Tiểu luận Lịch sử các học thuyết kinh tế: Học thuyết kinh tế của adam smith

Tiểu luận Lịch sử các học thuyết kinh tế: Học thuyết kinh tế của adam smith trình bày về đôi nét về Adam Smith, đặc điểm phương pháp luận của Adam Smith và những lý luận kinh tế cơ bản của Adam Smith. Mời các bạn tham khảo!

      TRƯỜNG Đ I H C NGÂN HÀNG TP. H  CHÍ MINH Ạ Ọ Ồ

       ­­­­­­ oOo ­­­­­­

TI U LU N MÔN: Ể Ậ

        L CH S  CÁC H C THUY T KINH T Ị Ử Ọ Ế Ế

     Đ  TÀI:       Ề

ADAM SMITH

NGƯỜI TH C HI N: LÊ THÁI DỰ Ệ ƯƠNG

L P: D02

GI NG VIÊN HẢ ƯỚNG D N: LÊ KIÊN CẪ ƯỜNG

Trong h  th ng các môn h c thu c chuyên ngành kinh t   ệ ố ọ ộ ế

và qu n tr  kinh doanh, môn l ch s  các h c thuy t kinh t ả ị ị ử ọ ế ế 

gi  vai trò quan tr ng, nó là c  s  đ  ti p t c nghiên c u  ữ ọ ơ ở ể ế ụ ứ các môn kinh t  khác. Các nhà kinh t , qu n tr  và ho ch  ế ế ả ị ạ

đ nh chính sách ph i am hi u m t cách có h  th ng s   ị ả ể ộ ệ ố ự phát tri n c a các lý thuy t kinh t  trong l ch s  đ  có  ể ủ ế ế ị ử ể

th  v n d ng chúng m t cách t t nh t, phù h p v i tình  ể ậ ụ ộ ố ấ ợ ớ hình kinh t  xã h i c a đ t n ế ộ ủ ấ ướ c. Do đó vi c nghiên c u  ệ ứ các h c thuy t kinh t  là m t nhi m v  và là l i ích đ i  ọ ế ế ộ ệ ụ ợ ố

v i b t kì ai quan tâm đ n các v n đ  kinh t ớ ấ ế ấ ề ế

M C L C Ụ Ụ

I. Đôi nét v  Adam Smith ề

1. Ti u s , tác ph m,s  nghi p và th i đ i c a Adam Smith ể ử ẩ ự ệ ờ ạ ủ

2. T  t ư ưở ng t  do kinh t  c a Adam Smith ự ế ủ

II. Đ c đi m ph ặ ể ươ ng pháp lu n c a Adam Smith ậ ủ

III. Nh ng lý lu n kinh t  c  b n c a Adam Smith ữ ậ ế ơ ả ủ

1. Phê phán ch  đ  phong ki n và lu n ch ng c ế ộ ế ậ ứ ươ ng lĩnh kinh t   ế

c a giai c p t  s n ủ ấ ư ả

2. Phê phán ch  nghĩa tr ng th ủ ọ ươ ng

3. Phê phán ch  nghĩa tr ng nông ủ ọ

4. Lý lu n v  thu  khoá ậ ề ế

5. Lý lu n v  kinh t  hàng hoá ậ ề ế

IV. Đóng góp c a h c thuy t ủ ọ ế

H C THUY T KINH T  C A ADAM SMITH Ọ Ế Ế Ủ

I. Đôi nét v  Adam Smith  ề

1. Ti u s , tác ph m,s  nghi p và th i đ i c a Adam Smith ể ử ẩ ự ệ ờ ạ ủ

Vào th  k  XVIII châu Âu bế ỉ ước vào cu c cách m ng công nghi p, tích lũy t  ộ ạ ệ ư

b n. S  chuy n bi n phả ự ể ế ương th c s n xu t đã làm cho h c thuy t kinh t  ch  ứ ả ấ ọ ế ế ủ nghĩa tr ng thọ ương không còn thích h p và thay vào đó là Kinh t  chính tr  h c ợ ế ị ọ

t  s n ra đ i. Nó là n n t ng khoa h c c a kinh t  th  trư ả ờ ề ả ọ ủ ế ị ường ngày nay. M t ộ trong nh ng đ i bi u tiên phong xây d ng h  th ng  y là Adam Smith.ữ ạ ể ự ệ ố ấ

