Giới thiệu bộ nong lỗ thông xoang hàm cải tiến do BS CKII Nguyễn Vĩnh Phước tự tạo, bộ nong gồm 3 kim thăm dò có đường kính 1.8 mm với các góc cong 70º, 90º, 110º và 4 cây nong đường kính 3 mm, 4 mm, 5 mm, 6 mm.
Trang 1Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 19 * Số 5 * 2015
GIỚI THIỆU PHƯƠNG PHÁP NONG LỖ THÔNG XOANG HÀM
BẰNG BỘ NONG CẢI TIẾN “BSP”
Nguyễn Vĩnh Phước*, Đỗ Bảo Ngọc*, Châu Thị Mạnh Thu*, Huỳnh Khắc Cường*
TÓM TẮT
Tiêu chí phẫu thuật gây tổn hại tối thiểu đạt được điều trị tối đa là muc tiếu mà chúng tôi muốn đạt đến Nong lỗ thông bằng bóng ở Việt Nam với đại đa số bệnh nhân có điều kiện kinh tế không cao sẽ không khả thi Chúng tôi đã thay bóng nong bằng bộ nong cải tiến bằng thép không rỉ kết hợp với rửa mũi xoang nội soi bằng máy
Mục đích: Giới thiệu bộ nong lỗ thông xoang hàm cải tiến do BS CKII Nguyễn Vĩnh Phước tự tạo, bộ nong
gồm 3 kim thăm dò có đường kính 1.8 mm với các góc cong 70º, 90º, 110º và 4 cây nong đường kính 3 mm, 4
mm, 5 mm, 6 mm
Đối tượng: BN từ 18 tuổi trở lên, tại bệnh viện Thống Nhất
Thực hiện với phương tiện: - Nếu khu vực khe giữa hẹp: dùng spatule nhỏ nắn đuôi cuốn giữa vào vách
ngăn, spatule chuyên dụng nắn đuôi cuốn dưới vào vách mũi xoang làm rộng vùng khe giữa - Trước khi nong dùng kim thăm dò đầu tròn đưa vào khe mỏm móc để tìm lỗ thông xoang hàm Thay kim bằng cây nong 4mm, 5
mm, 6 mm
Kết quả: Chúng tôi đã điều trị cho 45 trường hợp BN Tất cả đều tiến triển tốt hơn Kiểm tra lỗ thông xoang
hàm qua nội soi sau 3 tháng thấy rỏ lỗ thông
Kết luận: Nong lỗ thông xoang hàm tại Bệnh viện Thống Nhất là một kỹ thuật mới để điều trị viêm xoang
hàm mạn tính Kết hợp với rửa mũi xoang nội soi là một bước hoàn thiện hơn các kỹ thuật điều trị tại chỗ viêm mũi xoang đem lại sự an toàn ít xâm lấn và hiệu quả
Từ khóa: thiệu bộ nong lỗ thông xoang hàm cải tiến, viêm xoang hàm mạn
ABSTRACT
THE PRESENTATION OF THE ENLARGED MAXILLARY OSTIUM PROCEDURE WITH THE IMPROVED INSTRUMENTS “BSP” IN MAXILLARY SINUSITIS TREATMENT IN THONG NHAT
HOSPITAL
Nguyen Vinh Phuoc, Do Bao Ngoc, Chau Thi Manh Thu, Huynh Khac Cuong
* Y Hoc TP Ho Chi Minh * Supplement of Vol 19 - No 5 - 2015: 358 - 361
Objective: The Minimally Invasive surgery, the maximum outcome Nowadays, there are many studies about Balloon Ostial Dilation for Treatment of Chronic Sinusitis However the costly is the problem, especially in Vietnam, the majority population has a low-income So that, we have changed from the Balloon to the improved instruments “bsp” which associated with the nasal irrigation and we received a great result
Method: Objective: patient older than 18, at Thong Nhat hospital, indication for FESS surgery Perform: In narrow middle meatus: using small spatule compresses the tail of middle turbinate medially; using specialized spatule compresses the tail of the inferior turbinate laterally to widen middle meatus Before the dilation: Putting the seeker needle into uncinate process finds the maxillary ostium Then we
* Khoa Tai Mũi Họng - Bệnh viện Thống Nhất
Trang 2Y Học TP Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 19 * Số 5 * 2015 Nghiên cứu Y học
change to dilator 3mm, 4mm, 5mm, and 6mm
Results: We have cured 45 cases All of them relieve the symptoms Follow-up examination after 3 months, obvious ostium maxillary through endoscope.
