theo quy đ nh c a Nhà nớ ơ ấ ầ ị ủ ước

Bên c nh đó, còn tuyên truy n ph  bi n các văn b n quy ph m pháp lu t c a Đ ngạ ề ổ ế ả ạ ậ ủ ả  

và Nhà nước nh : Ngh  đ nh s  103/2009/NĐ­CP ngày 06/11/2009 c a Chính ph  ban hànhư ị ị ố ủ ủ  Quy ch  ho t đ ng văn hóa và kinh doanh d ch v  văn hóa công   c ng; Ngh  đ nh sế ạ ộ ị ụ ộ ị ị ố 75/2010/NĐ­CP ngày 12/7/2010 c a Chính ph  ban hành quy đ nh x  ph t vi ph m hànhủ ủ ị ử ạ ạ  chính trong ho t đ ng văn hóa; Ngh  đ nh s  98/2010/NĐ­CP ngày 21/9/2010 c a Chính phạ ộ ị ị ố ủ ủ ban hành quy đ nh chi ti t thi hành m t s  đi u c a Lu t di s n văn hóa và Lu t s a đ i bị ế ộ ố ề ủ ậ ả ậ ử ổ ổ sung m t s  đi u c a Lu t di s n văn hóa.ộ ố ề ủ ậ ả

Nhìn chung, công tác t  ch c và qu n lý l  h i đình làng Nh  Xuyên đ m b o Quyổ ứ ả ễ ộ ư ả ả  

ch  t  ch c l  h i c a Nhà nế ổ ứ ễ ộ ủ ước, đ m b o các y u t : tôn vinh, b o t n, phát huy các giáả ả ế ố ả ồ  

tr  văn hóa truy n th ng  c a dân t c, t  ch c l  h i đ m b o tính trang nghiêm, ti t ki m,ị ề ố ủ ộ ổ ứ ễ ộ ả ả ế ệ