Nhằm tìm hiểu mối liên quan giữa Eczema với mẫn cảm thức ăn ở trẻ dưới 5 tuổi. Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa việc trẻ đã từng mẫn cảm thức ăn với Eczema. Trẻ mẫn cảm với bánh, kẹo có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với mắc Eczema.
Trang 1Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 22 * Số 4 * 2018
MỐI LIÊN QUAN GIỮA ECZEMA VỚI MẪN CẢM THỨC ĂN
Ở TRẺ DƯỚI 5 TUỔI QUA SỰ GHI NHẬN CỦA CHA, MẸ TRẺ TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA MAI, CẦU GIẤY, HÀ NỘI
Lưu Thị Mỹ Thục*, Phạm Thu Hiền*, Đỗ Mạnh Hùng*
TÓM TẮT
Mục tiêu: Nhằm tìm hiểu mối liên quan giữa Eczema với mẫn cảm thức ăn ở trẻ dưới 5 tuổi
Phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang
Kết quả: Chúng tôi tiến hành nghiên cứu 497 trẻ dưới 5 tuổi trên tại trường mầm non Hoa Mai, Cầu Giấy,
Hà Nội năm 2014 Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa việc trẻ đã từng mẫn cảm thức ăn với Eczema (p<0,01) Không có mối liên quan giữa Eczema với mẫn cảm với các nhóm thức ăn: thức ăn thiết yếu, thức ăn thiết yếu không gồm bao gồm sữa, mẫn cảm với sữa, mẫn cảm với các loại hạt (p>0,05) Trẻ mẫn cảm với bánh, kẹo có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với mắc Eczema (p<0,01)
Kết luận: Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa việc trẻ đã từng mẫn cảm thức ăn với Eczema Trẻ mẫn
cảm với bánh, kẹo có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với mắc Eczema
Từ khóa: Chàm, mẫn cảm, thức ăn, trẻ dưới 5 tuổi
ABSTRACT
THE LINK BETWEEN ECZEMA AND FOOD SENSITIVITY IN CHILDREN UNDER FIVE
ACCORDING TO PARENT’S EVALUATION AT HOA MAI KINDERGARTEN CAU GIAY, HANOI
Luu Thi My Thuc, Pham Thu Hien, Do Manh Hung
* Ho Chi Minh City Journal of Medicine * Vol 22 - No 4- 2018: 262 – 265
Objectives: To find the link between Eczema and food sensitivity in children under five at Hoa Mai kinder
garten, Cau Giay, Hanoi in 2014
Method: Cross-sectional study
Result: We conducted 497 childrens under five at Hoa Mai kinder garten, Cau Giay, Hanoi There was a
statistical link between children having food sensitivity and Eczema (p<0.01) There was no link between Eczema and sensitivity from some certain foods such as: fundamental foods, fundamental foods excluding milk, milk sensitivity and grain sensitivity (p>0.05) Children are being sensitive to biscuit and candy links to having eczema (p<0.01)
Conclusion: There was a statistical link between children having food sensitivity and Eczema Children are being sensitive to biscuit and candy links to having eczema
Keywords: Eczema, sensitivity, food, children under 5 years old
ĐẶT VẤN ĐỀ
Mẫn cảm với thức ăn phổ biến ở trẻ em,
theo nghiên cứu tại Thụy Điển cho thấy tỷ lệ
mẫn cảm với thức ăn ở trẻ có độ tuổi 7-8 tuổi
là 21,3%(2) Theo các kết quả nghiên cứu trên thế giới cho thấy, Eczema cũng là bệnh phổ biến, tại Mỹ ở trẻ em dưới 18 tuổi có 10,7%(6)
Tỷ lệ này cũng thay đổi theo các vùng địa lý