Adam Smith (1723­1790) sinh   Kircaldy, ở Scotland, là con c a m t viên ki m soát ủ ộ ể thu  v  B  ông m t trế ụ ố ấ ước khi sinh ông 

m t vài tháng, còn m  ông th  đ n 90. Nămộ ẹ ọ ế  

1737, vào tu i 14, Adam Smith đã vào ổ

trường Đ i h c Glasgow, sau đó ti p t c ạ ọ ế ụ theo h c Đ i h c Oxford và tr  thành nhà ọ ạ ọ ở

lý  lu n kinh t  chính tr  h c c  đi n n i ti ngậ ế ị ọ ổ ể ổ ế  

c a Anh. T  th i thanh niên, Smith bi u l  ủ ừ ờ ể ộ

d u hi u mà gi i chuyên gia nghiên c u ấ ệ ớ ứ tâm th n g i là “h i ch ng giáo s ”. Ngầ ọ ộ ứ ư ườ  i

vi t ti u s  c a ông mô t  ông là m t h c ế ể ử ủ ả ộ ọ sinh có năng l c, m c dù có “s  cao h ng ự ặ ự ứ khó hi u”, sau này trong cu c đ i h c thu tể ộ ờ ọ ậ  

thường chuy n qua nh ng lúc cao h ng m ng tể ữ ứ ộ ưởng thường làm r i lo n b n ố ạ ạ

đ ng nghi p (ví d  h  nhìn th y ông m m cồ ệ ụ ọ ấ ỉ ười trong bu i l  nhà th ). M t ổ ễ ờ ộ trong nh ng lúc m ng tữ ộ ưởng vào sáng s m, ông đi b  đ n 15 d m trong b  đ  ớ ộ ế ặ ộ ồ

ng  trủ ước khi chuông nhà th    làng bên “đánh th c” ông. Trong m t d p khác, ờ ở ứ ộ ị trong khi đi b  v i m t ngộ ớ ộ ườ ại b n, người ta k  r ng t  nhiên ông tranh lu n sôiể ằ ự ậ  

n i trong khi không có không có ngổ ười khác   g n, đ n m c r i xu ng h  ở ầ ế ứ ơ ố ố thu c da! Ngộ ười ta còn k  ông đãng trí làm r i bánh mì b  vào nể ơ ơ ước sôi, sau đó  ông cho r ng x a nay mình ch a h  pha chén chè nào t  đ n nh  th ằ ư ư ề ệ ế ư ế

M c dù không ph i là ngặ ả ười đi n trai, s  có duyên c a ông khi n b n bè và ể ự ủ ế ạ sinh viên yêu m n. Có th  ngế ể ười ta tàn nh n mô t  ông là “h n đ n nh ng gì ẫ ả ỗ ộ ữ nhô ra”. M t chân dung ông b ng đá ch m cho th y môi dộ ằ ạ ấ ướ ủi c a ông tr  ra, ề chi c mũi to đùng và đôi m t  c nh i. V  l i trong su t đ i ông g p r c r i vì ế ắ ố ồ ả ạ ố ờ ặ ắ ố

n i kh  s  c a b nh th n kinh, đ u ông l c l , b   nh hỗ ổ ở ủ ệ ầ ầ ắ ư ị ả ưởng c a ch ng m t ủ ứ ấ ngôn ng  Tuy nhiên t t c  nh ng đi u này không làm gi m kh  năng tri th c ữ ấ ả ữ ề ả ả ứ

c a ông. ông t  mô t  mình là “m t gã n nh đ m không có gì ngoài sách v ”.   ủ ự ả ộ ị ầ ở Ở

Đ i h c Glasgrow và sau này   Offord, Smith gi ng v  th n h c t  nhiên, luân ạ ọ ở ả ề ầ ọ ự

lý h c, lu t h c và kinh t  chính tr  h c. Sinh viên t  Nga và châu Âu sang Anh ọ ậ ọ ế ị ọ ừ

đ  nghe ông gi ng. Ông là h c trò c a Frances Hutcheson là b n c a David ể ả ọ ủ ạ ủ Hume, và là người quen bi t v i Quesney. M t trong s  các b n ông có Joseph ế ớ ộ ố ạ Black m t ngộ ườ ềi ti n phong v  ngành hóa h c, James Watt là nhà phát minh ra ề ọ máy h i nơ ước, Robert Foulis là nhà sáng l p ra Vi n hàn lâm Ki u m u Anh ậ ệ ể ẫ

qu c (The British Academy of Design). Adam Smith còn quen thân v i Andrew ố ớ Cochran, m t nhà buôn, nguyên vi n phó c a Đ i h c Glasgow, ngộ ệ ủ ạ ọ ười sáng l p ậ

ra Câu l c b  Kinh t  chính tr  (Political Economy Club). Trong tác ph m r t ạ ộ ế ị ẩ ấ quan tr ng c a ông, “The theory of moral setiments”, xu t b n l n đ u tiên năm ọ ủ ấ ả ầ ầ

