Bài giảng Siêu âm qua ngả trực tràng - TRUS: Kĩ thuật và chỉ định lâm sàng

Bài giảng với các nội dung: các phương tiện hình ảnh; siêu âm trong các bệnh lý hậu môn trực tràng; trực tràng và hậu môn; giải phẫu bình thường; giải phẫu vành 3D; ghi hình 3D siêu âm qua trực tràng; các đầu dò siêu âm qua trực tràng...

SIÊU ÂM QUA NGẢ TRỰC TRÀNG -TRUS

Kĩ thuật và chỉ định lâm sàng

PGS Christian Pállson Nolsøe MD

PhD

Chủ tịch WFUMB

Phòng siêu âm, Đơn vị phẫu thuật

Khoa tiêu hóa, Bệnh viện Herlev

Trung tâm giáo dục

Đại học Copenhagen

Đan Mạch

Các phương tiện hình ảnh

Siêu âm

(thời gian thực) CHT CLVT

Siêu âm trong các bệnh lý hậu

môn trực tràng

Siêu âm qua ngả trực tràng

Trực tràng và hậu môn

Siêu âm qua trực tràng – Dụng cụ

Đầu dò siêu âm qua

trực tràng – đầu dò kép

• Đầu dò kép

• Chùm tia thẳng dọc

• Chùm tia cong ngang

• Độ phân giải cao

Giải phẫu bình thường

• Niêm mạc / Dưới niêm x

• Cơ thắt trong xx

• Cơ thắt ngoài xxx

• Vòng hậu môn (360 độ)

• Xoay bằng tay

Siêu âm qua trực tràng – dụng cụ

• Xoay đầu dò

• Hình ảnh rẽ quạt 360 độ

• Hệ thống co rút sẵn có

• Có thể thu hình ảnh 3D

Giải phẫu vành 3D

Ghi hình 3D siêu âm qua trực tràng

3D-Tái tạo

Bất kì mặt phẳng

Bình thường

Các đầu dò siêu âm qua trực tràng

Tái tạo và ghi hình thể tích 3D

Siêu âm qua trực tràng – Dụng cụ

• Đầu gắn súng sinh thiết – Can thiệp

Trực tràng T2 N1 –

Siêu âm Doppler màu và sinh thiết u

Trực tràng T2 N1 –

Siêu âm Doppler màu và sinh thiết hạch

Siêu âm đánh giá tổn thương cơ vòng

Dụng cụ siêu âm qua trực tràng - TRUS

Hình ảnh bình thường cơ vòng trên siêu âm qua trực tràng

Tổn thương cơ vòng hậu môn

• Sau sinh

• Cấp

• Giai đoạn phục hồi 6

tuần sau sinh

• Muộn

• Khác

• Giãn

• Do thủ thuật

Rách cơ vòng

10-14

Rách cơ vòng trước

Khuyết lớn ở cơ vòng

Siêu âm qua trực tràng vùng quanh hậu môn

Dò

Giữa cơ vòng Xuyên cơ vòng Trên cơ vòng Ngoài cơ vòng

Siêu âm qua trực tràng là một phần của khám lâm sàng

Áp-xe / Dò hậu môn

Dò ruột-ngoài da

Chụp cản quang đường dò

Cộng hưởng từ

Hình ảnh siêu âm qua trực tràng trong điều trị dò quanh hậu môn

Giữa và xuyên cơ vòng

Dò

Dò quanh hậu môn xuyên cơ vòng

MRI T1

Dò giữa cơ vòng

Dò hậu môn trên cơ nâng hậu môn với áp-xe

Áp-xe và dò quanh trực tràng

Dẫn lưu áp-xe

Viêm thành trực tràng nặng

HC ruột kích thích (pb Crohn)