*Bệnh viện Nhi Trung Ương
Tác giả liên lạc: TS.BS Đỗ Mạnh Hùng Email: hungdm.nip@gmail.com ĐT: 0913304075
Trang 2Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 22 * Số 4 * 2018 Nghiên cứu Y học
hoặc sắc tộc ở Iran dưới 2% hoặc trên 16% ở
Nhật Bản và Thụy Điển(4)
Các dấu hiệu mẫn cảm thức ăn thường
xuất hiện ở một hoặc nhiều cơ quan, trong đó
đặc biệt ở da Một số tác giả đã chỉ ra rằng
mẫn cảm thức ăn có biểu hiện nhiều hơn các
dấu hiệu hoặc bệnh kèm theo như mày đay,
phù mạch, Eczema(1,3)
Tuy vậy, hiện chưa có nhiều nghiên cứu về
mối liên quan giữa Eczema và mẫn cảm với thức
ăn Nhằm tìm hiểu mối liên quan giữa Eczema
và mẫn cảm với thức ăn, qua đó có các biện pháp
phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị hiệu quả,
chúng tôi tiến hành nghiên cứu nhóm đối tượng
ở trẻ dưới 5 tuổi trên địa bàn Thành phố Hà Nội
năm 2014
Mục tiêu nghiên cứu
Nhằm tìm hiểu mối liên quan giữa Eczema
với mẫn cảm thức ăn ở trẻ dưới 5 tuổi
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
Trẻ em từ 0- 5 tuổi tại trường mầm non Hoa
Mai, Cầu Giấy, Hà Nội - năm 2014 và cha/mẹ các
em hiện đang học tại đây
Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu mô tả cắt ngang, nghiên cứu
định lượng
Cỡ mẫu
Cỡ mẫu được tính theo công thức:
p m
2
n = Cỡ mẫu
p = 0,213 giả định trẻ bị mẫn cảm với thức ăn
(theo các tác giả Thụy Điển là 21,3%)
Z = 1,96 (α = 0,05, độ tin cậy 95%, thu từ bảng
Z)
d = Tỷ lệ sai số cho phép trong nghiên cứu
được giả định là: 0,04
Ta tính được cỡ mẫu tối thiểu cần có là 403
trẻ, tuy vậy kết quả chúng tôi thu thập được 497
phụ huynh của các trẻ có độ tuổi dưới 5 tuổi
Tiêu chuẩn chẩn đoán Eczema
Theo tiêu chuẩn của UK Working Party’s Diagnostic Criteria for Atopic Dermatitis(5)
Thu thập số liệu
Khám sàng lọc kết hợp với phỏng vấn cha,
mẹ trẻ
KẾT QUẢ
Bảng 1 Mối liên quan giữa Eczema và việcđã từng mẫn cảm với thức ăn
Đã từng mẫn cảm với bất cứ thức ăn nào
Eczema
(95%CI) Mắc Không
n % n %
Mẫn cảm 11 23,91 35 76,09
0,0072 2,59 (1,15-5,51) Không 55 12,20 396 87,80
Tổng 66 13,28 431 86,72
Nhận xét: Có mối liên quan có ý nghĩa thống
kê giữa trẻ đã từng mẫn cảm với thức ăn và bệnh eczema (p<0,01), trong đó nguy cơ Eczema ở nhóm trẻ mẫn cảm với thức ăn cao gấp 2,59 lần
nhóm trẻ không mẫn cảm với thức ăn
Bảng 2 Mối liên quan giữa Eczme và mẫn cảm với các nhóm thức ăn
Mẫn cảm thức ăn
Eczema
p OR (95%CI) Mắc Không
n % n %
Thức ăn thiết yếu bao gồm cả sữa
Mẫn cảm 6 17,65 28 82,35 0,437
1,44 (0,47-3,74) Không 60 12,96 403 87,04
Thức ăn thiết yếu không bao gồm sữa
Mẫn cảm 5 16,13 26 83,87
0,629
1,28 (0,37-3,55) Không 61 13,09 405 86,91
Mẫn cảm với sữa
Mẫn cảm 3 18,75 13 81,25 0,512
1,53 (0,27-5,79) Không 63 13,10 418 86,90
Mẫn cảm với các loại hạt
Mẫn cảm 2 15,38 11 84,62 0,821
1,19 (0,13-5,65) Không 64 13,22 420 86,78
Bánh, kẹo,
đồ uống có ga,cồn,
Mẫn cảm 7 10.61 8 1.86 <0,001
6,27 (1,85-20,49) Không 59 89.39 423 98.14
Tổng 66 13,28 431 86,72