Conclusion: Enlarging maxillary ostium is the new procedure at Thong Nhat hospital to treat the
chronic maxillary sinusitis If we associated with the nasal irrigation and we get a perfect result
Keywords: Balloon Ostial Dilation, Chronic Sinusitis
ĐẶT VẤN ĐỀ
Phẫu thuật FESS ngày nay là một phẫu thuật
phổ biến và thông dụng với tiêu chí là phẫu
thuật hạn chế mức độ gây tổn thương cho vùng
mũi xoang Tuy nhiên vẫn một chừng mực nào
đó gây tổn thương đến mô của vùng hốc mũi
xoang
Tiêu chí phẫu thuật gây tổn hại tối thiểu đạt
được điều trị tối đa là một mục tiêu mà chúng tôi
muốn đạt đến
Hiện tại trên thế giới đã có rất nhiều công
trình nghiên cứu nong lỗ thông xoang hàm bằng
bóng Đây được xem là phẫu thuật với mức độ
xâm lân tối thiểu gần như là không xâm lấn
Tuy nhiên nong bằng bóng ở Việt Nam với
đại đa số bệnh nhân có điều kiệnkinh tế không
cao vì vậy sẽ không khả thi
Chúng tôi đã thay bóng nong bằng bộ nong
cải tiến bằng thép không rỉ kết hợp với rửa mũi
xoang nội soi bằng máy cho kết quả rất tốt
Hình 1: Nong lỗ thông xoang hàm bằng bóng
Giới thiệu bộ nong lỗ thông xoang hàm cải
tiến
Bộ nong gồm:
- 3 kim thăm dò có đường kính 1.8mm lỗ 0,7mm với các góc cong 70º, 90º, 110º
- Cây nong 3 mm, Cây nong 4 mm, Cây nong
5 mm, Cây nong 6 mm
Hình 2: Bộ nong lỗ thông xoang hàm cải tiến
Giới Thiệu Phương Pháp
Đối tượng áp dụng
Chúng tôi chỉ dùng phương pháp này cho bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên
Các phương tiện hổ trợ
Máy nội soi Olympus với màn hình chuyên dụng CRT của Sony
Ống nội soi cứng 0º - 30º
Trang 3Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 19 * Số 5 * 2015
Phòng nội soi
Máy hút có điều chỉnh áp lực
Máy phun xịt chuyên dụng
Đầu phun hút linh động
Thuốc co mạch: Rhinex 0,05%; Lidocain 10% đặt vào
hố mũi và các khe cuốn
Thuốc co mạch: Rhinex 0,05% xịt vào hố mũi
2 bên với bình xịt BSP
Xylocaine Jelly 2% dùng để tê hố mũi
Dung dịch Natri Clorid 9‰ dùng để rửa, dung dịch kháng sinh và dung dịch cortisone đưa vào mũi xoang sau khi rửa
Xylocaine Jelly 2% bôi vào đầu cây nong
Dung dịch Natri Clorid 9‰, dung dịch kháng sinh và dung dịch cortisone.sau khi nong được bơm rửa vào xoang hàm
Thực Hiện
Bệnh nhân được giới thiệu phương pháp và
cách thực hiện
Tiêu chuẩn như một bệnh nhân phẫu thuật
FESS
Đầu tiên BN ở tư thế ngồi được xịt thuốc co
mạch Rhinex 2 lần cách nhau 5 phút (tại khoa)
Khi nằm trên bàn phẫu thuật đặt mèche có
tẩm Lidocain 10% vào 2 hố mũi đợi từ
3 – 5 phút
Tiếp tục đẩy mèche tới lui dọc khe dưới khe
giửa khu vực phức hợp lỗ thông khe đến khi
bệnh nhân không còn cảm giác khó chịu
Đánh giá
Nếu khu vực khe giữa hẹp: dùng spatule nhỏ nắn đuôi cuốn giữa vào vách ngăn, spatule chuyên dụng nắn đuôi cuốn dưới vào vách mũi xoang làm rộng vùng khe giữa