Tiêm Botox dưới hướng dẫn SÂ qua trực tràng

Tiêm giữa cơ vòng

Kim tiêm, vị trí đặt, hút trong qua trình tiêm Botox

Hình ảnh SÂ qua trực tràng trong ung thư hậu môn

Lâm sàng TRUS

Ung thư hậu môn

Phân giai đoạn T

• T0, ung thư biểu mô tại chỗ

Phân giai đoạn với 2 đầu dò khác nhau

Kích thước lớn nhất của u 2,4cm: T2

Kích thước khối u 6,0cm: UT3

Kích thước khối u chỉ 3cm – T3 Tuy nhiên xâm lấn âm đạo – T4

Có hạch – N1

Hạch bẹn

SÂ qua trực tràng trong phân

giai đoạn ung thư trực tràng

Ung thư trực tràng 3700 ca mới mỗi năm ở Đan mạch

Bipat S, Glas AS, Slors FJ et al

Radiology 2004;232:773-83

Nghiên cứu tổng kê 1985 - 2002:

SÂ qua trực tràng (TRUS) tốt hơn CLVT và CHT trong phân giai đoạn T trước mổ

Độ nhạu 90% (TRUS), 79% (CLVT) và 82% (CHT)

CHT có chất tương phản không làm tăng kết quả đáng kể

Ảnh giả của CHT (stranding) dẫn đến đánh giá quá mức giai

đoạn đặc biệt ở T2

Ung thư trực tràng Hẹp trực tràng

Kết quả siêu âm qua trực tràng

Mặt cắt ngang trực tràng bình thường trong SÂ qua trực tràng

Các lớp trực tràng

Lớp chuyển tiếp, tăng âm Lớp giảm âm

Lớp tăng âm Lớp giảm âm Lớp chuyển tiếp tăng âm

TNM của phân loại Duke

TEM: Vi phẫu nội soi qua trực tràng

• TEM cần phân giai đoạn chính xác (T≤1)

• Bơm nước muối vào trực tràng cho phép thấy được hình ảnh trôi nổi của polyp không có

cuống và ung thư biểu mô sớm

• SÂ qua trực tràng qua ống nội soi trẻ em

• Có vẻ cung cấp đầy đủ thông tin cơ sở để

phân giai đoạn u

Polyp lành tính – T0

T1

SÂ qua trực tràng – U trực tràng T1

Quy trình TEM

uT2

SÂ qua trực tràng – T2

T2

Khối u T3

U xâm lấn nhỏ ; TRUS 3D : T3

Khối u T3 N1

uT4N1

T4

Phì đại hạch; SÂ qua trực tràng

Hạch >5mm

>80% ác tính

SÂ qua trực tràng và tái phát tại chỗ

• Phát hiện sớm tái phát tại chỗ

• Tái phát ngoài lòng ruột

• Sinh thiết

• Phân biệt giữa tái phát và xơ hóa

• Lập lại TRUS và tìm các thay đổi về kích thước và hình ảnh nếu sinh thiết âm tính

Ung thư trực tràng tái phát

Tái phát trước xương cùng

Ung thư trực tràng tái phát

Sự phân giai đoạn lúc phát hiện chính xác bao gồm sự tiên lượng tin cậy chu vi viền cắt (CRM) đã đưa đến

hình ảnh CHT cùng với siêu âm nội soi trong lòng ống tiêu hóa (EUS)

Current MRI Staging of Rectal Cancer

Wietek BM et al Rofo 2012 Aug 14 [Epub ahead of print]

CHT có sự đồng thuận 81% với giải phẫu bệnh trong tiên

đoán phân giai đoạn T và N

Preoperative rectal cancerstaging with phased-array MR.

Giusti S et al, Radiat Oncol 2012 Mar 5;7:29

Độ chính xác của Siêu âm qua trực tràng trong phân

giai đoạn T chung là 86,5%

Application of endoscopic sonography in preoperative staging

of rectal cancer: six-year experience

Lin S et al, J Ultrasound Med 2011 Aug;30(8):1051-7

Cám ơn sự chú ý

theo dõi của các bạn

Ảnh giả hình con ma

Cám ơn sự chú ý theo dõi của các bạn