1759. Tác ph m này là n  l c nh n đ nh ngu n g c đánh giá luân lí hay th a ẩ ỗ ự ậ ị ồ ố ừ

nh n và ph n đ i luân lý. Trong sách  y Smith nh n th c con ngậ ả ố ấ ậ ứ ười nh ng m tư ộ   sinh v t t  l i m c dù có kh  năng đánh giá luân lý trên c  s  nh ng cân nh c ậ ư ợ ặ ả ơ ở ữ ắ khác v i tính ích k  Ông cho r ng s  đánh giá luân lý thớ ỷ ằ ự ường được ti n hành ế

b ng cách duy trì t  l i trong s  vâng l i và đ t chính mình trong quan đi m ằ ư ợ ự ờ ặ ể

người th  ba, ngứ ười quan sát vô t  Trong cách này, ngư ười ta ti p c n khái ni mế ậ ệ  

đ ng c m luân lý ch  không ph i là khái ni m ích k , và luân lý th c s  vồ ả ứ ả ệ ỷ ự ự ượt  qua s  ích k  tác ph m “The theory of Moral sentiments” và các v n đ  trong ự ỷ ẩ ấ ề sách  y thu hút s  quan tâm ngay l p t c và mang l i danh ti ng cho tác gi  ấ ự ậ ứ ạ ế ả

Nh ng nhi u s  gia t  tư ề ử ư ưởng kinh t  có khuynh hế ướng xem đi u đó là không ề

nh t quán v i t m quan tr ng mà sau này Smith đ t tính t  l i nh  m t đ ng ấ ớ ầ ọ ặ ư ợ ư ộ ộ

l c trong “The wealth of nations” (xu t b n năm 1776). Quan đi m am hi u có ự ấ ả ể ể khuynh hướng xem tác ph m “The wealth of nations” nh  m t s  tri n khai lô ẩ ư ộ ự ể gic c a tác ph m “The theory of moral sentiments”, m c dù v y ch a ph i là ủ ẩ ặ ậ ư ả cách đánh giá nh t trí.ấ

Xét v  phề ương pháp lu n c a Adam Smith, K. Marx đã nh n xét: m t m t, ậ ủ ậ ộ ặ Adam Smith quan sát các m i liên h  bên trong, các ph m trù kinh t  M t khác,ố ệ ạ ế ặ   Adam Smith l i đ t m i liên h  đó nh  m i liên h  b  ngoài c a hi n tạ ặ ố ệ ư ố ệ ề ủ ệ ượng… 

và do đó, Adam Smith xa l  đ i v i khoa h c. Phạ ố ớ ọ ương pháp lu n nghiên c u ậ ứ

c a Adam Smith đã có  nh hủ ả ưởng sâu s c đ n các h c thuy t kinh t  t  s n sauắ ế ọ ế ế ư ả   này. Ông được coi là “Cha đ  c a lý lu n kinh t  th  trẻ ủ ậ ế ị ường”  hay r ng h n là ộ ơ cha đ  c a kinh t  h c hi n đ i.ẻ ủ ế ọ ệ ạ

2. T  t ư ưở ng t  do kinh t  c a Adam Smith ự ế ủ

Đi m xu t phát  trong nghiên c u lý lu n kinh t  c a Adam Smith là nhân t  ể ấ ứ ậ ế ủ ố con người. 

Theo Adam Smith xã h i là liên minh c a nh ng m i quan h  trao đ i. Thiên ộ ủ ữ ố ệ ổ

hướng trao đ i là đ c tính v n có c a con ngổ ặ ố ủ ười. Ch  có trao đ i và thông qua ỉ ổ

th c hi n nh ng vi c trao đ i thì con ngự ệ ữ ệ ổ ười ta m i c m th y th a mãn. “Hãy ớ ả ấ ỏ

đ a cho tôi cái mà tôi c n, tôi s  đ a cho anh cái mà anh c n”. Ông cho r ng đó ư ầ ẽ ư ầ ằ

là m t thiên hộ ướng ph  bi n và t t y u c a xã h i.ổ ế ấ ế ủ ộ

Adam Smith cho r ng t  tằ ư ưởng t  do kinh t  (bàn tay vô hình) có nghĩa là: Trongự ế  

n n kinh t  th  trề ế ị ường, các cá nhân tham gia mu n t i đa hóa l i nhu n cho ố ố ợ ậ mình. Ai cũng mu n th  cho nên vô hình trung đã thúc đ y s  phát tri n và c ngố ế ẩ ự ể ủ  

