Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng của việc ứng dụng phần mềm E_LIBRARE tại thư viện Viện CNTT, đánh giá hiệu quả ứng dụng và đưa ra những đề xuất để hoàn thiện và phát triển các phân hệ trong phần mềm.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
KHOA THƯ VIỆN – THÔNG TIN
KHẢO SÁT VIỆC ỨNG DỤNG PHẦN MỀM E_LIBRARE TẠI THƯ VIỆN VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN – VIỆN KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN:
SINH VIÊN THỰC HIỆN:
LỚP:
Phạm Thị Phương Liên Nguyễn Thị Hạnh TV3 9
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành của mình em xin bày
tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban chủ nhiệm, các thầy
cô trong Khoa Thư viện Thông tin - Trường Đại học Văn hóa Hà Nội đã tận tâm giảng dạy, chỉ bảo, cung cấp những tri thức trong suốt quá trình em học tập tại trường
Đặc biệt em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới ThS Phạm Thị Phương Liên, người hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo, động viên em hoàn thành khóa luận này
Em cũng gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình
và bạn bè đã động viên khuyến khích em trong quá trình hoàn thành khóa luận này
Do thời gian và trình độ có hạn nên khóa luận của em không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong quý thầy cô giáo và các bạn đóng góp ý kiến để khóa luận được hoàn thiện hơn
Hà Nội, tháng 05 năm 2011 Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Hạnh
Trang 3DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT
Tên viết tắt Tên đầy đủ
Trang 4MỤC LỤC
Chương 1: Khái quát về thư viện viện Công nghệ thông tin – viện
Khoa học và Công nghệ Việt Nam 5
1.1 Vài nét về Viện Công nghệ thông tin và thư viện 5 1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Viện Công nghệ thông tin 5 1.1.2 Thư viện Viện Công nghệ thông tin 9
1.2 Tiềm lực của thư viện Viện Công nghệ thông tin 11
1.2.1 Cơ sở vật chất kỹ thuật 11
1.2.2 Vốn tài liệu 12
1.2.3 Đội ngũ cán bộ 18
Chương 2: Khảo sát việc ứng dụng phần mềm E_LIBRARE tại Thư viện Viện Công nghệ thông tin 20
2.1 Khái quát chung về phần mềm E_LIBRARE 20
2.1.1 Đặc điểm của phần mềm E_LIBRARE 20
2.1.2 Các tính năng nổi bật của phần mềm E_LIBRARE 23
2.2 Khảo sát việc ứng dụng phần mềm E_LIBRARE tại thư viện Viện Công nghệ thông tin 25
Trang 52.2.1 Ứng dụng trong biên mục 25
2.2.2 Ứng dụng trong tra cứu 31
2.2.3 Ứng dụng trong lưu thông 39
2.2.4 Ứng dụng trong các công tác khác 43
2.3 Đánh giá hiệu quả ứng dụng phần mềm E_LIBRARE tại thư viện viện Công nghệ thông tin 46
2.3.1 Ưu điểm 46
2.3.2 Nhược điểm 48
Chương 3: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm E_LIBRARE của Thư viện Viện Công nghệ thông tin 50
3.1 Hoàn thiện và khai thác hết các tính năng của phần mềm 50
3.2 Tăng cường đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất 52
3.3 Đào tạo cán bộ thư viện và người dùng tin 53
KẾT LUẬN 57