Nhận xét: Nhóm thức ăn thiết yếu trong
nghiên cứu của chúng tôi gồm có: Thịt, trứng, cá,
Trang 3Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 22 * Số 4 * 2018
tôm, cua, sữa, thức ăn được chế biến từ ngũ cốc
(gạo, ngô, bột mỳ), đậu nành
Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên
quan có ý nghĩa thống kê giữa mắc eczema với
mẫn cảm các nhóm thức ăn được chế biến công
nghiệp gồm bánh, kẹo, đồ uống có ga, có cồn
đóng chai (p<0,001), trong đó nguy cơ trẻ mắc
Eczma ở nhóm trẻ mẫn cảm với bánh, kẹo, đồ
uống có ga, cồ cao gấp 6,27 lần nhóm trẻ không mẫn cảm
Không có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa Eczema với mẫn cảm với các nhóm thức ăn thiết yếu bao gồm sữa, thức ăn thiết yếu không bao gồm sữa, mẫn cảm với ữa, các loại hạt Mặc
dù vậy OR luôn có giá trị lớn hơn 1
Bảng 2 Mối liên quan giữa Eczema và mẫn cảm một số loạithức ăn cụ thể
Mẫn cảm với loại thức ăn
Eczema
Trứng gà Có 2 13,33 13 86,67 0,995 1,005 (0,11;4,60)
Thực phẩm có trứng Có 1 8,33 11 91,67 0,6093 0,59 (0,01;4,17)
(0,01;4,17)
(0,25;15,11)
(0,2;6,24)
(0,08;3,33)
Đồ uống
có ga, có cồn
(0,54-16,48)
(1,35-23,47)
Nhận xét: Có mối liên quan có ý nghĩa thống
kê giữa việc trẻ mẫn cảm với các loại bánh, kẹo
với bệnh Eczema (p<0,01), trong đó trẻ mẫn cảm
với bánh kẹo có nguy cơ Eczema cao hơn gấp
5,81 lần trẻ không mẫn cảm
Nghiên cứu cũng cho thấy không tìm thấy
mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa bệnh
Eczema với các thức ăn trứng, thực phẩm chứa
trứng, sữa bò, các sản phẩm chứa sữa bò, ngũ
cốc, cá, tôm, cua (giáp xác), lạc, các loại hạt khác,
đồ uống có ga, có cồn (p>0,05)
BÀN LUẬN
Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy tỷ lệ trẻ
mẫn cảm với thức ăn và mắc Eczema là 23,91%,
trẻ mắc Eczema không mẫn cảm với thức ăn có
tỷ lệ 12,2% Kết quả nghiên cứu trẻ từng mẫn cảm với thức ăn có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với Eczema ở trẻ dưới 5 tuổi (p<0,01) Kết quả nghiên cứu này tương tự với nghiên cứu của các đồng nghiệp tại Thụy Điển ở trẻ 7-8 tuổi, trong đómối liên quan giữa mẫn cảm với thức ăn
và Eczema (p<0,001), tỷ lệ mẫn cảm với thức ăn ở nhóm mắc Eczema là 42,1% và nhóm không mắc Eczema là 17,6%(2)
Trong nghiên cứu, không có mối liên quan
có ý nghĩa thống kê giữa Eczema với mẫn cảm với các nhóm thức ăn thiết yếu bao gồm sữa, thức ăn thiết yếu không bao gồm sữa, mẫn cảm với ữa, các loại hạt (p>0,05) Tuy nhiên, nghiên cứu lại chỉ ra rằng mẫn cảm các loại thức ăn như bánh, nước giải khát có ga, có cồn có ảnh hưởng
Trang 4Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 22 * Số 4 * 2018 Nghiên cứu Y học
đến bệnh Eczema (p<0,001), tuy vậy các chỉ số
chênh đều có giá trị lớn hơn 1, tức là yếu tố góp
phần gây lên bệnh So sánh với kết quả nghiên
cứu của các tác giả tại Thụy Điển ở nhóm trẻ 7-8
tuôi, trong đó có mối liên quan giữa Eczema với
mẫn cảm với các nhóm thức ăn thiết yếu, các
nhóm thức ăn thiết yếu không bao gồm sữa, mẫn