c  l i ích cho c  c ng đ ng. Theo Adam Smith, chính quy n m i qu c gia ố ợ ả ộ ồ ề ỗ ố không c n can thi p vào cá nhân và doanh nghi p, c  đ  nó t  do ho t đ ng ầ ệ ệ ứ ể ự ạ ộ kinh doanh; ông k t lu n: "S  giàu có c a m i qu c gia đ t đế ậ ự ủ ỗ ố ạ ược không ph i ả

do nh ng quy đ nh ch t ch  c a nhà nữ ị ặ ẽ ủ ước, mà do b i t  do kinh doanh" ­ T  ở ự ư

tưởng này đã ch  ng  trong su t th  k  XIX.ế ự ố ể ỉ

Theo lý lu n này, thì ho t đ ng c a m i thành viên trong xã h i ch  mang m c ậ ạ ộ ủ ỗ ộ ỉ ụ đích b o v  l i ích c a riêng mình; thông thả ệ ợ ủ ường, không có ch  đ nh c ng c  ủ ị ủ ố

l i ích công c ng và cũng không bi t mình đang c ng c  l i ích này   m c đ  ợ ộ ế ủ ố ợ ở ứ ộ nào. Tuy nhiên khi đó, h  th ng th  trệ ố ị ường và c  ch  giá c  s  ho t đ ng m t ơ ế ả ẽ ạ ộ ộ cách t  phát vì l i ích c a t t c  m i ngự ợ ủ ấ ả ọ ười nh  th  có m t bàn tay vô hình đ yư ể ộ ầ   thi n ý đi u khi n toàn b  quá trình xã h i và s  đi u khi n t  phát này còn có ệ ề ể ộ ộ ự ề ể ự

hi u qu  h n c  khi có ý đ nh làm vi c này.ệ ả ơ ả ị ệ

Thuy t c a Smith ch ng l i t  tế ủ ố ạ ư ưởng c a ch  nghĩa tr ng thủ ủ ọ ương (yêu c u có ầ

s  can thi p c a nhà nự ệ ủ ước vào kinh t ), là m m m ng cho đòi h i đế ầ ố ỏ ượ ực t  do  kinh doanh, có s  thích h p v i ch  nghĩa t  b n trong m t th i kì dài. Tuy ự ợ ớ ủ ư ả ộ ờ nhiên sau này, th c t  đã cho th y nh ng đi m ch a hoàn toàn h p lý c a ự ế ấ ữ ể ư ợ ủ

thuy t này, và ngế ười ta v n ph i dùng đ n nhà nẫ ả ế ước là "bàn tay h u hình" thôngữ   qua lu t pháp, thu  và các chính sách kinh t  đ  đi u ch nh n n kinh t  xã h i ậ ế ế ể ề ỉ ề ế ộ

k t h p v i c  ch  t  đi u ch nh theo thuy t bàn tay vô hình đ  thúc đ y s  ế ợ ớ ơ ế ự ề ỉ ế ể ẩ ự phát tri n v  kinh t  xã h i c a đ t nể ề ế ộ ủ ấ ước

M t ví d  d  nh n th y c a "bàn tay vô hình" trong quy lu t cung c u c a th  ộ ụ ễ ậ ấ ủ ậ ầ ủ ị

trường là v n đ  ki m soát giá c a các lo i hàng hóa. Khi giá c  không đấ ề ể ủ ạ ả ượ ự c t

do đ nh đo t b i quy lu t cung c u ho c b  ngăn c n th c hi n   m c "arm's ị ạ ở ậ ầ ặ ị ả ự ệ ở ứ length" (thu n mua v a bán) thì m c nhiên s  hình thành nên m t th  trậ ừ ặ ẽ ộ ị ường 

ng m mà ngầ ười ta quen g i là th  trọ ị ường "ch  đen", vợ ượt hoàn toàn ra kh i ý chíỏ  

c a b t c  c  quan có th m quy n nào. Khi đủ ấ ứ ơ ẩ ề ược h i “Chính sách kinh t  nào ỏ ế

phù h p v i tr t t  t  nhiên?” Adam Smith đã tr  l i: T  do c nh tranh. Xã h i ợ ớ ậ ự ự ả ờ ự ạ ộ

mu n giàu có ph i phát tri n kinh t  theo tinh th n t  do.ố ả ể ế ầ ự

II. Đ c đi m ph ặ ể ươ ng pháp lu n c a Adam Smith ậ ủ

Phương pháp lu n c a Adam Smith d a trên tr t t  t  do, th  hi n trong t  ậ ủ ự ậ ự ự ể ệ ư