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 6LỜI NÓI ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Thời đại mà chúng ta đang sống hiện nay gắn liền với xu thế “ toàn cầu hóa”, hướng đến sự phát triển chung toàn nhân loại, theo đó việc đáp ứng thông tin trong mọi ngành, mọi lĩnh vực là việc cần thiết, đặc biệt là trong lĩnh vực thông tin thư viện Có thể nhận thấy, ngày nay các thiết chế thư viện đang dần biến đổi trở thành kênh cung cấp thông tin (đặc biệt là thông tin khoa học) rất hữu hiệu, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tin của người dùng tin
Những tác động của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật cùng với sự phát triển không ngừng của xã hội làm cho quá trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu: cán bộ nghiên cứu, nghiên cứu viên…diễn ra trong điều kiện luôn biến đổi Họ luôn có xu huớng tìm kiếm những thông tin tư liệu mới nhất để đào sâu và mở rộng kiến thức của mình bằng nhiều kênh thông tin khác nhau, trong đó thư viện Viện nghiên cứu đóng vai trò là kênh cung cấp thông tin chính Cơ quan TTTV trong các Viện nghiên cứu có nhiệm vụ phối hợp với các phòng ban trong Viện cung cấp thông tin nhằm nâng cao chất lượng của các công trình khoa học Thư viện không những là nơi giải trí, thư giãn mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phục vụ nghiên cứu và có thể nói, một trong những chức năng cơ bản của các thư viện này là phục vụ cung cấp thông tin cho các đề tài khoa học, hội nghị, hội thảo khoa học mà các viện nghiên cứu chủ trì Thư viện luôn có mối quan hệ, gắn bó chặt chẽ với quá trình hình thành và phát triển của Viện và quản lý tốt hoạt động thư viện sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao các hoạt động nghiên cứu trong Viện Nắm được điều này, Thư viện Viện Công nghệ thông tin (CNTT) đã không ngừng hoàn thiện để cung cấp đầy đủ thông tin khoa học góp phần vào việc
Trang 7nghiên cứu học tập của người dùng tin trong thời kỳ mới Cũng như các thư viện chuyên ngành khác muốn nâng cao hiệu quả sử dụng thông tin của người dùng tin thì vấn đề mang tính thời sự đang được đặt ra là làm thế nào quản lý tốt được hoạt động thư viện
Trước tình hình chung đó, thư viện Viện CNTT đã có những chuyển biến từng bước hoàn thiện hoạt động của mình, cụ thể là việc ứng dụng phần mềm thư viện E_LIBRARE trong quản lý hoạt động thư viện Phần mềm này không chỉ dùng để quản lý tài liệu mà còn có thể quản lý các đối tượng như: bạn đọc, lưu thông,… Việc ứng dụng E_LIBRARE trong hoạt động thư viện Viện CNTT có thể nói là một bước ngoặt quan trọng giúp thư viện Viện CNTT từng bước hiện đại hóa hoạt động thư viện, đáp ứng có hiệu quả yêu cầu của người dùng tin Song có thể nhận thấy, phần mềm E_LIBRARE nói chung và việc ứng dụng phần mềm này vào hoạt động thư viện của thư viện viện CNTT vẫn còn nhiều bất cập Nắm được tình hình đó, em đã chọn đề tài:
“ Khảo sát việc ứng dụng phần mềm E_LIBRARE tại Thư viện Viện Công Nghệ Thông Tin – Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam” làm đề tài khóa
luận tốt nghiệp của mình
2 Tình hình nghiên cứu
Trong những năm gần đây, cụm từ công nghệ thông tin (CNTT) đã trở nên hết sức quen thuộc với chúng ta Nhờ có CNTT mà các công đoạn chuyên môn trở nên đơn giản và hiệu quả hơn Hiện nay trong thực tế có rất nhiều phần mềm ứng dụng trong hoạt động thư viện đang được sử dụng tại các thư viện chuyên ngành, đa ngành như: Thư viện Quốc gia Việt Nam sử dụng phần mềm Ilib, Thư viện trường Đại học Luật Hà Nội sử dụng phần mềm Libol,… riêng thư viện Viện CNTT đang ứng dụng phần mềm E_LIBRARE vào hoạt