cảm với sữa, mẫn cảm với các loại quả và hạt
(p<0,001), tỷ lệ trẻ mắc Eczema mẫn cảm nhóm
thức ăn thiết yếu là 22,3%, trẻ mắc Eczema mẫn
cảm với nhóm thức ăn thiết yếu không bao gồm
sữa là 12,2%, trẻ mắc Eczema mẫn cảm với sữa là
14%, trẻ eczema mẫn cảm với các loại hoa quả và
hạt là 33,5%(2)
Khi phân tích xác định mối liên quan giữa
Eczema với từng loại thức ăn cụ thể chúng tôi
thấy rằng không có mối liên quan có ý nghĩa
thống kê giữa bệnh Eczema với các thức ăn
trứng, thực phẩm chứa trứng, sữa bò, các sản
phẩm chứa sữa bò, ngũ cốc, cá, tôm, cua (giáp
xác), lạc, các loại hạt khác, đồ uống có ga, có cồn
(p>0,05) Trong khi đó, Eczema có mối liên quan
có ý nghĩa thống kê với mẫn cảm bánh, kẹo
(p<0,001) Như vậy, có thể trong bánh, kẹo có
chứa một số chất dị nguyên nào đó ảnh hưởng
đến Eczema và mẫn cảm thức ăn ở trẻ Trong khi
đó, qua tìm hiểu cho thấy đa phần trẻ em có thói
quen ăn bánh kẹo do người thân mua
KẾT LUẬN
Từ kết quả phân tích 497 trẻ dưới 5 tuổi trên
địa bàn Thành phố Hà Nội nhằm xác định mối
liên quan giữa Eczema và mẫn cảm thức ăn, kết
quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy có mối
liên qua có ý nghĩa thống kê giữa Eczema và
mẫn cảm thức ăn (p<0,01), khi phân tích cụ thể
từng loại thức ăn thì có mối liên quan giữa Eczema với mẫn cảm với bánh, kẹo
KIẾN NGHỊ
Từ kết quả nghiên cứu các bậc phụ huynh cần cẩn thận khi cho trẻ ăn các loại bánh kẹo, cần tìm hiểu rõ xuất xứ, chất lượng các loại bánh kẹo khi cho trẻ ăn Bên cạnh đó cần có nghiên cứu nhằm có thêm bằng chứng về vai trò và ảnh hưởng giữa Eczema với mẫn cảm với thức ăn nhằm có biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Gupta RS, Springston EE, Smith B, Pongracic J, Holl JL, Warrier MR (2013) Parent report of physician diagnosis in
pediatric food allergy J Allergy Clin Immunol; 131:p.150-156
2 Östblom E, Lilja G, Pershagen G, van Hage M, Wickman M (2008) Phenotypes of food hypersensitivity and development
of allergic diseases during the first 8 years of life Clin Exp
Allergy; 38:p.1325-1332
3 Roehr CC, Edenharter G, Reimann S, Ehlers I, Worm M, Zuberbier T (2004) Food allergy and non-allergic food
hypersensitivity in children and adolescents Clin Exp Allergy;
34:p.1534-1541
4 Shaw TE, Currie GP, Koudelka CW, Simpson EL (2011) Eczema prevalence in the United States: data from the 2003
National Survey of Children’s Health J Invest Dermatol
Jan;131(1):p.67-73
5 Strinnholm A,Winberg A, West C, Hedman L, Rönmark E (2014), Food hypersensitivity is common in Swedish schoolchildren, especially oral reactions to fruit and
gastrointestinal reactions to milk, Acta Paediatr;
103(12):p.1290-1296
6 Williams HC, Burney PGJ, Pembroke AC, Hay RJ (1994) The U.K.Working Party’s Diagnostic Criteria for Atopic
Dermatitis III Independent hospital validation British Journal
of Dermatology 131, p.406-416
Ngày nhận bài báo: 11/04/2018 Ngày phản biện nhận xét bài báo: 17/05/2018 Ngày bài báo được đăng: 30/06/2018