tưởng tr t t  t  nhiên, cho r ng m t xã h i h p v i t  nhiên là xã h i t  do ậ ự ự ằ ộ ộ ợ ớ ự ộ ự

c nh tranh giao l u trao đ i hàng hóa. B ng phạ ư ổ ằ ương pháp lu n tr u tậ ừ ượng ông 

c  g ng phân tích b n ch t bên trong c a xã h i t  s n. Nh ng ông l i cho ố ắ ả ấ ủ ộ ư ả ư ạ

r ng nhi m v  quan tr ng c a n n kinh t  h c c  đi n là mô t  b c tranh c  ằ ệ ụ ọ ủ ề ế ọ ổ ể ả ứ ụ

th  c a đ i s ng kinh t  đ  v ch ra các chính sách kinh t  Đi u đó d n đ n ể ủ ờ ố ế ể ạ ế ề ẫ ế

tính hai m t trong phặ ương pháp lu n c a Adam Smith. Mâu thu n này d n đ n ậ ủ ẫ ẫ ế

mâu thu n trong lý lu n kinh t  c a ông.ẫ ậ ế ủ

Cũng t  đây đã đ  ra hai trừ ề ường phái kinh t  khác nhau: trế ường c a D.Ricardo, ủ

K.Marx và trường phái c a Say, Malthus…ủ

Mô hình c  đi n c a A.Smith ổ ể ủ

C nh  ạ

Tranh

Trao đ i ổ Phân công

lao đ ng ộ Thu nh p c a ậ ủ  

nh ng ng ữ ườ i có  

hi u qu  nh t ệ ả ấ

Sôi đ ng cung ộ Vi c làm ệ Tăng c ườ ng Ti t ki m ế ế

III. Nh ng lý lu n kinh t  c  b n c a Adam Smith ữ ậ ế ơ ả ủ

1. Phê phán ch  đ  phong ki n và lu n ch ng c ế ộ ế ậ ứ ươ ng lĩnh kinh t  c a giai c p  ế ủ ấ

t  s n ư ả

+ Ông phê phán tính ch t ăn bám c a b n quý t c phong ki n, theo ông "các đ i ấ ủ ọ ộ ế ạ

bi u để ược kính tr ng nh t trong xã h i" nh : nhà vua, quan l i, sĩ quan, th y ọ ấ ộ ư ạ ầ tu  cũng gi ng nh  nh ng ngố ư ữ ười tôi t , không s n xu t ra m t giá tr  nào c ớ ả ấ ộ ị ả + Ông phê phán ch  đ  thu  khoá đ c đoán nh  thu  đánh theo đ u ngế ộ ế ộ ư ế ầ ười, ch  ế

đ  thu  thân có tính ch t lãnh đ a, ch  đ  thu  hà kh c ngăn c n vi c tích lu  ộ ế ấ ị ế ộ ế ắ ả ệ ỹ

c a nông dân.ủ

+ Ông lên án ch  đ  th a k  tài s n nh m b o v  đ c quy n c a quý t c, coi ế ộ ừ ế ả ằ ả ệ ặ ề ủ ộ

đó là "th  ch  dã man" ngăn c n vi c phát tri n c a s n xu t nông nghi p.ể ế ả ệ ể ủ ả ấ ệ + Ông bác b  vi c h n ch  buôn bán lúa m  vì nó gây khó khăn cho s n xu t ỏ ệ ạ ế ỳ ả ấ nông nghi p.ệ

+ Ông v ch rõ tính ch t vô lý v  m t kinh t  c a ch  đ  lao d ch và ch ng ạ ấ ề ặ ế ủ ế ộ ị ứ minh tính ch t  u vi t c a ch  đ  lao đ ng t  do làm thuê.ấ ư ệ ủ ế ộ ộ ự

+ Ông k t lu n: ch  đ  phong ki n là m t ch  đ  "không bình thế ậ ế ộ ế ộ ế ộ ường": là s n ả

ph m c a s  đ c đoán, ng u nhiên và d t nát c a con ngẩ ủ ự ộ ẫ ố ủ ười, đó là m t ch  đ  ộ ế ộ trái v i tr t t  ng u nhiên và mâu thu n v i yêu c u c a khoa h c kinh t  chínhớ ậ ự ẫ ẫ ớ ầ ủ ọ ế  

tr  Theo ông n n kinh t  bình thị ề ế ường là n n kinh t  phát tri n trên c  s  t  do ề ế ể ơ ở ự