Trang 8động thư viện – đây là một phần mềm mang tính khảo nghiệm và vẫn đang tiếp tục đuợc củng cố, hoàn thiện
Trong quá trình nghiên cứu, em nhận thấy có rất nhiều đề tài đã đề cập tới vấn đề ứng dụng tin học trong hoạt động thư viện và các đề tài nghiên cứu việc ứng dụng các phần mềm cụ thể trong hoạt động thư viện, song chưa có
đề tài nào đề cập tới phần mềm E_LIBRARE và việc ứng dụng phần mềm này vào hoạt động thư viện
3 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu : Phần mềm E_LIBRARE với các phân hệ và việc
ứng dụng phần mềm này trong công tác thư viện như: xử lý, biên mục, bổ sung, lưu thông, quản lý bạn đọc,…
- Phạm vi nghiên cứu: Ứng dụng phần mềm E_LIBRARE vào hoạt động thư
viện tại thư viện Viện CNTT từ khi triển khai ứng dụng cho tới nay
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích
Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng của việc ứng dụng phần mềm E_LIBRARE tại thư viện Viện CNTT, đánh giá hiệu quả ứng dụng và đưa ra những đề xuất để hoàn thiện và phát triển các phân hệ trong phần mềm
Nhiệm vụ nghiên cứu:
Khảo sát thực trạng ứng dụng phần mềm E_LIBRARE tại thư viện Viện CNTT (sử dụng theo các tính năng nghiệp vụ thư viện)
Nhận xét tính ứng dụng của phần mềm E_LIBRARE (đối chiếu với các yêu cầu tiêu chuẩn thư viện Viện CNTT đề ra)
Trang 9Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm E_LIBRARE trong thư viện Viện CNTT
5 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài có sử dụng các phương pháp như sau :
Phuơng pháp phân tích, tổng hợp các tư liệu
Phương pháp thống kê, đánh giá
Phương pháp quan sát, khảo sát
Phương pháp phỏng vấn
6 Cấu trúc của khóa luận
Ngoài lời giới thiệu, kết luận, danh mục các thuật ngữ viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung khóa luận gồm 3 chương :
Chương 1: Khái quát về thư viện viện Công nghệ thông tin – viện Khoa
học và Công nghệ Việt Nam
Chương 2: Khảo sát việc ứng dụng phần mềm E_LIBRARE tại Thư viện
Viện Công nghệ thông tin
Chương 3: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm
E_LIBRARE của Thư viện Viện Công nghệ thông tin
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Báo cáo hoạt động 2009 (2009), Viện Khoa học và Công nghệ Việt
Nam, Hà Nội
2 Nguyễn Hữu Hùng (1998), “Phát triển hoạt động thông tin trong thời
kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa”, Thông tin và tư liệu, tr.2-7
3 Bùi Loan Thùy (2003), Bài giảng cơ sở thư viện học hiện đại ,
ĐHKHXH &NV TP.Hồ Chí Minh
4 Tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm quản lý thư viện điện tử
(2009), Viện Công nghệ thông tin, Hà Nội
5 Trần Anh Dũng (1996), “Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt
động thư viện”, Tập san thư viện, tr.3-11
6 Tạ Bá Hưng (2005), “Các tiêu chí đánh giá và lựa chọn phần mềm cho
thư viện điện tử ở Việt Nam”, Tạp chí thông tin và tư liệu, trung
tâm thông tin KHCN Quốc gia, tr.4-13