Nếu vùng khe giữa rộng có thể tiến hàng phẫu thuật nong ngay
Trước khi nong dùng kim thăm dò đầu tròn đưa vào khe mỏm móc để tìm lỗ thông xoang hàm, có thể bơm một ít nước muối sinh lý để cảm giác thực sự vào xoang hàm
Nong lỗ thông:
Đầu tiên đặt cây nong 4mm vào khe mỏm móc theo hướng thẳng đứng Xoay nhẹ cây trong rảnh mỏm móc đến lỗ thông xoang hàm
Trang 4Y Học TP Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 19 * Số 5 * 2015 Nghiên cứu Y học
Ấn nhẹ đầu cây nong qua lỗ thông xoang
hàm đồng thời ngửa cán cây nong chạm vào
vách ngăn Tiếp tục đẩy đầu nong vào xâu hơn
đến cổ của cây nong Nếu thấy có dấu hiệu mỏm
móc trắng (dấu hiệu BSP) là cây nong đã lọt vào
lỗ thông xoang hàm
Thay lần lượt cây nong 5mm, 6mm Thao tác
như với cây 4mm
Rút cây nong và dùng ống hút cong hình
dấu ? để bơm rửa xoang hàm
KẾT QUẢ
Chúng tôi đã điều trị cho 45 trường hợp BN
Tất cả đều giảm và hết triệu chứng cơ năng
Kiểm tra lỗ thông xoang hàm qua nội soi sau 3
tháng thấy rõ lỗ thông Hiện tại chúng tôi tiếp
tục nghiên cứu một cách chi tiết hơn về đề tài
này
BÀN LUẬN
Ngày càng nhiều công trình nghiên cứu
cũng như ứng dụng những sản phẩm để thuận
tiện cho phẫu thuật nong lỗ thông xoang hàm
(Tuy nhiên các trang bị này rất đắt tiền) Đây là
phương pháp kết hợp thiết bị tiên tiến như máy nội soi mũi xoang với bộ nong lỗ thông xoang hàm cải tiến với chi phí thấp nhất Không cần phải chích tê nên sẽ an toàn hơn và đặc biệt mức
đô xâm lấn là tối thiểu
Phương pháp này chừng mực nào đó có thể cải thiện tình trạng khó chịu cho BN cải thiện các triệu chứng cơ năng cũng như thực thể đối với một số trường hợp có các bệnh lý nội khoa khác
đi kèm không cho phép phẫu thuật lớn
Tuy nhiên để thực hiện phương pháp này đôi khi phải hỗ trợ bởi các thủ thuật nhỏ như nắn cuốn dưới và giữa để làm rộng khe giữa
KẾT LUẬN
Phương pháp nong lỗ thông xoang hàm tại Bệnh viện Thống Nhất là một kỹ thuật mới để điều trị viêm xoang hàm mạn tính Phương pháp này kết hợp với rửa mũi xoang nội soi là một bước hoàn thiện hơn các kỹ thuật điều trị tại chỗ viêm mũi xoang trước đây nhằm đem lại sự an toàn ít xâm lấn và hiệu quả trong điều trị cho bệnh nhân viêm mũi xoang mạn tính
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 http://dfwsinus.com/office-balloon-sinuplasty/,2015
2 Monty V Triple MD In-office Balloon Sinuplasty
3 Nguyễn Tấn Phong (2001) Phẫu thuật nội soi chức năng cơ sở
Phẫu thuật xoang bướm Phẫu thuật nội soi chức năng xoang In: NXB Y Học Tp HCM; tr 138 – 140
4 Phạm Kiên Hữu (2010), Kỹ thuật mổ an toàn và hợp lý.Phẫu thuật nội soi xoang In: NXB Y Học Tp HCM; tr 104-107
5 Võ Tấn (1968) Thông chọc xoang hàm Tai mũi họng thực hành In: Nhà xuất bản Y học Tp HCM, tái bản 1989, tập I: tr
123 – 125