c nh tranh, t  do m u d ch.ạ ự ậ ị

2. Phê phán ch  nghĩa tr ng th ủ ọ ươ ng

+ Adam Smith là ngườ ứi đ ng trên l p trậ ường c a t  b n công nghi p đ  phê ủ ư ả ệ ể phán ch  nghĩa tr ng thủ ọ ương. Ông xác đ nh đánh tan ch  nghĩa tr ng thị ủ ọ ương là 

ni m quan tr ng b c nh t đ  đánh tan  o tệ ọ ậ ấ ể ả ưởng làm giàu b ng thằ ương nghi p.ệ + Ông phê phán ch  nghĩa tr ng thủ ọ ương đã đ  cao quá m c vai trò c a ti n t  ề ứ ủ ề ệ Theo ông, s  giàu có không ph i   ch  có ti n mà là   ch  ngự ả ở ỗ ề ở ỗ ười ta có th  mua ể

được cái gì v i ti n. Ông cho r ng l u thông hàng hoá ch  thu hút đớ ề ằ ư ỉ ược m t s  ộ ố

ti n nh t đ nh và không bao gi  dung n p quá s  đó.ề ấ ị ờ ạ ố

+ Ông phê phán ch  nghĩa tr ng thủ ọ ương đ  cao quá m c vai trò c a ngo i ề ứ ủ ạ

thương và cách làm giàu b ng cách trao đ i không ngang giá. Ông cho r ng vi cằ ổ ằ ệ   nâng cao t  su t l i nhu n trong thỷ ấ ợ ậ ương nghi p b ng đ c quy n thệ ằ ộ ề ương 

nghi p s  làm ch m vi c c i ti n s n xu t. Mu n làm giàu ph i phát tri n s n ệ ẽ ậ ệ ả ế ả ấ ố ả ể ả

xu t.ấ

+ Ông phê phán ch  nghĩa tr ng thủ ọ ương d a vào nhà nự ước đ  cể ưỡng b c kinh ứ

t , ông cho r ng ch c năng c a nhà nế ằ ứ ủ ước là đ u tranh ch ng b n t i ph m, k  ấ ố ọ ộ ạ ẻ thù nhà nước có th  th c hi n ch c năng kinh t  khi các ch c năng đó vể ự ệ ứ ế ứ ượt  quá s c c a các ch  xí nghi p riêng l  nh  xây d ng đứ ủ ủ ệ ẻ ư ự ường sá, sông ngòi và các  công trình l n khác. Theo ông, s  phát tri n kinh t  bình thớ ự ể ế ường không c n có ầ

s  can thi p c a nhà nự ệ ủ ước

3. Phê phán ch  nghĩa tr ng nông ủ ọ

+ M c tiêu phê phán c a ông là đánh tan các  o tụ ủ ả ưởng c a phái tr ng nông v  ủ ọ ề tính ch t đ c bi t c a nông nghi p, và phá v  nh ng lu n đi m k  l  c a h  ấ ặ ệ ủ ệ ỡ ữ ậ ể ỳ ạ ủ ọ

v  tính ch t không s n xu t c a công nghi p.ề ấ ả ấ ủ ệ

+ Ông phê phán quan đi m c a tr ng nông coi giai c p th  th  công, ch  công ể ủ ọ ấ ợ ủ ủ

trường là giai c p không s n xu t.ấ ả ấ

+ Ông đ a ra nhi u lu n đi m đ  ch ng minh ngành công nghi p là m t ngành ư ề ậ ể ể ứ ệ ộ

s n xu t v t ch t nh  lu n đi m v  năng su t lao đ ng, tích lu  t  b n ả ấ ậ ấ ư ậ ể ề ấ ộ ỹ ư ả

4. Lý lu n v  thu  khoá ậ ề ế

+ Adam Smith là ngườ ầi đ u tiên lu n ch ng cậ ứ ương lĩnh thu  khoá c a giai c p ế ủ ấ

t  s n, chuy n gánh n ng thu  khoá cho đ a ch  và t ng l p lao đ ng, ông xác ư ả ể ặ ế ị ủ ầ ớ ộ

đ nh thu nh p c a nhà nị ậ ủ ước có th  t  hai ngu n: m t là t  qu  đ c bi t c a ể ừ ồ ộ ừ ỹ ặ ệ ủ nhà nước, t  b n đem l i l i nhu n, ru ng đ t đem l i đ a tô, hai là l y t  thu ư ả ạ ợ ậ ộ ấ ạ ị ấ ừ

nh p c a t  nhân b t ngu n t  đ a tô. l i nhu n, ti n công.ậ ủ ư ắ ồ ừ ị ợ ậ ề

+ Ông đ a ra b n nguyên t c đ  thu thu :ư ố ắ ể ế

­ Các th n dân ph i có nghĩa v  nuôi chính ph , "tu  theo kh  năng và s c l c ầ ả ụ ủ ỳ ả ứ ự

c a mình". ủ

­ Ph n thu  m i ngầ ế ỗ ười đóng ph i đả ược quy đ nh m t cách chính xác.ị ộ

­ Ch  thu vào th i gian thu n ti n, và v i phỉ ờ ậ ệ ớ ương th c thích h p.ứ ợ

­ Nhà nước chi phí ít nh t vào công vi c thu thu ấ ệ ế

+ Ông đ a ra hai lo i thu  ph i thu: đó là thu  tr c thu và thu  gián thu:ư ạ ế ả ế ự ế