7 Vũ Văn Sơn (2002), “Lựa chọn phần mềm quản trị thư viện”, Tạp chí
thông tin tư liệu, tr.5-10
8 Ngô Ngọc Chi (2003), “Hoạt động thư viện thông tin Việt Nam trên
đường hội nhập”, tập san ĐHKHXH & NV TP HCM, tr.111-115
9 Nguyễn Văn Hành (2004), “Thư viện Đại học Việt Nam trong các dự
án giáo dục đại học”, thông tin và tư liệu, tr.34-38
10 Pháp lệnh Thư viện (2001), Chính trị Quốc gia, Hà Nội
Trang 1111 Lê Văn Viết (2001), “Cẩm nang nghề thư viện”, Văn hoá thông tin, Hà
Nội
12 Vụ thư viện (2008), “Về công tác thư viện”, Hà Nội
13 Nguyễn Thanh Minh (2006), “Thư viện và vấn đề đổi mới giáo dục ở
Việt Nam”, Hội nghị Quốc tế về thư viện tại TP.HCM 28-30/8/2006
14 Nguyễn Thị Lan Thanh (1998), “Vai trò của công tác đào tạo những
người hoạt động trên lĩnh vực thông tin – thư viện đối với sự phát
triển nền văn hóa dân tộc”, Văn hóa nghệ thuật, (6), tr.65
Trang 12PHỤ LỤC
1 Giao diện phần mềm E_LIBRARE
Trang 132.Khổ mẫu biên mục sách và các loại ấn phẩm
Mã
020$a Giá trị ISBN
020$c Giá tiền
040$a Original cataloging agency
041$a Mã ngôn ngữ của văn bản
082$a Chỉ số phân loại
100$a Họ tên cá nhân
100$c Các tước hiệu và các từ khác
liên quan tới tên 100$e Thuật ngữ chỉ trách nhiệm liên
quan 110$a Tên tập thể hoặc tên pháp lý
làm dẫn tố 110$b Đơn vị trực thuộc
111$a Tên hội nghị hoặc tên pháp lý
111$c Nơi diễn ra hội nghị
111$d Năm diễn ra hội nghị
111$n Số phần, mục, hội nghị
245$a Nhan đề chính
245$b Thông tin khác về nhan đề
245$c Thông tin trách nhiệm
245$n Số lượng phần, chương của tài
Trang 14246$a Nhan đề song song
250$a Lần xuất bản
260$a Nơi xuất bản, phát hành
260$b Tên nhà xuất bản, phát hành 260$c Năm xuất bản, phát hành
300$a Khối lượng, độ dài tài liệu
300$c Khổ cỡ
300$e Tài liệu kèm theo
310$a Định kỳ xuất bản hiện tại
440$a Nhan đề tùng thư
500$a Phụ chú chung
505$a Phụ chú nội dung theo mẫu
520$a Tóm tắt, chú giải
653$a Từ khóa tự do
700$a Tên người
700$c Danh hiệu và từ khác đi kèm
với tên 700$e Thuật ngữ xác định vai trò
trách nhiệm với tư liệu 852$j Số kiểm soát xếp giá
Trang 153.Khổ mẫu biên mục tạp chí
Mã
020$a Giá trị ISBN
020$c Giá tiền
040$a Original cataloging agency
041$a Mã ngôn ngữ của văn bản
082$a Chỉ số phân loại
100$a Họ tên cá nhân
100$c Các tước hiệu và các từ khác
liên quan tới tên 100$e Thuật ngữ chỉ trách nhiệm liên
quan 110$a Tên tập thể hoặc tên pháp lý
làm dẫn tố 110$b Đơn vị trực thuộc
111$a Tên hội nghị hoặc tên pháp lý
111$c Nơi diễn ra hội nghị
111$d Năm diễn ra hội nghị
111$n Số phần, mục, hội nghị
245$a Nhan đề chính
245$b Thông tin khác về nhan đề
245$c Thông tin trách nhiệm
245$n Số lượng phần, chương của tài
liệu
Trang 16250$a Lần xuất bản
260$a Nơi xuất bản, phát hành
260$b Tên nhà xuất bản, phát hành 260$c Năm xuất bản, phát hành
300$a Khối lượng, độ dài tài liệu
300$c Khổ cỡ
300$e Tài liệu kèm theo
310$a Định kỳ xuất bản hiện tại
440$a Nhan đề tùng thư
500$a Phụ chú chung
505$a Phụ chú nội dung theo mẫu
520$a Tóm tắt, chú giải
653$a Từ khóa tự do
700$a Tên người
700$c Danh hiệu và từ khác đi kèm
với tên 700$e Thuật ngữ xác định vai trò
trách nhiệm với tư liệu 852$j Số kiểm soát xếp giá
863$a Tập số
863$b Số báo, tạp chí
900$b Tháng
900$c Số lượng
15