­ Thu  tr c thu là thu  đánh tr c ti p vào thu nh p: đ a tô, l i nhu n, ti n công, ế ự ế ự ế ậ ị ợ ậ ề

và tài s n k  th a.ả ế ừ

­ Thu  gián thu, ông cho r ng không nên đánh thu  vào các v t ph m tiêu dùng ế ằ ế ậ ẩ thi t y u, nên đánh thu  vào các hàng xa x  đ  đi u ti t thu nh p c a nh ng ế ế ế ỉ ể ề ế ậ ủ ữ

người "s ng trung bình ho c cao h n trung bình".ố ặ ơ

5. Lý lu n v  kinh t  hàng hoá ậ ề ế

* Lý lu n v  phân công lao đ ng ậ ề ộ

+ Adam Simith cho r ng phân công lao đ ng là s  ti n b  h t s c vĩ đ i trong ằ ộ ự ế ộ ế ứ ạ

s  phát tri n s c s n xu t lao đ ng.ự ể ứ ả ấ ộ

+ Ông cho r ng phân công lao đ ng s  làm tăng thêm hi u su t lao đ ng, tăng ằ ộ ẽ ệ ấ ộ năng su t lao đ ng.ấ ộ

+ Ông kh ng đ nh nguyên nhân d n đ n phân công lao đ ng là trao đ i, nên ẳ ị ẫ ế ộ ổ

m c đ  phân công ph  thu c vào quy mô th  trứ ộ ụ ộ ị ường, đi u ki n đ  th c hi n ề ệ ể ự ệ phân công là m t đ  dân s  cao và s  phát tri n c a giao thông liên l c.ậ ộ ố ự ể ủ ạ

Cũng theo Adam Smith phân công lao đ ng có 3  u đi m: m t là, tay ngh  và ộ ư ể ộ ề

k  thu t s n xu t c a ngỹ ậ ả ấ ủ ười công nhân tang lên; hai là, ti t ki m th i gian ế ệ ờ chuy n t  d ng lao đ ng này sang d ng lao đ ng khác; ba là, có kh  áp d ng ể ừ ạ ộ ạ ộ ả ụ các phương pháp s n xu t m i và đi u ki n cho máy móc ra đ i. Rõ rang ông ả ấ ớ ề ệ ờ

đã l  l n gi a phân công lao đ ng trong xã h i v i phân công lao đ ng trong ẫ ộ ữ ộ ộ ớ ộ công trường th  công xem xã h i nh  m t công trủ ộ ư ộ ường th  công m  r ng. ủ ở ộ

Đ ng th i, Adam Smith cho r ng nguyên nhân xu t hi n và phát tri n c a phân ồ ờ ằ ấ ệ ể ủ

công lao đ ng là khuynh hộ ướng ích l i cá nhân và khuynh hợ ướng trao đ i.ổ

* Lý lu n v  ti n t ậ ề ề ệ

Adam Simith đã trình bày l ch s  ra đ i c a ti n t  thông qua s  phát tri n c a ị ử ờ ủ ề ệ ự ể ủ

l ch s  trao đ i, t  súc v t làm ngang giá đ n kim lo i vàng, ông đã nhìn th y sị ử ổ ừ ậ ế ạ ấ ự  phát tri n c a các hình thái giá tr  Ông đã ch  ra b n ch t c a ti n là hàng hoá ể ủ ị ỉ ả ấ ủ ề

đ c bi t làm ch c năng phặ ệ ứ ương ti n l u thông và đ c bi t coi tr ng ch c năng ệ ư ặ ệ ọ ứ này c a ti n t  Nó là phủ ề ệ ương ti n đ  kh c ph c khó khăn c a trao đ i hàng ệ ể ắ ụ ủ ổ hóa tr c ti p, là “chi c bánh xe vĩ đ i c a l u thông”. Ông là ngự ế ế ạ ủ ư ườ ầi đ u tiên  khuyên nên dùng ti n gi y.ề ấ

A. Smith là người có nhi u đóng góp khi nghiên c u ngu n g c và cách s  d ngề ứ ồ ố ử ụ  

ti n t  c a các dân t c trên th  gi i. Ch ng h n v  sò đề ệ ủ ộ ế ớ ẳ ạ ỏ ượ ử ục s  d ng nh  ti n ư ề

t     n Đ  cá tuy t khô (Newfoundland), thu c lá (Virginia) đ ng (La Mã c  ệ ở Ấ ộ ế ố ồ ổ

đ i), vàng và b c đạ ạ ượ ử ục s  d ng   các qu c gia giàu có.ở ố

Ông đã có quan đi m đúng v  s  lể ề ố ượng ti n c n thi t trong lĩnh v c l u thông ề ầ ế ự ư

là do giá c  quy đ nh.ả ị

Trong lý lu n c a A.Smith còn có h n ch  là: không hi u đ y đ  b n ch t c a ậ ủ ạ ế ể ầ ủ ả ấ ủ

ti n, còn nh m l n giá tr  ti n v i s  lề ầ ẫ ị ề ớ ố ượng ti n, không th y h t các ch c năng ề ấ ế ứ

c a ti n t ủ ề ệ

* Lý lu n v  giá tr  ­ lao đ ng ậ ề ị ộ

+ Adam Simith đã đ a ra thu t ng  khoa h c là giá tr  s  d ng và giá tr  trao ư ậ ữ ọ ị ử ụ ị

đ i, khi phân tích v  giá tr  trao đ i ông đã ti n hành phân tích qua các bổ ề ị ổ ế ước:

­ Xét hàng hoá trao đ i v i lao đ ng: Ông cho r ng, thổ ớ ộ ằ ước đo th c t  c a giá tr  ự ế ủ ị hàng hoá là lao đ ng nên giá tr  hàng hoá là do lao đ ng s ng mua độ ị ộ ố ược. Nh  ư

v y là ông đã đ ng nh t giá tr  là lao đ ng k t tinh trong hàng hoá v i lao đ ng ậ ồ ấ ị ộ ế ớ ộ

mà hàng hoá đó đ i đổ ược

­ Xét trao đ i hàng hoá v i hàng hoá: Ông vi t: "giá tr  trao đ i c a chúng b ng ổ ớ ế ị ổ ủ ằ

m t lộ ượng hàng hoá nào đó". Nh  v y giá tr  trao đ i c a hàng hoá là quan h  ư ậ ị ổ ủ ệ

t  l  v  s  lỷ ệ ề ố ượng gi a các hàng hoá.ữ

­ Xét trao đ i hàng hoá thông qua ti n t : Theo ông, khi ch m d t n n thổ ề ệ ấ ứ ề ương  nghi p v t đ i v t thì giá tr  hàng hoá đệ ậ ổ ậ ị ược đo b ng ti n và giá c  hàng hoá là ằ ề ả

bi u hi n b ng ti n c a giá tr , giá c  hàng hoá có hai lo i thể ệ ằ ề ủ ị ả ạ ước đo đó là lao 

đ ng và ti n t , trong đó thộ ề ệ ước đo là lao đ ng là thộ ước đo chính xác nh t c a ấ ủ giá tr , còn ti n t  ch  là thị ề ệ ỉ ước đo trong m t th i gian nh t đ nh mà thôi.ộ ờ ấ ị

V  đ nh nghĩa giá tr  ông có hai quan đi m:ề ị ị ể

Th  nh t, giá tr  lao đ ng trong t t c  các ngành s n xu t v t ch t t o ra nó và ứ ấ ị ộ ấ ả ả ấ ậ ấ ạ

được đo b ng chi phí lao đ ng.   đây ông đ  c p đ n giá tr  lao đ ng gi n đ nằ ộ Ở ề ậ ế ị ộ ả ơ  

và ph c t p. Ông kh ng đ nh r ng trong m t đ n v  th i gian, lao đ ng có ứ ạ ẳ ị ằ ộ ơ ị ờ ộ

chuyên môn t o ra m t giá tr  lao đ ng l n h n gi n đ n. V i đ nh nghĩa này ạ ộ ị ộ ớ ơ ả ơ ớ ị ông được xem là cha đ  c a lý lu n giá tr  ­ lao đ ng.ẻ ủ ậ ị ộ

Th  hai, giá tr  đứ ị ược quy t đ nh b i s  lao đ ng có th  mua đế ị ở ố ộ ể ược hàng hóa này  (giá tr  b ng v i ti n c a công nhân). Theo A.Smith đ nh nghĩa này không mâu ị ằ ớ ề ủ ị